Introduction to 2 Corinthians (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

At the end of his first letter to the Corinthians Paul expressed the desire to come back and see them soon. He was unable to return, and they took this badly.

“Judaizing” preachers, that is to say, those Jews insufficiently converted to Christ, whom Paul had to face all the time, were trying to undermine his authority. Paul sent a messenger whom the Corinthians deeply offended: some members of the community were openly rebelling against the apostle. Paul responded in a letter “written in the midst of tears” (2:4) whereby he demanded the submission of the community. One of Paul’s best assistants, Titus, brought the letter and concluded his mission successfully. Upon Titus’ return, Paul, reassured, sent this “second” letter (in fact it was the third or fourth) to the Corinthians.

What is the content of this letter? What Paul feels with regard to the Corinthians and what he suffers from their lack of understanding. It is not much and yet it is a great deal. Paul is incapable of speaking about himself without speaking of Christ. This restless man, eager for understanding and affection, is so permeated with the love of Christ, that he cannot express a suspicion or a reproach without giving most profound sermons on faith. In trying to justify himself he writes the most beautiful pages on evangelization and on what it means to be an apostle of Christ.

We shall see that this letter includes pages which were not a part of it – fragments of other letters or notes sent by Paul to the Church of Corinth: in particular, 6:14-18 was probably written before our First Letter to the Corinthians; chapter 9; the chapters 10–13 which should contain a good part of the “letter written in tears” (see preceding paragraph).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

保禄在格林多前书结尾处，表达了要很快回来和格林多教友见面的愿望。但他没能前来，使得他们很不满。

“犹太式”的传教者，也就是保禄必须时时面对的，并未完全皈依基督的那些犹太人，他们正试着要诋毁保禄的权威。保禄派遣的一位使者受到格林多人极大的冒犯：团体中有些成员公开反抗宗徒。保禄“含着泪”（2:4）写了一封信，要求团体的顺从。弟铎带着信成功地完成了他的使命。弟铎回来之后，保禄放了心，将这“第二封”信（其实应该是第三或第四封）寄给格林多人。

信的内容是什么？是保禄对于格林多人的感觉：是因为他们的不理解而使他倍受痛苦。信虽不长，但内容很多。保禄说到自己时，无法不说到基督。这个马不停蹄的人，急切地想获得别人的理解和情感，是如此地沉浸在基督的爱中，以致于在表达怀疑或指责时，都一定本着信德，给予最深刻的教诲。为了替自己辩解，他写下了“福音传播”中最美丽的篇章，也写下了身为基督的“宗徒”到底意味着什么。

我们将看到并不属于这封信的一些章节，是其他信件的残片或寄给格林多教会的一些字条。比如6:14-18，有可能写于格林多前书以前；第9章（参看9:1的注释）；第10-13章应该属于“含着泪”写的那封信中的段落（参看前几章的内容）。

Translation: Tagalog

Sa katapusan ng kanyang unang sulat sa mga taga-Corinto, sinabi ni Pablo na gusto niyang makabalik doon at makita silang muli. Ngunit hindi siya nakabalik kayat labis na sumama ang kanilang loob.

May mga Kristiyanong mangangaral na gustong gawing Judio pa rin ang mga sasampalataya kay Kristo. Mga Judio ang mga ito na may “hilaw” na pananampalataya, at sila ang malimit na kailangang harapin ni Pablo pagkat hangad nilang “sulutin” ang kanyang awtoridad. Nagpadala si Pablo ng sugo na lubha namang nasaktan sa mga taga-Corinto. May ilang kasapi ng pamayanan na lantarang nagrerebelde laban sa apostol. Isang liham na “sinulat sa matinding pighati” (2:4) ang sagot ni Pablo, dito niya hini¬hinging sumunod ang pamayanan. Si Tito na isa sa mahuhusay na katuwang ni Pablo ang nagdala ng liham at maayos naman nitong natupad ang kanyang misyon. Sa pagbabalik ni Tito, nagkaroon ng katiyakan si Pablo, at ipinadala niya ang “ikalawang” sulat na ito sa mga taga-Corinto (na sa katunaya’y ikatlo o ikapat).

Ano ang nilalaman ng sulat na ito? Ang damdamin ni Pablo para sa mga taga-Corinto at ang pagdurusa niya dahil sa kakulangan nila ng pang-unawa. Hindi makapangungusap si Pablo tungkol sa kanyang sarili nang hindi siya nagsasalita tungkol kay Kristo. Punung-puno ng pag-ibig ni Kristo ang taong ito na walang kapahingahan sa hangad na siya ay mahalin at maunawaan. Kayat maging hinala man o pangaral ang kanyang sinasabi, nakapaloob ito sa mahusay na paglalahad tungkol sa pananampalataya. Sa pagsisikap niyang maipagtanggol ang sarili, naisulat niya ang pinakamagandang pahina tungkol sa pag-eebanghelyo at sa kahulugan ng pagiging apostol ni Kristo.

Mapapansin natin na may mga pahina ang sulat na ito na hindi talaga bahagi nito kundi mula sa iba pang mga sulat o paalala na ipinadala rin ni Pablo sa Iglesya sa Corinto: ang talataang 6:14-18 na malamang na nasulat bago ang Unang Sulat sa Mga Taga-Corinto, ang kabanata 9 (basahin ang paliwanag sa 9:1), at ang mga kabanata 10–13 na naglalaman ng malaking bahagi ng liham na “sinulat sa gitna ng matinding pighati” (basahin ang talata sa itaas).

Translation: Cebuano

Sa kataposang bahin sa una niyang sulat sa taga Corinto, gipadayag ni Pablo ang tinguha pagbalik ug pagpakigkita nila sa dili madugay. Apan wala ni matuman, ug ngil-ad kaayo ang pagsabot ini.

Ang problema mao ang mga Judio nga dili pa hingpit nga nakabig kang Cristo. Mireklamo sila sa awtoridad ni Pablo sa pagwali. Busa, nagpadala siyag sinugo nga napasakitan pag-ayo sa taga Corinto, kay dunay uban nila nga dayag nga nakigbatok sa apostol.

Agig tubag, gisulatan sila ni Pablo nga puno “sa kaguol ug kasakit “ (2:4) nga nag-awhag sa pagsunod kanunay sa katilingban. Gidala ni ni Tito, ang pinalabing tinun-an ni Pablo nga nagmalamposon sa misyon. Ang taho ni Tito nakaaghat ni Pablo sa paghimo ining ikaduhang sulat alang sa taga Corinto (gani ikatulo o ikaupat na ni).

Unsay nia ini? Unsay gibati ni Pablo bahin sa taga Corinto ug unsa kabug-at ang iyang giantos gumikan sa kagahi nilag ulo? Dili kaayo ni grabi, apan dili sab tiaw. Maglisod si Pablo pagpadayag sa kaugalingon nga dili molakbit paghisgot ni Cristo. Tawo siya nga dili mahimutang. Nagtinguha siya nga masabtan ug higugmaon; apan natuhopan siya pag-ayo sa gugma ni Cristo, nga dili niya ikapadayag ang iyang pagduda ug pagsaway kon dili apilan og lawom nga wali bahin sa pagtoo. Sa pagpanalipod niya sa kaugalingon nindot siyag nasulat bahin sa pagsangyaw sa Ebanghelyo ug sa kahulogan sa pagkaapostol ni Cristo.

Translation: Spanish

Al final de la primera carta a los Corintios, Pablo expresaba el deseo de volver a visitarlos muy pronto; pero como no lo pudo hacer, lo tomaron muy a mal.

Por otra parte, algunos predicadores “judaizantes”, es decir, judíos mal convertidos a Cristo, trataban de destruir entre los corintios la autoridad de Pablo, quien conociendo muy bien a unos y a otros, les envió un mensajero, que fue ofendido gravemente, e incluso algunos miembros de la comunidad se rebelaron abiertamente contra el apóstol.

Pablo respondió con una carta «escrita en medio de lágrimas» (2,4), en la que exigía la sumisión de la comunidad. Tito, el más capaz de los ayudantes de Pablo, fue el encargado de llevar esa carta, y su misión tuvo éxito. A su regreso, Pablo ya un poco más tranquilo, les envió esta «segunda» (que de hecho es la tercera o cuarta) carta a los corintios.

¿Qué dice esta carta? Lo que Pablo siente en sus dificultades con los corintios y su sufrimiento ante su falta de comprensión. Esto es a la vez poco y mucho, pues Pablo era incapaz de hablar de sí mismo sin hablar de Cristo. Ese hombre inquieto, que aspiraba a ser comprendido y amado, estaba tan compenetrado del amor de Cristo que no podía expresar ni siquiera una sospecha o un reproche sin llegar a los discursos más profundos de la fe. Al tratar de justificarse escribió las más bellas páginas sobre la evangelización y sobre lo que significa ser apóstol de Cristo.

Se constatará que el texto actual de esta carta contiene fragmentos de otras, o recados que había enviado Pablo a la Iglesia de Corinto. En particular, 6,14-18, que probablemente fue escrito antes de nuestra Primera Carta a los Corintios; el capítulo 9 (véase comentario a 9,1); los capítulos 10-13, que debieron contener buena parte de la «carta escrita en medio de lágrimas».

Introduction to 1 Corinthians (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Some persons praise the first Christians as if they had been models of all virtue. In fact, there were no more miracles then than now. Here as elsewhere, Paul addresses men and women living in a world as real as our own. Corinth had its own particular character among the Mediterranean cities. Situated on a tongue of land separating two gulfs, it had the best part of its privileged site. The two ports of the east and west had been joined by a kind of paved way on which boats were pulled by means of enormous wagons drawn by bullocks. This spared sailors having to detour to Greece by the south: a very long voyage at the time and very dangerous. Obviously it had to be paid for; this financially benefited the town; it also needed labor which meant many slaves. The city had a sanctuary dedicated to the goddess Aphrodite, the goddess of “love” for the Greeks, around which had developed (with the help of money) a prostitution that had nothing sacred about it other than its name. The prostitutes were counted in the thousands. Quite near Corinth, there was a sportive celebration—rather similar to the Olympic Games of our day—every two years. This drew large crowds of people. We notice in these two letters of Paul very clear allusions to these different aspects of Corinthian history: slavery, prostitution, stadium sports.

In Corinth, there existed a dynamic, though not well ordered Church, composed of Jews and Greeks converted by Paul. Many of them were in danger of returning to the vices of their former lives, once the enthusiasm of their first years as Christians had worn off. Those responsible in the Church apparently were not capable of dealing with many problems: internal divisions and doubts about faith. They therefore called upon Paul, who wrote the present letter, because he could not interrupt his work in Ephesus.

We notice the authority with which Paul, from afar, leads the Church in the name of Christ; also his manner of teaching: before answering any question, he reasserts the foundations of the faith.

The Corinthians, in the midst of a pagan world, were concerned about matters that are again relevant in our times:

– about celibacy and marriage,
– about living together with those who do not share the Christian faith,
– about conducting the assemblies, for both the celebration of the eucharist and the use of “spiritual gifts,”
– about the resurrection of the dead.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

有些人赞美早期的基督徒为所有美德的典范。实际上当时的奇迹并不比现在更多。像在其它地方一样，保禄在这里向众人发言，这些人生活的世界与我们现在的并没有什么区别。在地中海沿岸的城市中，格林多有它自己的特殊性：地处两个海湾中的舌形陆地，地势极好。东西两港由一条平坦大道连结，船只则由无数的公牛拉动，取大道为捷径，从一港至另一港，这样水手们就不再航船途径南部的希腊了，因为那里航程既长又危险。显然取道陆地要付钱，格林多就是靠这经济来源发家致富的。它也需要许多劳动力，其实都是奴隶。城里有一座献给爱神阿弗罗蒂特的神庙，因为有这座神庙，再加上金钱的帮助，卖淫业肆无忌弹地篷勃发展起来，妓女人数逾千。格林多附近有个体育运动的庆祝活动，每两年举行一次，颇似如今的奥林匹克运动会，每当彼时观众云集。我们可以注意到在保禄的这两封书信中，作者非常清楚地指出了格林多的许多与众不同的方面：奴隶制、卖淫业和体育运动。

在格林多存在着一股动力，所以在那里的教会虽非健全但充满活力，这是由因了保禄而皈依的犹太人和希腊人所组成的。早期的基督徒一旦热情消逝，就都面临回到以前罪恶生活的危险。那些负责教会事务的人，对于许多问题显然都无法处理：如内在的分化和对信仰的怀疑等等。他们因此求助于保禄，后者便写下了这封信，因为他不能中断在厄弗所的工作。

我们注意到来自远方，以基督之名领导教会的保禄所采取的权威态度以及教诲方式，在回答任何问题之前，他必先着重肯定信仰的基础。

格林多人处于外教人的世界中，关心着与我们这个时代几乎相同的问题：

1）独身和婚姻；
2）如何与非基督徒共同生活；
3）集会的安排，包括感恩的举行和“神恩”的利用；
4）死者的复活。

Translation: Tagalog

Hangang-hanga ang ilan sa atin sa mga unang Kristiyano na para bang sila na ang pinakahuwaran ng lahat ng kabutihan. Pero ang totoo’y pareho lamang sila noon sa atin ngayon.

Sa pagkakataong ito, tulad sa iba pang lugar, mga taong tulad natin ang kausap ni Pablo. Naiiba ang Corinto sa iba pang mga siyudad sa Mediterraneo sapagkat nasa pagitan ito ng dalawang golpo kaya naman napakaganda ng lokasyon nito. May dalawang daungan ito, isa sa silangan at isa sa kanluran, na pinagdugtong ng malasementadong daan kung saan “itinatawid” ang mga barko na sakay sa malalaking karitong hila ng mga baka. Kaya hindi na maglalayag pa patimog sa Gresya na mahaba at mapanganib na paglalakbay. May bayad siyempre ito. Malaki ang naitulong nito sa pananalapi ng bayan at nangailangan din ito ng maraming trabahador, ibig sabihi’y mga alipin. Sa lunsod ay may templong nakatalaga para sa diyosang si Aphrodite na siyang diyosa ng pag-ibig para sa mga Griyego. At sa templong iyon, at dahil na rin sa pera, lumaganap ang “sagradong” prostitusyon, na walang anumang sagrado liban sa pangalan nito. Libu-libo ang mga prostituta.

At malapit sa Corinto, may palaro namang idinaraos tuwing ikalawang taon na halos kapareho ng ating Olympic Games. Marami ang pumupunta roon. Mapapansin natin sa dalawang sulat na ito ni Pablo ang mga deretsahang pagtukoy niya sa iba’t ibang aspektong ito sa kasaysayan ng Corinto: ang pagkakaroon ng mga alipin, prostitusyon at palaro sa istadyum.

Bunga ng pangangaral ni Pablo, nabuo ang Iglesya sa Corinto na binubuo ng mga Judio at mga Griyego. Masigla ang pamayanang ito ngunit medyo magulo. Marami sa kanila ang nanganganib bumalik sa dati nilang mga bisyo pagkalipas ng sigasig ng mga unang taon sa pagkakristiyano. At mukhang hindi kayang harapin ng mga responsable sa Iglesya ang gayon karaming problema: ang pagkakahati-hati at pagdududa sa pananampalataya. Kaya dumulog sila kay Pablo na sumulat ng liham na ito sapagkat hindi niya maiiwan ang kanyang gawain sa Efeso.

Mapapansin natin ang kapangyarihan ni Pablo sa pamumuno niya sa Iglesya sa ngalan ni Kristo, kahit na sa malayo. Gayon din naman sa kanyang pagtuturo: bago sagutin ang anumang tanong, inilalahad muna niyang muli ang mga saligan ng pananampalataya.

Sa gitna ng paganong daigdig, mga bagay na may kinalaman din sa ating panahon ang pinoproblema ng mga taga-Corinto noon:

– ang tungkol sa di-pag-aasawa at pag-aasawa,
– ang pamumuhay sa piling ng mga di-Kristiyano,
– ang mga pagtitipon para sa pagdiriwang ng eukaristiya at paggamit ng mga “kaloob na espirituwal,”
– ang pagkabuhay ng mga patay.

Translation: Cebuano

Ang unang kristyanos gidayeg sa uban isip modelo sa tanang balaanong hiyas. Apan sa pagkatinuod ang mga milagro kaniadto dili mas daghan kay sa karon.

Syudad nga mauswagon ang Corinto, apan puno sa kahugawan. Ang mga Judio ug Griyego nga nakabig ni Pablo nakapabarog didto og simbahang aktibo, apan dili maayong pagkadumala. Daghan kaayo ang may hilig gihapon pagbalik sa daang mga bisyo labi na dihang miawop ang kadasig sa unang kristyanos. Ang mga responsabli pagdumala sa Simbahan dili maantigong moatubang sa daghang problema sama sa pagkabahinbahin ug sa mga pagduhaduha sa pagtoo. Mao nga nagpakitabang sila ni Pablo. Busa, nagsulat siya; dili niya kabiyaan ang iyang buluhaton sa Efeso.

Makita dinhi ang awtoridad ni Pablo paggiya sa Simbahan sa ngalan ni Jesus bisag tua siya sa layo. Duna siyay pamaagi pagtudlo: sa dili pa tubagon ang mga pangutana, ipadayag una ang sukaranan sa pagtoo.

Taliwala sa paganong kalibotan, ang taga Corinto nag-atubang og mga problema sama sa sagad tang ikahinagbo sa atong panahon:

– ang mahitungod sa pagminyo o sa pagpabiling dalaga o ulitawo;
– ang mahitungod sa pagpuyo uban sa lahig pagtoo;
– ang mahitungod sa pagtigom alang sa pagsaulog sa Eyukaristya ug paggamit sa mga espirituhanong gasa; ug ang mahitungod sa pagkabanhaw sa minatay.

Translation: Spanish

Algunos hablan de los primeros cristianos como si hubieran sido modelos de todas las virtudes. La primera carta a los Corintios nos hará ver que los creyentes de los primeros tiempos tenían sus debilidades como nosotros y que la fe no había eliminado el peso de las realidades humanas.

Corinto tenía su propia fisonomía entre las ciudades del Mediterráneo. Situada en una franja de tierra que separa dos golfos, se había aprovechado de su situación privilegiada. Los dos puntos del este y del oeste se habían unido por una especie de camino enlosado por el cual se tiraba de los navíos por medio de enormes carros arrastrados por bueyes. Así los marinos se ahorraban de dar la vuelta a Grecia por el sur. Pero había que pagar, lo que significaba una importante entrada para la ciudad; el transporte exigía además abundante mano de obra, lo que para la época significaba muchos esclavos.

La ciudad poseía desde tiempo muy antiguo un santuario consagrado a Afrodita, la «diosa del amor» según los griegos, en cuyo derredor se desarrollaba —y para eso siempre había plata— una prostitución que de sagrada no tenía más que el nombre. En tiempos de Pablo las prostitutas se contaban por millares.

Muy cerca de Corinto se celebraban cada dos años competencias deportivas, parecidas a los juegos olímpicos actuales, que también atraían gran cantidad de gente.

Se advertirán en estas dos cartas de Pablo alusiones muy claras a estos diferentes aspectos de Corinto: el dinero, la esclavitud, la prostitución y los juegos del estadio.

En Corinto judíos y paganos convertidos por Pablo formaban una Iglesia dinámica, aunque poco ordenada. Después del entusiasmo de los primeros años, muchos se habían dejado llevar por los vicios y por las costumbres paganas, y los responsables de la comunidad se sentían impotentes para hacer frente tanto a esas dificultades y también a las divisiones internas o dudas respecto a la fe. Hicieron pues un llamado a Pablo. Retenido en Efeso por su trabajo apostólico, les envió esta carta como respuesta.

Llama la atención tanto la autoridad con que el apóstol se dirige a la Iglesia en nombre de Cristo, como su manera de enseñar, pues antes de responder directamente a una cuestión, comienza siempre por reafirmar las bases de la fe. Las dudas de los Corintios, sumidos en un mundo pagano, se referían a temas que son aún hoy de actualidad o que se discuten entre nosotros:

— el celibato y el matrimonio;
— los problemas de coexistencia con los no creyentes;
— el orden de las reuniones de la Iglesia, tanto para la celebración de la Eucaristía como para el ejercicio de los «dones espirituales»;
— la resurrección de los muertos.

Introduction to Romans (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Jesus presented himself as the Savior. First of all he wanted to save the Jewish people. He spoke to them of the kingdom and they understood that God would reign over them just as he would reign in their lives. Their collective aspirations were not unknown to him, but he oriented them towards a more universal mission: it was truly “good news” for them.

With the beginning of the mission into Roman territory the Gospel had equally to be good news for the Greeks of the Roman Empire who were listening to the word of the apostles. Protected by solid structures that no-one questioned, they did not share the Jewish longing for liberation. In absorbing them the Roman Empire had practically reduced to nothing the pride and ambitions of nations great and small, leaving a void for religious concerns to take root. These people were interested in all that related to the human person and searched high and low in a jumble of doctrines and religions as a means of escaping Fate. So it was essential to speak to them of Christ, as the one who unravels our contradictions and gives us life.

In this letter to the Christians of Rome, capital of the Empire, Paul intends to respond to the concerns of the Greeks but without thereby neglecting the Jews.

The Letter to the Romans is for the most part a long exposition about Christian vocation. To us it will seem difficult, because that is what it is. It must be remembered that Paul’s teaching does not stem from a doctrinal system or from a theology: rather it constantly springs from his own experience. The encounter with the Risen Christ, the call made to Paul that put him at the service of the Gospel, the long experience as an apostle, the gifts of the Spirit acting in him and constant communion with Jesus: these were the sources of his vision of faith.

So Paul spoke of God’s salvation as if forgetful of the explosive Palestinian context where Jewish nationalism was at grips with the Romans and where all religious hopes were politicized. God’s salvation is the salvation of the human race, a total project, but taking place in the heart of people; all will depend on our response to God’s call: can we trust him?

Paul, marked by his own history, presents the beginning of faith as dramatic conversion. People are slaves to Sin (it would be necessary to understand what Paul means by that). We have been created to share the life of God, and as long as we do not achieve this we carry within ourselves a conscious or unconscious rebellion against God. Must we turn towards religion? We would gain very little, says Paul, with insistence that will shock many people: as long as we believe in becoming “good” through religious practices we turn our back on the only power that can free us: God’s merciful love. The only response he expects from us is our act of faith, a faith which immediately frees us.

This salvation is the one announced by the Bible, but it will disconcert those believers who do not go beyond religious practices. These belong to a first stage of sacred history that ended with Jesus’ death. Our baptism gives us entrance to a mysterious world which is no other than the Risen Christ: from now on we are “in Christ”, and living by his Spirit. The gift of the Spirit opens a new era where all is inspired by the law of love, for those who have become true sons and daughters of God.

Paul had decided to leave the Eastern provinces of the empire and to reach its very heart, that is to say, Rome (Rom 15:23). But others had established and formed that community, Peter for sure, and many others who are unknown. These Christians already had their own ways and their customs. Some of them had heard comments that did not predispose them favorably toward Paul and his methods. Therefore, it is understandable that Paul wanted to prepare his coming. He may have been thinking even more about the Jerusalem Christians who were spreading rumors and slandering him (Acts 21:21). Before Paul went to Rome, he had to go to Jerusalem to bring the proceeds of the collection taken in the Greek communities for the poor of Jerusalem. Paul was not too sure of being welcomed as a brother (Rom 15:31). So, he sent this letter to Rome, knowing that it would quickly reach Jerusalem. In this letter, Paul dwells on the complementary vocation of the Jews and the pagans.

His calls for mutual understanding, that make up the content of chapters 13-15 of this letter, were important concerns of Paul at the time. Even if he addressed the Jewish community of Jerusalem in a special way, his remarks were not out of place in Rome. There, like everywhere, it was not easy to gather Jews and converted pagans in the same community. Paul was already preaching what we fail to put into practice, namely, to accept one another with our differences.

Paul probably sent this letter from Corinth in the winter of 57-58.

It is now impossible to speak of the letter to the Romans without saying at least a word on the place it has held and continues to hold in Protestant Churches. It has been considered by many as the key to the interpretation of the whole bible.

It is known that Luther deepened the Reformation by commenting on this epistle. He was not wrong in seeing in this letter the condemnation of a Church established in the world, where faith had been degraded, becoming no more than practice devoid of faith which saves. The Christianity of the Middle Ages was in fact a people, rather like what the people of Israel had become. A person was a Christian by birth and continued to be one; he/she could be a believer, but as one is in any culture whatever. It was thought that salvation was gained by religious rites and by the practice of good deeds that merited heaven.

It was therefore very important to remember that faith is at the heart of every conversion, and that this conversion is the response to a freely given call from God. This letter emphasizes Christ the Savior and this emphasis was sufficient to devaluate the whole religious system which at the time was crushed by tradition and devotions. There was faith, at a time when preaching rarely touched on anything other than morality with its catalogues of moral principles. There was the word of God directed towards the individual person at a time when people were quite happy to trust Church leaders. It was then, a radical criticism of the Church which ended up looking at itself instead of turning towards God, and of a Church whose whole system – political, doctrinal and repressive, blocked the horizon.

We have said, however, that this letter had its roots in Paul’s experience as a Jew, a Pharisee and as an apostle called directly by Christ. It is from that point that Paul spoke of sin and justification, of call, of salvation through faith. For their part, Luther and his contemporaries read this letter against the backdrop of their own problems — or better — of their anguish.

They magnified the perspective of sin and eternal condemnation, victims of a philosophy (nominalism) in which nothing was good or bad in itself but only if God declares it so. Because of that, everything Paul said about predestination of the Jewish people was interpreted by them as a personal predestination to heaven or hell.

When Paul spoke of justification – a word which at that time had a large and imprecise meaning – he meant that God re-establishes in us an order which is the true one; they understood instead that, if we believe, God will accept us even if nothing has been changed in us. The great perspectives of humankind and history as a battlefield of sin and grace, were reduced to a personal problem: am I really free or am I enslaved to sin or grace. Taking literally Paul’s images and comparisons, a doctrine of original sin was developed in which we all pay now and forever, for the sin of our first ancestors.

Several generations of protestants and catholics have been marked by these controversies: salvation through faith alone, or through faith and works, or through faith, works and sacraments? The love of the Father who saves and of Christ the Savior were eclipsed in fact by an obsession for salvation: how can I escape from this rigid frame in which God confines me? The concept of a just God, of inexorable decisions, which so easily condemns people into hell would traumatize the West and prepare a revolt in the next centuries, that of militant atheism.

It is not pointless for us today to know this. We are all children of our time and the remedy, if we do not wish to be enslaved, is to not give over-importance to one biblical text to the detriment of others. When you have become familiar with Paul and first with the letter to the Romans you see that for him the Father of Jesus is really father, and passionately loved. Thousands of details are to be discovered in Paul that disclose his experience of a continual communion and a life “in” the Triune God, an experience very close to that of St. John.

That will not prevent us from finding in this letter just what Luther, after St. Augustine, saw there: a genial presentation of the mystery of humanity redeemed by Christ. There is a certain forgetfulness perhaps of this letter and of this doctrine which too often has allowed Catholics to hem themselves in by their practices and their sacraments, and neglect mission.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

耶稣以救世主的身份显现，他最先想救赎的是犹太人。他对他们讲论天国，于是他们了解：救主要来领导他们，亦如在生命中指引他们一样。耶稣不是不知道犹太人的盼望，但他引导他们朝向另一更广博深奥的使命：对他们而言，那才真是一种“福音”。

虽然对以色列人传教受挫，传教工作却在罗马帝国的领地上发展开来，福音也同时传给了罗马帝国内的希腊人，这些希腊人都成了保禄宗徒的听众。他们生活在稳固的社会结构下，并没像犹太人那般渴求解放。罗马帝国吸收容纳了被征服的民众，挫败了境内大小诸国原有的傲气和雄心，结果反留下了一片精神空白，正给予宗教热切成长的时机。这些有信仰热情的人，对所有触及“人”的事物都有兴趣，并想从众说纷纭的宗教理论中寻求挣脱命运之法。这时候就应该将解决人的冲突，赋予人生命的基督介绍给他们。

保禄在写给帝国首都－罗马的基督徒的信中，为饥渴慕义的希腊人提供了心灵之粮，同时并没有忽略犹太人。犹太人在罗马这个社群内为数众多。基督徒本来以为，凡是以色列人，都会分辨救主天主的来临，且终日怀此希望。但是当他们认清了大多数的同胞已弃绝了基督信仰后，他们才开始思考，该如何在天主面前重新定位？他们难道成了站在悠久救恩历史边缘的少数人吗？

罗马书的内容

罗马书的主要内容是有关基督徒圣召的冗长说明。保禄虽受了传统文化的熏陶，但他不从什么教义或神学理论着笔，而时常以自己的经验为例：他与复活的基督相遇；他为福音传播而历尽沧桑的奉献；受圣神恩赐的影响；以及不断与主耶稣心灵沟通的心得；这些都是他对信仰看法的基础。

保禄因受自身经验的影响，他视信仰之路为“皈依天主”，他以为“人是罪恶的奴隶”。我们希望挣脱罪的禁锢，但总缺乏领悟：只有信德能使我们皈依天主，分享天主的生命。要是不辨识这点，我们总会有意无意地来叛逆天主。

我们需要皈依于宗教信仰吗？保禄用令人吃惊的语气说：“皈依宗教得不到什么好处。若人们以为遵行教规就能成为‘好人’的话，正违背了那唯一能解救我们的原则。唯一得救之道在于相信天主的仁慈大爱，靠了这种坚定的信仰，我们才能得救。”

整部圣经所宣讲的就是“得救之恩”。但并不指生活在犹太宗教意识中的复合与完美，因为犹太人的宗教好像其他宗教，只成为人类历史上的一段而已；但耶稣的死完全成全了这一切。洗礼把我们带进复活基督的神秘世界：我们已在“基督内”，并且借他的圣神而生活。圣神的恩赐开启了新的纪元在新纪元里，一切按爱的法则而行事，使我们能成为天主的真正子女。

保禄又回到犹太人的问题上：对于天主应允以色列人一位救主，最后他们却不承认他，这样的以色列历史该怎么去理解呢？

保禄写信的年代大约在公元五十七或五十八年，地点可能是在格林多。在此之前，他只写信给他所清楚本身有困难的教会团体。而这封信则内容不同，他除了说到信仰意义和一般教友的信仰生活外，还特别强调不同的民族要彼此接纳。在罗马和帝国的其它地方，将犹太基督徒和其他民族的教友组成一个教会团体是不容易的。保禄很清楚这一点，但仍跟他们苦口婆心地讲道，宣讲连今天的我们都难以做到的“多元化”。

教会中的罗马书

谈论罗马书，必须指出此书在天主教和基督教（新教）中已占有且继续占有极重要的地位。对基督新教来说，马丁路德认为这部书坚定并深化了他的“宗教改革”。他对当时世俗化教会信德腐败的指责，不是没有道理的。当时十六世纪的西方人民的确像以色列人民，一出生即为教徒，且终生都得是。不论其文化背景有何不同，人人都以为借宗教仪式或善行，就能得救升天。

要慎重提醒大家：信德是皈依的中心，而这样的皈依是出于对天主爱的召唤的回应。这封信以“基督救主”为中心思想，这样可以让我们看到被传统和狂热摧毁的一个宗教还能有的前景。当时有信仰，但所能听到的就是道德或道德规条的教诲而已。当时也有天主圣言要念给所有的人听，于是这些人都满足地信任“神职人员”。故而路德激烈地批评教会，想使教会在朝向天主之前，回过头来看看自己：教会依附着政治，或是压抑体系，已封闭了自己的眼界。

在此书中，保禄以犹太人、法利塞人和直接被召叫为宗徒的经验，来定此书的基调。由此出发，他谈到罪恶、成义、天主的召叫、信德、救赎等问题。路德和他同时代的人，正是触碰到了这一困扰。他们代表了一群穷途末路的悲世者，被入地狱的威胁恐吓，而放大了罪的前景，终致成了“唯名论”的受害者。这种哲学认为事物本身没有好坏，只靠天主来宣判好或坏。因此，保禄所说关于犹太民族的命运安排，被他们诠释为个人上天堂或下地狱的宿命了。保禄提到天主，他要使我们成义，合于义：其实是指天主要在我们内重建新秩序，一个真实的秩序。但路德的理解却是：如果我们相信，天主就称我们为合于义的义人，尽管人实际上并没有内在的变化，成义和被称为义并不相同。被称为义是外在表面的说法。但我们人类受罪和圣宠之影响，本身难以自主，故而人类的前途就似乎化为个人的问题，乃系于天主之决定。那么我是真的自由吗？还是静待他的恩典赐予呢？若将保禄的言语仅以字面解释，就会归纳出原罪的论调，我们都将为原始父母的罪而永远付出代价。

新教友和天主教教友为此已经作了好几世纪的争论。即使今日回顾历史和争论肇因都很值得。若经常阅读保禄书信，特别是罗马书，我们就会发现对保禄而言，耶稣的“父亲”是一位真正的父亲，他极受爱戴。我们从保禄不断的灵修经验和他生活在“天主三位一体”中的经验，觉得他与圣若望的想法有极近之处。

我们不难从这篇书信中，再看到一幅圣奥斯定和路德都看到的“人类在基督内蒙救赎”的神秘之景象。但我们往往忽略了这篇书信所肯定的这种奥秘，以致于天主教徒太过强调教规和宗教活动等方面，而疏忽了对这世界重要的传福音使命。

Translation: Tagalog

Dumating si Jesus bilang Tagapagligtas, at una sa lahat, hangad niyang iligtas ang sambayanang Judio. Nangusap siya sa kanila tungkol sa Paghahari ng Diyos, at naintindihan nila ito bilang paghahari ng Diyos sa kanilang sambayanan tulad ng paghahari niya sa buhay ng bawat isa sa kanila. Pinahalagahan niya ang kanilang mga inaasam sa buhay at binigyang-direksyon ang mga ito upang ibilang ang lahat sa pagmamagandang-loob ng Diyos: ito ang mabuting balita para sa kanila.

Ngunit pagkalipas ng ilang taon, sa pagsisimula ng misyon sa mga lupaing nasasakupan ng imperyo ng Roma, kailangang ipangaral din ang Ebanghelyo bilang mabuting balita sa mga Griyego na silang mga tagapakinig ni Pablo. Matatag ang kaayusan ng kanilang lipunan kayat hindi sila gaya ng mga Judio na paglaya ang hangad. Sa pananakop ng imperyo ng Roma sa mga bayan, pinawi nito ang dangal at mga ambisyon ng maliliit pati na ng malalaking bansa. Lumikha ito ng guwang sa kalooban ng mga tao na siyang magbibigay-lugar sa relihiyon at paghahanap ng kahulugan sa buhay. Interesado sila sa anumang may kinalaman sa tao, at sa kung anu-anong mga doktrina at relihiyo’y naghahanap sila ng daan para matakasan ang guhit ng tadhana. Sa kanila kailangang ipahayag si Kristo na siyang lulutas sa mga kontradiksyon at magbibigay-buhay sa kanila.

Sa sulat na ito sa mga Kristiyano sa Roma na kapitolyo ng imperyo, layunin ni Pablo na sagutin ang mga alalahanin ng mga Griyego nang hindi kinakaligtaan ang mga Judio. Marami ang mga Judio sa komunidad sa Roma gaya ng sa lahat ng komunidad sa buong imperyo. At para sa mga sumampalataya kay Kristo, problema nila kung saan nila ilalagay ang sarili sa relasyon sa Diyos matapos tanggihan ng kanilang sambayanan ang pananampalatayang-Kristiyano. Hanggang noo’y kaisa sila sa pag-asa ng kanilang bayan, sa pag-aakalang makikilala ng buong Israel ang pagdating ng Diyos na Tagapaglitas. Ngunit ngayo’y napakaliit na grupo lamang sila sa dulo ng mahabang kasaysayan.

Paglalahad tungkol sa buhay-Kristiyano ang malaking bahagi ng sulat sa mga taga-Roma. At hindi lamang parang mahirap kundi talagang mahirap itong intindihin. May mababasa tayo ritong mga paliwanag at paggamit sa ilang teksto sa biblia na kalimita’y ipagtataka natin dahil may mga pagkakataong pamamaraan ng mga rabbi sa Jerusalem ang ginagamit ni Pablo para patunayan ang kanyang mga argumento. Pero hindi agad na nakikita ang layunin ng mga tekstong ito ni ang gustong patunayan ng mga ito. Ipaliliwanag natin ang mga talatang ito. Ngunit maaari ring makalito ang sulat na ito sa maraming babasa nito na hindi sanay ituring ang pananampalataya at buhay-Kristiyano bilang bunga ng kumbersyon sa sandaling madiskubre ninuman ang pagtawag at pagmamahal ng Diyos.

Hindi doktrina o teolohiya ang simula ni Pablo kundi sariling karanasan. Ang karanasan niya sa Kristong nabuhay, ang pagtawag at pagtatalaga sa kanya sa paglilingkod sa ebanghelyo at ang mahaba niyang karanasan sa buhay bilang apostol, ang mga kaloob ng Espiritung patuloy na gumagawa sa kanya, ang palagiang pakikipagbuklod kay Jesus na siyang Panginoon – sa mga ito nakaugat ang pananaw niya sa pananampalataya.

Kayat nagsasalita si Pablo tungkol sa pagliligtas ng Diyos na para bang hindi pansin ang magulong kalagayan ng Palestina kung saan katunggali ng nasyonalismo ng mga Judio ang mga Romano, at may kinalaman sa pulitika ang anumang adhikain sa relihiyon. Pagliligtas sa buong sangkatauhan ang pagliligtas ng Diyos ngunit sa puso ng mga tao ito nagkakatotoo; sa pagsagot natin sa panawagan ng Diyos nakasalalay ang lahat: may lakas ba tayo ng loob na manalig sa kanya?

Dahil mismo sa kanyang kasaysayan kaya inilalahad ni Pablo ang pagsampalataya bilang isang madulang kumbersyon. Alipin ni Kasalanan si Tao (mahalagang maintindihan natin kung ano ang gustong sabihin dito ni Pablo). Wala na siyang ano pang sagot na hinihintay kundi ang ating pagsampalataya, isang pananampalatayang magpapalaya sa atin.

Ito ang pagliligtas na ipinahahayag ng biblia ngunit hindi ito pagbabagong-anyo lamang o pagpapaging mas mabuti sa relihiyon ng mga Judio. Ipinapasok tayo ng ating binyag sa mahiwagang daigdig na walang iba kundi ang sa Kristong nabuhay: “nakay Kristo” na tayo at nabubuhay ayon sa kanyang Espiritu. Isang bagong panahon ang pinasisinayaan ng kaloob na Espiritu kung saan batas ng pag-ibig ang dahilan ng lahat para sa mga naging mga tunay na anak ng Diyos. Kayat babalikan ni Pablo ang pinoproblema ng mga Judio: paano iintindihin ang kasaysayang ito ng Israel na pinangakuan ng Diyos ng tagapagligtas gayong hindi naman nila siya kilala?

Ipinadala ni Pablo ang sulat na ito mga taong 57 o 58, at maaaring mula Corinto. Sa mga komunidad lamang na kilala niya nang personal siya sumusulat, at alam niya ang mga problema ng mga ito. Sa pagkakataong ito, gumagawa siya ng malawakang paglalahad ng pananampalataya, pagliligtas at buhay-Kristiyano. Ngunit sa ikalawang bahagi ng kanyang paglalahad sa pananampalataya, tinatalakay rin niya ang partikular na mga problema. Tulad sa iba pang bahagi ng imperyo, mahirap pagbuklurin sa isang pamayanan ang mga Judio at ang mga paganong nanampalataya. Alam ito ni Pablo at ipinahahayag niya sa kanila ang para sa ati’y napakahirap gawin: ang tanggapin ang ating mga pagkakaiba’t iba.

Ang Lugar sa Iglesya ng Sulat sa Mga Taga-Roma

Hindi natin puwedeng pag-usapan ang Sulat sa mga Taga-Roma nang hindi binabanggit ang lugar nito sa mga Iglesyang Protestante. Ipinapalagay ng marami na ito ang pinakasusi sa pag-intindi sa Bagong Tipan.

Sa katunaya’y napag-ibayo ni Luther ang Repormasyon dahil sa pagbibigay niya ng paliwanag sa sulat na ito. Hindi siya nagkamali nang makita niya rito ang paghatol sa nakatayo nang Iglesya na kung minsa’y makamundo at madalas na nababale-wala ang pananampalataya dahil sa mga kaugaliang wala namang kinalaman sa pananampalatayang nagliligtas. Naging tulad nga ng sambayanan ng Israel noon ang sambayanang Kristiyano ng Gitnang Panahon. Kristiyano sila dahil ipinanganak silang Kristiyano; sumasampalataya sila pero tulad ng sa alinmang kultura, naniniwala silang maliligtas dahil sa mga seremonya ng relihiyon at sa paggawa ng mabuti na langit ang kapalit. Kayat malaking bagay ang paalalahanan ang mga Kristiyanong ito noon na pananampalataya pala ang pinakasentro ng anumang kumbersyon na siyang pagtugon sa pagmamagandang-loob na tawag ng Diyos. Tanging ang Kristong Tagapagligtas lamang ang nasa sulat na ito, at sapat na ito para ilagay sa dapat kalagyan ang buong sistema ng relihiyon na pinabigat ng mga tradisyon at debosyon nang panahong iyon. Pananampalataya ang binibigyang-diin ng Repormasyon, samantalang sa loob ng Iglesya’y halos pangangaral lamang tungkol sa moralidad o listahan kaya ng mga paglabag dito ang kanilang naririnig. Ipinaabot nito ang Salita ng Diyos sa lahat ng binyagan na noo’y mga “taong-Simbahan” ang nakagawiang panaligan. Mabigat nga itong puna sa Iglesya na sarili ang pinagtutuunan ng pansin sa halip na ang Diyos, at nakakapit sa isang mapaniil na sistemang pampulitika, pandoktrina na nagsasara sa mas malawak na pananaw.

Ngunit hindi nila nabigyan ng sapat na pansin ang pagkakaugat ng sulat na ito sa kabuuan ng karanasan ni Pablo bilang Judio at Pariseo, na noo’y isang apostol na deretsahang tinawag ni Kristo. Ito ang pinakasimula ng pagsasalita niya tungkol sa sala at pagpapaging-matuwid, tungkol sa pagtawag ng Diyos at pagliligtas ng pananampalataya. Tulad ng kanyang mga kapanahon, naghahanap ng sagot si Luther sa kanilang problema o sa kanilang kabalisahan. Pinalaki nila ang tingin sa kasalanan at walang hanggang parusa. Biktima sila ng isang pilosopiya na nagpapalagay na walang anumang masama o mabuti sa ganang sarili malibang ang Diyos mismo ang magsabi nito. Dahil dito, inintindi nila ang lahat ng sinasabi ni Pablo tungkol sa predestinasyon ng sambayanang Judio bilang personal na predestinasyon sa langit o impiyerno.

Kapag nagsasalita si Pablo tungkol sa pagpapaging-matuwid – isang salita na noong panahong iyo’y may malawak at walang tiyakang kahulugan – ang pagpapanumbalik ng tunay at totoong kaayusan na gawa sa atin ng Diyos ang gusto niyang ipakahulugan dito. Ngunit iba ang naging pag-intindi nila dito: na kung sasampalataya tayo, tatanggapin tayo ng Diyos kahit na walang anumang nabago sa atin. Ang malawak na pagtingin sa sangkatauhan at kasaysayan bilang larangan ng paglalaban ng sala at grasya ay naging pampersonal na problema lamang: talaga nga bang malaya ako o alipin ng sala o grasya? Sa literal na pag-intindi sa mga larawan at paghahambing ni Pablo, nabuo ang doktrina ng kasalanang orihinal na nagsasabing pinagbabayaran nating lahat ngayon at magpakailanman ang pagkakasala ng mga unang magulang natin.

Tampok sa pagtatalo ng maraming salinlahi ng mga Protestante at mga Katoliko ang mga kontrobersyang ito: kaligtasan sa pamamagitan lamang ng pananampalataya, o sa pamamagitan ng pananampalataya at mga gawa, o sa pamamagitan ng pananampalataya, mga gawa at mga sakramento? Natabunan ng labis na pagbibigay-diin sa kaligtasan ang pagmamahal ng Amang nagliligtas at ng Kristong Tagapagligtas: paano ako makalalabas sa masikip at mahigpit na kahong ito na pinagkukulungan sa akin ng Diyos? Magiging masama ang karanasan ng Kanlurang daigdig sa konseptong ito ng isang makatarungang Diyos na may mga pasyang walang pagkabali at kaagad-agad na naghahatol sa mga tao na mapasaimpiyerno. Ito ang magbibigay-daan sa paghihimagsik sa mga susunod na dantaon: ang militanteng ateismo.

Mahalaga ring tingnan ang kasaysayan at mga sanhi nito. Makikita ng sinumang babasa kay Pablo lalo na sa kanyang sulat sa mga taga-Roma na para kay Pablo, isa ngang amang may maalab na pagmamahal sa kanyang mga anak ang Ama ni Jesus. Malaki ang pagkakatulad nito sa kaisipan ni Juan sapagkat kadalasa’y sariling karanasan ng pakikipagbuklod sa Diyos ang pinagninilayan ni Pablo.

Sa pagbasa natin sa liham na ito, maranasan din sana natin ang nakita nina Agustin at Luther: isang sulyap sa hiwaga ng sangkatauhang iniligtas ni Kristo. Sapagkat maaaring ang paglimot sa hiwagang ito ang dahilan ng pagbibigay-diin ng mga Katoliko sa mga sakramento at mga kaugalian, at nababale-wala ang napakahalagang misyon sa daigdig.

Translation: Cebuano

Agig tubag sa labing lawom nga pangandoy gisangyaw ni Jesus ang Maayong Balita sa nasod sa mga Judio. Ang pagsangyaw sa gingharian sa Diyos dili taman lang sa kaluwasan sa kalag. Mianhi si Jesus isip Manluluwas sa mga Judio. (Ang mensahe hinuon niya dili alang ra sa maong katawhan kondili, sa tanang kanasoran).

Busa, kinahanglan nga ang Ebanghelyo nga gisangyaw sa mga Judio mahimo sab nga “maayong balita” sa mga Griyego ubos sa Romanong kagamhanan. Bisag nagpuyo sila sa lig-on ug madaugdaogong mga gambalay, wala sa ilang hunahuna ang pag-usab ini busa, ang ilang panglantaw layo ug himulag ra sa pangandoy sa mga Judio alang sa kalingkawasan. Nangandoy silag lahi nga kausaban sa tawo. Hangtod adtong panahona, nakagamot gihapon sa ilang hunahuna nga ang tawo walay mahimo sa pag-usab sa badlis sa kapalaran; alang nila ang kadaotan ug kamatayon balaod sa kinabuhi nga dili mabuntog; walay nakapasabot nila sa panagbangi sa atong kailadman. Hinunoa, kinahanglang ipatin-aw nga si Cristo nagdalag kinabuhi.

Ining sulata alang sa katilingban sa Roma, ang ulohan sa Imperyo, gipadayag ni Pablo ang tibuok plano sa kaluwasan isip tubag sa kahingawa sa katilingban sa mga Griyego, sa walay paghikalimot sa daghang Judio nga sakop sa maong katilingban.

Miingon siya nga ang kaluwasan tibuok kalingkawasan sa tawo ug nga maluwas ta kon maamgohan nato ang gugma sa Diyos pinaagi sa kamatayon ug pagkabanhaw ni Jesus.

Ang pagkabahinbahin ug pakigbisog sa kailadman sa mga tawo mga ilhanan anang lawom ug malukpanong kadaotan nga gitawag ni Pablo og “sala”. Ang tawo buot mohaw-as sa iyang kasakitan, apan wala siyay lyabe sa pagsabot sa kaugalingong gibuhat aron pag-ambit sa kinabuhi sa Diyos. Samtang dili ni makab-ot, mag-antos siya sa sangpotanan sa natago o dayag nga pagsukol sa Diyos.

Hinuon, bisag asang nasora may daghan nga naningkamot pagpuyog tarong nga kinabuhi. Gawas pa, daghang Judio misubay sa dalan sa hustisya nga gilatid kanila sa Biblia. Apan si Pablo namulong nga ang katarong nagsukad sa Diyos, dili sa tawo. Kon isipon na sa tawo nga kining tanan nakab-ot gumikan ra niya, iyang gitakpan ang pultahan sa bugtong gahom nga makapalingkawas: ang maluluy-ong gugma sa Diyos.

Unsaon man nato pagsulod sa kalibotan sa gugma sa Diyos? Ang Diyos nagdapit ug nagtudlo nato sa gugma. Mianhi si Jesus aron pagluwas nato, ug gilansang ta siya sa krus; niini napadayag ang Diyos sa dili matukib niyang gugma ug pasaylo.

Ang motutok ni Cristo ug motoo ining timaan sa diyosnong gugma, makaangkon sa matuod nga kagawasan, ug (nangusog si Pablo pag-ingon) tungod ini, gihimo ta sa Diyos nga iyang mga anak sa pagbubo sa iyang Espiritu dinhi nato. Ang magtotoo nakalingkawas sa iyang gapos ug kahuyang, kay nakakat-on man siya sa paghigugma.

Wala maghan-ay si Pablo og programa alang sa katilingbanong kausaban, apan sa kataposang mga pahina sa sulat, gipakita niyag unsaon sa katilingban pag-angkon sa panaghiusa ug pag-inigsoonay, pinaagi sa usag usa ka paninguha sa pagsinabtanay – nga ang matag usa maningkamot paghimo sa unang lakang.

Translation: Spanish

La evangelización de los griegos

Jesús se había presentado como el Salvador, y en primer lugar quería salvar al pueblo judío. Al hablar del reino de Dios les abría nuevos horizontes, sin ignorar sus aspiraciones colectivas. Pero cuando empezó la misión entre los griegos, ajenos al deseo de liberación de los judíos, fue necesario mostrarles que el Evangelio respondía también a sus aspiraciones.

El imperio romano había reducido prácticamente a nada las ambiciones de naciones pequeñas y grandes al absorberlas, dejando un vacío donde crecerían las preocupaciones religiosas. Esa gente se interesaba por todo lo que afectaba a la persona y buscaba entre una balumba de doctrinas y de religiones un medio para escapar al destino. Por eso había que hablarles de Cristo como del que resuelve nuestros conflictos y da nueva vida.

En la carta a los Romanos Pablo quiere responder a las preocupaciones de los griegos pero sin descuidar a los judíos, muy numerosos en esa comunidad. Para los judíos creyentes resultaba muy difícil resituarse ante Dios después de que la mayoría de su pueblo rechazara la fe cristiana.

La justificación de Dios y la salvación de la humanidad

La carta a los Romanos es en gran parte una exposición sobre la vocación cristiana. No sólo nos parecerá difícil sino que lo es. Encontramos en ella discusiones y una utilización de los textos bíblicos que desconciertan, porque Pablo argumenta como había aprendido en las escuelas de los rabinos. Pero conviene recordar que Pablo no vertebra un sistema doctrinal, una teología, sino que recurre constantemente a su propia experiencia. El encuentro con Jesús resucitado, la conversión que lo puso al servicio del Evangelio, y posteriormente la amplia experiencia de su vida de apóstol, son las bases de su visión de la fe.

Pablo va a hablar de la salvación de Dios, que es la salvación de la raza humana, como un todo, y que se juega en el corazón de las personas. Todo dependerá de la respuesta personal a la llamada de Dios. ¿Sabremos confiar en él?

Pablo está marcado por su propia historia y presenta el encuentro con la fe como una conversión más o menos dramática. El hombre es esclavo del pecado (convendrá ver lo que Pablo entiende con esto) y quisiera liberarse de él, pero le falta la clave para comprenderse a sí mismo: ha sido creado para compartir la vida de Dios, y hasta que no lo consiga, experimentará una rebelión consciente o inconsciente contra Dios. ¿Habrá que volverse hacia la religión? Con eso se ganaría muy poco, dice Pablo con una insistencia que sorprenderá a muchos; pues mientras se piense encontrar la superación en las prácticas religiosas, se dará la espalda a la única fuerza que puede liberarle: el amor misericordioso de Dios. Pero Dios tiende la mano y enseña a amar. Jesús viene al encuentro y es crucificado y así Dios manifiesta su amor y perdón. Sólo espera respuesta de un acto de fe, una fe que libera de un solo golpe.

Para explicar esta transformación que la fe obra en el hombre, Pablo utiliza una palabra que tendrremos que explicar: la justificación.

Esta salvación es la que anunciaba toda la Biblia, pero desconcierta a todos los que, en la religión judía, se habían quedado con las prácticas, que pertenecen a una época de la historia humana a la que ha puesto fin la muerte de Jesús. El bautismo hace entrar en un mundo misterioso, que no es otro que el Cristo resucitado: ahora ya estamos «en Cristo» y vivimos de su Espíritu. El don del Espíritu abre una nueva era en la que quienes se han hecho hijos o hijas de Dios tendrán que inventarlo todo según las leyes del amor.

Pablo se detiene sobre el problema del pueblo judío: ¿qué pensar de toda la historia de Israel, al que Dios prometió un salvador, y que cuando viene no lo reconoce? Pablo explicará que esa tragedia se inscribe dentro de un plan más amplio, según el cual Dios salva a todos, permitiendo que todos los pueblos hayan pasado por un tiempo de desobediencia a Dios.

Pablo envió esta carta el año 57 ó 58, probablemente desde Corinto. Hasta entonces se había dirigido a comunidades que conocía y cuyas dificultades no ignoraba. Esta vez no; al final de su exposición hablará de manera muy general de la vida cristiana, y sobre todo de cómo aceptarse mutuamente entre personas de orígenes muy diversos. Porque en Roma, como en cualquier otra parte, no fue tan sencillo reunir en una misma comunidad a judíos y paganos convertidos. Pablo les recomienda lo que ni siquiera nosotros logramos practicar hoy: que acepten sus diferencias.

La carta a los Romanos en la Iglesia

Sería imposible hablar de la carta a los Romanos sin decir algo sobre la importancia que ha tenido y sigue teniendo en las iglesias protestantes.

Se sabe que Lutero maduró la Reforma partiendo de esta epístola. No se equivocaba advirtiendo en ella la condenación de una Iglesia instalada en el mundo, en la que la fe se había degradado a menudo en prácticas ajenas a la fe que salva. La cristiandad de la Edad Media era un pueblo parecido al de Israel. Eran cristianos de nacimiento y así permanecían; eran creyentes, pero como en cualquier otra cultura pensaban salvarse mediante los ritos religiosos y las prácticas de las buenas obras que merecen el cielo.

Era por tanto muy importante recordar que la fe es el alma de toda conversión, y que esta conversión es la respuesta a una llamada gratuita de Dios. En esta carta no se trata de otra cosa que de Cristo Salvador, y esto era suficiente para devaluar todo el sistema religioso imperante, aplastado por sus tradiciones y devociones. Se hablaba de fe, y apenas se oía predicar sobre ninguna otra cosa fuera de la moral, o más bien de las categorías de la moral. Se hablaba de la Palabra de Dios dirigida a todos los hombres, y tan sólo se contentaban con confiar en los hombres de Iglesia. Era, pues, una crítica radical de la Iglesia que había acabado mirándose a sí misma en lugar de volverse hacia Dios, y cuyo sistema político, doctrinal o represivo ocultaba el horizonte.

Esta carta se basa en la experiencia de Pablo como judío y como fariseo, y después como apóstol llamado directamente por Cristo. Pero Lutero y sus contemporáneos leían esta carta a partir de sus problemas, o mejor dicho, de sus angustias.

Eran los representantes de una cristiandad terminal, obsesionada por la perspectiva del pecado y de la condenación eterna. Todo lo que Pablo dice sobre la predestinación del pueblo judío lo veían como un problema de predestinación personal al cielo o al infierno. Pablo habla de Dios que nos justifica —palabra que entonces tenía un sentido muy poco preciso— para enseñar que Dios restablece en nosotros un orden auténtico; comprenden que, si nosotros creemos, Dios nos considerará justos aunque nada cambie en nosotros. Las grandes perspectivas de una humanidad angustiada por el pecado y la gracia, incapaz de liberarse a sí misma, se reducirán a un problema personal: ¿soy yo realmente libre o soy un simple juguete de la gracia? Tomando al pie de la letra el lenguaje imaginario de Pablo, se elaborará una doctrina sobre el pecado original en la que todos expiamos, y por la eternidad, el pecado del primer antepasado.

Muchas generaciones de protestantes y católicos se verán marcados por estas controversias. Por más que se hable de salvación sólo mediante la fe, o por la fe y las obras, o por la fe, las obras y los sacramentos, el amor del Padre que salva y de Cristo Salvador pasará a un segundo plano, obsesionados por la salvación: ¿cómo puedo escapar de este rígido círculo en que Dios me encierra? El Dios justo, de sentencias inexorables, que condena con tanta facilidad al infierno, traumatizará a Occidente y desencadenará la rebelión del ateísmo militante.

Cuando se ha meditado mucho tiempo a Pablo, y sobre todo la carta a los Romanos, se aprecia que para él el Padre de Jesús es realmente padre, y que es amado apasionadamente. Se descubren mil detalles que revelan su experiencia de la comunión continua y de la vida “en” el Dios Trino, una experiencia muy semejante a la de san Juan.

Introduction to Acts (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

During the three years of public life, Jesus set down the foundations of the Church: he gathered his first disciples and associated them with his mission (Mk 3:13-16). He put Peter in charge of the community (Mt 16:18) and made him the guardian of the faith (Lk 22:31) within the new People of God. He made the twelve apostles and the disciples a community of witnesses (Jn 15:16) and promised them the gift of the Spirit who would help them come to know the fullness of the Light which Jesus came to bring into the world (Jn 16:13).

Now, the Lord is risen, and from the pierced side of Jesus, a new people, a new world is born, like the child coming to life in the blood and water flowing from its mother’s womb (Jn 19:34). This gospel community, enlightened by the word of Jesus, enlivened by his Spirit, sets out to announce God’s marvelous deeds to the ends of the earth and to gather together in unity, the scattered children of God (Jn 11:52).

Two great giants stand out in this evangelization: Peter and Paul. Peter will devote himself in particular to the evangelization of the Jews, while Paul will become the apostle to the Gentiles (Gal 2:7-8).

Luke, the author of the third gospel, writes about this nascent Church in the book of the Acts of the Apostles, which was probably first called Acts of Apostles. If, as in the case of the gospels, earlier accounts of the Acts existed which Luke would have drawn upon to write his text, the harmony achieved in editing these various texts is indeed remarkable since it is very difficult to identify these different texts today.

Certain scholars believe that at the outset the Acts of the Apostles and the third gospel were one and the same text that was only divided up later. One point is certain, however: by the beginning of the second century, the Acts of the Apostles were already a separate text. However, the testimony concerning the beginnings of the Church has come down to us in two different forms: the “current text,” coinciding with the majority of ancient manuscripts of Syrian and Egyptian origin, and the said “Western text,” which is longer and where the disputes between the Jews and the first Christians are more in evidence.

The Book of the Acts does not follow a rigorous outline. One can, however, pick out some clear-cut divisions in the text which allow us to glimpse Luke’s project. Without focusing exclusively on Peter and Paul, Luke devoted the greater part of his work to them. In spite of many exceptions, Peter dominates the first twelve chapters, while Paul dominates the second part of the book.

From the geographical point of view, one can notice that the Acts bring us from Jerusalem, through Judea and Samaria, to Rome, thus following the mission to which Jesus appointed his apostles on ascension day (Acts 1:8). In the first seven chapters we are in Jerusalem, then in chapter 8 and those following, we see – of course, with some exceptions – the Church taking root in Judea, in Samaria and along the coastal plain; from chapter 13 onwards, we accompany Paul to Asia Minor and to Greece and finally, in chapter 28, to Rome, to the Palace of the Emperor, that is to say, to the heart of the pagan world.

There, the Book of the Acts ends abruptly, as if Luke, like the runner whose job is to accompany the Good News of salvation as it is spreading out from Jerusalem to the ends of the earth, has achieved his goal and thus fulfilled his contract. This in itself is sufficient to remind us that the Acts, no more than the gospels, do not pretend to be a biography of Peter and Paul, or a detailed history of the early Church, but a testimony to the work of the Holy Spirit.

Indeed, the Holy Spirit is the veritable actor in the birth of the Church: this is the reason why many commentators, ever since the first Christian centuries, have not hesitated to call this book “The Gospel of the Holy Spirit.” With only slight modification we could use here the words of John in Jn 20:3: “The Spirit has accomplished many other signs which have not been written of in this book. These have been recorded so that you may believe that the Spirit is at work in the Church of Jesus Christ.”

Luke’s intention in the Acts is to highlight, in particular through the diverse preaching of Peter and Paul, how the mystery of Christ and of the Church has been announced and prepared for in the Old Testament, but also how this double mystery — Christ and the Church — fulfills the Old Testament.

In this perspective, Luke readily highlights the parallels between Jesus and his Church, and also between the people of the Old Testament and the Church: by way of example, let us mention the parallels between the death of Stephen and that of Christ, between the journey to Jerusalem of Paul and that of Christ, but also the opposition between the Tower of Babel and Pentecost.

Continuing in this same line of inquiry, Jerusalem constantly flows from the pen of Luke, (58 times). As he has done in his gospel, where the Holy City is mentioned 30 times, Luke points to Jerusalem as the place where salvation is accomplished and from where the Good News is to be taken to all nations.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

在三年的传教生活中，耶稣奠定了教会的基础：他召集了第一批门徒，以他的使命把他们联结在一起（谷3:13-16）。他立伯多禄掌管整个团体（玛16:18），并让他在天主的新子民中做信仰的守卫者（路22:13）。耶稣以十二宗徒和许多门徒组成的团体作见证（若15:16），许诺他们圣神的恩赐，帮助他们懂得他带到世上来的光明的完满性（若16:13）。

现在，主已升天，从耶稣被刺穿的肋旁，诞生了一群新的子民和一个新的世界，正如婴儿伴著血和水从母腹中出生一样（若19：34）。这个被耶稣之言启发、被圣神赋予活力的福音团体从此出发，遍走世界，宣扬天主的奇异事迹，将分散的天主儿女聚集于一体（若11：52）。

在教会这个“新以色列”中，有两位突出的巨将：伯多禄和保禄。伯多禄献身于向犹太人宣讲福音，而保禄则成为非犹太人的宗徒（迦2：7-8）。

路加，第三部福音书的作者，将这新生的教会记载在《宗徒大事录》一书中。如果像福音那样在撰写《宗徒大事录》前早已存在某些有关宗徒事迹的文献，而路加选取了其中一些来编写此书的话，那我们要说这项编辑工作实在了不起，因为此书充满和谐，文意连贯，毫无破绽。至今仍无法说此书有抄袭之嫌。

某些学者认为《宗徒大事录》的开头与第三部福音书是相连的，两者可合二为一，只是后来对其相同的内容有所划分。然而有一点是可以肯定的：公元二世纪初，《宗徒大事录》已经自成一书了，只是有关教会形成的证明以两种不同的方式流传下来：一是“通行版本”，与叙利亚和古埃及的大量古代手抄本一致；二是人们所说的“西方版本”，它比较长，而且其中犹太人和早期基督的争论相当明显。

《宗徒大事录》并没有按严密的架构撰写。但人们仍能从书中找到一些鲜明的个人看法，从而得以一瞥路加设计的规划。路加几乎把全部注意力集中在伯多禄和保禄身上，作品的绝大部分是对这两位宗徒的极力刻划。尽管有些其他插曲，伯多禄仍是前十二章的主角，后半本书中保禄则成为主人公。

从地理角度看，我们可以看出《宗徒大事录》把读者从耶路撒冷带出，经过犹太和撒玛利亚到达罗马，引出耶稣升天之日指令他的宗徒要完成的使命（宗1：8）。前七章的事发生在耶路撒冷，在第八章及以后的章节中，我们读到（当然除了一些例外）教会在犹大、撒玛利亚和沿海平原上扎下了根；从十三章起，我们伴随著保禄去小亚细亚和希腊；最后在二十八章时到达罗马，到了皇宫，即当时所谓异教世界的心脏。

《宗徒大事录》在那里突然停笔，好像路加是一个马拉松运动员，任务是陪伴救赎的福音，从耶路撒冷一直传播到世界的尽头。既然他已到达目的地，便意味著完成了合约。我们从这里足以认识到：《宗徒大事录》与福音书一样，并没有假托为伯多禄和保禄的个人传记，也非早期教会的详细史籍，而是对圣神工作的一个证明。

事实上，圣神才是教会诞生名副其实的行动者：这就是为什么自早期起，众多的评注者已毫不犹豫地称此书为“圣神的福音”。只需少许的更改，我们可引用若望的话来表述：“圣神完成了其他许多神迹，只是这些神迹并没都被记载在这本书中。凡被记载下来的无非是要你们相信圣神在耶稣基督的教会内工作。”

路加《宗徒大事录》中是想特别通过伯多禄和保禄各不相同的传道，来强调基督和教会的奥秘神迹是如何被宣传，又是如何被安排在旧约的预言中，连贯地也强调了这双重的奥秘是如何在以色列历史中具有意义了。

从这一观点出发，路加机敏地强调了耶稣和他的教会之间的对比，以及旧约子民和教会子民之间的对比：例如，斯德望和耶稣的死亡的对比；保禄和耶稣赴耶路撒冷的旅程的对比;保禄和约纳的海上行程的对比，甚至巴贝耳塔与圣神降临的对比也可作为例证。

再继续同样的探究，我们可发现“耶路撒冷”不时出现在路加笔下，前后共五十八次。就像他在福音书中共提到过三十次“圣城”一样，路加指出耶路撒冷是完成救赎的所在，是福音向全世界传扬的出发地。

Translation: Tagalog

Maliwanag na sinasabi sa atin ng Ebanghelyo na sa kabila ng pagpapahayag ni Jesus ng pagdating ng Paghahari ng Diyos sa kanyang maliit na bansa, binigyang-pansin din niya ang paghubog sa mga “apostol” o mga isinugo niya upang palaganapin ang mensahe sa buong daigdig dahil sila ang pundasyon ng kanyang Iglesya.

Ano ang nangyari mula sa mga apostol hanggang sa atin? Mangangailangan tayo ng maraming libro para maisalaysay ang buhay ng ating mga kapatid sa pananampalataya sa loob ng dalawampung dantaong pagpapatuloy ng Iglesyang itinatag ni Kristo. Huwag tayong magtaka na walang sigla ang maraming Kristiyano: ito ang kalagayan ng tao. Ang mga karanasan at mga gawa ng mga tunay na sumasampalataya, ang mga apostol at mga martir, ang talagang mahalaga sa atin. Ang Mga Gawa ng mga Apostol ang unang aklat na nagsasabi sa atin tungkol dito. Sinulat ito mismo ng ebanghelistang si Lucas. Dito sinasabi sa atin ni Lucas ang tungkol sa mga unang yugto ng Iglesya sa mga taong kasunod ng muling pagkabuhay ni Kristo.

Interesado rin tayo sa aklat ng Mga Gawa sa isa pang dahilan: sa kasalukuyang mga taon, nasasaksihan natin ang pagbagsak ng maraming istrukturang dahilan ng pagiging malaking-malaking institusyon ng Iglesya. At may kutob tayo na muli lamang magkakaroong-sigla ang napakalaking katawang ito sa pamamagitan ng pagyabong at pagdami ng mga tunay na pamayanang Kristiyano. Itinuturo mismo sa atin ng aklat ng Mga Gawa kung paanong lumitaw ang mga unang komunidad sa pamamagitan ng paggawa ng mga apostol at pagkilos ng Espiritu Santo.

Hindi nasaksihan ni Lucas ang simula dahil pagano pa siya noon at nakatira sa labas ng Palestina sa Antiokiya. Ngunit nang maging Kristiyano siya, sumama siya kay Pablo sa mga misyon nito mula sa taong 50. Kayat parang may dalawang bahagi ang aklat ng Mga Gawa. Sa unang bahagi, mga kabanata 1-15, tinipon ni Lucas ang lahat ng puwede niyang malaman tungkol sa unang dalawampung taon ng Iglesya. Sa ikalawang bahagi naman, mga kabanata 15-28, iniwan niya sa atin, higit sa lahat, ang ulat tungkol sa nakita niyang ginagawa ng kanyang gurong si Pablo. Nagtatapos ang aklat sa taong 62.

Translation: Cebuano

Ang Ebanghelyo tatawng nagsulti nga samtang gisangyaw ni Jesus ang pag-abot sa gingharian sa Diyos sa gamay niyang nasod, mas nabalaka siya sa pag-umol sa “apostoles”, ang iyang gipadala aron pagsangyaw sa mensahe sa tibuok kalibotan, kay silay mahimong sukaranan sa iyang simbahan.

Unsay nahitabo gikan sa panahon sa mga apostol hangtod karon? Nagkinahanglan tag daghang libro nga makaasoy sa kinabuhi sa kauban natong magtotoo sulod ining 20 ka siglo sa kinabuhi sa simbahan ni Cristo. Ang importanti ining kasaysayana dili ang pagkaalang-alang ra sa mga kristyanos: kondisyon ning tawhanon. Ang tinuod nga makapainteres nato mao ang kahibawo sa kasinatian ug binuhatan sa matuod nga magtotoo nga mga apostoles ug martir. Ang unang libro nga naghisgot nila mao ang mga Buhat, sinulat ni Lucas, ang ebanghelista. Si Lucas nag-asoy dinhi sa unang mga ang-ang nga giagian sa simbahan sa katuigan human sa pagkabanhaw ni Cristo.

Interesado pod ta sa Mga Buhat tungod sa laing rason: sa dili pa dugay atong nakita ang pagkawagtang sa daghang istruktora nga naghimo sa simbahan nga institusyong dako kaayo, ug nagtoo ta nga kining dakong buok makakuhag balik sa iyang kusog kon ang tinud-anayng kristohanong katilingban motubo ug molambo. Ang Mga Buhat nagtudlo nato sa insakto giunsa sa unang katilingban pagkatukod: pinaagi sa trabaho sa mga apostoles ug sa paglamdag sa Espiritu Santo.

Si Lucas wala makasaksi sa sinugdan sa simbahan, kay pagano man siya nga nagpuyo gawas sa Palestina, sa Antioquia. Apan human siya makabig, miuban siya sa mga misyon ni Pablo, gikan sa tuig 50. Busa, may duha ka bahin ang Buhat. Sa una, mga kapitulo 11-15, gipundok ni Lucas ang tanan nga iyang nahibaw-an mahitungod sa unang 20 ka tuig sa simbahan. Sa ikaduha, mga kapitulo 15-28 nag-asoy si Lucas sa espesyal nga paagi sa kalihokan sa iyang maestro, si Pablo. Ang libro nahuman sa tuig 62.

Translation: Spanish

Durante los tres años de la vida pública, Jesús puso las bases de su Iglesia: reunió a sus primeros discípulos y los asoció a su misión (Mc 3,13-16); constituyó a Pedro como responsable de la «comunión» (16,18) y guardián de la fe (Lc 22,31) en este nuevo pueblo de Dios; hizo de los Doce y los discípulos un pueblo de testigos (Jn 15,16) y les prometió el don del Espíritu que les descubriría la plenitud de esa luz que había venido a traer a la tierra (Jn 16,13).

Hoy el Señor ya está resucitado; un pueblo nuevo y un mundo nuevo ha nacido del costado abierto de Jesús, como el niño nacido en la sangre y el agua que se escurren del vientre de su madre (Jn 19,34). Iluminado por la palabra de Jesús y animado por su Espíritu, este pueblo se pone en camino para anunciar a todas las naciones las maravillas de Dios y para reunir en la unidad a los hijos dispersos (Jn 11,52).

En esta hazaña apostólica se destacarán dos grandes figuras: Pedro y Pablo. Pedro se dedicará en especial a la evangelización de los Judíos, Pablo será puesto aparte para anunciar la Buena Nueva de la salvación a los paganos (Gal 2,7- 8).

Lucas, autor del tercer Evangelio, dará testimonio de ese nacimiento de la Iglesia en el libro llamado Los Hechos de los Apóstoles, o probablemente en su origen Hechos de Apóstoles. Si existieron para esta obra, como para los Evangelios, relatos más antiguos que Lucas utilizó para redactar su texto, la armonización de esos diversos documentos fue hecha de una forma tan notable que hoy resulta muy difícil distinguirlos. Algunos especialistas piensan que en un principio Los Hechos de los Apóstoles formaban un mismo y único libro con el tercer Evangelio, y que habría sido dividido posteriormente. Sin embargo se da por seguro que desde principios del segundo siglo, Los Hechos de los Apóstoles aparecen como un texto independiente.

Este testimonio sobre el nacimiento de la Iglesia nos ha llegado bajo dos formas diferentes: el texto «corriente», representado por la mayoría de los manuscritos antiguos de origen sirio y egipcio, y el texto llamado «occidental», más largo y muy marcado por las querellas que enfrentaban a los judíos y a los primeros cristianos. Pero realidad las diferencias se notan tan sólo en un número bastante reducido de versículos.

El libro de Los Hechos parece que no se desarrolla según un plan riguroso, pero se pueden distinguir algunas grandes divisiones de la obra, en que se resalta el proyecto de Lucas. Ciertamente Lucas ha asignado la mejor parte a Pedro y a Pablo, pero no se refiere a ellos en exclusividad. A pesar de numerosas excepciones, la figura de Pedro domina en los doce primeros capítulos, y la de Pablo en la segunda parte de la obra.

En el plano geográfico se puede advertir que Los Hechos de los Apóstoles nos conducen desde Jerusalén, pasando por Judea y Samaría, hasta Roma, siguiendo así la misión que Jesús fijó a sus apóstoles el día de su Ascensión (Hech 1,8). Los siete primeros capítulos nos sitúan en Jerusalén, después, en los capítulos ocho y siguientes, y siempre dando lugar a las excepciones, nos presenta la Iglesia que se desarrolla en Judea, en Samaría y en la llanura costera. A partir del capítulo 13, nos trasladan con Pablo a Asia Menor y a Grecia, para situarnos en el capítulo 28 en Roma, en el tribunal del emperador, es decir, en el corazón mismo del mundo pagano. Ahí se detiene bruscamente el libro de Los Hechos como si Lucas, cual si fuera un corredor encargado de acompañar la irradiación de la Buena Nueva de Salvación desde Jerusalén a los confines de la tierra, hubiese alcanzado su objetivo y cumplido su contrato.

Basta esto para darnos a entender que los Los Hechos, como tampoco los Evangelios, no se presentan como una historia detallada de la Iglesia primitiva o una biografía de Pedro o Pablo, sino como un testimonio de la obra del Espíritu Santo.

En efecto, el Espíritu Santo es el verdadero «Hechor» del nacimiento de la Iglesia, por lo que muchos comentaristas, ya desde los primeros siglos cristianos, no han vacilado en llamar a este libro como «El Evangelio del Espíritu Santo». Se podrían retomar aquí, pero modificándolas, las palabras de Juan: «El Espíritu llevó a cabo muchos otros signos que no han sido mencionados en este libro, pero estos han sido puestos por escrito para que ustedes crean que el Espíritu está actuando en la Iglesia de Jesucristo».

En este libro de Los Hechos aparecen además otros rasgos importantes, y en primer lugar que la Iglesia está enraizada en la experiencia y en la tradición de la fe de Israel. Se manifiesta la misma convicción que ya encontramos en los Evangelios: «Jesús cumplió las Escrituras», es decir, llevó a su plenitud y transfiguró en su propia persona todas las realidades del Antiguo Testamento: la realeza de David, la predicación de los profetas, el Templo, el maná, el cordero, etc. etc.

En Los Hechos de los Apóstoles, a través de las diversas predicaciones de Pedro, y en particular de Pablo, Lucas se dedica a señalar cómo el misterio de Cristo y de la Iglesia fueron anunciados y preparados en el Antiguo Testamento, pero también e inseparablemente, cómo este doble misterio devuelve todo su sentido a la historia de Israel.

En esta perspectiva Lucas destaca expresamente los paralelos entre Jesús y su Igle sia, pero también entre el pueblo del Antiguo Testamento y la Iglesia; citemos, a manera de ejemplo, los paralelos entre la muerte de Esteban y la de Jesús, la subida de Pablo a Jerusalén y la de Jesús, o también el contraste entre la torre de Babel y Pentecostés.

Siempre en el mismo sentido, Jerusalén aparece a cada momento bajo la pluma de Lucas (58 veces). Tal como también lo hace en su Evangelio, donde la ciudad santa, a diferencia de los otros Evangelistas, es nombrada 30 veces, Lucas presenta a Jerusalén como el lugar donde se cumplió la salvación y de donde debe partir el anuncio de la Buena Nueva a todas las naciones.

Introduction to John (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

At the outset, the first three gospels may have us overlook the work and skills of its writers. Whatever vision they wanted to transmit about their Savior, they dealt so plainly with the witnesses that oftentimes we seem to have seen and heard Jesus himself.

Comparatively, John’s gospel is very different. This book has matured along with him in his life. His experience as an apostle moved him to constantly re-interpret the presence of the resurrected Jesus in the Church.

John does not let us ignore his purpose: “This has been recorded that you may believe that Jesus is the Son of God” (Jn 20:31). The faith of the Church proclaimed Jesus as the Son of God. But how should we understand this term? Though Jesus’ resurrection had manifested the divine character of his person, one could wonder how and from what moment was Jesus Son of God and to what extent was he identified with God. John’s Gospel clearly asserts that Jesus’ existence was forever in God. This assertion on Jesus’ origin helps us understand the range of his work. The eternal Son-of-God-become-human did not only come to teach us the way of amending ourselves, but also to transform the whole creation.

John did not create his gospel from nothing. Here we find quite a number of precise witnesses including more confirmed details than the other gospels. However, he did not confine himself to his own remembrances. As time passed, he expressed and developed Jesus’ words by crafting discourses in which Jesus, “with the help of John”, actually talks to us.

John’s Gospel is controversial because the purer and harder a truth is, the lesser are those who are able to receive it. This is why this gospel raised controversies within the very Church but was later acknowledged as word of God and as apostolic witness.

So it is that John’s Gospel was written and re-written and was most probably published only after the death of his author, about the year 95, as a small paragraph added at the end let it understand. In this last composition it seems that John organized it around the three Passovers which mark out Jesus’ public ministry.

Here we find an important element to understand John’s mind. He finished writing twenty years after the destruction of Jerusalem and the Temple by the Roman armies. John knows as well as Paul that Jesus’ resurrection originated a new age. The revelation to the Jewish people and the great liturgies in the Temple belong to a certain extent to the past, but in this first covenant that has become the old covenant are found the keys to the understanding of Jesus’ achievements. This is why John will call to mind the Jewish feasts and religious symbols such as the water, the palms, the lamb… and he will show how these are transfigured in the Christian life and liturgy.

This is why three sections can be gleaned after an opening that we call the week of discovery (till 2:16). These are:

– In 2:17 Jesus goes up to the Temple for the Passover: chapters 2–5 develop the sign of the Temple.
– In 6:4 the Passover is mentioned again and John develops the sign of bread.
– In 13:1 we find the third Passover, when Jesus is put to death at the moment in which the lambs are sacrificed in the Temple. The lamb will be the third sign.

This question is very difficult to answer. There are many reasons to doubt authorship of the apostle John, but there can be found as many reasons to vindicate the traditional attribution to John.

As we said in the Introduction to the gospels, an unavowed reason leads some persons to look for other authors than the very apostles. John’s message is clear and it hurts. Must we accept that the One who marked him forever and probably loved him more than the other apostles was the eternal Word of God, God born from God? What a stunning assertion! Perhaps we would prefer that this kind of things were not said by a direct witness but added later by some theologian. This would have easier idealized the person of Jesus because, by looking from afar he would not have borne the full weight of his human presence: his way of looking, of eating, of washing, and the scent of his sweat…

We must however recognize that strong arguments move us to doubt John indeed as the author, and for many scholars the primary point is this: dozens of years went by between the first and so fresh accounts about the doings of Jesus, and the discourses which were built later from them and which seem to sometimes forget the original tradition. Is it possible that one of the first witnesses of Jesus have ran such a long tread?

The one who shaped John’s Gospel discourses in the 70ths, most probably near Ephesus where according to a very ancient tradition John withdrew and died, was a theologian. His interest for the liturgy and the Temple lets us think that he was a priest. Can this fit with the person of John, Zebedee’s son, a fisherman of Tiberiadis? Is it possible that such a vision of Jesus, the Messiah, and then the Son of God, Savior of the world, had been borne in him and that he has expressed it in his gospel?

The answer to such questions depend mostly from each one’s experience. We may have met believers who are deeply and truly theologians though they have not passed through university. They encountered some outstanding personality and this was enough to awaken their gifts. Later they became one of these few apostles who continually go over the events and the discoveries of this ministry, always eager to understand the ways of God. Do they need some books, some friends to help them to mature in their thinking? The same God who pours in them wisdom will direct to them this kind of help.

Can’t this be the case of John, so close to Jesus and then apostle for some sixty years? He did not go, as Paul did through rabbinical schools, and this is why he does not use sophisticated arguments, but ever so, couldn’t he be a Theologian, this someone who knows God?

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

前三部福音有可能使我们忽略撰写者的工作和才干。不管他们想要给我们一个怎样的救主形象，他们的见证是如此简洁明了，使我们常常感到好似在亲眼目睹耶稣的行为，亲耳聆听他的教诲。

从这个意义上来讲，若望福音是全然不同的。若望在其整个宗徒生涯中，随著他对与耶稣经历的深入探究，不断地在编纂和重整这部福音，作为宗徒和见证人，最终呈现给教会。若望的目的非常明确：“这些记载下来，要你们信耶稣是基督，天主的儿子。”（若20:31）。

教会的信德宣称耶稣是天主子，但我们该怎样理解这个称呼呢？耶稣的复活已显示了他的神性；但他是从何时成为天主子，又在哪种程度上是天主呢？若望福音清楚地肯定了耶稣从起初就存在于天主内，这对耶稣起源的阐明也解释了他传教的广泛性。天主的永恒圣子降生为人，他的来临不仅仅是为帮助我们变得更好，而是为了更新“创造”，使我们成为天主真正的儿女。

并不是整部若望福音都是创作性的。我们在若望福音中发现了一些非常精确的见证，其中包含了比另外三部福音更多的真实细节。但他并没有受自己记忆的限制，随著他的思路或经历的推移，他发展和重新组织了耶稣的训导，使我们感到实际上是耶稣自己在向我们说话。

若望福音具有论战性：它是完美而不容置疑的道理，但文句让人很难理解。在早期教会公布这部福音时不可能不引起争议，但很快它就被确认为是天主和宗徒的言语。

经过不断地修改重组，大约在公元95年，作者死后，若望福音公开发表了，福音中最后那段经文是后人加上去的。在最后的定稿中，标志著耶稣公开生活的三次逾越节看来被重新安排过了。

有一个重要事实可帮助我们理解若望的意图。他结束写作时，耶路撒冷和圣殿被毁已有二十年了。正像保禄一样，他知道耶稣的复活开创了世界的新纪元，对犹太民族的默示和圣殿的重大仪式已属于过去，但正是在这已成为旧约的第一个盟约中，仍可找到理解耶稣教诲的答案。因此，若望常常回到犹太庆典和宗教象征上：水、棕榈枝、羔羊……他向我们显示了这些是如何被变更，以重新存在于基督徒的生活和新仪式中的。

因此，在我们称之为“发现的一周”（从1章到2:16）之后，便有了以下这三部分：

2:17耶稣上圣殿为过逾越节：第2-5章发展了圣殿的象征性；

6:4第二个逾越节，若望发展了饼的象征意义；

13:1第三个逾越节，在圣殿奉献逾越节羔羊，耶稣将被处死。羔羊是第三个象征。

若望是此部福音的作者吗？

这是一个难以解答的问题：若望是本书的作者吗？怀疑者不无道理，但同时也有相当的论据确认其为本书的真正撰写者。

我们在“福音介绍”中已说过，一种确实存在的忧虑促使我们去寻找在宗徒以外是否还有其他作者。若望传达的信息太清楚了，以至使我们感到难以接受。他说那标志永生、爱人也被人爱的正是天主永恒的圣言……正是这一点使我们震惊不已。我们更希望这不是由一位直接见证人，而是一位神学家作出的结论：他没有亲眼目睹耶稣的行为举止和生活方式，因此就更容易把耶稣理想化。

怀疑者的主要论点如下：关于耶稣行为举止的首批见证人与后来书上组织的言论间隔了几十年，难道若望就不会忘记耶稣原先所说的某些话吗?这位耶稣的早期见证者之一有能力完成所有这些吗？

于70-80年间，在厄弗所附近（非常古老的传说证实若望在此处隐居并去世），最终编辑耶稣言论的可能是一位神学家，而且从他对所有圣殿事务的兴趣中可看出他很有可能是位司祭。我们能把他与提庇黎雅的渔夫、载伯德的儿子等同视为一个人吗？耶稣、基督、天主子和救世主这一形象可能诞生于他的笔下并在他的福音中得到发展。

这问题只能让个人根据自己的经历去思考解答了。我们可能会遇见一些信徒，他们没有上过神学院，却有著从某种意义上来说非常真切深奥的神学知识。只需有一次幸运的神遇就足以唤起他们内在的禀赋，成为不断在祈祷和共同默想中，重复述说自己在教会中的行为和发现以理解天主之道的宗徒中的一员。是书本和人使他们思想得以成熟的吗？不！是天主将智慧倾注给他们，给了他们外在的帮助。

难道与耶稣关系密切而后成为其宗徒的若望就不可能在六十岁左右经历这样的神遇吗？他不像保禄那样曾受教于犹太律法学者门下，因此，他没有运用世故的论据，但他确实是一位神学家：一位天主的行家。

Translation: Tagalog

Sa unang tingin, maaaring hindi natin mapansin sa tatlong ebanghelyo ang gawa at galing ng mga sumulat ng mga ito. Anumang pananaw na gusto nilang iparating tungkol sa kanilang Tagapagligtas ay ginawa nila sa pamamagitan ng mga nakasaksi sa mga pangyayari na para bang tayo mismo ang nakakakita at nakakarinig kay Jesus.

Ibang-iba naman ang ebanghelyo ni Juan; nabuo ang aklat na ito kasabay ng kanyang pagtanda. Ang karanasan niya bilang apostol ang nagtulak sa kanya na muli’t muling intindihin ang pamamalagi sa Iglesya ng muling-nabuhay na Jesus.

Ayaw ni Juan na mawaglit sa ating isipan ang kanyang layunin: “Isinulat naman ang mga ito upang maniwala kayo na si Jesus ang Kristo, ang Anak ng Diyos” (Jn 20:31). Ipinahayag ng pananampalataya ng Iglesya na si Jesus ang Anak ng Diyos. Ngunit paano natin ito uunawain? Ipinahayag nga ng muling-pagkabuhay ni Jesus ang kanyang pagkadiyos pero problema naman ng ilan kung paano at mula kailan naging Anak ng Diyos si Jesus, at hanggang kailan ang kanyang pagkadiyos. Kayat malinaw na sinasabi ng ebanghelyo ni Juan na mula sa simula at magpasawalang-hangga’y nasa Diyos si Jesus. Tulong sa atin ang pahayag na ito sa pinagmulan ni Jesus para maunawaan ang kanyang gawa. Dumating ang walang-hangggang Anak-ng-Diyos-na-nagpakatao hindi lamang para ituro sa atin ng daan ng pagbabagumbuhay kundi upang baguhin din ang sangkinapal.

Hindi basta na lamang sinulat ni Juan ang kanyang ebanghelyo nang walang anumang batayan. Hindi kaunting tiyakang patotoo ang matutunghayan natin dito, at may mas marami itong kumpirmadong detalye kaysa ibang ebanghelyo. Ngunit hindi siya nanatili sa sarili niyang alaala. Sa paglipas ng panahon, inilahad niya at binuo ang mga pananalita ni Jesus sa pagsulat ng mga diskurso; sa mga ito, “sa tulong ni Juan,” nakikipag-usap sa atin si Jesus.

Kontrobersyal ang ebanghelyo ni Juan dahil kung gaano kadalisay at katibay ang katotohanan, gayon naman kaunti ang mga nakatatanggap dito. Kaya naman lumikha ng mga kontrobersya ang ebanghelyong ito sa Iglesya na siya ring kumilala rito bilang salita ng Diyos at patotoo ng apostol.

Nalalahad sa maikling talatang idinagdag sa katapusan ng ebanghelyo kung paano ito sinulat at muling isinulat, at malamang na nalimbag lamang pagkamatay ng sumulat nito, mga taong 95 AD. Sa huling talatang ito, waring isinaayos ni Juan ang kanyang ebanghelyo ayon sa tatlong Paskuwa sa panahon ng pangangaral ni Jesus.

Mahalagang bagay ang matatagpuan natin dito para maunawaan ang isip ni Juan. Natapos niya ang kanyang sinusulat dalawampung taon matapos wasakin ng mga hukbong Romano ang Jerusalem at ang Templo. Alam ni Juan, tulad ni Pablo, na pinasinayaan ng pagkabuhay ni Jesus ang isang bagong panahon. Masasabing pangnagdaang panahon ang pagbubunyag sa sambayanan ng mga Judio at ang mariringal na mga pagdiriwang sa Templo. Ngunit nasa unang tipang ito na naging matandang tipan ang mga susi para maintindihan ang mga ginawa ni Jesus. Kaya ipaaalaala ni Juan ang mga piyesta ng mga Judio at ang mga sagisag ng relihiyon tulad ng tubig, mga salmo, kordero... at ipakikita niya kung paano nagbabagong-anyo ang mga ito sa buhay at liturhiya ng mga Kristiyano.

Kayat may tatlong bahaging kasunod ang panimula na tinatawag nating “Sanlinggong Pagdiskubre” (hanggang 2:16):

– Sa 2:17, umakyat si Jesus sa Templo para sa Paskuwa: inilalahad ng mga kabanata 2–5 ang tanda ng Templo.

– Sa 6:4, muling binabanggit ang Paskuwa at inilalahad naman ni Juan ang tanda ng tinapay.

– Sa 13:1 natin matutunghayan ang ikatlong Paskuwa – ang pagpatay kay Jesus sa mismong oras ng pagsasakripisyo sa mga kordero sa Templo. Ang kordero ang ikatlong tanda.

Si Juan ba mismo ang sumulat sa ebanghelyong nagtataglay ng kanyang pangalan?

Mahirap sagutin ang tanong na ito. Kung gaano karaming dahilan meron para pagdudahan na ang Apostol Juan nga ang sumulat nito, gayon din naman karami meron para itaguyod ang tradisyunal na pagsasabing si Juan nga ang may-akda.

Tulad ng nabanggit na natin sa Introduksyon sa mga ebanghelyo, ipinapalagay ng ilan, bunga ng kung anong dahilan, na iba ang sumulat ng mga ito at hindi ang mga apostol. Maliwanag ang mensahe ni Juan. Dapat ba nating tanggapin na ang pumili sa kanya at malamang na nagmahal sa kanya nang higit sa ibang mga apostol ay ang walang-hanggang Salita ng Diyos, na Diyos mula sa Diyos? Mabigat, di ba? Marahil ay mas maalwan para sa ating tanggapin ang ganitong mga bagay hindi mula sa mismong nakasaksi ng mga ito kundi kung ipagpapalagay nating dagdag lamang ang mga ito ng isang teologo. Sa gayo’y isang makalangit na Jesus ang ating makikita dahil kung mula sa malayo siya titingnan, hindi na masyadong kailangang isaalang-alang ang pagiging tao niya: ang pagtingin niya sa mga bagay-bagay, pagkain, paliligo, at ang pagiging amoy-pawis....

Ngunit dapat din nating tanggapin na may mabibigat na argumento para pagdudahan na si Juan nga sumulat ng ebanghelyo. At para sa maraming dalubhasa, narito ang pangunahing punto: kung ilang pung taon ang agwat ng unang mga salaysay at ng pinakabagong paglalahad tungkol sa mga gawa ni Jesus at sa mga diskursong nabuo pagkatapos mula sa mga ito at kung minsa’y parang nakalimutan na ang orihinal na tradisyon. Puwede kayang nabuhay nang gayon katagal ang isa sa mga unang nakasaksi kay Jesus?

Isang teologo ang nagbigay-anyo sa mga diskurso ng ebanghelyo ni Juan, mga taong 70. Malamang na sa Efeso niya ito ginawa, kung saan tumira si Juan hanggang mamatay, ayon sa matandang tradisyon. Mula sa kanyang interes sa liturhiya at sa Templo, maiisip natin na pari siya. Akma ba ito sa katauhan ni Juang anak ni Zebedeo, na isang mangingisda sa Tiberias? Posible kayang magkaroon sila ng gayong pagkakilala kay Jesus na Mesiyas bilang Anak ng Diyos at Tagapagligtas ng mundo, na siya niyang inilahad sa kanyang ebanghelyo?

Depende sa karanasan ng bawat isa ang sagot sa mga tanong na ito. Maaaring may kakilala tayong mga karaniwang Kristiyano na para sa ati’y talagang mga teologo gayong hindi sila nag-aral sa anumang unibersidad. Nadebelop ang kanilang mga kakayahan mula sa pagkakilala nila sa isang natatanging tao. At pagkatapos ay napabilang sila sa ilang “apostol” na laging sinasariwa ang mga nangyari at ang mga nadiskubre nila sa gayong gawain, laging masigasig na maunawaan ang mga paraan ng Diyos. Kinailangan ba nila ang kung anong libro o mga kaibigan para madebelop ang kanilang pag-iisip? Sa Diyos galing ang kanilang karunungan, at siya rin ang aakay sa kanila na madebelop ito.

Puwede kayang ganito ang nangyari kay Juan, na naging napakalapit kay Jesus at apostol sa loob ng mga animnapung taon? Hindi siya tulad ni Pablo na nag-aral sa paaralan ng mga rabbi kayat hindi siya gumagamit ng magagaling na argumento. Pero hindi kaya siya puwedeng maging Teologo, siya na nakakakilala sa Diyos?

Translation: Spanish

Los tres primeros Evangelios reproducen documentos redactados en Palestina a la vista de los mismos Apóstoles. El Evangelio de Juan va dirigido a la siguiente generación y su autor es un “profeta” de la Iglesia; es uno de los que interpretaban las palabras de Jesús para las nuevas comunidades.

Si bien el autor ha sido, según toda probabilidad, testigo directo de la mayoría de los hechos que nos transmite, prefirió ceñirse a algunos episodios que podría desarrollar conforme a su carisma profético, para bien de la Iglesia.

De ahí proviene esa alternancia entre hechos y discursos. Los hechos son narrados en un estilo breve y preciso, mientras que los “discursos de Jesús” resultan a veces repetitivos y es fácil deducir que aun cuando fueran construidos en base a palabras auténticas de Jesús, son obra de “Juan el profeta”, como se le ha llamado.

Los discursos atribuidos a Jesús la tarde de la Última Cena ocupan un lugar destacado. Con ellos estamos tan lejos de la proclamación de Jesús a las muchedumbres como de las advertencias dirigidas al pueblo judío para persuadirlo a que se convirtiera. En estas páginas parece que la Iglesia entera y todo el porvenir del cristianismo se identifican con esos discípulos que él eligió y a los que prepara para la efusión del Espíritu.

Las grandes líneas del Evangelio de Juan

Juan nos dice en el último capítulo cuál fue su objetivo: “Esto fue escrito para que ustedes crean que Jesús es el Hijo de Dios” (Jn 20,31).

¿Hijo de Dios? Si bien los apóstoles lo proclamaron como tal, ¿cómo entendían estas palabras? ¿En qué sentido era de naturaleza divina? Juan afirma la existencia del Hijo en Dios desde el Principio, y esta luz sobre el origen de Jesús ilumina toda su obra. Hijo eterno de Dios hecho hombre, no vino sólo para enseñar, sino para transformar la creación.

El Evangelio de Juan es polémico. Había llegado el momento de clarificar la fe cristiana ante el judaísmo, y Juan se dirige a cristianos o a catecúmenos que tienen que elegir entre pertenecer a la sinagoga de su ciudad o entrar en la Iglesia que se ha constituido frente a ella.

El Evangelio de Juan lo acompañó a lo largo de toda su vida; lo retocó más de una vez y lo dejó con un cierto desorden aparente, donde sin embargo no faltan estructuras y puntos de referencia (por ejemplo las palabras repetidas siete veces). El último párrafo del libro da a entender que fue publicado después de la muerte de su autor, que según afirma san Ireneo, vivió hasta el reinado de Trajano (98-117).

Con cierta probabilidad la estructura de este evangelio se ordena en torno a la oposición de las fiestas judías que jalonan la vida de la sinagoga, entre las cuales se encuentra la Pascua, y la “hora” de Jesús que abre los tiempos nuevos. Esa es la hora de la pasión y de la resurrección de Jesús, y será mencionada al comienzo de nuestras tres secciones, en 2,4; 7,6; 13,1.

Es de notar la importancia que el autor atribuye a los ritos y símbolos litúrgicos: el agua de Siloé, el cordero de la Pascua, las purificaciones... Demostrará que tales ritos judíos son sólo la figura y el anuncio de otros ritos decisivos en la iniciación cristiana: el bautismo, la Eucaristía y el lavado de los pies. Las leyes del pueblo judío y las liturgias del Templo pertenecen al pasado, pero todo ha sido transfigurado en la vida y la nueva liturgia de los cristianos.

El discípulo que Jesús amaba

Desde siempre se ha pensado que la mención, repetida catorce veces (2x7) en la última parte del Evangelio, de la expresión “el discípulo que Jesús amaba”, indicaba a su autor. El último versículo (21,24) lo dice expresamente. Sería difícil negar que ese discípulo, del que no se dice su nombre, haya sido junto con Andrés uno de los dos primeros discípulos mencionados en Jn 1,35. Y también parece haber sido uno de los “dos discípulos” que tampoco se nombran en 21,2.

Entra en escena en el momento de la Última Cena, colocado en el lugar de honor que correspondía por derecho al huésped; ¿no sería el dueño de casa que acogió a Jesús y a los suyos (Lc 22,12)? Y desde ese momento acompaña a Pedro. Puede permitirse estar al pie de la cruz mientras el grupo galileo sólo piensa en escapar de las represalias. Jesús le confía a María, y momentos después lo comprende todo.

Hablamos del “Evangelio de Juan” como lo ha hecho toda la tradición desde los primeros años, y para la gran mayoría el autor sería Juan, hermano de Santiago, uno de los Doce de Jesús, aunque esta atribución suscita serios problemas.

En primer lugar, el Evangelio dice muy pocas cosas sobre la actividad de Jesús en Galilea, en la que tomaron parte los hijos de Zebedeo, y que ocupa la mayor parte de los sinópticos; casi todo transcurre en Jerusalén, donde el autor observa la crecida de los conflictos entre Jesús y las autoridades judías. Da la impresión de estar ahí en casa, y sabe lo que está pasando entre los bastidores del poder, es decir, entre los sacerdotes.

Hay otros interrogantes que arrojan una sombra de duda sobre la atribución del Evangelio a este Juan. El apóstol, un pescador galileo, ¿podía ser el autor de los discursos teológicos y místicos que caracterizan a este Evangelio? Además, quien diera su forma definitiva al Evangelio entre los años 70-90, quizás cerca de Efeso, lugar a donde se retiró según una tradición muy antigua, no era sólo un teólogo sino que también parece haber sido sacerdote (18,15). Y Juan el apóstol, ¿pertenecía a una familia de sacerdotes? Es dudoso.

El autor del evangelio

Sería fácil atribuir el Evangelio a otro Juan, un joven sacerdote de Jerusalén distinto del hijo de Zebedeo, si no estuvieran los textos del comienzo de los Hechos (3,1; 4,13; 8,14) en que se nota una relación muy especial entre Pedro y Juan, como la había habido algunas semanas antes entre Pedro y el discípulo amado según el cuarto Evangelio. Además, el apóstol Juan es enviado por Jesús junto con Pedro a preparar la Última Cena (Lc 22,8).

A pesar de que no faltan indicios que permitirían atribuir este Evangelio al hijo de Zebedeo, son muy numerosos los que se inclinan en favor de otro Juan, sacerdote de Jerusalén. La hipótesis de un “discípulo amado” distinto de Juan, hermano de Santiago, nos llevará a varios descubrimientos, en especial sobre las relaciones entre Juan y María, la Madre del Señor.

Introduction to Luke (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Luke, a Syrian doctor, was converted to Christianity when the first missionaries left the Jerusalem and Caesarea communities to take the Gospel beyond the borders of the Jewish country. Luke then left his homeland to accompany the Apostle Paul.

He arrived in Rome, the capital of the then known world, where he stayed for at least two years. There he met Peter and Mark who were preaching among the Christians in Rome.

When he wrote his Gospel, various texts containing deeds and miracles of Jesus were available to him, the same texts which Mark and Matthew had used. In his travels, he had also picked up other stories that came from Jesus’ first disciples. These stories were preserved in the oldest churches of Jerusalem and Caesarea.

On this we have the witness of his first paragraph (1:1-4): he was concerned with finding the testimonies of the first ministers of the Word, this is the apostles.

Then it would be wrong to think that Luke wrote long after the events, as some people say, and elaborates on things he doesn’t know. Though the last corrections to his gospel were done about the year 70, the bulk is much older. This is the case specially for the first two chapters of Luke’s Gospel telling us about Jesus’ infancy. They are the translations almost word to the word of a Hebrew or Aramaic writing from the first Christian generation based on information which his mother Mary must have supplied.

Luke’s cultural background was Greek and he was writing for Greek people. He omitted several Marcan details, dealing with Jewish laws and customs which would have been hard for his readers to understand.

Luke saw in the Gospel the power reconciling people with God and with one another. Therefore, he was concerned about giving us the parables of mercy and the words condemning money — a divisive factor between people. Likewise, Luke showed the very natural way Jesus treated women, who were completely marginalized by the world.

The Gospel of Luke has three sections (see Introduction to the New Testament):

– Jesus’ ministry in Galilee, 3:1–9:56;
– the journey to Jerusalem, 9:57–18:17;
– the arrival in Jerusalem and the passion, 18:18–23.

The last chapter on the apparitions of the risen Jesus will serve as an invitation to read the Book of Acts, which is a continuation of Luke’s Gospel.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

第三部福音由保禄的一个门徒所撰写，他是一位原籍叙利亚的医生（哥4：14）。公元40年左右，他拥有了基督信仰。当时正值受迫害的基督徒离开耶路撒冷和凯撒勒雅，在巴勒斯坦境外避难，传播福音。从50年起，他就跟随保禄开始了传教工作（宗6：10）。路加很有可能在希腊撰写了福音及宗徒大事录－－一部作品的两个部分，然后在64-65年间于罗马完稿。

路加说到他曾经去寻找圣言的最初见证人，即宗徒们（1：1－5）。实际上，他跟保禄不止一次去过耶路撒冷和凯撒勒雅－－在巴勒斯坦的教会的两个中心。在那里，初期教会团体保留的材料给前三部福音的撰写提供了素材。路加所采用的主要材料也被马尔谷采纳，我们可以在后者的福音中读到许多相同的章节。

路加保存记叙了两大部分内容：耶稣在加里利的活动；他在耶路撒冷的最后时日。在此基础上，教会最初的教义得以形成。路加在这两部份内容之间插上了另外一段材料，内有耶稣的言语，被设想成是他从加里利前往耶路撒冷的途中所宣讲的。路加还采用了巴勒斯坦初期教会的文件，是用希伯来文写成的。这些材料构成了路加福音首二章有关耶稣童年的记叙，并且从一开始就赋予整部福音与众不同的特色，那就是最具人情味。

路加深深的人性化意识，可以从他描写耶稣面对妇女的态度中发现：耶稣并不赞同置妇女于下等地位的大众偏见。之后，由于路加追随传教者保禄，生活始终不稳定、前途不可知，所以，他更著重强调福音精神和个人占有之间的不可相容性。

路加从保禄那里学到了很多，他懂得如何表达对耶稣的言语的理解，从而开启读者的心智：救赎的意义远远胜於只是对个人功劳的酬报，那全属天主的无限仁慈。在第15章中可见这些难忘的话语。

路加福音包含三部分：

耶稣在加里利传教3：1-9：56

前往耶路撒冷的行程9：57-18：17

到达耶路撒冷和受难18：18-23

最后一章有关复活的耶稣的显现，可作为《宗徒大事录》的引子。

Translation: Tagalog

Naging Kristiyano si Lucas na isang doktor na taga-Siria nang magpadala ang mga pamayanan ng Jerusalem at Cesarea ng mga unang misyonero para ihatid ang Ebanghelyo sa labas ng lupain ng mga Judio. Hindi nagtagal, nilisan niya ang bayang sinilangan para sumama kay apostol Pablo.

Nakarating siya sa Roma, ang kapitolyo ng mundo noon. Mga dalawang taon siya roon at nakilala niya sina Pedro at Marcos na nangangaral sa mga Kristiyano sa Roma.

Sa pagsulat ng kanyang ebanghelyo, mga taong 70 noon, pinagbatayan niya ang iba’t ibang tekstong naglalaman ng mga gawa at himala ni Jesus na ginamit din nina Marcos at Mateo. Nakatulong din sa kanya ang iba pang mga kuwentong galing sa mga unang alagad ni Jesus na iningatan ng mga kauna-unahang Iglesya ng Jerusalem at Cesarea. Nalaman niya sa kanyang mga paglalakbay ang mga ito.

Sa mga ito hinango ni Lucas ang unang dalawang kabanata ng kanyang Ebanghelyo na nagsasalaysay ng kamusmusan ni Jesus. Hindi malayong si Maria mismo na ina ni Jesus ang nagbigay ng mga impormasyon ng nasabing mga kuwento.

Laki sa kulturang Griyego si Lucas at nagsulat siya para sa mga Griyego. Kaya naman di niya inuulit ang ilang detalyeng binabanggit ni Marcos tungkol sa mga batas at mga kaugaliang Judio na hindi gaanong maiintindihan ng kanyang mga mambabasang Griyego.

Nakita ni Lucas sa ebanghelyo ang kapangyarihang muling nagbubuklod sa mga tao at sa Diyos, at sa mga tao sa isa’t isa. Kaya binigyang-diin niya na maihatid sa atin ang mga talinhaga ng awa at ang mga salitang laban sa pera na dahilan ng pagkakawatak-watak ng mga tao. Ipinakita rin ni Lucas ang makataong pakikitungo ni Jesus sa mga babae na lubhang binabale-wala noon.

Translation: Cebuano

Si Lucas mananambal nga Sirio. Nakristyano siya sa pagbiya sa Jerusalem ug Caesarea sa unang mga misyonaryo aron pagsangyaw sa Ebanghelyo latas sa mga utlanan sa nasod sa mga Judio. Sukad adto, mibiya siya sa ila ug miuban ni Pablo, ang Apostol.

Miabot siya sa Roma, ang naila kaniadto nga ulohang syudad sa kalibotan, ug mipuyo didto mga duha ka tuig. Gikahinagbo niya didto si Pedro ug Marcos nga ining panahona, nagwali sa mga kristyano sa Roma.

Sa pagsulat niya sa Ebanghelyo, duna nay mga sinulat bahin sa mga buhat ug mga milagro ni Jesus nga iyang magamit nga gigamit sab ni Marcos ug Mateo. Apan sa iyang mga panaw, nakapanghagdaw pod siyag ubang istorya gikan sa unang mga tinun-an ni Jesus. Kining mga istoryaha hinipos gikan sa karaan na kaayong mga simbahan sa Jerusalem ug Caesarea.

Ingon ini ang unang duha ka ulohan sa Ebanghelyo ni Lucas nga naghisgot sa pagkatawo ni Jesus, nga tingali naggikan sa mga taho ni Maria mismo, ang inahan ni Jesus.

Si Lucas nagtubo sa Griyegong kultura ug nagsulat alang sa mga Griyego. Wala niya ilakip ang pipila ka detalye sa Ebanghelyo ni Marcos, labi na ang naghisgot sa mga balaod ug kostumbre sa mga Judio nga lisod sabton sa iyang magbabasa.

Sa Ebanghelyo nakita ni Lucas ang gahom sa pagpasig-uli sa katawhan ngadto sa Diyos ug sa usag usa. Mao nga gihatagan niyag gibug-aton ang mga sambingay sa pasaylo ug kaluoy. Gipanghimaraot niya ang salapi nga hinungdan sa pagkabahinbahin sa katawhan. Sa samang pagkaagi, gipakita ni Lucas ang talagsaong pagtagad nga gihatag ni Jesus sa kababayen-an, sa mga kabos ug sa tanang sinalikway sa kalibotan.

Translation: Spanish

El tercer Evangelio es obra de un discípulo de Pablo, un médico (Col 4,14) probablemente de origen sirio, que acompañó a Pablo en sus misiones (He 16,10). Tal vez fue en Grecia donde redactó su Evangelio y el libro de los Hechos. Para él eran dos partes de una misma obra, y tal vez tanto la una como la otra fueron terminadas el año 63 o 64.

Lucas conservó los dos grandes bloques de la catequesis primitiva de la Iglesia, que también conservó el Evangelio de Marcos: la actividad de Jesús en Galilea y sus últimos días en Jerusalén; pero insertó entre medio el contenido de otro documento que contenía muchos discursos de Jesús. Los colocó durante la subida de Jesús de Galilea a Jerusalén, para mostrar que la vida cristiana se desarrolla bajo el signo de la cruz.

Otro documento le proporcionó el contenido de sus dos primeros capítulos, consagrados a la infancia de Jesús. Tal documento conservaba el testimonio de la comunidad primitiva, de la que formaba parte María. Esos dos capítulos otorgan de partida al Evangelio de Lucas su carácter propio; si hubiera que caracterizarlo en pocas palabras, se podrían citar estas líneas que se leen en las Cartas pastorales:

“Acaba de manifestarse la bondad de Dios, nuestro Salvador, y su amor a los hombres... Él quiere que todos los hombres se salven y lleguen al conocimiento de la verdad” (Ti 2,11 y 1Tim 2,3).

Lucas se propuso manifestar ante todo la incomprensible “humanidad” de Dios que Jesús vino a revelarnos, y con esta convicción nos dio un evangelio que es el más humano de los cuatro. Se notará, por ejemplo, el cuidado que puso para recordar la actitud de Jesús con respecto a las mujeres: no compartió el prejuicio universal que las discriminaba.

Lucas recibió mucho de su maestro Pablo; puso de relieve las palabras de Jesús que recuerdan que la salvación es siempre y ante todo, no la recompensa por nuestros méritos, sino un don personal de Dios. Por eso quiso salvar las parábolas del capítulo 15 que ilustran la tan asombrosa misericordia de Dios

Después del evangelio de la infancia (1–2) se notan tres secciones:

– El ministerio de Jesús en Galilea: 3,1–9,56
– El viaje a Jerusalén atravesando Samaria: 9,57–18,17
– Los acontecimientos de Jerusalén: 18,18–23.

El último capítulo sobre las apariciones de Jesús es como una invitación a leer el libro de los Hechos, que es la continuación del Evangelio de Lucas.

Introduction to Mark (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Since the end of the first century or at the beginning of the second century after Christ, there were texts stating that the second Gospel was the work of Mark. He had accompanied Peter to Rome where he also met Paul and he faithfully put Peter’s teaching into writing.

Any reader comparing this gospel with those of Matthew and Luke will see immediately Mark does not say anything about the birth of Jesus and the years he spent in Nazareth. If we look carefully at the last paragraph of the gospel (Mk 16:9-20), we will be surprised to see that Mark’s early text concluded with the discovery of the empty tomb and it did not mention the appearances of the risen Jesus. In other words, Mark’s gospel seem to be stripped of its beginning and normal end.

However, this is not the case. Mark gave his work the same perimeters that the apostles had assigned to the first documents that determined the catechesis of the Church. Believers were not told all that they would have liked to know but they were given the essence of what Jesus had said and done (Acts 1:21-22).

The Gospel of Mark consists of two parts. Each one of them starts with a divine manifestation: in the first one, it is the word of God at Jesus’ baptism by John and in the second one, it is the Transfiguration. The first part of the Gospel unfolds in Galilee, the province of Jesus and the second one takes us to Judea and Jerusalem, the heart of the Jewish nation. These two parts are like the two sides of the same adventure. The first part shows us the power and the newness of Jesus: the impact of his teachings on the crowds. Then disillusionment sets in and we have the second part. The crowds are no longer following as Jesus refuses to be what they wanted him to be. Finally, we have his death on the cross that seems to cancel his entire mission.

When Jesus died on the cross, the Roman officer admitted that the crucified one was truly the Son of God (Mk 15:39). And this is all that Mark says. It is now up to the evangelizer to give witness to the resurrection and proclaim Jesus Christ as savior, beginning with the scandal of the cross.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

无论哪一位读者都会发现：马尔谷福音比其他几部都要短。有关这点，请参看新约介绍。读者们还发现：马尔谷福音没有提到耶稣的诞生，也没提他在纳匝肋生活的日子。如果读者继续读下去（16:9-20），会更加惊奇地看到：马尔谷的原文中没有写到复活的耶稣的显现，而是在写到坟墓空了时，猛然停笔。读者觉得这部福音书像是被删减过似的。

然而这都无关紧要。像其他几部福音书一样，马尔谷福音也是在口头叙述的传统中诞生的，有关纳匝肋的耶稣的事情，通过口耳相传，渐渐地被白纸黑字地记录下来。这些片段性的文章从一个团体传到另一个团体，它并没有详述人们想要知道的细节，而是给了大家一个基础——我们以此为起点，传播信仰讯息，这些讯息都是跟随耶稣的宗徒们的见证。《宗徒大事录》给我们指出了一个出发点，比如在1:21-22中，伯多禄就有类似的见证，说到代替犹达斯的人选：“所以，必须从这些自主耶稣在我们中来往的所有时期内，从若翰给他施洗开始直到他被举扬升天为止，始终都和我们在一起的人当中选出一位，与我们一起为耶稣的复活作见证。”

马尔谷是怎样将传统陈述和宗徒们的见证紧密联系在一起的呢？他的福音书包括两部分，每一部分都以神圣的显现为开始，第一部分：若翰给耶稣施洗时，来自空中的神圣话语；第二部分：耶稣显圣容。福音的第一部分在加里利地区展开，是耶稣所在的省区；第二部分在犹大和耶路撒冷展开，犹太民族的心脏和圣经历史的中心。马尔谷福音的两部分犹如一座山峰的两个坡面，第一个坡面是上坡面，展现了耶稣的力量：他的教导、所行的奇迹，震惊和警醒了人们以及他的对手；人们便把对默西亚的期盼寄托在他身上。接着是第二个坡面，下坡面：人们不再跟随耶稣；耶稣拒绝成为人们想像中的救世主（犹太人的君王）；在世间的权威下，耶稣显得那样无助无力，最后，在十字架上的死亡似乎埋葬了他的使命。

我们可以说，马尔谷福音不只是为了大力展现天主圣子的伟力，它更是为了突出看似葬于墓穴的人类的大盼望。在福音的结尾处，凡怀着信心的读者都会惊讶万分，就像耶稣同时代的许多人，还有那些没有最终跟随他到底的人们一样，他们会问：“这怎么可能？天主怎能允许这个人被钉上十字架？”就在这一引起公愤的事件发生后不久，在五旬节时，伯多禄开始宣告复活的基督了（宗2:23和5:30）。马尔谷在此结束了他的文书式记载，写道：罗马官员认出被钉十字架的是真正的天主子（15:39）。然后开始了作为福音作者和宗徒的见证宣讲。是他自己见证耶稣的复活；发现贯穿整个事件的线索；由十字架的羞辱，宣告救世主基督，正如伯多禄所做的一样。

Translation: Tagalog

Pasalita lamang unang inilahad ng mga apostol sa daigdig ang mensahe ni Jesus. Ipinahayag nila ang kanilang nakita at narinig sa kanya. Wala sa kanilang nakaisip magsulat ng isang “Buhay ni Jesus”. Hindi pa nga sila siguro marunong sumulat. Subalit may lumabas din sa iba’t ibang lugar na mga isinulat na mga pahayag, talinhaga at mga gawa ni Jesus.

Binuo ni Marcos na kasama nina Pedro at Pablo sa Roma ang kanyang Ebanghelyo mula sa mga salaysay na ito. At idinagdag niya rito ang maraming detalyeng alam ni Pedro tungkol kay Jesus.

Higit sa lahat, ipinakikita sa atin ng Ebanghelyo ni Marcos ang isang Jesus na kumikilos. Wala itong sinasabi tungkol sa kamusmusan ni Jesus o sa kanyang buhay sa Nazaret. Hindi rin ito naglalahad ng mahahaba niyang pagtuturo. Pero mabigat ang dating nito dahil nakikita natin si Jesus sa lahat niyang pagpapahayag bilang tunay na tao at tunay na Diyos.

Si Jesus ang Anak ng Diyos. Ito ang ipinahahayag sa huling pahina ng Ebanghelyo ng opisyal na Romanong nakasaksi sa pagkamatay ni Jesus.

Ngunit ano ang ibig sabihin ng “Anak ng Diyos”? Ang tanong na ito ang gustong sagutin ng buong Ebanghelyo ni Marcos sa pagsasalaysay ng mga kilos ni Jesus.

Translation: Cebuano

Sa pagpadayag sa mga Apostol sa mensahe ni Jesus, gigamit nila ang wali, gisangyaw ang nakita ug nadungog bahin niya. Walay nakahunahuna pagsulat sa “Kinabuhi ni Jesus”. Gani may pipila tingali nga dili makamaong mosulat. Hinuon, sa lainlaing dapit, may migula nga mga sinulat sa mga wali, sambingay ug buhat ni Jesus.

Si Marcos nga kauban ni Pedro ug Pablo sa Roma, naghipos sa iyang Ebanghelyo ining mga sinulat ug gipun-ag mga detalye bahin ni Jesus nga nadawat niya gikan ni Pedro.

Labaw sa tanan, ang Ebanghelyo ni Marcos nagpakita natog Jesus nga buhi ug aktibo. Wala ni maghisgot sa pagkahimugso ni Jesus o sa kinabuhi niya sa Nazaret. Wala sab maglakip sa tag-as niyang wali, apan gisulayan pagpakita sa kinatibuk-an og kinsa si Jesus.

...ang Anak sa Diyos. Gimatuod ni sa unang tudling sa Ebanghelyo ug sa Romanong Opisyal nga nakasaksi sa kamatayon ni Jesus nga mabasa sa ulahing bahin sa Ebanghelyo.

Apan unsay kahulogan sa Anak sa Diyos? Gisulayan ni pagtubag sa Ebanghelyo ni Marcos pinaagi sa pagsaysay sa mga buhat ni Jesus.

Translation: Spanish

Desde finales del siglo primero o comienzos del segundo después de Cristo, existen textos que afirman que el segundo Evangelio es obra de Marcos, quien acompañó a Pedro a Roma, donde también se encontró con Pablo, y que puso por escrito con fidelidad la enseñanza de Pedro.

El lector que compare este evangelio con los de Mateo y de Lucas quedará extrañado de no encontrar nada sobre el nacimiento de Jesús y sobre los años vividos en Nazaret. Y si lee el comentario de Mc 16,9, se sorprenderá al ver que el texto primitivo de Marcos se detenía en el descubrimiento de la tumba vacía. En otras palabras, recibirá la impresión de que el evangelio de Marcos está amputado de su comienzo y de su final normal.

Y sin embargo tiene sus razones. Marcos dio a su Evangelio los mismos límites que los apóstoles habían asignado a la catequesis primitiva. Los apóstoles no se proponían dar todo lo que los creyentes querían saber, sino que querían transmitir lo esencial de lo que Jesús había dicho y hecho (He 1,21-22).

Con toda probabilidad Marcos trató de armonizar dos documentos paralelos en hebreo o en arameo, que habían traducido al griego la catequesis primitiva, insertando además detalles que recordaba de la predicación de Pedro. Debe haber publicado su Evangelio después de Mateo y Lucas, en los años 65-68

El Evangelio de Marcos comprende dos partes, y cada una comienza con una manifestación divina: en la primera es la palabra divina con ocasión del Bautismo de Jesús por Juan, y en la segunda la Transfiguración. La primera parte del Evangelio se desarrolla en Galilea, la provincia de Jesús; la segunda en Judea y en Jerusalén, el corazón de la nación judía. La primera parte muestra la novedad de Jesús, el impacto de su enseñanza sobre las multitudes. Pero luego viene la desilusión, y es la segunda parte. Jesús se niega a ser lo que la gente quería que fuera, y la muchedumbre ya no lo sigue. Y para terminar, su muerte en la cruz, que parece enterrar toda su misión.

Cuando Jesús muere, el oficial romano reconoce que el crucificado era el Hijo de Dios (Mc 15,39). Marcos no va más allá y deja el lugar al evangelizador que dará su testimonio sobre la Resurrección y que proclamará a Cristo Salvador a partir del escándalo de la cruz.

Introduction to Matthew (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Who was Matthew, known also as Levi? We read in the Bible that he was a tax collector and that Jesus called him to be one of his apostles (Mt 9:9 and Mk 2:13). Yet we know for certain that the Gospel under his name was drawn up in its actual form towards the year 80 CE that is after his death. Could the author have been one of his disciples and used a first draft compiled by Matthew? Most probably this Gospel was written in a Christian community of both Jews and Greeks, possibly at Antioch (see Acts 12:19 and 13). It was a time deeply marked by conflict between Jews and Christians, when the Jewish community – suffering terribly from the war with Rome that destroyed the nation – was reorganizing itself under the direction of the Pharisees. These latter had only recently decided to exclude all Jews who believed in Jesus and were members of a Christian community.

This Gospel intends to assure Christians that they have no reason to be troubled even if their own people reject them. The very fact that the Jewish community did not recognize its Messiah resulted in the loss of its right to speak and to decide about God’s promises. Matthew refers to numerous texts in the Old Testament to prove that Christians are the true heirs of the people of the covenant.

In this perspective the whole history of Jesus is presented as a conflict, ending in a separation. The turning point corresponds with the end of chapter 13 where Jesus no longer speaks to the crowd, but to his disciples.

Matthew was impressed by the fact that Jesus during his two or three years of ministry presented himself most often as a preacher, as a teacher of Scripture. He therefore insists on the words of Jesus, which are more numerous in his Gospel than in the others.

It does not surprise us then that Matthew builds his gospel around five “discourses,” in which he has put together the words of Jesus spoken on different occasions. These discourses are:

– The New Law: 5–7.
– Instructions to Missionaries: 10.
– Parables of the Kingdom: 13.
– Admonitions for the Christian community: 18.
– The Future of the Church: 23–25.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

玛窦又叫做肋未的这人是谁？从圣经中我们了解到他曾是一位税吏，听从耶稣的召叫而成为他的门徒（玛9:9和谷2:14）。然而玛窦福音成书的年代大致在公元八十年，那时玛窦已不在人世了。因而我们猜测这本书的作者可能是玛窦的一位门徒，使用了玛窦留下的福音初稿（请看新约的引言）。

这部福音极有可能是在安提约基雅成书的，是由那里的犹太人及希腊人组成的基督徒团体完成的（宗12:19和13章）。那正是犹太人和基督徒严重冲突的时期。与罗马帝国的战争使犹太人民国破家亡，他们在水深火热的痛苦中，试图跟从法利塞人的指导重建家园。这些法利塞人将所有信耶稣而参加了基督团体的犹太人拒之门外。因而这部福音的旨意在确证基督徒的信念和信心，尽管他们为自己人抛弃，亦应泰然处之。玛窦在福音中多次引证旧约，以此来证实，基督徒是天主盟约的继承人。

从这点来看，耶稣的整个历史，是用冲突的方式表达出来的。十三章尾处是全书的转折点，耶稣问话的对象已不再是聚会的众人，而是他的门徒，伯多禄的回答将整本福音的旨意照亮。

耶稣在两、三年传教生涯中，总是以一位讲道人，一位经典讲师的形象出现，这给玛窦留下了深刻的印象。因而他在这本福音中多次强调“耶稣的言”，超过其它的福音。

很自然地，玛窦福音是以五篇“训道”为基础的。作者将耶稣在不同的场景下的讲话集中在其中，这五篇训道为：

山中圣训：5―7；

宗徒传教训导：10；

天国的比喻：13；

规劝基督徒团体：18；

教会的未来：23―25。

在首章，玛窦叙述了耶稣的诞生，但是，与路加福音的区别在于：玛窦以耶稣家谱为开端，突现耶稣是由童贞女受孕而诞生，着重于教会初期就有的信仰。

Translation: Tagalog

Sino ba si Mateo? Mababasa natin sa Ebanghelyo na maniningil ng buwis si Mateo na tinatawag ding Levi. Tinawag siya ni Jesus na maging isa sa labindalawang apostol (Mt 9:9 at Mc 2:13). Layunin ng Ebanghelyo ni Mateo na mailahad nang maayos ang aral ni Jesus. Hindi niya binanggit ang maraming detalye tungkol sa mga gawa ni Jesus na kanyang isinasalaysay, sa halip ay mga salita ni Jesus ang binigyang-pansin niya.

Bilang introduksyon, ilang istorya tungkol sa kamusmusan ni Jesus ang inilagay ni Mateo sa simula ng kanyang Ebanghelyo. Mahahati naman sa limang bahagi ang kabuuan ng Ebang¬-helyo; nagsisimula sa mga gawa ni Jesus ang bawat isa, at nagwawakas naman sa kanyang pananalita. Narito ang lima niyang diskursong ito:

Ang Bagong Batas: 5-7.

Mga tagubilin sa mga misyonero: 10.

Mga talinhaga ng Kaharian: 13

Mga salita tungkol sa pamayanang Kristiyano: 18.

Ang Kinabukasan ng Iglesya: 23-25.

Isinulat ang Ebanghelyo ni Mateo para gamitin ng mga pamayanang Kristiyano na mga Judio ang nakararami. Kaya ipinakikita nito na si Jesus ang Mesiyas na hinihintay ng mga Judio. Binigyang-diin nito na binigyang-kaganapan ni Jesus ang maraming propesiya ng Matandang Tipan tungkol sa Mesiyas at sa kanyang mga daan: Mt 4:14; 8:17; 12:17…

Maraming beses nitong inuulit ang mensaheng ito: dapat munang ipangaral sa mga Judio ang kaharian ng Diyos, pero alam ni Jesus na tatanggihan nila ito, kaya mga bansang pagano ang pagpapahayagan ng Iglesya.

Para sa Ebanghelyo ni Mateo, si Jesus ang Guro ng sangkatauhan. Isang daan ng kaganapan ang itinuturo sa atin ng kanyang aral at mga talinhaga, at ibinibigay ang mga panuntunan para sa sama-sama nating pamumuhay sa isang dukhang Iglesyang kung saan pantay-pantay ang lahat.

Sa edisyong ito, walang ibinibigay na mga paliwanag sa mga talatang halos kapareho ng nasa Ebanghelyo ni Marcos, at doon ipinapaliwanag.

Translation: Cebuano

Kinsa si Mateo? Sa Ebanghelyo si Mateo nga gitawag sab og Levi, mangungobrag buhis. Gitawag siya ni Jesus aron mausa sa 12 ka Apostol (Mt 9:9 ug Mc 2:13). Ang katuyoan ni Mateo sa ebanghelyo mao ang pagpaklaro sa mga pagtulon-an ni Jesus sa hapsayng paagi. Wala iapil ni Mateo ang daghang detalye sa mga buhat ni Jesus nga gihisgotan. Hinuon, gihatagag gibug-aton ang mga pulong ni Jesus.

Isip pasiuna, gihan-ay ni Mateo sa sinugdan sa Ebanghelyo ang pipila ka istorya sa pagkatawo ni Jesus. Ang uban, gibahin sa lima ka dagkong tema. Ang matag bahin nagsugod sa mga buhat ni Jesus ug ang wali. Kini ang mga wali:

Ang Wali sa Bukid: 5-7

Mga Awhag Alang sa mga Misyonaryo: 10

Mga Sambingay sa Gingharian: 13

Mga Pahimangno Alang sa Kristohanong Katilingban: 18

Ang Kaugmaon sa Simbahan: 23-25

Ang Mateo gisulat aron magamit sa mga Kristohanong Katilingban diin ang kadaghanan mga Judio. Tungod ini, gipaila ni Mateo nga si Jesus ang Mesiyas nga gipaabot sa mga Judio. Gikutlo niya ang daghang tudling gikan sa Daang Kasabotan diin gipanagna ang Mesiyas ug gihulagway ang iyang agianan: 4:14; 18:17; 12:17...

Sa makadaghan giingon: ang Gingharian sa Diyos kinahanglang isangyaw ngadto sa mga Judio, apan nasayod si Jesus nga ila ning isalikway. Busa, ang Simbahan angayng mowali sa paganong kanasoran.

Alang ni Mateo, si Jesus, una sa tanan, Magtutudlo sa katawhan. Ang iyang pagtulon-an ug sambingay nagpakita nato sa dalan sa kahingpitan ug nagbilig mga lagda sa katilingbanong pag-ambitay sa Simbahan sa mga kabos diin naay pag-angay-angay sa matag-usa.

Niining edisyona walay komentaryo nga gihimo sa susamang mga parapo nga makita sa Marcos diin gikomentaryohan ni.

Translation: Spanish

Quién era Mateo, llamado también Leví? Leemos en el Evangelio que era cobrador de impuestos y que Jesús hizo de él uno de sus apóstoles (Mt 9,9 y Mc 2,13). Los testigos más antiguos (Papías hacia el año 130; Ireneo hacia el 180; Orígenes hacia el 200) le atribuyen un Evangelio “escrito en letras hebraicas” que todavía era conocido en el tiempo de san Jerónimo (siglo cuarto). Nuestro Evangelio según Mateo, escrito posteriormente en griego, debe tal vez su nombre al hecho de que integró en su relato la traducción de la obra primitiva de Mateo: véase la Introduccion al Nuevo Testamento.

Con toda probabilidad este Evangelio fue escrito en una comunidad cristiana en la que había cristianos de origen judío y griego, tal vez Antioquía (véase He 12,1 y 13). Es el momento en que el sumo sacerdote Ananías hizo apedrear a Santiago, el obispo de Jerusalén (62). Entonces los cristianos son excluidos de la comunidad judía y ya no son protegidos por las leyes romanas que autorizaban a los judíos a que no sacrificaran a las divinidades romanas y un poco más tarde serán perseguidos por Nerón (64-65).

Este Evangelio trata de mostrar que los cristianos no deben preocuparse si por ahora los rechaza su pueblo. La comunidad oficial que no ha creído se ha quedado fuera del Reino, al que entraron los que han reconocido al Mesías. Esta minoría ha recibido los “bienes de la alianza” prometidos por los profetas. En adelante deben compartirlos con los creyentes de todo origen que querrán integrarse en la Iglesia.

Bajo esta perspectiva, toda la historia de Jesús es presentada como un conflicto que termina en una separación: véase el final del capítulo 13. En adelante Jesús no predicará ya a las muchedumbres sino sólo a sus discípulos.

Mateo destaca la figura de Jesús como predicador y Maestro de la Escritura. Se interesa en forma especial por las palabras de Jesús, que son más numerosas en su Evangelio que en los demás, y en cambio cuenta sus gestos y sus milagros del modo más esquemático posible.

No hay pues que extrañarse de que Mateo haya construido su Evangelio en torno a cinco “discursos”, en los que reunió palabras que Jesús pronunció en diferentes ocasiones. Estos discursos son:

– El Sermón de la montaña: 5, 6 y 7. Esta carta magna de los hijos de Dios se completa con diez signos de poder que anuncian nuestra liberación del pecado (c. 8 y 9).
– Las instrucciones a los misioneros: 10. Estas instrucciones son completadas por las controversias que enfrentan a Jesús con sus adversarios (c.11 - 12).
– Las Parábolas del Reino: 13. Los fariseos se ciegan, mientras que la fe de los Doce y de Pedro permite que Jesús funde su Iglesia.
– Las advertencias a la comunidad cristiana: 18. La ley funamental del perdón fraterno se completa con instrucciones diversas. Los guías del pueblo judío se cierran, mostrando por contraste lo que deberán ser los guías del pueblo cristiano.
– Cómo vivir a la espera del fin de los tiempos: 24 y 25.

A manera de introducción Mateo pone los dos primeros capítulos sobre la infancia de Jesús. Son relatos de un carácter especial, en los que se preocupa muy poco de la historicidad de los hechos, pues la intención es presentar a través de imágenes una enseñanza teológica.