In many, if not most of the languages in the Philippines, proper nouns, such as personal names, are tagged with a marker that signals their grammatical role within a sentence. For Tagalog and the Visayan languages , this typically includes si to mark the proper noun as the actor or subject (nominative case), ni to mark the proper noun as an owner (genitive case), and kay to mark the proper noun as as an indirect object, i.e. the one to or toward whom an action is directed (dative case). All of these also have plural forms — sina, nina and kina respectively — and unlike in the biblical languages or in English, the plural form has to be used when only a single proper name is mentioned but implicitly that proper name includes more than just one.
In this verse, where English translates “he (returned),” the Tagalog translation translates “sina Jesus” because the context of the text makes clear that Jesus was not alone. (Source: Kermit Titrud and Steve Quakenbush)
(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)
The period of the Kings is the third stage in Israel’s history. It follows the period of the Patriarchs (Abraham in 1750 B.C.) and that of the Exodus and the Conquest (Moses in 1250 B.C.).
David captured Jerusalem around 1000 B.C. After Solomon’s death in 932 B.C., the Kingdom of David and his son Solomon would be divided. The northern part, called the Kingdom of Israel, would cease to exist as a nation two centuries later. The southern part, called the Kingdom of Judah, would last until the year 587 B.C., the year of the destruction of Jerusalem and the Temple, and of the Exile to Babylon.
This period covers a total of four centuries. These four centuries of the Kings are the most important in sacred history because these are the period during which God raised up prophets from among his people.
The greater part of the Bible was written during those four centuries. It was not only the major prophets who produced writings, e.g., Isaiah and Jeremiah. There were also groups of prophets of lesser importance who wrote much of Israel’s history, such as the greater part of the pages of Genesis and Exodus, the books of Deuteronomy, Joshua, Judges, Samuel and Kings.
We can say that the period of the Kings is the most important period in sacred history. It is also the time which we know with the greatest precision.
These four centuries would appear to be the time of the Kingdom of Israel’s decadence if we paid attention only to its wealth and power. But during these four centuries, through trials, persecutions and difficulties of all kinds, Israel’s faith matured to the point of reaching, in the great prophets, a sublimity and clarity which only Christ would enhance.
The book of Kings
In the beginning, the actual books of Kings formed one book. This work is the fruit of the prophets’ reflection and was edited during the Exile in Babylon.
It is a religious history. And the events which other historians would consider important are deliberately omitted. For instance, it hardly discusses the important reigns of Omri and of Jeroboam II in Samaria. Its judgment on the Kings of Israel (Kingdom of Samaria) is always negative, blaming them for the division of the ancient Kingdom of David. Only a few kings of Judah are praised for their loyalty to Yahweh.
We can easily note three parts:
– the grandeur of Solomon’s reign and of the Temple;
– the history of the two kingdoms of Israel and Judah after their division;
– after the destruction of the Kingdom of Israel, the history of Judah until Jerusalem’s destruction in 587.
The chapters referring to Elijah and Elisha form a unit apart: 1 K 17–19 and 2 K 2–8.
Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.
Ang panahon ng Mga Hari ang ikatlong yugto sa kasaysayan ng Israel. Kasunod ito ng panahon ng Mga Patriyarka (si Abram sa taong 1750 bago dumating si Kristo) at ng panahon ng Exodo at Pananakop (si Moises sa taong 1250 bago kay Kristo).
Nakuha ni David ang Jerusalem mga taong 1000 bago kay Kristo. Mahahati naman ang kaharian ni David at ng kanyang anak na si Solomon pagkamatay ni Solomon sa taong 932 bago kay Kristo. At pagkaraan ng dalawang dantaon, mawawala bilang bansa ang hilagang bahagi na tinatawag na kaharian ng Israel. Mananatili naman ang bahaging timog na tinatawag na kaharian ng Juda hanggang sa taong 587, ang taon ng pagkawasak ng Jerusalem at ng Templo pati na ng Pagkatapon sa Babilonia.
Apat na dantaon ito sa kabuuan. At ang apat na dantaong ito ng Mga Hari ang pinakaimportante sa banal na kasaysayan. Sapagkat ito humigit-kumulang ang panahon nang palitawin ng Diyos ang mga propeta mula sa bayang iyon.
Sa apat na dantaong ito nasulat ang malaking bahagi ng Biblia. Hindi lamang ang mga dakilang propeta ang nag-iwan ng kanilang mga gawa: Isaias, Jeremias… kundi ang mga pangkat ng mga propeta na di masyadong mahalaga ang silang sumulat sa malaking bahagi ng kasaysayan ng Israel: ang mas maraming bahagi sa mga pahina ng Genesis at ng Exodo, ang mga libro ng Deuteronomio, Josue, Mga Hukom, Samuel at Mga Hari.
Kaya masasabi nating ang panahon ng Mga Hari ang pinakaimportante sa banal na kasaysayan, at ito ang panahong alam natin nang may higit na katiyakan.
Magiging pagbagsak at kabulukan nga lamang ng Kaharian ng Israel ang apat na dantaong ito kung ang kasaganaan lamang at kapangyarihan nito ang pagtutuunan natin ng pansin. Pero sa apat na dantaong ito lumago ang pananampalataya ng Israel na nahaharap sa lahat ng klase ng tukso, pag-uusig at kahirapan, hanggang marating ang kadakilaan at kaliwanagan sa mga dakilang propeta na tanging si Kristo lamang ang mas makapagsusulong.
Ang Aklat ng Mga Hari
Sa simula’y iisang aklat lamang ang dalawang libro ng Mga Hari. Bunga ng pagninilay ng mga propeta ang librong ito na binuo at tinipon sa panahon ng Pagkatapon sa Babilonia.
Isa itong kasaysayang panrelihiyon kaya naman kusang di isinasama ang mga bagay-bagay na maaaring importante para sa iba: halos wala itong sinasabi tungkol sa mahalagang paghahari nina Omri at Yeroboam II sa Samaria. Laging di maganda ang paghuhusga nito sa mga hari ng Israel (Kaharian ng Samaria), at isinisisi sa kanila ang pagkakahati ng matandang Kaharian ni David. Ilang hari lamang ng Juda ang pinupuri nito dahil sa kanilang katapatan kay Yawe.
Tatlong bahagi ang mapapansin:
– ang karilagan ng paghahari ni Solomon at ng Templo;
– ang kasaysayan ng dalawang kaharian ng Israel at Juda matapos mahati;
– matapos maglaho ang kaharian ng Israel, nagpapatuloy ang kasaysayan ng Juda hanggang sa pagkawasak nito sa taong 587.
Bumubuo ng isang hiwalay na bahagi ang mga kabanata tungkol kina Elias at Eliseo: 1 Hari kab. 17-19 at 2 Hari kab. 2 hanggang 8.
Translation: Cebuano
Ang panahon sa mga Hari maoy ikatulong yugto sa Kasaysayan sa Israel. Sunod ni sa panahon sa mga Patriarka (Abraham, 1750 B.C. ug sa Exodo ug Kadaogan (Moises, 1250 B.C.).
Nailog ni David ang Jerusalem sa mga tuig 1000, B.C. Human mamatay si Solomon sa 932, B.C., ang gingharian ni David ug sa anak niya nga si Solomon nabahin sa duha. Ang Amihanang bahin nga gitawag og Gingharian sa Israel nahanaw sa paglabay sa duha ka siglo. Ang habagatang bahin nga gitawag og Gingharian sa Juda milungtad hangtod sa tuig 587, B.C., ang pagkalumpag sa Jerusalem ug sa Templo ug ang Pagkabihag ini sa Babilonia.
Kining panahon may gidugayon nga upat ka siglo. Kining upat ka siglo sa mga Hari maoy labing importanti sa Balaang Kasaysayan kay mao man ni ang panahon kanus-a ang Diyos nagpadalag mga propeta sa iyang katawhan.
Ang taas nga bahin sa Biblia nasulat ining upat ka siglo. Wala lang kini sulata sa mga dagkong propeta sama nila ni Isaias ug Jeremias, apan dunay pundok sa ubang propeta nga dili kaayo ilado nga nagsulat sa dagkong bahin sa kasaysayan sa Israel: ang taas nga bahin sa Genesis ug Exodo, ang mga basahon sa Deuteronomio, Josue, Mga Maghuhukom, Samuel ug mga Hari.
Gawas nga ang panahon sa mga Hari maoy labing mahinungdanon sa balaang kasaysayan; mao sab kini ang panahon kanus-a ang mga hitabo klaro ug tukma gayod.
Makita nga kining upat ka siglo panahon sa nagkaawop nga kasaysayan sa Gingharian sa Israel, kon mao lay atong lantawon ang gahom ug bahandi. Apan sulod ining upat ka siglo, pinaagi sa mga pagsulay, mga panglutos, ug sa tanang matang sa kalisdanan nga ilang naagian, uban sa mga propeta, nakaabot ang Israel sa kahamtongan sa pagtoo nga nahingpit ug natuman diha ni Cristo.
Ang Basahon sa mga Hari
Sa Sinugdan ang mga Hari gihimong usa ra ka basahon. Kining tanan bunga sa pamalandong sa mga propeta nga nahashasan sa pagkabihag nila sa Babilonia.
Usa ni ka relihiyosong kasaysayan; gituyo nga wala dinhi ilakip ang mga hitabo nga giisip nga mahinungdanon sa ubang batid sa kasaysayan: halos wala mahisgoti dinhi ang mahinungdanong pagmando ni Omri ug Yeroboam II sa Samaria. Gihinumdoman ang mga hukom ug binuhatan sa mga Hari nga nakaingon sa pagkabulag sa Gingharian. Pipila ra ang mga hari sa Juda nga gidayeg tungod sa ilang kamaunongan kang Yahwe.
Tulo ka bahin ang dali rang mamatikdan:
– ang mahimayaong paghari ni Solomon ug ang Templo;
– ang kasaysayan sa duha ka gingharian sa Israel ug Juda human sa ilang pagkabulag;
– human sa pagkapukan sa Gingharian sa Israel, giasoy ang kasaysayan sa Juda hangtod sa pagkapukan sa Jerusalem sa tuig 587 B.C.
Ang mga ulohan nga naghisgot ni Elias ug Eliseo himulag nga han-ay 1 Hari 17 nagdto sa 19 ug 2 Hari 2 ngadto sa 8.
Translation: Spanish
El tiempo de los Reyes constituye la tercera etapa de la historia de Israel, después del tiempo de los Patriarcas (Abraham, en los años 1750 antes de Cristo) y el tiempo del Exodo y la Conquista (Moisés, en los años 1250 antes de Cristo).
David había tomado Jerusalén más o menos en el año 1000 antes de Cristo. El reino de David y su hijo Salomón se dividirá a la muerte de Salomón, ocurrida en el 932 antes de Cristo. La parte del norte, llamada reino de Israel, dejará de existir como nación al cabo de dos siglos. La parte del sur, llamada reino de Judá, durará hasta el año 587, año de la destrucción de Jerusalén y del Templo, con el Destierro a Babilonia.
Son cuatro siglos en total. Estos cuatro siglos de los Reyes son los más importantes de la historia sagrada, porque éste fue, más o menos, el tiempo en que Dios hizo surgir en ese pueblo los profetas.
La mayor parte de la Biblia se escribió en esos cuatro siglos. No solamente los grandes profetas dejaron sus obras: Isaías, Jeremías..., sino que grupos de profetas de menos importancia escribieron gran parte de la historia de Israel: la mayoría de las páginas del Génesis y del Exodo, los libros del Deuteronomio, de Josué, de los Jueces, de Samuel y de los Reyes.
Con esto queremos decir que el período de los Reyes es el que conocemos con mayor precisión histórica.
Estos fueron cuatro siglos en que la fe de Israel, enfrentando tentaciones, persecuciones y dificultades de toda clase, maduró hasta alcanzar, en los grandes profetas, esta sublimidad y lucidez que sólo Cristo podía llevar más adelante.
El libro de los Reyes
Al comienzo, los dos libros de los Reyes formaban uno solo. Esta obra es el fruto de la reflexión de los profetas y terminó de redactarse durante el Destierro a Babilonia.
Se trata de una historia religiosa que, deliberadamente, omite hechos que a otros parecerían muy interesantes: apenas se habla de los importantes reinados de Omri y Jeroboam II en Samaria. El juicio es siempre desfavorable para los reyes de Israel, recordando cada vez la culpa del primero de ellos, Jeroboam, responsable de la división. Solamente se alaba a algunos reyes de Judá por su fidelidad a Yavé.
Se notarán tres partes:
— La magnificencia del reinado de Salomón y del Templo.
— La historia de los dos reinos separados de Israel y de Judá.
— Después de la desaparición del reino de Israel, sigue la historia de Judá hasta su destrucción, en el 587.
Los capítulos referentes a Elías y Eliseo forman un conjunto aparte: 1 R, capítulos 17-19, y 2 R, capítulos 2 a 8.
(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)
Haggai is the first of the post-exilic prophets. These three: Haggai, Zechariah and Malachi proclaim the word of God in an entirely new age. The former prophets denounced Israel’s sins and announced the imminent Judgment. Now, after the trial of the destruction of Jerusalem and the Exile in Babylon, the Jewish community must rebuild the nation, and this is when the prophets demand that first, the Temple must be rebuilt. It is a fact that the Jews (and this is true for us, too) had to serve God before asking him for the solution to their problems.
Haggai’s message is prophetic in another sense: it initiates a new stage in Sacred History in which the growth of the Jewish people will depend on their faithfulness to the Law and on their worship. The Temple is already the Dwelling place of God among his people. They have to wait also for a mysterious coming of God: that day when he will come to visit his people.
Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.
Si Ageo ang nangunguna sa mga propeta pagkatapos ng Pagkatapon. Ipinahahayag ng tatlong propetang ito -- sina Ageo, Zacarias at Malakias -- ang salita ng Diyos sa isang ganap na bagong panahon. Inilantad at tinuligsa ng mga naunang propeta ang mga kasalanan ng Israel at ibinalita ang nalalapit na Paghuhukom. Pero ngayon, pagkatapos ng mga pagsubok sa pagka-wasak ng Jerusalem at ng Pagkatapon sa Babilonia, kailangang itayong muli ng pamayanang Judio ang kanilang bansa. At dito hinihingi ng mga propeta na ang Templo muna ang dapat na itayong muli.
Tiyak na kailangan munang paglingkuran ng mga Judio ang Diyos, at gayon din para sa atin, bago hingin sa kanya na lutasin ang kanilang mga problema. Pero propetiko sa ibang kahulugan ang mensahe ni Ageo: sinisimulan nito ang isang bagong yugto sa Banal na Kasaysayan kung saan lalago at magbubunga ang sambayanang Judio mula sa pagiging tapat nito sa Batas at sa pagsamba. Ang Templo na ang Tahanan ng Diyos sa gitna ng kanyang bayan, pero kailangan pa rin nilang hintayin ang mahiwagang pagdating ng Diyos sa araw na dumaan siya para dalawin ang kanyang bayan.
Translation: Cebuano
Si Ageo ang una sa tanang propeta human sa pagkabihag. Kining tulo: si Ageo, Zacarias, ug Malakias, nagsangyaw sa pulong sa Ginoo sa bag-o gyod nga panahon. Ang mga propeta kaniadto nagsalikway sa mga sala sa Israel, ug nagsangyaw sa umaabot nga Hukom. Apan karon, human sa mga pagsulay sa pagkaguba sa Israel, ug sa Pagkabihag didto sa Babilonia, ang katilingban sa mga Judio kinahanglan nga magtukod pag-usab sa nasod, ug dinhi ang mga propeta nag-ingon nga kinahanglan unahog tukod pag-usab ang Templo.
Namatud-an na nga ang mga Judio -- ug kita sab -- moalagad una sa Ginoo sa dili pa mangayo sa kasulbaran sa ilang mga suliran. Apan ang mensahe ni Ageo may pagkatagna sab; nagpasiugda ni og bag-ong lakang sa Balaang Kasaysayan diin ang kauswagan sa mga Judio makab-ot pinasikad sa kamatinud-anon sa Balaod ug sa pagsimba. Ang Templo mao na ang pinuy-anan sa Ginoo taliwala sa Iyang katawhan, apan maghulat sab sila sa misteryoso nga pag-abot sa Ginoo, sa adlaw nga Siya moanha sa Iyang katawhan.
Translation: Spanish
Ageo encabeza a los profetas posteriores al destierro. Estos tres, Ageo, Zacarías y Malaquías, transmiten la Palabra de Dios en un tiempo totalmente nuevo. Los antiguos profetas denunciaban los pecados de Israel y anunciaban el Juicio inminente. Pero ahora, pasadas las pruebas de la destrucción de Jerusalén y el destierro a Babilonia, la comunidad judía debe reconstruir su patria y es entonces cuando los profetas exigen que se reconstruya primeramente el Templo.
Bien es cierto que los judíos, como nosotros, debían servir a Dios antes que pedirle la solución de sus problemas. Pero el mensaje de Ageo es profético en otro sentido: inicia una nueva etapa de la Historia Sagrada en que la maduración del pueblo judío se haría a partir de la fidelidad a la Ley y al culto. El Templo ya es la Morada de Dios en medio de su pueblo, pero también queda en espera de una venida misteriosa de Dios, del día en que visitará a su pueblo.
In many, if not most of the languages in the Philippines, proper nouns, such as personal names, are tagged with a marker that signals their grammatical role within a sentence. For Tagalog and the Visayan languages , this typically includes si to mark the proper noun as the actor or subject (nominative case), ni to mark the proper noun as an owner (genitive case), and kay to mark the proper noun as as an indirect object, i.e. the one to or toward whom an action is directed (dative case). All of these also have plural forms — sina, nina and kina respectively — and unlike in the biblical languages or in English, the plural form has to be used when only a single proper name is mentioned but implicitly that proper name includes more than just one.
In this verse, where English translates “Gideon (arrived),” the Tagalog translation translates “sina Gideon” because the context of the text makes clear that Gideon was with 300 men. (Source: Kermit Titrud and Steve Quakenbush)
In many, if not most of the languages in the Philippines, proper nouns, such as personal names, are tagged with a marker that signals their grammatical role within a sentence. For Tagalog and the Visayan languages , this typically includes si to mark the proper noun as the actor or subject (nominative case), ni to mark the proper noun as an owner (genitive case), and kay to mark the proper noun as as an indirect object, i.e. the one to or toward whom an action is directed (dative case). All of these also have plural forms — sina, nina and kina respectively — and unlike in the biblical languages or in English, the plural form has to be used when only a single proper name is mentioned but implicitly that proper name includes more than just one.
In this verse, where English translates “he (came),” the Tagalog translation translates “nina Gideon” because the context of the text makes clear that Gideon came with his troops. (Source: Kermit Titrud and Steve Quakenbush)
(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)
The five books of the Psalms
The Psalms come from the collections of songs used in the Temple of Jerusalem. Although tradition has it that David regulated the liturgy just as he composed all the psalms, it is more likely that the Levites — the “Sons of Asaph and Yedutun” – who were in charge of the sacred music of the Temple, had a greater role in the writing and selection of the psalms. With the passage of time, the psalms took on an overlay of personal piety, collective lamentations and the expressions of another era.
As the prayer book of ancient Israel, the psalms fed Jewish piety as they did the prayer of Jesus. To this day, they form the foundation of Christian liturgical prayer used by countless religious, priests and deacons as well as an increasing number of laity.
Not all Christians may find in the psalms the fulfillment of their own aspirations, but adapting them for prayer, or better still, allowing them to educate and form one’s spiritual life may prove to be more valuable. If we are to enter into a conversation with God, we would benefit more by listening to Him and meditating his inspired words than by speaking of our own worries.
The Psalms have come through the ages as a powerful means of prayer. If they do not always satisfy our own sense of prayer, it is not necessarily a bad thing. If they manage to unbalance even slightly our ingrained habits of piety, that is not a small gift. These psalms may be capable of renewing our language and symbolism in a world where God is often a stranger and people would prefer to be left alone, to pursue their own interests.
The Psalms have been collected into five books as one can see from the endings of each book (cf Ps 41, 72, 106). Within different collections one sometimes finds nearly identical Psalms and we can consider them as pairs.
Ang panalangin ay gawa ng Espiritu Santo. Hindi natin alam kung ano ang hihingin o kung paano ito hihingin. Kaya ang Espiritu ang nananalangin sa atin. Tumatawag siya sa Diyos sa pamamagitan ng mga hinaing na bumubuka sa ating puso (Rom 8:26). Sa katunayan, hindi lamang paghingi ang panalangin; nagpapasalamat din tayo, nagninilay sa mga gawa ng Panginoon, ipinagtatapat natin sa kanya ang ating pananabik na mas mapalapit sa kanya. Pinupukaw ng Espiritu sa bawat tao ang mga damdamin at salitang ipangungusap sa Diyos. Hindi na kailangang gumamit pa ng mga pormula at dasal. Sapat na ang magsalita nang simple, tulad ng batang nagsasabing “Abba,” na ibig sabihi’y, “Tatay” (Rom 8:15).
Gayunpaman, ang panalangin ay nangangailangan ng patnubay sa kaparehong paraan na ang espiritu natin ay nangangailangan ng katawan. Kailangan natin ang mga naihanda nang mga panalangin bilang patnubay para turuan tayo ng mga paraan at damdamin ng mga anak ng Diyos.
May bago at Kristiyanong paraan ng pag-unawa at pagdarasal ng Mga Salmo. Kung minsan, nagsasahimpapawid ang mga programa sa radyo ng pinaghalong musika na ibinase sa mga pamilyar na himig. Nakikilala ang ritmo ng himig, ngunit hindi na ito ang lumang kanta, kundi isang bagong himig na malayang nabubuo. Nangyayari ito sa mga salmo. Mga lumang dasal ang mga ito na nagbibigay ng mga salita o mga damdaming malaya nating binubuo habang iniaangkop natin sa ating kalagayan. Kung minsan, hindi nauukol sa akin ang galit ng isang mananampalatayang Judio sa isang salmo na hinihiling sa Diyos ang kamatayan ng mga naghahangad na pumatay sa kanya; hindi ko rin aangkinin ang pahayag ng taong nagsasabi sa Diyos: “Wala akong kasalanan.” Ngunit lahat ng ito’y magpapasigla sa aking panalangin. Sasabihin ko sa Diyos ang galit ko sa kawalang-katarungan at karahasan. Hihilingin ko sa kanyang wasakin ang kasamaan, at gugunitain kong kakampi ko si Kristo, “ang siyang makatarungan” na walang kasalanan at nananalangin para sa akin.
Si Jesus ay marunong manalangin sa pamamagitan ng mga salmo; dapat din nating matutunan ang pananalangin sa pamamagitan ng mga ito. Pagkatapos nating masanay sa mga lumang pormulang ito, malalaman nating sa kalahatan, nangungusap ang mga salmo tungkol kay Kristo at inuulit ang kanyang tinig.
Translation: Spanish
Los salmos tienen su origen en la recopilación de los cánticos del Templo de Jerusalén. La tradición quiso pensar que el rey David había fijado las normas de esta liturgia y le atribuyó un gran número de salmos, al igual que atribuyó a Salomón los libros de la Sabiduría. Es probable que los levitas, a cargo de los cantos y melodías, «hijos de Asaph» o «hijos de Yedutum», jugaran un papel importante en su composición o en su selección. En el transcurso del tiempo las recopilaciones se enriquecieron con oraciones personales o lamentaciones colectivas, expresión de otra época donde la piedad personal y las vicisitudes de la comunidad creyente cobraron matiz diverso.
Los salmos han alimentado la piedad popular y han sido la oración de Jesús. Son todavía la base del oficio litúrgico que recitan hoy en día varios centenares de miles de religiosos, religiosas, sacerdotes, diáconos y laicos.
Los salmos desconciertan a muchos cristianos, porque en ellos no encuentran sus propias aspiraciones. Pero somos nosotros los que debemos adaptarnos, o mejor dicho, dejarnos educar y formar por ellos. Si deseamos estar en sintonía con Dios, no podemos aferrarnos indefinidamente a nuestra propia forma de ver y sentir los hechos. Hay que saber escuchar su palabra y abrirnos al Otro.
Estos salmos, que han sido transmitidos a través de los siglos, son un buen medio para esto. Si no dan plena satisfacción a nuestra sensibilidad, no resultará un hecho grave. En cambio nos será de gran beneficio para romper nuestros esquemas y costumbres piadosas. Quizás sean capaces de oxigenar y renovar nuestro lenguaje, sujeto a un mundo donde Dios es un desconocido, donde se busca, ante todo, vivir sin problemas a nuestro antojo.
Los salmos estaban distribuidos en cinco libros, y encontramos trazas del final de esos libros (confrontar el final de los salmos 41, 72, 106). Algunos salmos aparecieron casi idénticos en distintas recopilaciones, y por eso los tenemos duplicados.
(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)
Who were the Galatians? Galatia was a northern province of today’s Turkey. Once Paul had stopped there (Acts 16:6) when an illness had prevented him from pursuing his journey (Gal 4:13-14). He had visited the Galatians again (Acts 18:23) before settling in Ephesus (Acts 19:1) and he had asked them to help the poor in Jerusalem (1 Cor 16:1).
Paul is writing because the community is in danger. Strangely enough, Paul does not make any reference to scandals, laxity or to conflicts of authority, as it was the case in Corinth. There were tensions and doubts as some people wanted to go back to Jewish practices. However, it seems that the community was not expecting such a warning from Paul. He had shown greater foresight. Some people wanted to return to religious practices because they had failed to understand that being Christian was primarily living one’s faith rather than practicing a religion.
For the Galatians, discovering the Gospel had been like a bath in freedom. Those who were Jewish were freed from the constraint of religious practices and those who were Greek (and pagan) were freed from the prejudices of their society: it was like a great cleansing. But were they able to follow Paul when he declared that Christ was able to fill our lives and that the Spirit is a much better guide than any religious obligations?
At first, the Galatians had experienced what was at the core of Paul’s life. But the community found it difficult to maintain itself along such a new line. After their initial enthusiasm, most of these new Christians felt a need for rules and practices. They did have faith in Christ but it was asking for a lot to want all of them to be’“spiritual” people.
It was precisely at that time that preachers of Jewish origin were exhorting them to be circumcised and to observe the customs of Israel (4:10) by promising them a life superior to the life obtained by conversion to Christ.
Belonging to Judaism would have brought material security to the Galatians since the Israelite religion was protected by Roman laws. If they refused both idolatry and the Jewish religion, they were running the risk of being persecuted (6:12-14). On the contrary, if they adopted the Jewish nationality and the customs of Israel, they would have avoided persecution but that would have been the same as saying that Christ had died for nothing (2:21).
This is the reason why Paul reacted passionately. All of us, Jews and pagans, are solely saved by the generosity of God who has forgiven our sins and who has given us, along with his Spirit, the freedom of love (5:13-14). When we give too much credit to the rules and practices of a religion, we are locking ourselves into a system, an order in which we expect, even without saying it, a reward for our good deeds. On the contrary, faith means surrendering to God and his mystery that is as awesome as its symbol, the cross. Faith also means believing that God wants the salvation of all human beings, regardless of their nationality (3:9).
This should be enough to understand that this letter to the Galatians is still addressing us in our time when so many people reduce religion to practices. Moreover, it is a fact that to the extent that the Church has to sustain many Christians who have a very limited experience of life in the freedom of the Spirit, it tends to bring itself to their level and to become a religion. This is why the Church has to regain the awareness of its identity and to rediscover the meaning of living by faith.
Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.
Lahat tayo’y nagpapanggap na malaya. Ngunit ano bang ibig sabihin ng maging malaya? Ang mga tunay na malayang tao ay iyong mga inaakay ng malalim na inspirasyon ng Espiritu ng Diyos. Bawat Kristiyano’y dapat maging “inspirado” sa ganitong kahulugan. Gayunpaman, maraming bagay ang nagbabanta sa “kalayaang ibinigay ni Kristo sa atin”:
– Kalimita’y pinababayaan nating lumamig ang ating maalab na damdamin noong una nating makatagpo si Kristo at naramdaman nating kaya nating gawin ang kahit ano para sa kanya. At sinisimulan nating hubugin ang ating buhay ayon sa mga gawaing hindi makapapalit sa tunay na pag-ibig.
– Puwede rin namang mangyari na masyado nating hinahangaan ang mga halimbawa ng mga Kristiyano ng ibang panahon o ibang kalagayan. At kinokopya natin ang mga huwaran ng Kristiyanong pamumuhay na hindi katugma ng inaasahan ng Diyos sa atin, kaya hindi tayo pumupunta kay Kristo sa kabuuan ng ating pagkatao at paninindigan.
Malinaw ang lahat ng ito sa Sulat sa mga taga-Galasya. Ang mga paganong ito na napa-sampalataya ni Pablo ay nakinig pagkatapos sa mga Judiong nag-aakalang mga disipulo sila ni Kristo, ngunit hindi naunawaan ang Ebanghelyo. At sinasabi ng mga Judiong ito: “Pana-nampalataya kay Kristo, napakaganda nito! Ngunit mas mahalaga sa Diyos ang pagtupad ng mga tao sa lahat ng batas at kaugaliang panrelihiyon.”
Kaya ginawa ni Pablo ang napakarahas na sulat na ito: “Kung kilala ninyo si Jesus na ipinako at inaakay kayo ng kanyang Espiritu, ano pang kailangan ninyo?”
Sino ba ang mga taga-Galasya? Tinutukoy ang mga pamayanan ng Pisidia at Galasya. Sinasabi sa Gawa 13:13-14:25 at 16:6-6 ang tungkol sa pag-eebanghelyo sa kanila.
Translation: Cebuano
Kitang tanan nagpakaaron-ingnong gawasnon. Apan unsay kagawasan? Ang gawasnon mohimog desisyon dili pinasikad sa kaugalingong interes, kondili inagak sa mas lawom nga lamdag sa Espiritu sa Diyos, nga kanunayng nagdapit sa pagbag-o. Gilamdagan ini ang matag kristyano. Apan may duha ka butang nga naghulga sa “kagawasan nga gihatag kanato ni Cristo”:
– Kadaghanan nabugnaw ang kadasig sa unang paghimamat ni Cristo, ug sa iyang pagtulun-an nga nakapabuhat nato og bisag unsa alang niya. Ug giumol nato ang kinabuhi sumala sa balansayon nga dili makapuli sa matuod nga gugma.
– Usahay nadani ta sa kanhing panig-ingnan nga dili na tukma sa panahon o sa lahing kahimtang. Miawat ta sa mga sumbanan sa kristohanong pagpuyo nga dili mohaom sa gitinguha kanato sa Diyos, maong nalayo ta ni Cristo, sa tinuod nga pagkakita ug sa gihatagag bili.
Kining tanan naklaro sa Sulat alang sa taga Galacia. Ang mga pagano nga nakabig ni Pablo, nadala sa mga Judio nga nagpatoo nga mga tinun-an sila ni Cristo, apan wala makasabot sa Ebanghelyo. Gitudloan sila sa mga Judio nga nindot ang pagtoo ni Cristo, apan ang labing mahinungdanon sa Diyos: pagtuman sa tanang tulumanon, balaod ug batasan sa Judiong tinoohan. Kay gawas nga nasayran na ninyo nga si Jesus Judio, kinahanglang mosunod mo ug motuman sa pamaagi sa mga Judio: sa mga ritwal ug tulumanon, sa pagsimba ug pag-ampo; sa hunahuna ug panglihuklihok.
Nangusog si Pablo pagsulat: “kon nasayod mo nga gilansang si Jesus sa krus ug nga gigiyahan mo sa iyang Espiritu, nan unsa pay inyong gikinahanglan?
Kinsa man ang taga Galacia? Dili klaro kining ngalana, pwede kaayo nga katilingban sila sa Pisidia ug Galacia. Ang Mga Buhat 13:42 - 14:25 ug 16:1-6 naghisgot sa panahon sa pagwali didto.
Translation: Spanish
¿Quiénes eran los Gálatas? Este apelativo, tan poco preciso, tal vez indique a las comunidades de Pisidia evangelizadas por Pablo en su primera misión (H 13,22; 14,25; 16,1-3); o tal vez podría tratarse de otras comunidades que Pablo habría fundado más al norte, en la antigua Galacia, durante su segunda misión (H 16,6; 18,23).
Pablo escribe porque la comunidad está en peligro. Es algo extraño: no hace alusión a escándalos, ni a un relajamiento, ni a conflictos de autoridad, como ocurrió en Corinto. Había seguramente tensiones y dudas, ya que algunos se propasaban y querían volver a valorizar las prácticas judías. Sin embargo y según parece, ni los promotores de esa vuelta a la Ley, ni los que se les oponían, podrían haber esperado una advertencia semejante de Pablo. Pero su intención iba más lejos que ellos: los fieles piden de nuevo prácticas religiosas porque no han comprendido o porque han olvidado que ser cristiano no es ante todo practicar una religión, sino más bien vivir la fe.
El descubrimiento del Evangelio había sido para los Gálatas un baño de libertad. Los que eran judíos habían escapado así de la tiranía de las prácticas que marcaban toda la existencia. Los que eran griegos (y paganos) se habían liberado de una visión fatalista del mundo y de los prejuicios de su sociedad; ahí también la liberación se había hecho en la forma más radical. Mas, ¿eran capaces de seguir a Pablo cuando les participaba su propia experiencia? ¿Habían descubierto que Cristo es lo suficientemente grande como para llenar la existencia y que el Espíritu dirige mucho mejor que las obligaciones religiosas?
Durante un tiempo los Gálatas habían vivido lo mismo que vivía Pablo, pero era difícil que la comunidad se mantuviera en una línea tan nueva. Transcurrido el momento del primer entusiasmo, la gran mayoría de estos nuevos cristianos sintió la necesidad de reglas y prácticas. Tenían fe en Cristo, pero era demasiado pedirles que fueran todos «espirituales».
Además había allí gente que ofrecía una respuesta. Eran tal vez cristianos de origen judío que sabían lo bueno que es tener una ley. Aspiraban, por supuesto, a tomar la dirección de la comunidad, pero el capítulo 6 de esta carta nos da a entender que no eran totalmente desinteresados, ya que la vuelta a las prácticas judías les abría todas las puertas de la comunidad judía. Existía una solidaridad muy fuerte entre los judíos en un mundo que les era habitualmente hostil, y juntarse con ellos procuraba una seguridad real. Algunos prefe rían esta seguridad a la aventura de la fe y los riesgos que las comunidades cristianas enfrentaban en aquel tiempo.
La respuesta de Pablo es severa, y tal vez nos parecerá muy parcial y negativa con respecto a las prácticas religiosas —pero es palabra de Dios—. Dar demasiado crédito a las reglas y prácticas de una religión es encerrarse en un sistema, en un orden en el que se espera, aún sin decirlo, la recompensa por las buenas acciones. La fe, por el contrario, significa entregarse a Dios y a su misterio, tan temible como la cruz que es su símbolo.
Todo esto nos indica que esta carta a los Gálatas tiene hoy gran actualidad, pues son muchas las personas que andan en busca de certidumbres. Por otra parte, en la medida en que la Iglesia deba atender a muchos fieles que sólo tienen una limitada experiencia de la vida en el Espíritu, tiene siempre cierta obligación de ponerse a su nivel con ritos, preceptos y autoridades. Debe pues mantener clara o recuperar la conciencia de su identidad y al mismo tiempo redescubrir la vida por la fe.
The Hebrew, Greek, Ge’ez, and Latin that are translated as “covenant” in English are translated in a variety of ways. Here are some (back-) translations:
Natügu: nzesz’tikr drtwr: “oneness of mind” (source: Brenda Boerger in Beerle-Moor / Voinov, p. 164)
Tagalog: tipan: mutual promising on the part of two persons agreeing to do something (also has a romantic touch and denotes something secretive) (source: G. Henry Waterman in The Bible Translator 1960, p. 24ff. )
Tagbanwa: “initiated-agreement” (source: Tagbanwa Back Translation)
Cherokee: “that which is told” (source: Bender / Belt 2025, p. 16)
Guhu-Samane: “The concept [in Mark 14:24 and Matthew 16:28] is not easy, but the ritual freeing of a fruit and nut preserve does afford some reference. Thus, ‘As they were drinking he said to them, ‘On behalf of many this poro provision [poro is the traditional religion] of my blood is released.’ (…) God is here seen as the great benefactor and man the grateful recipient.” (Source: Ernest Richert in The Bible Translator, 1965, p. 81ff. )
Chichewa: pangano. This word can also be translated as a contract, agreement, or a treaty between two parties. In Chewa culture, two people or groups enter into an agreement to help each other in times of need. When entering into an agreement, parties look at the mutual benefits which will be gained. The agreement terms are mostly kept as a secret between the parties and the witnesses involved. (Source: Mawu a Mulungu mu Chichewa Chalero Back Translation)
Law (2013, p. 95) writes about how the Ancient GreekSeptuagint‘s translation of the Hebrew berith was used by the New Testament writers as a bridge between the Old and New Testaments (click or tap here to read more):
“Right from the start we witness the influence of the Septuagint on the earliest expressions of the Christian faith. In the New Testament, Jesus speaks of his blood being a kaine diatheke, a ‘new covenant.’ The covenant is elucidated in Hebrews 8:8-12 and other texts, but it was preserved in the words of Jesus with this language in Luke 22:20 when at the Last Supper Jesus said, ‘This cup that is poured out for you is the new covenant in my blood. Jesus’s blood was to provide the grounds for the ‘new covenant,’ in contrast to the old one his disciples knew from the Jewish scriptures (e.g., Jeremiah 31:31-34). Thus, the earliest Christians accepted the Jewish Scriptures as prophecies about Jesus and in time began to call the collection the ‘Old Testament’ and the writings about Jesus and early Christianity the ‘New Testament,’ since ‘testament’ was another word for ‘covenant.’ The covenant promises of God (berith in Hebrew) were translated in the Septuagint with the word diatheke. In classical Greek diatheke had meant ‘last will, testament,’ but in the Septuagint it is the chosen equivalent for God’s covenant with his people. The author of Hebrews plays on the double meaning, and when Luke records Jesus’ announcement at the Last Supper that his blood was instituting a ‘new covenant,’ or a ‘new testament,’ he is using the language in an explicit contrast with the old covenant, found in the Jewish scriptures. Soon, the writings that would eventually be chosen to make up the texts about the life and teachings of Jesus and the earliest expression of the Christian faith would be called the New Testament. This very distinction between the Old and New Testaments is based on the Septuagint’s language.”
