哥罗森城的费肋孟有一个奴隶，名叫敖乃息摩，这是个典型的奴隶名字，意思是“有用的”（见11节）。敖乃息摩逃到罗马，希望能藏身于人群中不被发现。偶然地，或者说幸运地，他遇到了从前在主人家认识的保禄。当时保禄被囚于罗马，但他享有一种特权：即能在看守监督下走出牢房。敖乃息摩得以皈依并领洗了。于是保禄写了这封介绍信，让他带信重返主人家中。

保禄要求：奴隶应被视为兄弟，他甚至建议应让奴隶获得自由（见21节）。

May aliping nagngangalang Onesimo si Filemong taga-Colosas. Isang karaniwang pa-ngalan ito ng isang alipin dahil “May silbi” ang ibig sabihin ng Onesimo (11). Tumakas si Onesimo at nakarating sa Roma na umaasang hindi na siya makikita sa karamihan ng tao. Nagkataon man o kaya’y pinalad, nakatagpo niya si Pablo na nakilala niya sa bahay ng kanyang amo. Noo’y nakabilanggo si Pablo sa Roma pero may mga pribilehiyo siya kaya malaya siyang nakalalabas kasama ang isang pulis. Sumampalataya si Onesimo at bininyagan; at pinabalik siya ni Pablo sa kanyang amo, dala ang sulat ng rekomendasyon na mababasa natin dito.

Hinihingi ni Pablo na ituring na kapatid ang alipin, at iminumungkahi pa na palayain ang alipin (b. 15-16 at 21).

Nakita na natin ang payo na ibinibigay ni Pablo sa mga alipin sa Col 3:22. Sa mga unang taong iyon ng Iglesya, parang isang napakalaking pribilehiyo ang magkaroon ng buhay kay Kristo na naghahatid ng lubos na kalayaan ng kalooban kayat hindi gaanong pinahahalagahan ang pagiging alipin o malaya (tingnan 1 Cor 7:17).

Hindi naisip ninuman nang panahong iyon na posibleng baguhin ang estruktura ng lipunan: may mga alipin at laging magkakaroon ng mga alipin. Kakaunti ang mga Kristiyano at walang anumang impluwensiya. Kaya hindi nila problema ang baguhin ang lipunan o kaya’y ang mga batas na susugpo sa pang-aalipin. Ngunit bago pa man kinailangang pag-isipang baguhin ang mga batas, laban na ang pananampalataya sa pagtrato sa mga alipin bilang “mga gamit” o mas mababang klase ng tao. Dahil sa pagiging mga Kristiyano, kusang iwinaksi ng dumaraming mga amo – sa Iglesya – ang kanilang mga karapatan at binigyan ng kalayaan ang kanilang mga alipin.

Marami ang nag-aakala na walang kinalaman ang pamayanang Kristiyano tungkol sa kanilang mga responsabilidad sa lipunan. Ngunit nakikita natin dito kung paanong pina-kikibahagi ni Pablo ang buong pamayanan sa problema ni Filemon.

Si Filemon nga taga Colosas dunay ulipon nga ginganlang Onesimo; kumon ni nga ngalan sa ulipon, kay ang pulong Onesimo nagkahulogag “Mapuslanon” (basaha ang b. 11) Si Onesimo milayas ug miadto sa Roma ug nagtoo nga dili siya makit-an taliwala sa bagang katawhan. Apan sa wala lang damha gikahibalag niya si Pablo nga nailhan na niyang daan sa uban pa siya sa agalon. Niining higayona, napriso na si Pablo sa Roma, apan duna siyay prebilihiyo sa paggawasgawas uban sa mga gwardya. Nakabig niya si Onesimo ug nabunyagan; ug gipabalik siya ni Pablo sa kanhing agalon dala ang sulat nga mabasa karon.

Giawhag ni Pablo nga isipon si Onesimo nga igsoon, gani misugyot siya nga hatagan nig kagawasan (b. 21).

Nabasa na nato ang tambag ni Pablo sa mga ulipon sa Col 3:22. Sa unang katuigan sa Simbahan, ang pagpuyo sa kinabuhi sa Diyos diha ni Cristo giisip nga dakong pribilihiyo nga naghatag og kagawasan. Sa kailadman sa tawong ingon kagawasnon dili na kaayo ni mahinungdanon (basaha sa 1 Cor 7:17).

Niadtong panahona, wala pa moabot sa ilang pangisip nga posibli ang pag-usab sa mga gambalay sa katilingban. Abi nilag ang pagkaulipon kabahin na sa kinabuhi busa, magpabilin silang ulipon sa hangtod. Dyotay ra ang kristyanos ug wala silay implowensya sa katilingban. Mao nga wala mosantop sa ilang hunahuna ang pag-usab sa sosyedad o paghimog mga balaod nga magdili sa pangulipon. Apan bisan pa ining tanan, ang kristohanong pagtoo supak nang daan sa pag-isip sa mga ulipon nga “mga butang” lang o nga ubos, kay kristyanos sab sila. May mga agalon nga nakristyanos nga misalikway sa ilang pagkaagalon ug naghatag og kagawasan sa mga ulipon.

Daghan ang naghunahuna nga ang mga kristohanong katilingban walay kalabotan sa mga responsabilidad sa sosyedad. Makita nato dinhi giunsa ni Pablo pagpaapil sa tibuok katilingban sa problema ni Filemon.

Filomón de Colosas tenía un esclavo de nombre Onésimo; hermoso nombre para un esclavo, pues Onísimo quiere decir “útil”! Onésimo se escapa y se va a Roma, donde espera desaparecer en medio de la muchedumbre de la gran cuidad. Por casualidad y felizmente para él, se encuentra con Pablo, a quien había conocido en casa de su amo.

En ese momento Pablo está preso en Roma, pero goza de algunos privilegios, como poder salir acompañado de un policía. Onéismo se convierte y es bautizado. Después de lo cual Pablo lo hace repatriar a casa de su antiguo amo con una carta de recomendación que es la que leemos aquí.

Es interesante comparar esta carta de Pablo con otra escrita algunos antes por Cicerón a favor de un esclavo que estaba en idéntica situación. El gran humanista pagano pide el perdón para el culpable; Pablo, en cambio, pide que el esclavo sea considerado como un hermano e incluso sugiere que sea liberado (v. 21).

Ya hemos hablado de los consejos que daba Pablo a los esclavos en Col 3, 22. Durante los primeros años de la Iglesia, el descubrimiento de una vida nueva en Cristo parecía de una importancia tan superior que todo lo demás, ser esclavo o libre, no tenía importancia (véase 1Cor 7, 17).

En aquella época nadie pensaba en la posibilidad de un cambio en las estructuras sociales. ¡Había esclavos, y los habría siempre! En realidad la esclavitud iba a durar en occidente hasta la invención de nuevos métodos para utilizar la fuerza animal. Además, los cristianos eran una minoría sin influencia. Pero antes de que se pensara en cambiar las leyes, los cristianos, guiados por su fe, se negaban a tratar a los esclavos como “objeto” o como seres inferiores, y cada vez con más frecuencia los amos, en la Iglesia, renunciaban espontáneamente a sus derechos y liberaban a sus esclavos.

Muchas personas piensan que la comunidad cristiana no tiene nada que decir en lo que se refiere a sus responsabilidades en la sociedad, pero aquí vemos, por el contrario, cómo Pablo compromete a toda la comunidad en el problema de Filemón.