Language-specific Insights

Introduction to Lamentations (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Following the fall of Jerusalem and the horrendous things that took place there, believers try to understand. They are not complaining; they see the ruins as deserved punishment for their many excesses and constant rejection of God’s warnings. Yet, they know that the Lord loves his people: they believe this, feel it and proclaim it.

When the exiles returned to Jerusalem, they may have gathered to pray together on the ruins of what had been the Temple, and taken turns with these laments. Later they continued yearly to pray them on the date of the catastrophe, and much later the Church adopted the custom of using them in the days she remembers the death of Jesus.

In the Lord’s Passion, the believer sees the sum total of the suffering and anxiety of humankind. These poems help us to look with the same compassion on the suffering of Christ and the suffering of the destitute. They will help us to unite the vision of universal pain with the sense of human sinfulness and responsibility.

A Jewish tradition attributes these poems to Jeremiah. They do seem to manifest a spirit very similar to his.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

哀歌：引言

在耶路撒冷沦陷、恐怖惊人的事相继发生后，信徒们试着想要理解其中的原因。他们并没有抱怨，他们知道圣城的毁灭是因为自己过度的放纵，而且不断地拒绝天主的警告所应得的惩罚。他们知道雅威爱祂的子民：他们相信这点，感受这点，并宣告雅威的爱。

在流放者返回耶路撒冷后，他们可能聚集在曾经是圣殿的废墟上祷告，并轮流使用这些哀歌为祷文。后来，他们每年在灾难日都祈祷纪念，再后来，教会则习惯使用这些哀歌来纪念耶稣的圣死。

信徒从雅威的受难中看到了人类苦难和焦虑的极限。这些诗歌帮助我们将耶稣的受苦和许多遭受折磨的人的苦难联系起来。同时也有助于我们将普世痛苦的景象和人类的罪恶及责任结合起来。

犹太传统认为这些诗是耶肋米亚所作，这些作品在精神上确实非常接近耶肋米亚的作品。

Translation: Tagalog

Sinisikap unawain ng mga nananampalataya ang pagkawasak ng Jerusalem at ang kasunod nitong mga kakila-kilabot na mga pangyayari. Hindi sila nagrereklamo. Itinuturing nilang karapat-dapat na kaparusahan ito para sa marami nilang kaguluhan at sa patuloy na pagtanggi sa mga babala ng Diyos. Gayon pa man, alam nilang mahal ni Yawe ang kanyang bayan. Pinaniniwalaan nila ito, nararamdaman, at ipinahahayag.

Nang bumalik sa Jerusalem ang mga itinapon, malamang na nagtipon sila para manalangin nang sama-sama sa guho ng dating Templo at halinhinan nilang binigkas ang mga panaghoy na ito. Pagkatapos, ipinagpatuloy nila ang pagdarasal nito taun-taon sa petsa ng malaking kapahamakang iyon. At nang lumaon, nakaugalian na ng Simbahang gamitin ang mga Panaghoy para gunitain ang pagkamatay ni Jesus.

Sa Pasyon ng Panginoon, nakikita ng nananampalataya ang pagkakatipon ng mga pagdurusa at dalamhati ng sangkatauhan. Tinutulungan tayo ng mga tulang ito na pagbuklurin sa iisang pagdamay ang mga pagdurusa ni Kristo at ang matinding paghihirap ng napakaraming nagdurusa. Tutulungan din tayo nitong pag-isahin ang pananaw sa paghihirap ng santinakpan at ang kahulugan ng kasalanan at responsibilidad ng tao.

Ipinapalagay ng isang tradisyon ng mga Judio na galing kay Jeremias ang mga tulang ito. At nalalahad nga sa mga ito ang isang diwa na katulad ng sa kanya.

Translation: Cebuano

Human sa pagkapukan sa Jerusalem ug sa makahadlok nga panghitabo, ang mga magtotoo naningkamot sa pagsabot ining tanan. Wala sila magreklamo; gitan-aw nila ang mga kadaot isip silot sa daghan nilang kalapasan ug sa makanunayon nilang pagsalikway sa mga pahimangno sa Ginoo. Gani, nasayod sila nga ang Diyos nahigugma sa iyang katawhan: mitoo sila, mibati, ug misangyaw ini.

Sa pagbalik sa mga bihag didto sa Jerusalem, tingali nagkatapok sila sa pag-ampo sa naguba nga Templo, ug nagpulipuli sa pagpadayag sa mga pagbangotan. Sa kadugayan, ila kining gipadayon sa matag tuig sa petsa sa pagkapukan, ug sa kadugayan, ang Simbahan naanad sa kustombre sa paggamit ini sa paghinumdom sa kamatayon ni Jesus.

Sa Pasyon sa atong Ginoo, may magtotoo nga nakakita sa kinatibuk-an nga pag-antos ug kahingawa sa katawhan. Kining maong mga balak makatabang sa paghiusa sa kasakit ni Cristo ug sa kakabos sa kadaghanan nga nag-antos, sa susamang pagbati. Makatabang ni sa pakighiusa sa panan-awon sa kalibutanong kasakit ug sa diwa sa tawhanong kasal-anan ug katungdanan.

Adunay tradisyon sa Judio nga nagpunting kang Jeremias ining maong mga balak. Nagpadayag ni sa espiritu nga pareho sa iyaha.

Translation: Spanish

Después de la ruina de Jerusalén y de las cosas horrendas que sucedieron en esta ocasión, los creyentes tratan de comprender. No se quejan, ven la ruina como castigo merecido por los muchos desórdenes y por el constante rechazo de las advertencias de Dios. Y, sin embargo, saben que Yavé ama a su pueblo, lo creen, lo sienten y lo afirman.

Cuando los desterrados volvieron a Jerusalén, muy posiblemente se reunían para orar en común en los escombros de lo que había sido el Templo, y juntos alternaban estos lamentos. Después siguieron rezándolos cada año en la fecha que recordaba la catástrofe, y más tarde la Iglesia se acostumbró a usarlos para recordar la muerte de Jesús.

En la Pasión del Señor, el creyente ve la acumulación de los sufrimientos y de las angustias de la humanidad. Estos poemas le ayudan a unir en una misma compasión los dolores de Cristo y la miseria inmensa de la muchedumbre de los que sufren, así como la visión del dolor universal y el sentido del pecado y de la responsabilidad de los hombres.

Una tradición judía atribuye a Jeremías estos poemas, que revelan un espíritu bien parecido al suyo.

Introduction to Titus (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Like Timothy, Titus is one of Paul’s assistants officially consecrated to the service of the Gospel, who visited the churches with the very authority of Paul.

The commentary will be brief since this letter is very similar to the two letters to Timothy.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

弟铎和弟茂德一样，也是保禄的助手，献身于福音工作，并借着保禄的权威拜访各教会。

因为这封信和给弟茂德的那两封信非常相似，所以注释很简短。

Translation: Tagalog

Si Tito, tulad ni Timoteo, ay isa sa katulong ni Pablo, opisyal na itinalaga sa paglilingkod sa Ebanghelyo at dumalaw sa mga simbahan, na ang taglay na kapangyarihan ay tulad ng kay Pablo.

Translation: Cebuano

Sama ni Timoteo, kaabag ni Pablo si Tito nga gitudlo sa Simbahan aron pag-alagad sa Ebanghelyo. Nagduaw siya sa mga simbahan dala ang awtoridad ni Pablo.

Mubo lang ang mga komentaryo ining sulata kay susama ra ni sa duha ka sulat alang ni Timoteo.

Translation: Spanish

Es el comienzo del año 58 y han transcurrido pocos meses desde el envío de la Carta a los Romanos. Pablo piensa que ya no hay más trabajo para él en la parte oriental del imperio romano y se prepara para ir a Roma y evangelizar desde allí la parte occidental del imperio, especialmente España. Pero Dios ha previsto las cosas de otra manera: dentro de poco Pablo será detenido en Jerusalén y, después de varios años de cautiverio en Cesarea, será llevado a Roma para ser allí juzgado en el tribunal del emperador.

Pablo se ha despedido de las comunidades de Grecia y de “Asia”, la provincia del imperio que corresponde a Turquía occidental (He 20,25). Tal vez fue antes de su entrevista con los presbíteros (ancianos) de la región de Éfeso, que tuvo lugar en Mileto (He 20,1), cuando Pablo redactó esta carta, que presta una atención especial a esos pastores de las comunidades cristianas. Los otros puntos importantes de la carta se refieren a las obligaciones de los cristianos según su situación en la sociedad, al respeto por sus obligaciones sociales y a la sumisión a las autoridades. Pablo retoma o desarrolla aquí lo que había expuesto en la segunda parte de la carta a los Romanos. Esa misma carta le inspira algunas pinceladas sobre el plan de Dios que encontramos en 1,3-4; 2,11-34; 3,4-7

Pablo está ya pensando en su viaje a Roma. Una de las paradas será Nicópolis, en la costa occidental de Grecia, un sector que había evangelizado Pablo (Rom 15,19), y donde se encontrará con Tito, que está en Creta.

making implicit plural form explicit (Matthew 9:1)

In many, if not most of the languages in the Philippines, proper nouns, such as personal names, are tagged with a marker that signals their grammatical role within a sentence. For Tagalog and the Visayan languages , this typically includes si to mark the proper noun as the actor or subject (nominative case), ni to mark the proper noun as an owner (genitive case), and kay to mark the proper noun as as an indirect object, i.e. the one to or toward whom an action is directed (dative case). All of these also have plural forms — sina, nina and kina respectively — and unlike in the biblical languages or in English, the plural form has to be used when only a single proper name is mentioned but implicitly that proper name includes more than just one.

In this verse, where English translates “he (crossed the sea),” the Tagalog translation translates “sina Jesus” because the context of the text makes clear that Jesus did not cross the sea by himself. (Source: Kermit Titrud and Steve Quakenbush)

Introduction to 1 Samuel (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The Book of Samuel, now divided in two, marks the third stage of sacred history after Genesis and Exodus. Here we discover the work of God in human hearts, and how people cooperate with God’s rule.

Here are manifested, in a very calm manner, the example and failures of David; his life, similar to that of any of us, seems to hold no mystery. At the end, though, we find that God was present in everything that happened to him and that he established with him some thing that would not perish.

The importance of this book does not come from historical events of great magnitude. Indeed, there are those also, but the Bible is more concerned with the personal history of David than with his victories. This first king of Israel was the model of a believer since, being a man of great personality and of no ordinary intelligence, he also let himself be guided and inspired by God, and it was his main concern to serve him in everything.

In a way, here God hides Himself. Nothing is said about revelations or grandiose manifestations of God. Only a word to the prophet Nathan which will be decisive for the future: the kingdom of David, in Jerusalem and over Palestine, will develop into the universal kingdom of God. Christ Jesus will be the Son of David.

– Samuel, the last of the Judges, who is also a prophet. This is a time during which the disunited Israelites feel the need to have permanent authority: “We want a king, like the rest of the nations have,” instead of depending solely on the charismatic ones, the “judges” who are not always at hand when the people need them.

– Saul, the first king chosen by God, but later rejected.

When the book opens, Israel is not yet master of the land of Canaan, but already the tribes have become used to a sedentary country life after having been nomadic herders. Settled in the hills, they have often submitted to the incursions of the Philistines established in the fertile plain of the coast, in their cities of Gath, Ashdod, Ashkelon, Ekron.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

撒慕尔上：引言

《撒慕尔纪》今分为上下两卷，是继《创世纪》和《出谷纪》后圣经历史第三段的开端。我们在这里将发现天主在人心中的工作，并且人们是如何为了天主的国而努力奋斗的。书中非常平静地叙述了达味失败的例子，他的一生似乎与我们任何一个人的都很相像，只是多了一层神秘感。最后我们会发现，天主凡事都与达味同在，使他与以色列人共同建立了一种永不磨灭的东西。

本卷的重点不在于包罗广泛的历史事件，当然也记载了一些史实，但是圣经更注重的是达味个人的历史，而不只是他的战绩。这位以色列的第一位君王是信徒的典范，他有伟大的人格和超凡的智慧，但他仍然让自己接受天主的引导和启示，最关心的也是在所有事情上都能依赖服侍上主。在这里，也可以说是天主隐藏了他自己。这里并没有提到启示或是天主的光荣的显现。只有纳堂先知的一句对未来有关键性影响的话：在耶路撒冷和巴勒斯坦的达味王国，将会发展成天主的宇宙性天国，基督耶稣将是达味之子。

达味之前的两个重要的人物

撒慕尔，是最后一位民长，也是一位先知。在这段时期，分裂的以色列人觉得有必要拥有一长久的政权：我们想要像其他民族一样有国王，而不单只靠着受到感召的民长，因为不是每当人民有需要的时候，就会有民长出现。

撒乌耳，天主所拣选的第一位君王，但后来又为天主所废弃。

本书开始的时候，以色列还不是迦南地的主人，但各支派在过惯了牧人生活之后，也已经习惯了平静的乡村生活。以色列人定居在山丘，时常受到来自定居在海岸肥沃平原的培肋舍特人的袭击，培勒舍特人的城市有：加特、阿市多得、阿市刻隆和厄刻龙等。

Translation: Tagalog

1 Samuel Introduksyon

Ang Aklat ni Samuel na ngayo’y nahahati sa dalawa ang simula ng ikatlong bahagi ng banal na kasaysayan pagkatapos ng Genesis at Exodo. Dito inilalahad sa atin ANG GAWA NG DIYOS SA PUSO NG MGA TAO at ang paraan ng pakikipagtulungan nila sa paghahari ng Diyos.

Dito buong kasimplehang isinasalaysay sa atin ang mga halimbawa at mga pagkakamali ni DAVID: ang buhay niya, na kasingkaraniwan ng sa sinuman sa atin, ay waring may taglay na hiwaga. Pero sa dakong huli’y makikita nating ang Diyos pala ay nasa lahat ng nangyari sa kanya at sa kanya’y nagtayo ang Diyos sa mga Israelita ng isang bagay na di mapapawi.

Mahalaga ang librong ito hindi dahil sa mahahalagang pangyayari ng kasaysayang nakapaloob dito. Mas binibigyang-pansin ng Biblia ang PERSONAL NA KASAYSAYAN ni David kaysa kanyang mga tagumpay. Ang unang haring ito ng Israel ang modelo ng isang sumasampalataya dahil sa kabila ng kanyang malakas na personalidad at di pangkaraniwang talino, nagpapatnubay pa rin siya at NAGPAINSPIRASYON SA DIYOS, at pinakaimportante sa kanya ang maglingkod sa Diyos sa lahat ng bagay.

Sa librong ito’y para bang NAGTATAGO ANG DIYOS. Walang anumang pagbubunyag o mariringal na pagpapakita ng Diyos. Isang salita lamang kay Propeta Natan na magbibigay-direksyon sa hinaharap: ang paghahari ni David sa Jerusalem at sa Palestina ay mauuwi sa Kaharian ng Diyos sa sanlibutan. Si Kristo Jesus ang magiging ANAK NI DAVID.

Dalawang tao ang nauuna kay David:

– si SAMUEL, ang pinakahuli sa mga Hukom at isa ring propeta. Ito ang panahon na watak-watak ang mga Israelita at nadarama nilang kailangan nila ng isang permanenteng pamunuan: “Gusto naming magka-hari gaya ng meron ang ibang mga bansa,” sa halip na umasa lamang sa mga inspirado ng Espiritu, sa mga “hukom” na laging naroon kapag kinakailangan sila ng bayan.
– si SAUL, ang pinakaunang hari na pinili ng Diyos, pero tinanggihan naman pagkatapos.
– Sa simula ng libro, hindi pa ang Israel ang may-ari sa lupain ng Kanaan, pero naging magbubukid na sa permanenteng lugar ang mga tribu mula sa dati nilang pagpapagala-gala bilang mga pastol. Namayan sila sa kabundukan, at kadalasa’y wala silang magawa sa pagsalakay ng mga Pilisteong nakatira sa matabang kapatagan ng dalampasigan sa mga siyudad ng Gat, Gaza, Asdod, Askalon at Ekron.

Translation: Cebuano

Ang Samuel, gibahin karon sa duha. Timaan ni sa ikatulong yugto sa balaang kasaysayan human sa Genesis ug Exodo. Mabasa dinhi ANG KALIHOKAN SA DIYOS SA KASINGKASING SA MGA TAWO ug giunsa ini pagbulig sa kamandoan sa Diyos.

Sa simpling pamaagi, gipakita ang mga panig-ingnan ug kasaypanan ni DAVID; sama ni bisag kinsa nato, morag dunay misteryo ang iyang kinabuhi. Bisan pa ini, makita sa kataposan, nga ang Diyos nag-uban sa bisag unsang hitabo niya ug nagtukod uban nila og butang nga dili mawala.

Ang kamahinungdanon ining basahona wala maggikan sa mga dagkong hitabo sa kasaysayan; bisag naay pipila nga mabasa dinhi. Ang gihatagag dakong pagtagad mao ang PERSONAL NGA KASAYSAYAN ni David ug sa iyang kadaogan. Ang unang hari sa Israel modelo sa magtotoo, kay bisag tawo siya nga dunay talagsaong pamarog ug dili kasarangang kalantip, nagpadasig ug nagpagiya siya sa DIYOS. Naghunahuna siya sa pag-alagad Niya sa tanang butang.

Gipakita dinhi ANG DIYOS NGA MORAG NAGTAGO. Wala maghisgot sa Diyos nga nagpadayag sa kaugalingon o nagpakitag talagsaong timailhan. Gawas lang sa gipadayag kang propeta Natan nga mahimong mahukmanon alang sa umaabot: ang gingharian ni David, sa Jerusalem ug sa tibuok nga Palestina, mamalukpanong gingharian sa Diyos. NaANAK NI DAVID si JesuCristo.
May duha ka tawo nga nag-una ni David:

– si SAMUEL, ang kataposan sa mga maghuhukom ug propeta pod. Panahon ni kanus-a mibati ang nagbulagbulag nga mga Israelita nga nagkinahanglan silag hari aron pagmando nila: “hatagi mi karon og hari nga magmando namo sama sa tanang kanasoran,” imbis mosalig lang sa mga linamdagan, ang mga “Maghuhukom” nga dili kanunayng naa alang sa ilang panginahanglan,

– si SAUL, ang unang hari nga gipili sa Diyos, apan sa ngadtongadto, gisalikway.

Nagsugod ang basahon sa wala pa magmando ang Israel sa Canaan. Mga tribu pa sila nga nagpuyo sa yuta isip mga mag-uuma gikan sa pagkamagbalantayg mga karnero. Nanimuyo sila sa kabungtoran, ug kanunayng gisulong sa mga Pilisteo sa tabunok nga kapatagan ug sa kabaybayonan sa syudad sa Gat, Gaza, Asdod, Ascalon ug Acaron.

Translation: Spanish

Es fácil comprobar que los libros de Samuel difieren mucho de los libros llamados de Moisés que figuran al comienzo de la Biblia, e incluso de los libros de Josué y de los Jueces que lo preceden. En aquéllos se hablaba de acontecimientos antiguos, sólo conocidos a través de tradiciones orales, con la intención de justificar las leyes y el culto. Dios hablaba a cada instante de manera autoritaria, y actuaba en forma fantástica, como si interviniera en un mundo completamente diferente del nuestro. Se trata ciertamente de una literatura muy alejada de nuestra historiografía.

Aquí, en cambio, los autores nos cuentan acontecimientos más cercanos, para los cuales disponen de testimonios. El reinado de David se sitúa en los años 1010-970 y el autor debe haber sido contemporáneo de su hijo Salomón. Aquí personajes de carne y hueso se debaten en medio de acontecimientos complejos. A través de ellos va tomando forma la historia de Israel enfrentado a sus vecinos cercanos y, poco más tarde, a los grandes imperios del Próximo Oriente. En el relato bíblico se trasluce una imagen diferente de Dios. Ya no es presentado como debería ser un Dios todopoderoso, sino tal y como Samuel, David y sus contemporáneos le han conocido y experimentado, y nos cuentan ingenuamente los acontecimientos a través de los cuales estos personajes han conocido su voluntad.

El libro de Samuel, actualmente dividido en dos partes, narra los comienzos de la monarquía. El primer libro está centrado en tres personajes. Primero viene Samuel, un jefe a la antigua usanza además de profeta; el siguiente es Saúl, el primer rey, cuya vida termina en fracaso; por último David, del que se cuenta su ascensión al trono.

Al comienzo del libro, Israel no es todavía dueño del país. Amenazados por los Filisteos que ocupan las llanuras de la costa, las tribus sienten la necesidad de un poder unificado y fuerte. Se convertirán en una nación y ésta será el reino de David.

El segundo libro de Samuel habla del reino de David, de sus éxitos, victorias, pruebas... El centro del libro lo constituye una promesa excepcional que David ha recibido de Dios: sus descendientes reinarán por siempre en el trono de Israel.

Conviene leer el texto tal y como se presenta, sin prejuicios, pero al mismo tiempo con mirada crítica. Se verá entonces, por ejemplo, que el libro registra testimonios a veces contrapuestos. Unos son favorables a la institución de la monarquía, otros están en contra. Los hay que se muestran favorables a David, otros sólo se centran en sus aspectos negativos. El autor a veces parece neutral, dejándonos con nuestros cuestionamientos. Dios actúa de la misma manera: habla poco, pero va dejando signos, invitando a los lectores del libro a que también ellos busquen y disciernan.

Introduction to Habakkuk (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

In the Bible the prophet Habakkuk is the first one to dare call God to account. For centuries, faith had been announcing God’s justice. However, this justice had not always been obvious. After many kept silent about their doubts, Habakkuk was the first biblical author who asked boldly: Why does the Lord allow injustice to triumph? Why, when he punishes one oppressor, does he replace him with someone worse?

The answer is twofold:

– The Lord keeps secret how he rules the world and all he asks is that we remain faithful: the upright will live by his faithfulness.
– The prophet contemplates the glory of the Lord who will judge in the end.

Habakkuk spoke his oracles from 605-600, when Nebuchadnezzar, who had just destroyed the cruel Assyria, became very powerful himself and plundered Israel.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

哈巴谷先知是第一个敢要求天主做解释的人。多少世纪以来，信仰一直告诉我们天主是正义的。但是这种正义并不是一直都很明显。

在许多人对自己的怀疑保持缄默之后，哈巴谷是第一个敢于质疑的圣经作者：为什么上主会允许不义的情况如此猖獗？为什么当祂惩罚了压迫者之后，却代之以更糟的人？

答案可从两方面来看：

雅威对统治世界的方式保密，祂只要求我们永远忠诚：义人靠信德生活。

先知期待终将进行审判的上主的光荣。

哈巴谷的预言是在公元前605-600年，那时拿步高刚灭了残暴的亚述，自己正变得非常强大，而且开始蹂躏犹大国。

Translation: Tagalog

Si Propeta Habakuk ang unang nangahas na papanagutin ang Diyos. Maraming dantaon nang ipinangangaral ng pananampalataya na naggagawad nga ng katarungan si Yawe. Pero hindi laging malinaw ang katarungang ito. Matapos ang pagsasawalang-imik ng marami tungkol sa kanilang mga duda, si Habakuk ang unang manunulat sa Biblia na malakas ang loob na nagtatanong: Bakit pinababayaan ni Yawe na magtagumpay ang pang-aapi? Pinarurusahan nga niya ang nang-aapi, pero di ba’t pinapalitan din naman niya ng ibang mas masahol pa?

Doble ang sagot dito:

– Iniingatan ni Yawe ang sekreto ng paraan ng kanyang paghahari sa daigdig at ang hinihingi lamang niya ay manatili tayong tapat: mabubuhay ang matuwid dahil sa kanyang katapatan.
– Pinagmamasdan ng propeta ang Luwalhati ni Yawe na siyang maghuhukom sa katapusan.

Mga taong 605-600 nang bigkasin ni Habakuk ang kanyang mga propesiya habang patuloy na nagiging makapangyarihan si Nabucodonosor at nangungulimbat sa Israel matapos wasakin ang malupit na Asiria.

Translation: Cebuano

Si propeta Habakuk una nga mihagit sa Ginoo sa paghimog husay. Sulod sa nangaging mga siglo, ang pagtoo kanunay nga nagsangyaw sa katarong (hustisya) sa Ginoo. Apan, dili sa tanang panahon nga tin-aw kining maong hustisya. Daghan ang nagpakahilom lang sa ilang pagduhaduha; si Habakuk ang unang magsusulat sa Biblia nga maisogong nangutana: “Ngano nga gitugtan sa Ginoo nga modaog ang inhustisya? Ngano man nga kon silotan niya ang manlulupig, pulihan man og mas grabi pa?”

Duha ang tubag ini:

– Ang Ginoo nagtago sa sikreto sa iyang pamaagi sa pagmando sa kalibotan, ug ang Iya lang gipangayo mao nga magpabilin ta nga matinud-anon niya: ang tarong magpuyo sa kamatinud-anon.
– Ang propeta namalandong sa himaya sa Diyos nga maoy mohukom sa kataposan.

Si Habakuk nagsulti sa mga tubag sa Ginoo sa tuig 605-600, diha nga si Nabucodonosor nga bag-o lang miguba sa Asiria, nag-anam kagamhanan ug nangilog sa Israel.

Translation: Spanish

Desde siglos atrás, la fe proclamaba que Yavé hace justicia. Esta justicia, sin embargo, no siempre es clara. Después de muchos que callaron sus dudas, Habacuq es el primero de los escritores de la Biblia que pregunta con osadía: ¿por qué deja Yavé que triunfe la injusticia?, ¿por qué, al castigar al opresor, lo reemplaza por otro peor?

La respuesta es doble:

— Yavé guarda el secreto de su manera de gobernar al mundo y solamente pide que nos mantengamos fieles: El justo vivirá por su fidelidad.
— El profeta contempla la Gloria de Yavé, que juzgará al final.

Habacuq pronunció sus oráculos en los años 605-600, cuando Nabucodonosor, después de destruir a la cruel Asiria, se volvía prepotente a su vez y saqueaba la tierra de Israel.

making implicit plural form explicit (Joshua 11:10)

In many, if not most of the languages in the Philippines, proper nouns, such as personal names, are tagged with a marker that signals their grammatical role within a sentence. For Tagalog and the Visayan languages , this typically includes si to mark the proper noun as the actor or subject (nominative case), ni to mark the proper noun as an owner (genitive case), and kay to mark the proper noun as as an indirect object, i.e. the one to or toward whom an action is directed (dative case). All of these also have plural forms — sina, nina and kina respectively — and unlike in the biblical languages or in English, the plural form has to be used when only a single proper name is mentioned but implicitly that proper name includes more than just one.

In this verse, where English translates “Joshua (turned back),” the Tagalog translation translates “sina Josue” because the context of the text makes clear that Joshua was not turning back alone. (Source: Kermit Titrud and Steve Quakenbush)

Introduction to 2 Maccabees (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

2 Maccabees：Introduction

The second book of Maccabees is not a continuation of the first book.

Whereas the first book presents the history of the Jewish people during those critical years in a comprehensive and balanced way, this other focuses on a series of facts – and at times, commentaries and legends – allowing the author to emphasize the hopes and suffering of the persecuted believers. This second book, less interesting than the first for historians, is, nevertheless, extremely important in the Bible because of its profound vision of suffering and death and also of God’s justice. This book (with the book of Daniel) is the first in the Bible to affirm the resurrection of the dead, as the Wisdom of Solomon would do also at the next century.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

玛加伯下并非上卷的延续。

玛加伯上卷以一种宏观而均衡的方式描述以色列人民在那些关键年代的历史，而下卷则着重于一系列事件，有时候还有所评论，或加上些传说，这样才得以强调出被迫害的信徒的希望和苦难。对于历史学家，下卷不如上卷有趣，但是在圣经里却非常重要，这是因为下卷对苦难和死亡，以及天主的公义有很深刻的见解。这卷书和《达尼尔》是圣经中首次确认死者复活的书卷，如同后一个时期的《智慧书》。

Translation: Tagalog

Hindi pagpapatuloy ng nauna ang ikalawang libro ng Mga Macabeo.

Kung sa 1 Macabeo ay inilalahad ang kasaysayan ng bayang Judio nang mga kritikal na taong iyon sa karaniwan at balanseng paraan, binibigyang-pansin naman ng 2 Macabeo ang isang serye ng mga pangyayari at pagkaminsa’y mga komentaryo at mga alamat na nagtatampok sa pag-asa at paghihirap ng mga sumasampalatayang pinag-uusig. Ang ikalawang librong ito na di gaanong kapaki-pakinabang para sa mga dalubhasa sa kasaysayan, na di tulad ng una, ay napakaimportante pa rin sa Biblia dahil sa napakayamang pananaw nito tungkol sa paghihirap at kamatayan at pati sa katarungan ng Diyos. Ang librong ito kasama ang mga aklat ni Daniel at ng Karunungan ang unang nagpahayag sa Biblia ng pananampalataya sa muling pagkabuhay ng mga patay.

Translation: Spanish

El segundo libro de los Macabeos no es la continuación del primero.

Mientras el anterior presenta en forma global y equilibrada la historia del pueblo judío en esos años críticos, éste se ciñe a una serie de hechos y, a veces, de comentarios y leyendas, que le permiten resaltar las esperanzas y los sufrimientos de los creyentes perseguidos.

Este segundo libro, de menor interés que el primero para el historiador, tiene, sin embargo, suma importancia en la Biblia por su visión, muy profunda, respecto al sufrimiento y a la muerte, así como a la justicia de Dios. En especial, este libro, tal como los de Daniel y de la Sabiduría, es el primero que afirma en la Biblia la fe en la resurrección de los muertos.

Introduction to 1 Corinthians (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Some persons praise the first Christians as if they had been models of all virtue. In fact, there were no more miracles then than now. Here as elsewhere, Paul addresses men and women living in a world as real as our own. Corinth had its own particular character among the Mediterranean cities. Situated on a tongue of land separating two gulfs, it had the best part of its privileged site. The two ports of the east and west had been joined by a kind of paved way on which boats were pulled by means of enormous wagons drawn by bullocks. This spared sailors having to detour to Greece by the south: a very long voyage at the time and very dangerous. Obviously it had to be paid for; this financially benefited the town; it also needed labor which meant many slaves. The city had a sanctuary dedicated to the goddess Aphrodite, the goddess of “love” for the Greeks, around which had developed (with the help of money) a prostitution that had nothing sacred about it other than its name. The prostitutes were counted in the thousands. Quite near Corinth, there was a sportive celebration—rather similar to the Olympic Games of our day—every two years. This drew large crowds of people. We notice in these two letters of Paul very clear allusions to these different aspects of Corinthian history: slavery, prostitution, stadium sports.

In Corinth, there existed a dynamic, though not well ordered Church, composed of Jews and Greeks converted by Paul. Many of them were in danger of returning to the vices of their former lives, once the enthusiasm of their first years as Christians had worn off. Those responsible in the Church apparently were not capable of dealing with many problems: internal divisions and doubts about faith. They therefore called upon Paul, who wrote the present letter, because he could not interrupt his work in Ephesus.

We notice the authority with which Paul, from afar, leads the Church in the name of Christ; also his manner of teaching: before answering any question, he reasserts the foundations of the faith.

The Corinthians, in the midst of a pagan world, were concerned about matters that are again relevant in our times:

– about celibacy and marriage,
– about living together with those who do not share the Christian faith,
– about conducting the assemblies, for both the celebration of the eucharist and the use of “spiritual gifts,”
– about the resurrection of the dead.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

有些人赞美早期的基督徒为所有美德的典范。实际上当时的奇迹并不比现在更多。像在其它地方一样，保禄在这里向众人发言，这些人生活的世界与我们现在的并没有什么区别。在地中海沿岸的城市中，格林多有它自己的特殊性：地处两个海湾中的舌形陆地，地势极好。东西两港由一条平坦大道连结，船只则由无数的公牛拉动，取大道为捷径，从一港至另一港，这样水手们就不再航船途径南部的希腊了，因为那里航程既长又危险。显然取道陆地要付钱，格林多就是靠这经济来源发家致富的。它也需要许多劳动力，其实都是奴隶。城里有一座献给爱神阿弗罗蒂特的神庙，因为有这座神庙，再加上金钱的帮助，卖淫业肆无忌弹地篷勃发展起来，妓女人数逾千。格林多附近有个体育运动的庆祝活动，每两年举行一次，颇似如今的奥林匹克运动会，每当彼时观众云集。我们可以注意到在保禄的这两封书信中，作者非常清楚地指出了格林多的许多与众不同的方面：奴隶制、卖淫业和体育运动。

在格林多存在着一股动力，所以在那里的教会虽非健全但充满活力，这是由因了保禄而皈依的犹太人和希腊人所组成的。早期的基督徒一旦热情消逝，就都面临回到以前罪恶生活的危险。那些负责教会事务的人，对于许多问题显然都无法处理：如内在的分化和对信仰的怀疑等等。他们因此求助于保禄，后者便写下了这封信，因为他不能中断在厄弗所的工作。

我们注意到来自远方，以基督之名领导教会的保禄所采取的权威态度以及教诲方式，在回答任何问题之前，他必先着重肯定信仰的基础。

格林多人处于外教人的世界中，关心着与我们这个时代几乎相同的问题：

1）独身和婚姻；
2）如何与非基督徒共同生活；
3）集会的安排，包括感恩的举行和“神恩”的利用；
4）死者的复活。

Translation: Tagalog

Hangang-hanga ang ilan sa atin sa mga unang Kristiyano na para bang sila na ang pinakahuwaran ng lahat ng kabutihan. Pero ang totoo’y pareho lamang sila noon sa atin ngayon.

Sa pagkakataong ito, tulad sa iba pang lugar, mga taong tulad natin ang kausap ni Pablo. Naiiba ang Corinto sa iba pang mga siyudad sa Mediterraneo sapagkat nasa pagitan ito ng dalawang golpo kaya naman napakaganda ng lokasyon nito. May dalawang daungan ito, isa sa silangan at isa sa kanluran, na pinagdugtong ng malasementadong daan kung saan “itinatawid” ang mga barko na sakay sa malalaking karitong hila ng mga baka. Kaya hindi na maglalayag pa patimog sa Gresya na mahaba at mapanganib na paglalakbay. May bayad siyempre ito. Malaki ang naitulong nito sa pananalapi ng bayan at nangailangan din ito ng maraming trabahador, ibig sabihi’y mga alipin. Sa lunsod ay may templong nakatalaga para sa diyosang si Aphrodite na siyang diyosa ng pag-ibig para sa mga Griyego. At sa templong iyon, at dahil na rin sa pera, lumaganap ang “sagradong” prostitusyon, na walang anumang sagrado liban sa pangalan nito. Libu-libo ang mga prostituta.

At malapit sa Corinto, may palaro namang idinaraos tuwing ikalawang taon na halos kapareho ng ating Olympic Games. Marami ang pumupunta roon. Mapapansin natin sa dalawang sulat na ito ni Pablo ang mga deretsahang pagtukoy niya sa iba’t ibang aspektong ito sa kasaysayan ng Corinto: ang pagkakaroon ng mga alipin, prostitusyon at palaro sa istadyum.

Bunga ng pangangaral ni Pablo, nabuo ang Iglesya sa Corinto na binubuo ng mga Judio at mga Griyego. Masigla ang pamayanang ito ngunit medyo magulo. Marami sa kanila ang nanganganib bumalik sa dati nilang mga bisyo pagkalipas ng sigasig ng mga unang taon sa pagkakristiyano. At mukhang hindi kayang harapin ng mga responsable sa Iglesya ang gayon karaming problema: ang pagkakahati-hati at pagdududa sa pananampalataya. Kaya dumulog sila kay Pablo na sumulat ng liham na ito sapagkat hindi niya maiiwan ang kanyang gawain sa Efeso.

Mapapansin natin ang kapangyarihan ni Pablo sa pamumuno niya sa Iglesya sa ngalan ni Kristo, kahit na sa malayo. Gayon din naman sa kanyang pagtuturo: bago sagutin ang anumang tanong, inilalahad muna niyang muli ang mga saligan ng pananampalataya.

Sa gitna ng paganong daigdig, mga bagay na may kinalaman din sa ating panahon ang pinoproblema ng mga taga-Corinto noon:

– ang tungkol sa di-pag-aasawa at pag-aasawa,
– ang pamumuhay sa piling ng mga di-Kristiyano,
– ang mga pagtitipon para sa pagdiriwang ng eukaristiya at paggamit ng mga “kaloob na espirituwal,”
– ang pagkabuhay ng mga patay.

Translation: Cebuano

Ang unang kristyanos gidayeg sa uban isip modelo sa tanang balaanong hiyas. Apan sa pagkatinuod ang mga milagro kaniadto dili mas daghan kay sa karon.

Syudad nga mauswagon ang Corinto, apan puno sa kahugawan. Ang mga Judio ug Griyego nga nakabig ni Pablo nakapabarog didto og simbahang aktibo, apan dili maayong pagkadumala. Daghan kaayo ang may hilig gihapon pagbalik sa daang mga bisyo labi na dihang miawop ang kadasig sa unang kristyanos. Ang mga responsabli pagdumala sa Simbahan dili maantigong moatubang sa daghang problema sama sa pagkabahinbahin ug sa mga pagduhaduha sa pagtoo. Mao nga nagpakitabang sila ni Pablo. Busa, nagsulat siya; dili niya kabiyaan ang iyang buluhaton sa Efeso.

Makita dinhi ang awtoridad ni Pablo paggiya sa Simbahan sa ngalan ni Jesus bisag tua siya sa layo. Duna siyay pamaagi pagtudlo: sa dili pa tubagon ang mga pangutana, ipadayag una ang sukaranan sa pagtoo.

Taliwala sa paganong kalibotan, ang taga Corinto nag-atubang og mga problema sama sa sagad tang ikahinagbo sa atong panahon:

– ang mahitungod sa pagminyo o sa pagpabiling dalaga o ulitawo;
– ang mahitungod sa pagpuyo uban sa lahig pagtoo;
– ang mahitungod sa pagtigom alang sa pagsaulog sa Eyukaristya ug paggamit sa mga espirituhanong gasa; ug ang mahitungod sa pagkabanhaw sa minatay.

Translation: Spanish

Algunos hablan de los primeros cristianos como si hubieran sido modelos de todas las virtudes. La primera carta a los Corintios nos hará ver que los creyentes de los primeros tiempos tenían sus debilidades como nosotros y que la fe no había eliminado el peso de las realidades humanas.

Corinto tenía su propia fisonomía entre las ciudades del Mediterráneo. Situada en una franja de tierra que separa dos golfos, se había aprovechado de su situación privilegiada. Los dos puntos del este y del oeste se habían unido por una especie de camino enlosado por el cual se tiraba de los navíos por medio de enormes carros arrastrados por bueyes. Así los marinos se ahorraban de dar la vuelta a Grecia por el sur. Pero había que pagar, lo que significaba una importante entrada para la ciudad; el transporte exigía además abundante mano de obra, lo que para la época significaba muchos esclavos.

La ciudad poseía desde tiempo muy antiguo un santuario consagrado a Afrodita, la «diosa del amor» según los griegos, en cuyo derredor se desarrollaba —y para eso siempre había plata— una prostitución que de sagrada no tenía más que el nombre. En tiempos de Pablo las prostitutas se contaban por millares.

Muy cerca de Corinto se celebraban cada dos años competencias deportivas, parecidas a los juegos olímpicos actuales, que también atraían gran cantidad de gente.

Se advertirán en estas dos cartas de Pablo alusiones muy claras a estos diferentes aspectos de Corinto: el dinero, la esclavitud, la prostitución y los juegos del estadio.

En Corinto judíos y paganos convertidos por Pablo formaban una Iglesia dinámica, aunque poco ordenada. Después del entusiasmo de los primeros años, muchos se habían dejado llevar por los vicios y por las costumbres paganas, y los responsables de la comunidad se sentían impotentes para hacer frente tanto a esas dificultades y también a las divisiones internas o dudas respecto a la fe. Hicieron pues un llamado a Pablo. Retenido en Efeso por su trabajo apostólico, les envió esta carta como respuesta.

Llama la atención tanto la autoridad con que el apóstol se dirige a la Iglesia en nombre de Cristo, como su manera de enseñar, pues antes de responder directamente a una cuestión, comienza siempre por reafirmar las bases de la fe. Las dudas de los Corintios, sumidos en un mundo pagano, se referían a temas que son aún hoy de actualidad o que se discuten entre nosotros:

— el celibato y el matrimonio;
— los problemas de coexistencia con los no creyentes;
— el orden de las reuniones de la Iglesia, tanto para la celebración de la Eucaristía como para el ejercicio de los «dones espirituales»;
— la resurrección de los muertos.