Language-specific Insights

love (by God)

Translator Lee Bramlett submitted this on the translation of the Greek word that is translated into English as “love” (referring to God’s love). This letter was then reposted by Wycliffe Bible Translators (see here ):

“Translator Lee Bramlett was confident that God had left His mark on the Hdi culture somewhere, but though he searched, he could not find it. Where was the footprint of God in the history or daily life of these Cameroonian people? What clue had He planted to let the Hdi know who He was and how He wanted to relate to them?

“Then one night in a dream, God prompted Lee to look again at the Hdi word for ‘love.’ Lee and his wife, Tammi, had learned that verbs in Hdi consistently end in one of three vowels. For almost every verb, they could find forms ending in i, a, and u. But when it came to the word for love, they could only find i and a. Why no u?

“Lee asked the Hdi translation committee, which included the most influential leaders in the community, ‘Could you ‘ɗvi’ your wife?’ ‘Yes,’ they said. That would mean that the wife had been loved but the love was gone.

“‘Could you ‘ɗva’ your wife?’ ‘Yes,’ they said. That kind of love depended on the wife’s actions. She would be loved as long as she remained faithful and cared for her husband well.

“‘Could you ‘ɗvu’ your wife?’ Everyone laughed. ‘Of course not! If you said that, you would have to keep loving your wife no matter what she did, even if she never got you water, never made you meals. Even if she committed adultery, you would be compelled to just keep on loving her. No, we would never say ‘ɗvu.’ It just doesn’t exist.’

“Lee sat quietly for a while, thinking about John 3:16, and then he asked, ‘Could God ‘ɗvu’ people?’

“There was complete silence for three or four minutes; then tears started to trickle down the weathered faces of these elderly men. Finally they responded. ‘Do you know what this would mean? This would mean that God kept loving us over and over, millennia after millennia, while all that time we rejected His great love. He is compelled to love us, even though we have sinned more than any people.’

“One simple vowel and the meaning was changed from ‘I love you based on what you do and who you are,’ to ‘I love you, based on Who I am. I love you because of Me and NOT because of you.’

“God had encoded the story of His unconditional love right into their language. For centuries, the little word was there — unused but available, grammatically correct and quite understandable. When the word was finally spoken, it called into question their entire belief system. If God was like that, did they need the spirits of the ancestors to intercede for them? Did they need sorcery to relate to the spirits? Many decided the answer was no, and the number of Christ-followers quickly grew from a few hundred to several thousand.

“The New Testament in Hdi is ready to be printed now, and 29,000 speakers will soon be able to feel the impact of passages like Ephesians 5:25: ‘Husbands, ‘ɗvu’ your wives, just as Christ ‘ɗvu’-d the church…'”

In Hawai’i Creole English the love that God has is often translated as love an aloha. Aloha has a variety of meanings, including “hello,” “goodbye,” “love,” “thank you,” etc.

The Philippine languages of Cebuano, Tagalog, and Pampanga use a word (gugma, pag-ibig, and lugud respectively) that is also used for a “noble, refined love of people for each other,” distinct from romantic love. (Source: G. Henry Waterman in The Bible Translator 1960, p. 24ff. )

In Mairasi, the term that is used for love by God, for God and for people is the same: “desire one’s face.” (source: Enggavoter 2004)

Joseph Hong (in The Bible Translator 1996, p. 233ff. ) explains the translation of this kind of love into Khmer: “Expressing the idea of God’s love has also caused some problems. Since the Khmer knows only about the Buddha as compassionate, the translation team was at a loss to find an adequate term to express God’s love for humankind which is so great that God even allowed himself to become a human being. A solution was found which says that God “relates himself” to (that is, “interacts with”) human beings, srolanh (ស្រលាញ់).”

See also love (Jesus for young, rich man), God is love, Honorary “are” construct denoting God (“love”), and this devotion on YouVersion .

Introduction to Daniel (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The Book of Daniel engages the reader’s imagination. We wonder how our ancestors could have been so naive as to believe that an old sage, called Daniel, had described centuries ahead of time all the ups and downs of history at the time of the Maccabees (Dn 11). But it is only an illusion. If we take the book to be historical, everything is unlikely and there are no links among the various chapters, nor any consistency in the person of Daniel, as a child (Dn 13), an adolescent (Dn 1), an adult (Dn 7) or when he is almost a hundred years old (Dn 5). Therefore, we have to find out what the author wanted to say.

The Hasidean Period

The Book of Daniel must have been written around 165 B.C. In all likelihood, its author belonged to the Hasidean (or Hasidim) movement, that began twenty or thirty years before. It was going to renew the Jewish faith and the author was its witness.

To begin with, it seems that religion and faith in Israel had become rigid around the year 200 B.C. For two centuries, there had been a theocracy (a social system led by priests) and people lived in the past: the patriarchs, especially Moses, the laws and a religion planned in every detail with the Temple and its liturgies at the center. Priests were at the top of the social pyramid. Their only concern was to maintain the established order. What about God’s promises and the expectation of a just world? The answer was that these promises had been fulfilled with the return from the Exile: the Temple had been rebuilt, the people observed the Law and there was nothing else to wait for.

However, the people were crushed by the large landowners who had undertaken to pass on the wealth of the country to the kings of Egypt. Yet, the people did not know how to react. Young people, especially priests, were looking for something new and they were only offered what came from Greek culture: sports, art and culture, international relations and money. Their Israelite heritage seemed passé and uninteresting to them. They became caught up in materialism and when the time of persecution came, they were ready to give up their now useless religious heritage.

It was then that the Hasideans (the pious ones) emigrated spiritually and went to the desert where they devoted themselves to praying and inner searching. They went straight to the prophetic books to discover the secrets of God’s work in the present and his plans for the future. Because the priests had forgotten the prophets and, in their eyes, the Scripture that consecrated their preeminence was totally found in the Law, the Canon of the time.

And people were relearning the art of hope. They yearned for revealed wisdom, rather than the wisdom taught in Proverbs and by sages. They cultivated the science of the periods of history. Wasn’t the time when God would reclaim the world at hand? They were no longer satisfied, like the prophets, with an era of justice but instead, they wanted another world, the only definitive world. They no longer accepted to disappear and they began to be interested in the fate of human beings, rather than just in the prosperity of Israel whose days have no end. Moreover, since they recalled the debates of the Greeks about the existence of the soul, they began to believe in the resurrection of the dead.

The Book of Daniel bears witness to this experience and it inaugurated the age of apocalyptic literature. Therefore, it contains secrets although they are not where readers are tempted to look for them. The title “son of man ” the Gospels use for Jesus has its origin from the Book of Daniel (Dn 7:13).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

本书的作者必是一位律法教师，在玛加伯时代的大迫害期间，他激励同胞们以精神来抵抗，而且他一定将自己列入了天主将以特殊方式给予报偿的信仰导师之列（11:33和1:20）。玛加伯家族以武力来对抗压迫者，而律法宗师则对政治和武器持怀疑的态度，提出只要忠于天主的盟约和律法就够了。

本书作者的讯息核心在第7-12章，摘要如下：

1）对犹太人的大迫害是天主救恩计划的一部分；

2）迫害犹太人的列王，特别是安提约古，曾多次以象征手法被提及。虔诚的人民是毁灭不了的；

3）迫害之后，天主的国将来临。

在第1-6章中，作者也用了一些故事，为教导住在异国、侍奉当地君王的犹太人：对于信仰的要求和律法的实践不可有一丝妥协，不论是为求温饱（1:8），还是在拒绝拜偶像方面（第2、6章），都要坚定立场。

是否真有达尼尔此人？

犹太团体在编纂圣经时，没有将本书归入公元前二世纪（即达尼尔所处的时代）的先知书之列，而是放在公元前二世纪有关宗教教诲的书卷中。他们这样做是意识到达尼尔的故事和神视并非史实，只是文学虚构。

在公元前二世纪，这种以天主将当时发生的事件启示给以前的名人的叙述方式是很流行的。他们就这样述说此人的神视，预测发生在当时的事件，告诉我们这位见了异象的人是如何从天主处获得有关这一切的宗教诠释：这是在实现天主的救恩计划。

当时，利用象征性的数字和象征性的颜色（白色是胜利的标志）以及讲述天使干预一类的书籍被称为启示录或默示录。圣经中有两部：达尼尔和若望的默示录。

在东方的作品中，达尼尔是古代圣者的名字（则14:14），从此源头发展出达尼尔这个角色，他是先知，又是圣人，和被流放的人生活在巴比伦。他的言辞和典范是为启发生活在外邦人中间的犹太人的。

书中有三段很有名的经文：

7:9-14提到人子。耶稣说到自己为人子时，曾提及此经文（谷13:26和14:62）；

12:13宣告复活；

9:21-27的预言引发了许多对世界末日的看法，但是其中虽提到很多事，却没有真正有关世界末日的。

Translation: Tagalog

Malamang na isa sa mga guro ng Batas ang sumulat ng aklat ni Daniel. Siya ang nagpasigla sa espirituwal na oposisyon ng kanyang bayan sa mga araw ng matinding pag-uusig sa panahon ng mga Macabeo. At tiyak na ibinilang niya ang kanyang sarili sa mga gabay sa pananam¬palataya ng gagantimpalaan ng Diyos sa espesyal na paraan (Dn 11:33 at 12:3). Pinamumunuan ng mga Macabeo ang sandatahang panghihimagsik sa mga maniniil. Subalit dala ng kawalang-tiwala ng mga guro ng Batas sa pulitika at armas, nilimitahan naman ng mga ito ang kanilang sarili sa pagbibigay-halimbawa sa katapatan sa Tipan ng Diyos at sa kanyang mga batas.

Nasa mga kabanata 7-12 ang pinakasentro ng kanyang mensahe, at mabubuod ito sa mga sumusunod:

– bahagi ng planong pagliligtas ng Diyos ang matinding pag-uusig sa sambayanang Judio;

– hindi magtatagumpay sa pagwasak sa bayang sumasampalataya ang mga haring nag-uusig lalo na si Antioko Epifanes na madalas na ginigunita sa malarawang paraan.

Ngunit iniayon din ng may-akda sa kanyang mensahe ang mga kuwentong nasa mga kabanata 1-6. Itinuturo ng mga kuwentong ito sa mga Judiong nakatira sa ibang bansa, at kung minsa’y naglilingkod sa mga hari doon, na sa anumang kundisyo’y hindi nila makokompormiso ang mga hinihingi ng pananampalataya at ang mga kaugalian ng Batas maging tungkol man sa pagkain (1:8) o sa pagtatakwil sa pagsamba sa mga diyus-diyusan (2 of 6).

Totoo ba si Daniel?

Nang tipunin ng pamayanang Judio ang mga aklat ng Biblia, inilagay nila ang Aklat ni Daniel sa mga libro ng ikalawang dantaon bago kay Kristo at hindi sa mga propeta ng ikaanim na dantaon (ang panahon ni Daniel). Hindi isinama sa mga propeta ang libro kundi sa mga akda o sinulat tungkol sa aral panrelihiyon. Ganito ang ginawa nila dahil alam nila ang “kuwento” ni Daniel at ng kanyang mga pangitain ay hindi pagsasalaysay ng naganap na pangyayari kundi kathang pampanitikan.

Dapat nating malaman na sa dalawang dantaon bago kay Kristo, usung-uso ang paraang ito ng pagsasalita tungkol sa kasalukuyang mga pangyayari na para bang ibinunyag ng Diyos ang mga ito sa ilang kilalang tao ng lumipas na panahon. Kayat isasalaysay nila ang mga pangitain ng taong ito, ihuhula ang mga pangyayaring naga¬ganap na sa kasalukuyan, at sasabihin kung paano tinanggap ng nakakita ng pangitain mula sa Diyos ang panrelihiyong pagbibigay-kahulugan ng mga pangyayaring ito: nagkakaroong-katarungan ang planingpagliligtas ng Diyos.

Nang panahong iyon, mayroon silang sining ng paggamit ng mga bilang (tatlo at kalahati, anim, pito, sampu) at mga kulay (ang puti ay tanda ng tagumpay), na may kahulugan at ng pagtulong ng mga anghel. Tinatawag na apokalipsis o pagbubunyag ang klaseng ito ng mga libro. May dalawa nito sa Biblia: ang apokalipsis ni Daniel at ni Juan.

Sa mga akdang Silanganin, ang Daniel ay pangalan ng isang matandang pantas (Ez 14:14). Mula rito’y nabuo ang katauhan ni Daniel na propeta at pantas at nabuhay kasama ng mga ipinatapon sa Babilonia. Layunin ng kanyang mga salita at halimbawa na magbigay-liwanag sa mga Judiong nakikisalamuha sa mga pagano.

May tatlong tanyag na bahagi sa aklat na ito. Nasa 7:9-14 ang tekstong tumutukoy sa Anak ng Tao. Ang tekstong ito ang tinutukoy ni Jesus nang ipakilala niyang siya ang Anak ng Tao (Mc 13:26 at 14:62). Sa isa pang teksto, Dn 12:13, inilalahad naman ang pagbabalita sa pagkabuhay na muli ng mga patay. At pati na ang propesiya sa 9:21-27 na ginagamit sa maraming komentaryo tungkol sa katapusan ng mundo. Pero makikita natin na tumutukoy ito sa maraming bagay liban sa katapusan ng daigdig.

Translation: Cebuano

Dakog purohan nga ang nagsulat sa Daniel usa sa mga magtutudlo sa Balaod. Sa mga adlaw sa grabing panglutos sa panahon sa mga Macabeo, miawhag siya sa iyang katawhan sa espiritwal nga pagsupak. Sigurado nga giapil niya ang kaugalingon nga usa sa mga giya sa pagtoo nga gantihan sa Diyos sa espesyal nga paagi (Dn 11:33 ug 12:3). Gipangulohan sa mga Macabeo ang armadong pakigbisog batok sa mga madaugdaogon. Sa laing bahin, kining nga batid sa Balaod nga matahapon sa politika ug armas, mibutang og utlanan alang sa ilang kaugalingon. Kutob ra sila sa paghatag og panig-ingnan sa ilang kamatinud-anon sa Kasabotan sa Diyos ug sa iyang mga balaod.

Ang sentro sa iyang mensahe makita sa kapitulo 7-12 ug masumada ining paagiha:

– kabahin sa maluwasnong plano sa Diyos ang grabing panglutos batok sa mga Judio;

– dili molampos sa pagdaot sa katawhang matoohon ang mga haring nanglutos, ilabi na si Antioko Epifanes nga sa makadaghan gihinumdoman sa malarawanong paagi;

– paglabay sa taas nga panahon human ang panglutos, moabot ang gingharian sa Diyos.

Apan gipahaom sa mensahe sa nagsulat ang mga sugilanon nga makita sa kap. 1-6. Kining mga sugilanon nagtudlo sa mga Judio nga nagpuyo sa langyawng mga nasod, nga usahay mialagad sa mga hari didto, nga sa bisan unsang kahimtang dili gyod nila makompromiso ang pagtoo ug ang mga tulumanon sa Balaod, bisan kon kini may kalabotan sa pagkaon (1:8) ug sa pagsimba sa mga diosdios (kap 2 ug 6).

Tinuod ba si Daniel?

Ang mga Judio nga mitapok sa mga libro sa Biblia mibutang sa Daniel, dili uban sa mga propeta sa siglo 6 (ang panahon ni Daniel), kondili sa mga libro sa ikaduhang siglo sa wala pa si Cristo. Wala mabutang ang libro nga uban sa mga propeta, apan sa mga sinulat bahin sa relihiyosong pagtulon-an. Gihimo nila kini kay nasayod man sila nga ang “sugilanon” ni Daniel ug ang iyang mga panan-awon dili makasaysayanon, kondili literaryong sugilambong.

Angay natong masayran nga sa mga duha ka siglo sa wala pa si Cristo uso kining matanga sa paghisgot sa mga kasamtangang panghitabo nga daw ang Diyos mipadayag na ini sa usa ka bantogang tawo sa karaang panahon. Busa, ilang hisgotan ang mga panan-awon ining tawhana, tagnaon ang mga panghitabo nga sa kasamtagan nahinabo na, ug unya iasoy giunsa niya pagdawat sa relihiyosong kahulogan ining mga panghitabo gikan sa Diyos: ang maluwasnong plano sa Diyos natuman.

Niadtong mga adlawa, dinhay arteng migawas nga migamit og mga numero nga nagdalag mga simbolo (tulo og tunga, unom, pito, napulo), ug mga bulok nga may simbolo pod (ang puti timaan sa kadaogan), ug sa pag-apil-apil sa mga anghel. Kining matang sa mga libro gitawag og apokalipsis o rebelasyon. Duha ini ang naa sa Biblia: ang apokalipsis ni Daniel ug ni Juan.

Sa mga sinulat sa Silangan, ang Daniel pangalan sa usa ka karaang maalamon (Ez 14:14). Gikan didto mitumaw ang tawong Daniel, usa ka propeta ug maalamon, nga gitoohang nagpuyo uban sa mga bihag didto sa Babilonia. Ang iyang mga pulong ug panig-ingnan nakahatag og kahayag sa mga Judio nga nakiglambigit sa mga pagano.

Adunay tulo ka teksto ining libroha nga ilado kaayo. Sa 7:9-14 makita ang teksto nga naghisgot sa Anak sa Tawo (ang Tawhanong Linalang). Mihisgot si Jesus ining tekstoha dihang gipresentar niya ang kaugalingon nga ang Anak sa Tawo (ang Tawhanong Linalang) (Mc 13:26 ug 14:62). Sa laing teksto, (Dn 12:13), gihimo ang pahayag sa pagkabanhaw sa mga patay. Ang propesiya sa 9:21-27 nahimong dugokan sa daghang komentaryo bahin sa kataposan sa kalibotan. Hinuon, atong makita nga kini nagpasabot og daghang butang gawas sa kataposan sa kalibotan.

Translation: Spanish

El libro de Daniel juega con el lector. Uno se pregunta cómo nuestros padres han podido ser tan ingenuos como para creer que Daniel había descrito, muchos siglos antes, todas las peripecias de la historia en tiempo de los Macabeos (Dn 11). Pero eso no es más que un detalle. Si se lo toma por historia, todo es inverosímil, y no hay trabazón entre los diversos capítulos, ni coherencia en el personaje de Daniel, ya se trate de un niño (Dn 13), un adolescente (Dn 1), un adulto (Dn 7) o un casi centenario (Dn 5). Hay que buscar, por consiguiente, lo que quería decir el autor, y para empezar, las circunstancias que lo movieron a escribir.

Las historias contadas en los capítulos 1-6, que forman una primera parte, son ficticias, a pesar de que resumen y expresan con mucha veracidad experiencias parecidas de los creyenåtes perseguidos. Esta primera parte, como también el capítulo 7, está redactada en arameo, el lenguaje que los judíos adoptaron a partir del siglo IV. Y es imposible confundir estas historias con las visiones que forman los capítulos 7-12.

Esta segunda parte pertenece a la literatura apocalíptica floreciente en los dos siglos anteriores a Jesús. Esta clase de revelaciones siempre se atribuía a personajes famosos del pasado. Lo mismo que había un apocalipsis de Noé, otro de Henoc, otro de Isaías, también éste se atribuía a Daniel, un sabio famoso (Ez 14,14). Los maestros judíos de aquel tiempo, pues, no colocaron el libro entre los profetas antiguos, sino entre los últimos escritos de la Biblia.

Las controversias en torno al carácter propio del libro de Daniel se deben en parte a las teorías respecto a un tiempo “intertestamentario” entre el Antiguo y el Nuevo Testamento, teorías que ya no se pueden sostener sin negar las evidencias.

Si aceptamos que el libro fue escrito en tiempo de los Macabeos, poco antes de la paz provisoria que los judíos consiguieron en el año 171 antes de Cristo, debemos concluir que su mensaje, sus cifras, sus visiones, sus aparentes secretos se refieren a esos años. Y aquí surge otra dificultad con los párrafos 7,9-14 y 9,20-27, como lo notaremos en el comentario. Será ésta la ocasión para conocer mejor la profecía bíblica.

Los capítulos 13-14 de Daniel forman una tercera parte. Sólo se encuentran en la Biblia griega y fueron añadidos posteriormente. Los integraron sin dificultad en el libro, pues eran del mismo tenor que las historias que ocupan los capítulos 1-6: por ficticias que sean, nos ayudan sin embargo a reconocer la justicia de Dios en la realidad sucia de la vida diaria.

El autor de Daniel: el tiempo de los Asideos

Con mucha probabilidad el autor pertenecía al movimiento de los asideos (o Hassidim), nacido unos veinte o treinta años antes, que iba a renovar la fe judía. Y pintó a Daniel como un testigo de la fe de los asideos.

Desde hacía dos siglos (desde Esdras) la provincia de Judá vivía bajo un régimen político dirigido por sacerdotes y sólo se hablaba de mantener las instituciones del pasado. El cimiento de la comunidad era el culto del Templo. Los sacerdotes dominaban la pirámide social y sólo se pensaba en mantener el orden establecido.

Pero Dios ¿no había prometido tiempos nuevos, un mundo de justicia? La respuesta oficial se daba en las Crónicas: las promesas de Dios se habían cumplido con el regreso del exilio y la reconstrucción del Templo. ¿No se debía esperar un Mesías? Por supuesto que aguardaban tiempos mejores, pero dicha esperanza bien poco se traslucía en la vida religiosa.

Importantes cambios políticos y culturales, sin embargo, afectaban a la provincia judía. Los generales de Alejandro se habían repartido las provincias persas. Palestina constituía la parte norte del lote atribuido a los Lágidas de Egipto, a la frontera de las tierras de los Seléucidas de Siria. Mientras los grandes propietarios saqueaban las riquezas del país por cuenta de los soberanos de Egipto, los jóvenes, los sacerdotes sobre todo, se dejaban convencer por las novedades de la cultura griega: el deporte, el arte, las relaciones internacionales y el dinero. Su herencia israelita les parecía pasada de moda y se volvían materialistas..

Es entonces cuando los asideos (los piadosos) emigran espiritualmente o van al desierto. Allí se consagran a la oración y la búsqueda interior. Van a los libros proféticos para encontrar los secretos de la acción de Dios y sus proyectos para el porvenir. Porque los sacerdotes habían olvidado a los profetas y para ellos la Escritura estaba antes que nada en la Ley.

Los asideos aspiran a una sabiduría revelada, no a la que enseñan los sabios. Cultivan la ciencia de las épocas: ¿no está próximo el tiempo en que Dios volverá a tomar en sus manos las riendas de la historia? Ya no se contentan con la era de justicia a que aspiraban los profetas; quieren otro mundo, el único definitivo. No se interesan solamente por la prosperidad de Israel, sino por la suerte final de los individuos y, como han leído las discusiones de los griegos sobre la existencia del alma, se empieza a hablar de una resurrección de los muertos.

Éste es el momento en que los soberanos de Siria quieren imponer a sus pueblos una religión única y empiezan las persecuciones y la rebelión de los Macabeos. El autor del libro de Daniel ha sido testigo de estas tragedias y su fe lo mueve a escribir: escribirá un apocalipsis.

La hora de los apocalipsis

Los apocalipsis son una forma de literatura de la que se tienen ejemplos en la Biblia (Za 12-14), pero más todavía en los escritos judíos de los dos siglos anteriores al evangelio. Todos pretenden revelar el sentido de la historia que se está viviendo y la meta hacia la que se dirige. Al final, siempre hay un juicio de Dios que inaugura cielos nuevos y tierra nueva.

Apocalipsis quiere decir: revelación. Al autor no le parece malo o falso atribuir esa revelación a uno de los grandes profetas del pasado. Luego, hará lo necesario para que dicha revelación sea digna de Dios y de su contenido. Es divina, por eso todo será revelado por ángeles; habla de un juicio, por tanto habrá clamor de trompetas, truenos, fuego y granizo... Se transmiten misterios divinos, por eso será conveniente usar un lenguaje grandioso y expresar todo lo que se puede con figuras y símbolos: los colores, las cifras tendrán un valor simbólico.

Es necesario saber estas cosas para no buscar secretos donde no hay. El autor del presente libro lo dijo todo en algunos párrafos de los capítulos 7, 9 y 12, y los incrustó en las largas descripciones de los capítulos 7-12. Ahí dio a entender bajo diferentes formas que Dios había ordenado el curso de la historia; las persecuciones presentes eran las últimas antes de la venida del reino del Pueblo de Dios, y entonces habría una resurrección de los muertos. No pudo dar este mensaje sin que apareciera en su libro, especialmente en 7,14, el nombre y la personalidad divina de Cristo -- a pesar de que, seguramente, nunca tuvo una idea clara de quién sería el Mesías.

Introduction to 1 Peter (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

We know almost nothing about the life of the apostle Peter from the Council of Jerusalem, in the year 49 (see Acts 15), until the time he wrote this letter, around the year 64. It is certain that he went to Rome. Being in charge of the entire Church, he, like Paul, had to go to the center of the Roman world, though their motives were different.

A very ancient tradition affirms that he was killed in the persecution of Nero, in 66, and that he was buried on the grounds of the Vatican Hill. Investigations carried out these past years have enabled us to discover a grave and bones with various inscriptions which are, almost certainly, those of the apostle, the first Rock of the church.

Thus it was a short time before his death that he wrote this letter from Rome. Peter had neither the genius nor the literary talent of Paul. Instead, with simple words, he addressed the Christians of the Asian province, where the first persecutions were beginning. Different from Paul, he is not concerned with clarifying or defending the faith. He tries to encourage believers who are suffering by presenting the example of Christ to them and by explaining the consequences of baptism.

In this letter, everything from 1:3 to 3:7 is inspired by the baptismal ceremony in the early Church: hymns, homily on the ritual and on Christian life. For Peter, it is an excellent way to remind his readers that they are Christians.

The end of the letter tells us that Peter wrote through Silvanus, who had been a disciple of Paul. This may be why, in various passages, we find the same topics found in Paul’s letters.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

从公元49年耶路撒冷会议（宗15章），到伯多禄写这封信的公元64年，我们对这位宗徒的生活几乎一无所知。可以肯定的是他到过罗马。因为负责整个教会，他和保禄一样必须前往罗马世界的中心，虽然他们的动机并不相同。

一项非常古老的传说确信，他是在公元66年尼禄的迫害时期被杀的，而且他被埋葬于梵蒂冈山丘的墓地。在过去几年的考察中，人们发现了一个坟墓以及有不同刻文的骨头，几乎可以肯定这些是宗徒伯多禄——教会最早的磐石的遗骨。

因此，他从罗马写这封信，应是在他去世前不久。伯多禄没有保禄的天赋和文采，他以简单的文字写信给最先遭受迫害的亚洲省份。和保禄不同的是，他书信的重点不是为澄清或捍卫信理。他借着基督的例子，解释领洗的结果，鼓励受苦的信友。

在这封信中，1:3-3:7所受的灵感启发都是得自早期教会的洗礼仪式，那是对于仪式和基督教生活的赞美诗和讲道。对伯多禄而言，这是提醒读者他们基督徒状况的绝佳方式。

信末告诉我们，伯多禄的写作是通过原是保禄门徒的息拉而完成。这可能正是我们在许多段落上，可以找到与保禄的书信有相同主题的原因。

Translation: Tagalog

Halos wala tayong nalaman tungkol sa buhay ng apostol na si Pedro mula sa Kunsilyo ng Jerusalem, sa taong 49 (tingnan ang Gawa 15), hanggang nang sulatin niya ang liham na ito, nang dakong taong 64. Ngunit tiyak na nagtungo siya sa Roma. Nangasiwa siya sa buong Iglesya, kaya kailangan niyang puntahan na tulad ni Pablo ang pusod ng daigdig na Romano, bagamat magkaiba ang kanilang layunin.

Tinitiyak ng isang sinaunang tradisyon na napatay siya sa pag-uusig ni Nero, noong 66, at inilibing siya sa burol ng Batikano. Ang mga pagsisiyasat nitong ilang taong nagdaan ay nakatulong upang matuklasan naman ang isang libingan at mga butong pinapatunayan ng mga inskripsyon na mga buto ng apostol, ang unang Bato ng Iglesya.

Samakatwid, malapit na ang kanyang kamatayan nang isinulat niya ang liham na ito mula sa Roma. Hindi angkin ni Pedro ang karunungan o talinong pampanitikan ni Pablo. Sa halip, sa pamamagitan ng mga payak na pangungusap siya nagsasalita sa mga Kristiyano ng lalawigan ng Asia, na pinagsisimulan ng mga unang pag-uusig. Kaiba kay Pablo, hindi siya nababahala sa paglilinaw o pagtatanggol sa pananampalataya. Sinisikap niyang hikayatin ang mga naghihirap na mananampalataya sa pagpapaalaala sa kanila ng halimbawa, na si Kristo, at sa pagpapaliwanag sa mga bunga ng pagbibinyag.

Sa liham na ito, mula sa 1:3 hanggang 3:7, ipinaaalaala ng lahat ang pagdiriwang sa binyag sa sinaunang Iglesya: himno, homiliya sa ritwal at sa buhay-Kristiyano. Kay Pedro, iyon ang pinakamabuting paraan upang mapaalalahanan ang kanyang mga mambabasa tungkol sa kanilang kalagayang Kristiyano.

Nagsasabi ang pagwawakas ng liham na sumulat si Pedro sa tulong ni Silvano na naging alagad ni Pablo. Ito ang dahilan kung bakit makikita sa ilang talata ang gayunding paksa sa mga liham ni Pablo.

Translation: Cebuano

Halos wala tay nahibaw-an sa kinabuhi ni Pedro, ang Apostol, sukad sa konsilyo sa Jerusalem, sa tuig 49 (tan-awa ang Mga Buhat 15) hangtod sa pagsulat ini, sa mga tuig 64. Piho nga miadto siya sa Roma. Isip pangulo sa tibuok simbahan, sama ni Pablo, kinahanglang moadto siya sa ulohan sa Romanong kalibotan bisag lahi ang katuyoan.

Gimatud-an sa karaan na kaayong tradisyon nga gipatay siya sa panglutos ni Nero sa tuig 66. Ug gilubong sa kabuntoran sa Vaticano.

Ang mga pagsusi nga gihimo sa nangaging katuigan makapakitag timailhan, sama sa lubnganan ug mga bukog nga may nagkalainlaing timaan. Napiho ni nga iya ni Apostol Pedro, ang unang Bato sa simbahan.

Gipadala ni gikan sa Roma sa hapit na siya patyon. Wala ni Pedro ang kahait sa salabotan ni ang gasa sa mga pulong ni Pablo. Hinunoa, pinaagi sa yanong pinulongan gisulatan niya ang mga Kristyano sa Asia diin nagsugod ang panglutos. Lahi ni Pablo wala niya tagda ang pagtin-aw o pagpanalipod sa pagtoo. Naningkamot siya pagdasig sa mga magtotoo nga nag-antos pinaagi sa pagpakita nila sa mga sanglitanan ni Cristo ug pagpatin-aw sa mga sangpotanan sa bunyag.

Ining sulata, ang tanan gikan sa 1:3 hangtod sa 3:7 dinasig sa seremonyas sa bunyag sa unang Simbahan: ang mga awit, wali sa rito ug sa kinabuhing Kristohanon. Alang ni Pedro, ang labi ning maayo nga paagi pagpahinumdom sa mga magbabasa sa Kristohanon nilang kahimtang.

Ang kataposan sa sulat nagsulti nga si Pedro nagsulat ni Silvano, nga natinun-an ni Pablo. Makita ni sa sinugdan sa mensahe. Susama sab ang gihisgotan sa mga sulat ni Pablo.

Translation: Spanish

No sabemos casi nada de la vida del apóstol Pedro después de su liberación milagrosa, relatada en He 12. Era el año 44. En los meses siguientes, la muerte de Herodes Agripa no impidió a los sumos sacerdotes que siguieran intentando su muerte. ¿Cuándo partió para el mundo griego? ¿Qué contactos tuvo con las co-munidades fundadas por Pablo? Se sabe que en Corinto una facción se declaraba partidaria de él y que aparentemente lo conocía (1Cor 1,12).

¿Cómo pudo participar en el concilio de Jerusalén el año 49 (He 15)? ¿Cuándo llegó a Roma? Esta carta es un testimonio de su presencia en esa ciudad.

La carta de Pedro tiene numerosos puntos de contacto tanto con la carta de Santiago como con las de Pablo. Al final nos informa que el redactor fue Silvano, o Silas, uno de los responsables de la Iglesia de Jerusalén que luego acompañó a Pablo en sus misiones. Con eso nos confirma la unidad de la fe desde los comienzos de la Iglesia; Pedro, Santiago y Pablo eran los testigos incontestables de Cristo que, lejos de enseñar versiones diferentes del Evangelio, inspiraban una predicación común del misterio cristiano a partir de datos intocables que ya se llamaban “la Tradición” o “la Doctrina”.

Los profetas de la Iglesia, acostumbrados a dar una interpretación cristiana del Antiguo Testamento, iban creando poco a poco un lenguaje cristiano y, como eran itinerantes, ese lenguaje debía necesariamente estar de acuerdo con el testimonio de los apóstoles.

La originalidad de esta carta se nota en los tres puntos siguientes:

– de 1,3 a 3,7 todo está inspirado en la ceremonia del bautismo: los himnos, la homilía sobre el sentido del bautismo y el género de vida que llevarán en el mundo los nuevos bautizados:

– la carta hace el elogio de un nuevo pueblo de bautizados, piedras vivas del templo auténtico y sacerdotes de Dios para un culto espiritual;

– repetidas veces Pedro invita a meditar la pasión de Cristo: su sacrificio está siempre presente en el corazón del pueblo de Dios y la persecución forma parte de su vocación.

Una tradición muy antigua asegura que Pedro fue ejecutado durante la persecución de Nerón y que fue enterrado en unos terrenos de la colina del Vaticano. Excavaciones recientes han permitido descubrir una tumba conteniendo osamentas y marcada con diferentes inscripciones, que es casi con certeza la del apóstol, primera piedra de la Iglesia.

Introduction to 2 Samuel (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The books of Samuel are two parts of the same work. What has been said in the introduction to the first book holds true for the second.

In this second part, the deeds of King David are narrated. No history as sincere as this was ever written in ancient times –- a story written by a man of God who could unearth David’s real greatness. Thus, what is exceptional about King David can be noted in a series of small things that perhaps seemed insignificant or even stupid to his contemporaries (see how different David is from Joab, the “achiever” and “effective” man). But these things did not pass unnoticed by the one who narrated the story. Then, Israel understood that if they had had several outstanding kings, only David provided them with an anticipated image of the true King, Christ.

To better understand the events that follow, let us bear in mind that even before David, the tribe of Judah which settled in southern Palestine felt different from the tribes of Israel situated more to the north. Saul had more allies in the north; while David was a Bethlehemite from the tribe of Judah and found his support there.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

撒慕尔纪的上下卷是同一部作品的两部分。我们在上卷引言中所说的，也适用于下卷。

在下卷中，我们读到达味王的功绩。这是在古代所写下的最真实的历史——这个故事，是由一位能够挖掘出达味真正伟大之处的信徒所写的。伟人不一定都能在有生之年做出惊天动地的大事，圣人也不见得都是些表现出更大的同情心或行了更多奇迹的人。因此，达味王特殊的地方可以从一连串的小事情中看出来，这些在他同时代的人看来，可能不甚重要，甚至愚不可及（见达味和约阿布的差异，约阿布是“较有成就”也是“较有效率”的人）。但是讲故事的人并没有放过这些小细节。在达味之后，以色列了解到：如果说他们曾经有过几位体谅民心的国王的话，只有达味给了他们真正君王－基督的预像。

为了更清楚地理解以下的故事，我们首先要知道，即使在达味之前，定居在南巴勒斯坦的犹大支派，也感到和北面的众以色列支派有所不同。撒乌耳的同盟多在北边，但达味因是白冷人，属于犹大支派，所以他在南部犹大寻求支援。

Translation: Tagalog

2 Samuel Introduksyon

Dalawang bahagi ng iisang libro ang mga aklat ni Samuel, kayat para rin sa ikalawang aklat ang sinabi sa Introduksyon sa una.

Isinasalaysay sa atin sa ikalawang bahaging ito ang mga gawa ni Haring David. Walang kasaysayang nasulat na kasintapat nito noong mga unang panahon. Kasaysayang sinulat ng isang tao ng Diyos, at alam niya kung paano madidiskubre ang tunay na kadakilaan ni David. Kaya ang katangi-tangi kay Haring David ay mapapansin sa isang serye ng maliliit na bagay na para sigurong walang halaga o kaya’y kahangalan pa nga para sa kanyang mga kapanahon (tingnan ang tungkol sa pagkakaiba nina David at Yoab, ang may nagagawa at ang “mabisa”). Ngunit hindi nakalampas ang mga ito sa nagsalaysay ng kanyang buhay. Kayat naintindihan ng Israel na kung nagkaroon nga sila ng ibang magagaling na mga hari, si David lamang ang nakapaglahad sa kanila ng isang larawan bilang pagpapauna sa tunay na Hari, si Kristo.

Para madaling maintindihan ang sumusunod na mga pangyayari, alalahanin nating bago pa man dumating si David ay itinuring na ng tribu ng Juda na nanirahan sa timog ng Palestina, na sila’y iba sa mga tribu ng Israel na nasa mas hilagang bahagi. Mas maraming kakampi si Saul sa hilaga samantalang taga-Betlehem naman si David, sa tribu ng Juda.

Translation: Cebuano

Gibahig duha sa mao rang tagsulat ang Samuel. Ang napadayag na sa Pasiuna sa 1 Samuel, mohaom sab dinhi.

Gisaysay ang dinhi binuhatan ni David. Ang 2 Samuel maoy lalbing matinud-anong kasaysayan sa kakaraanan – sinulat sa tawo sa Diyos, nga nakasuhid sa tinuod nga kabantog ni David. Ang nakatalagsaon ni Hari David makita sa nagsunodsunod nga gagmayng butang nga daw walay bili o gani binuang alang sa katawhan sa iyang panahon. (Basaha ang kalainan tali ni David ug ni Joab, ang “makab-oton” ug “malamposon”.) Apan wala palabya kining mga butanga sa tagsulat ining istoryaha. Human ini, natino sa Israel nga bisag may pipila sila ka masinabotong mga hari, si David lang ang nakahatag nila sa inisyal nga hulagway ni Cristo, ang matuod nga hari.

Alang sa mas maayong pagsabot sa mosunod nga mga hitabo, angayng timan-an nga bisan sa wala pa si David, ang tribu ni Juda nga nagpuyo sa habagatan sa Palestina mibati nang daan og kalahi sa mga tribu ni Israel sa amihanang Palestina. Daghan ang katawhan nga nagpaluyo ni Saul gikan sa Amihanan diin gisuportahan si David nga taga Betlehem sa tribu ni Juda.

Translation: Spanish

Los libros de Samuel son las dos partes de una misma obra, y vale para el segundo lo que se dijo en la Introducción al primero.

En esta segunda parte se nos cuentan los hechos de David, rey. Historia tan sincera como no se escribió ninguna otra en la antigüedad. Historia escrita por un hombre de Dios que supo descubrir la verdadera grandeza de David. Lo inimitable del rey David se nota en una serie de cosas pequeñas que a sus contemporáneos les parecieron insignificantes o incluso tonterías (ver al respecto las divergencias entre David y Joab, el hombre cumplidor y «eficaz»). Pero no pasaron inadvertidas al que contó su vida y, después de él, Israel comprendió que si bien habían tenido algunos reyes excelentes, sólo David les había presentado alguna figura anticipada del Rey verdadero, Cristo.

Para facilitar la comprensión de los acontecimientos que vienen a continuación, recordemos que, ya antes de David, la tribu de Judá instalada en el sur de Palestina se oponía frecuentemente a las tribus de Israel ubicadas más al norte. Saúl había tenido más partidarios en el norte, mientras que David era el hombre de Belén, en la tribu de Judá.

Introduction to Zechariah (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Like Haggai, Zechariah took part in the “restoration” of God’s people and the Temple, when the Jews returned from Babylon (520 B.C.).

When they returned from exile, the fabulous promises of the prophets while they were captives in Babylon were not fulfilled (see Is 40-55). So they continued to hope. Zechariah sees their building of the Temple as a symbol: a new age has begun and the Lord is preparing for the day of his salvation. The visions found in the first six chapters teach the Jews who are gathered round their Temple, that they must be watchful and wait for the Day of the Lord.

The Second Part of the Book of Zechariah

Chapters 9–14 are the work of another prophet who lived two centuries later, possibly when the famous conqueror, Alexander, came to the Eastern countries. He teaches the Jews that they must not be afraid: the victory of God and the coming of his kingdom will take place in the midst of very painful events.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

在犹太人刚从巴比伦回国时（公元前520年），匝加利亚和哈盖一样参与了振兴天主的子民和圣殿的重建工作。

当他们被困巴比伦时，先知们作了美妙的许诺。流放归来后，这些许诺并没有实现（依40:55）。因此，他们继续期望着，匝加利亚将他们建圣殿看作一种象征：新的时代开始了，上主在为救赎的日子作准备。前六章的神视教诲聚在圣殿中的犹太人，要他们警醒着，等待雅威日子的到来。

匝加利亚书第二部

9-14章是另一位先知的作品，这位先知晚匝加利亚两百年，可能是在大名鼎鼎的征服者亚历山大到东方国家之时。他告诉犹太人不要害怕：天主的胜利和王国的来临将发生在非常痛苦的时刻。

Translation: Tagalog

Tulad ni Ageo, nakibahagi rin si Zacarias sa “muling pagtatayo” sa bayan ng Diyos at sa Templo, nang kauuwi pa lamang ng mga Judio mula sa Babilonia (520 bago kay Kristo).

Sa pag-uwi nila mula sa pagkatapon, hindi nagkatotoo ang kahanga-hangang mga pangakong binitiwan ng mga propeta sa panahon ng pagkabihag nila sa Babilonia (tingnan ang Is 40-55). Kaya patuloy silang umaasa, itinuring naman ni Zacarias bilang isang sagisag ang muling pagtatayo ng Templo: nagsimula na ang isang bagong panahon. at naghahanda si Yawe para sa araw ng kanyang ganap na pagliligtas. Ang mga pangitaing bumubuo sa unang anim na kabanata ay nagtuturo sa mga Judiong nagkakatipon sa kanilang Templo na kailangan silang maghintay at maging listo para sa Araw ni Yawe.

Ang Ikalawang Bahagi ng Lihro ni Zacarias

Ang mga kabanata 9-14 ay gawa ng ibang propeta na nabuhay makalipas ang dalawang dantaon, maaaring sa panahon ng pagdating ng kilalang mananakop na Alejandro sa mga bansa sa Silangan. Itinuturo ng propetang ito sa mga Judio na hindi sila dapat matakot: magaganap sa gitna ng napakasakit na mga pangyayari ang tagumpay ng Diyos at ang pagdating ng kanyang paghahari.

Translation: Cebuano

Sama ni Ageo, si Zacarias miapil sa pagtukod pag-usab sa katawhan sa Diyos ug sa Templo, dihang mibalik ang mga Judio gikan sa Babilonia (520 B.C.).
Dihang mibalik sila gikan sa pagkabihag, ang mga dagkong saad nga gihimo sa mga propeta samtang didto pa sila naulipon sa Babilonia, wala matuman (tan-awa ang Is 40:55). Busa, nagsigi silag paabot. Nakita ni Zacarias nga timaan ang ilang pagtukod pagbalik sa Templo: bag-ong panahon ang nagbanagbanag, ug ang Diyos nangandam sa adlaw sa Iyang talagsaong kaluwasan. Ang mga panan-awon nga makita sa unang 6 ka kapitulo, nagtudlo sa mga Judio nga nagtapok sa ilang Templo, nga magtukaw sila ug maghulat sa Adlaw sa Ginoo.

Ang Ikaduhang Bahin sa Libro ni Zacarias

Ang kapitulo 9-14, mga buhat sa laing propeta nga nagpuyo sa ulahing duha ka siglo – posibli sa panahon nga ang inila nga manggugubat, si Alejandro, miadto sa mga nasod sa Silangan. Nagtudlo siya sa mga Judio nga dili sila angayng mahadlok: ang kadaogan sa Ginoo, ug ang pag-abot sa iyang Gingharian mahitabo taliwala sa sakit nga mga hitabo.

Translation: Spanish

Al igual que Ageo, Zacarías participó en la «restauración» del pueblo de Dios y del Templo, cuando recién regresaban de Babilonia los judíos (520 antes de Cristo).

A su vuelta del destierro no se habían cumplido las estupendas promesas hechas por los profetas en el tiempo que estaban cautivos en Babilonia (ver Is 40-55). Por tanto, seguían esperando. Zacarías considera la reconstrucción del Templo como un símbolo: un tiempo nuevo ha empezado, y Yavé se prepara para el día de su trascendental sal vación.

Las visiones que ocupan los seis primeros capítulos enseñan a los judíos reunidos en torno a su Templo que deben esperar, atentos, el Día de Yavé.

La segunda parte del libro de Zacarías

Los capítulos 9-14 son obra de otro profeta que vivió dos siglos después, muy posiblemente cuando el célebre conquistador Alejandro llegó a los países de Oriente. El enseña a los judíos que no deben asustarse: la victoria de Dios y la venida de su Reino tendrán lugar en medio de acontecimientos muy dolorosos.

Introduction to Proverbs (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Proverbs and Wisdom

The word of God came to the people of Israel in different ways. We have already dealt with the origin of the prophetic and historical books: they arose from the prophets’ preaching and from the reflection of religious circles on the history of Israel.

However, other believers preferred to meditate on human behavior, the vicissitudes of life, the different fortunes of those who are irresponsible and those who control their desires. In particular, they wanted to understand God’s justice in this world.

The wisdom of people of all times has developed around these themes. We hear about Chinese wisdom, Hindu wisdom… Yet, the wisdom of the Middle East may have come first. There had been an abundance of wisdom writings for almost thirty centuries before Christ both in Egypt and Mesopotamia (as we know, Palestine is between the borders of these two countries).

The Jewish people were profoundly marked by this wisdom which shines through almost all the parables and’“sayings” of Jesus who was formed at that school.

This literature, what the religious community has preserved and accepted, is no less the word of God than the prophetic books. Even if, at times, this wisdom seems a bit pedestrian and utilitarian, it does attest to many convictions of the Jewish and the Christian faiths, namely, as human beings, we are responsible for our actions; experience is a teacher of truth and it is the touchstone of what sages have declared; God created the world and he reveals himself in his creation. Finally, our wisdom has its limits and beyond that, we can only put our trust in the justice and the providence of God.

The greater part of the Book of Proverbs is very old (chapters 10–31). The first section (chapters 1–9), however, is much more recent, around the second century before Christ. There we find a meditation on the Wisdom of God, from which all human wisdom proceeds. The height of this contemplation on divine Wisdom is found in the famous eighth chapter.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

天主的圣言以各种不同的方式传达给以色列子民，我们已经说过先知书和历史书的来由：前者起自先知的布道，而后者则是源于对以色列宗教历史的回顾。

但另有一些人从不同的角度出发，对反思人类本身的行为表示了更大的兴趣：人生的辗转起落，财富的得与失，丧失责任的人和克己的人命运各有不同。他们最关心的是：这个世界上到底有没有正义？

世世代代，各民族的智慧书大多是围绕着这些主题。我们听说过中国的和印度的智慧书，但中东的智慧书应是最古老的。在埃及和美索不达米亚两地（巴勒斯坦正处在这两国的边端），智慧书籍的写作远在公元前三千年就已开始。后来以色列的智慧书也出现在这个文学潮中。所罗门王召集了第一批“智者”。他们的首批作品在很大程度上（如书中10-30章）受到埃及和其它邻国文化的影响。

谈及这些章节的作者，我们必须记住：他们只是把当时流行的“箴言”加以编辑而已。但这些著作对后代道德观念的发展及道德构架的形成起了决定性的作用。这些智慧通过耶稣的比喻和讲道深深影响了那个时代的犹太人。

由宗教团体保存并整理出来的这些书，与先知书一样是天主的工程：是另一种圣言，它从另外一个角度表达了生命和信仰。

《箴言》中的精彩部分已相当古老（10-31章）。第一部分（1-9章）是较后期的作品，成于公元前二世纪左右。我们从这部分可以发现对天主智慧的默想，人类所有的智慧都是由此诞生并发展的。对这神圣智慧的沉思，在最著名的第8章中，达到最高点。

Translation: Tagalog

Mga Kasabihan Introduksyon

Ang salita ng Diyos ay dumating sa bayan ng Israel sa iba’t ibang paraan. Nasabi na natin na nagsimula ang mga aklat ng mga propeta at mga aklat ng kasaysayan sa pangangaral ng mga propeta at sa pagninilay sa kasaysayan ng Israel ng mga mulat sa kalagayan ng relihiyon.

Subalit may mga tao ring may kakaibang saloobin. Mas interesado silang pagnilayan ang asal ng tao, ang pakikipagsapalaran sa buhay, ang papel ng kayamanan, at ang magkaibang kapalaran ng iresponsable at ng nakapangyayari sa kanyang mga pagnanasa. Higit sa lahat, pinakamahalaga sa kanila ang malaman kung may katarungan nga sa mundong ito.

Sa ganitong mga paksa nabuo ang pangmadlang karunungan ng lahat ng bayan ng anumang panahon. May nababalitaan tayong karunungang Intsik, karunungang Hindu… Tiyak na nauna ang karunungan ng Gitnang Silangan kung panahon ang pag-uusapan. Tatlumpung siglo bago kay Kristo, laganap na ang mga kasulatan tungkol sa karunungan sa Ehipto at Mesopotomia (at alam nating ang Palestina’y nasa pagitan ng mga hangganan ng dalawang bansang ito). Mahabang panahon pa ang lumipas bago tumubog ang mga Israelita sa ganitong agos ng panitikan na tinatawag na “pangkarunungan”: tinipon ni Haring Solomon ang mga unang “pantas”. Ang mga unang gawa nila (tulad din ng Mga Kabanata 10-30 ng Kasabihan) ay maraming hiniram sa mga naunang gawa ng mga taga-Ehipto at sa iba pa.

Walang gaanong ginawa ang mga manunulat na ito kundi i-edit ang mga “kasabihan” o “salawikain” ng pangmadlang karunungan. Ngunit ang kanilang mga sinulat ay tutulong sa pagsisikap na mapalago ang kaalaman at kamalayan sa kagandahang-loob ng mga salinlahing darating. Sa panahon ni Jesus, nakakintal na sa isipan ng bayang Judio ang karunungang ito na ang ningning ay nakikita sa lahat ng mga talinghaga at kasabihan ni Jesus.

Kung paanong salita ng Diyos ang mga aklat ng mga propeta, gayon din ang literaturang ito na iningatan at kinilala ng sambayanang panrelihiyon. Ibang klase lamang ito ng salita na nagbibigay ng ibang liwanag sa buhay.

Napakatanda na ang mas malaking bahagi ng aklat (kab. 10-31). Mas huli naman ang unang bahagi (kab. 1-9), mga ikalawang dantaon bago kay Kristo. Napapaloob dito ang pagninilay sa Karunungan ng Diyos, na siyang bukal ng lahat ng karunungan ng tao. Nasa tanyag na ika-8 kabanata ang pinakasukdulan ng pagninilay na ito.

Translation: Cebuano

Ang pulong sa Diyos nakutlo sa katawhan sa Israel sa lainlaing paagi. Napadayag kanato sa unsang paagi nagsugod ang mga basahon sa propeta ug kasaysayan. Nagsukad ni sa wali sa mga propeta ug sa pamalandong sa kasaysayan sa Israel sa matoohon.

Apan may mga tawo sab, nga lahig nadawat nga mga gasa, kinsa may dakong kaikag sa pagpamalandong sa mga gawi sa tawo; sa iyang kalamposan ug kapakyasan, sa iyang panglantaw sa bahandi, sa lainlaing padulngan adtong mapasagaron ug mapugnganon sa ilang mga tinguha. Ang unang gihatagag pagtagad mao ang pagtuki kon naa bay hustisya ining kalibotana.

Ang kaalam nga motumaw sa tanang katawhan sa bisag unsang panahon, naglibot ining maong mga tema. Ingon sab ini ang mga Israelita. Sa nahamutang na sila sa pagpuyo sa ilang yuta, may migula sab nga mga magsusulat sa panahon ni Solomon, ug nakahimog unang mga basahon sa mga sanglitanan ug mga panultihon. Dinhi nagsugod ang mga basahon sa Kaalam diha sa Biblia.

Sama sa mga basahon sa mga propeta, kining matanga sa mga sinulat pulong gihapon sa Diyos: lahi nga matang sa pagtan-aw sa kinabuhi. Wala ni maghisgot sa kaugmaon ug sa padulngan sa katawhan sa Diyos, apan naghatag og giya ug kahayag alang sa mas husay ug hataas nga ang-ang sa pagpuyo sa kinabuhi.

Ang mas taas nga bahin sa basahon sa mga Panultihon, karaan na kaayo (mga kapitulo 10-31). Ang unang bahin hinuon (mga kapitulo 1-9) bag-o pa lang nga nasulat, mga duha ka siglo sa wala pa si Cristo. Diha makita ang pamalandong sa Kaalam sa Diyos, diin nagsukad ang tanang kaalam nga tawhanon. Ang kinatumyan ining pamalandong sa diyosnong Kaalam mabasa sa nabantog nga ikawalong kapitulo.

Translation: Spanish

El libro de los Proverbios es, junto con el de Qohelet, el testimonio más característico de la “sabiduría” hebrea. Es uno de los que mejor encarna un espíritu opuesto o complementario al que inspiró los libros de los profetas o de los sacerdotes. Puede causar admiración o indiferencia; pero ha gozado siempre de una popularidad excepcional tanto en el mundo monástico como en el pueblo cristiano más sencillo.

Los Proverbios no son extraños a la literatura profética; en Jeremías especialmente, pero también en Isaías y Amós, muchos pasajes son del mismo tenor: véase Jer 17,1-18. Los Salmos, a su vez, se alimentan tanto de la corriente profética como de la tradición de los sabios. No obstante, uno se siente aquí en otro mundo y la oposición de esas dos corrientes nos ayuda a captar mejor aspectos esenciales de la Biblia.

En primer lugar hay que recordar que la cultura hebrea era esencialmente oral, y así fue hasta la época del Evangelio, aun cuando fueran incontables los documentos escritos. Para nosotros lo oral es algo frágil y deformable; decir que la tradición se transmitió oralmente antes de la redacción de lo escrito, es como poner en duda su veracidad. No pasaba lo mismo en la cultura hebrea en la que las formas de la poesía, de la declamación, o de la memorización permitían fiarse de lo oral.

En tales condiciones, si bien el estudio de los proverbios de la Biblia pone de manifiesto puntos de contacto con tal o cual escrito de sabiduría de los pueblos vecinos, especialmente de Egipto, no llega sin embargo a lo esencial. La base de los proverbios es una sabiduría popular en la que desaparecen los autores. Sirac lo recalca: “El hombre instruido entiende una palabra sabia, la aprecia y le agrega otra” (Si 21, 15).

El pueblo tiene su propia experiencia de Dios y de la vida, que no es la de los sacerdotes ni la de los profetas. Aquí no hay necesidad de ellos, y aun cuando se crea en su inspiración, se ve la vida y la relación con Dios sin depender siempre de la alianza de Dios y sus oráculos. Estamos en un mundo laico en el que se sabe que la piedad no basta, que la estupidez es una gran miseria, que en la vida hay que saber defenderse, que el hombre es reconocido por sus cualidades humanas, y que la nobleza del alma vale más que todos los discursos.

No hay que extrañarse, pues, si los libros de sabiduría de la Biblia coinciden a menudo con la sabiduría de otros pueblos de todos los tiempos y parece que no se elevan mucho, religiosamente hablando. Esto no impide que expresen las certidumbres fundamentales de la fe judía y cristiana: el hombre es responsable de sus actos; la experiencia es la que nos lleva a la verdad y es la piedra de toque de lo que afirman los sabios; Dios ha ordenado el mundo y se revela en la creación; nuestra sabiduría tiene límites y más allá de su dominio sólo podemos confiar en la justicia y en la providencia de Dios.

Introduction to Philippians (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Here again a real letter from Paul, personal, full of attention and tenderness that Paul sent from prison to the community that had always been the most concerned for his well-being. More than once Paul counted on their material assistance, showing the confidence he had in them. Usually, in order to avoid any suspicion of personal interest, he preferred to earn his living while continuing his mission. In this letter we have the famous page: “Let the same project that was in Christ Jesus be found in you.”

We have just said it is a real letter from Paul. Actually, all in it does not follow, as if fragments of several letters from Paul had been combined. We shall draw attention to it as we proceed: 2:19, 21; 4:1. It may well be a question of two short letters, one where Paul wanted to give his news and to thank, the other a warning, in the same style as the letter to the Galatians.

When Paul’s letters were gathered together, the most important were arranged according to length: Romans, Corinthians, Galatians. Then came those we call “captivity letters.” It is there we have Philippians between Ephesians and Colossians as if the three had been sent from the same prison. Yet there is every reason to think that Philippians was not written when Paul was in Rome, about 60 A.D., but several years earlier, more like 56 A.D. Perhaps he was at that time imprisoned in Ephesus.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

斐理伯书是保禄的另一封亲笔信，他满怀关怀与爱意，从狱中给极为关注他的教友团体写信。保禄曾不止一次地依赖他们的物质帮助，以此来表示自己对这个团体的信任。为了避免某些人对他个人所得利益的猜疑，保禄通常一边传教，一边赚钱维持自己的生活。在此信中我们将读到一句名言：“你们应以基督耶稣之心为心”（2：5）。

我们已说过，这是保禄的一封亲笔信。然而事实上整封信并不连贯，好像是他好几封信的混合体。读者读到2:19，21；4:1时，便会发现这一点。此信很可能是保禄两封短信的合并：一封是报告他自己的近况，并表示谢意；另一封是警告的信，使用了与迦拉达书相同的文体。

人们收集保禄书信时，把重要的几封书信，依其篇幅长短加以编排：罗马书，格林多前后书和迦拉达书，之后即称为“监狱书简”的几封信。编辑把斐理伯书放在厄弗所书与哥罗森书中间，似乎保禄的这三封信出自同一监狱。但我们敢肯定，当保禄于公元六十年左右在罗马时，并没有写此书。这封信很可能是早些年，大约公元五十六年，保禄在厄弗所被囚禁时写成的。

Translation: Tagalog

Makahihinga tayo nang maluwag sa pagbasa ng sulat sa mga taga-Filipos, matapos ang matinding pagtuturo at pakikipagtalo ni Pablo sa naunang mga liham. Isa itong tunay na liham, mas personal, mas maunawain at magandang-loob. Sinulat ito ni Pablo mula sa kulungan, para sa pamayanang nagpakita sa kanya ng lubos na pagmamahal. Nagbabalita siya tungkol sa kanyang sarili at inaanyayahan silang mabuhay sa higit na pagkakaisa.

Dito niya isinulat ang kilalang-kilalang pangungusap: Hangarin ninyo ang na kay Kristo Jesus.

Tinanggap ni Pablo ang kanilang tulong, na nagpapatunay ng malaki niyang tiwala sa kanila. Sapagkat kadalasa’y tumatanggi siyang tumanggap ng pera at mas gusto niyang mabuhay mula sa kanyang pagtatrabaho kasabay ng kanyang pangangaral, upang hindi ito mapagkamalang pansariling kapakanan lamang.

Nakakulong si Pablo nang isulat niya ang liham na ito. Ngunit hindi natin tiyak kung sinulat ba niya ito sa Roma sa kanyang kulungan sa taong 62 (nang lumiham siya sa mga taga-Efeso at mga taga-Colosas), o sa bilangguan niya sa Efeso sa taong 56.

Translation: Cebuano

Ang sulat alang sa taga Filipos makapapahulay nato human sa miaging mga pahina diin si Pablo kusganong nakiglantogi ug nagtudlo. Nagpakita ni sa kaaghop ug kamasinaboton ni Pablo ug nasulat sa prisohan alang sa katilingban nga sa kanunay nagpakita niyag dakong gugma. Gibalitaan sila bahin niya ug gihangyo sa pagpuyo nga mas hiniusa.

Dinhi mabasa ang labing inila niyang tudling: Pagbaton sa samang pagbati nga gihuptan ni Jesu Cristo.

Gidawat ni Pablo ang ilang hinabang nga, nagpaila sa dako niyang pagsalig. Kasagaran, sa paglikay nga tawgog hakog, dili siya modawat og salapi ug palabihon niya ang panginabuhi sa kaugalingong paningkamot samtang nagwali siya.

Priso si Pablo sa pagsulat ini. Dili ta makasiguro kon sa Roma ba ni masulat sa tuig 62 (dihang nagsulat siya sa taga Efeso ug sa taga Colosas), o sa Efeso ba sa tuig 56.

Translation: Spanish

Nos encontramos ante otra carta verdadera y personal de Pablo, llena de atenciones y de delicadeza, que envió desde la prisión a la comunidad que siempre se había preocupado más por él. Más de una vez Pablo había contado con su ayuda material, manifestando así la confianza que tenía en ellos. Para evitar cualquier suspicacia de interés personal, casi siempre prefería ganarse la vida trabajando y dedicándose totalmente a su misión.

Esta carta contiene dos joyas, dos aperturas definitivas sobre el misterio cristiano que es el del mismo Dios. La primera, que parecerá tal vez muy simple, es la creación de la palabra “humildad” que no existía en griego y que se encuentra en 2,3. Esta palabra puede tener diversas interpretaciones y podría significar la modestia mencionada en Pro 15,33 y 18,12. Pero Pablo descubre el modelo de la humildad en el gesto asombroso del Hijo de Dios que se ha despojado de su naturaleza divina. A continuación nos ofrece el himno que se lee en 2,5-12 y que vislumbra en forma genial el misterio de las Personas divinas. Posteriormente el prólogo de Jn 1,1-18 desarrollará otros aspectos de la persona del Verbo de Dios, pero no ahondará más en el misterio de Dios Amor.

Arriba hemos afirmado “que estamos ante una carta verdadera” de Pablo. Pero como no está todo bien hilado, muchos piensan que se han reunido dos cartas distintas: en la primera daba noticias suyas, al mismo tiempo que agradecía la ayuda recibida; la otra en cambio era una fuerte advertencia del mismo estilo que la carta a los Gálatas. Véase al respecto la página: Las Cartas de Pablo, p. 357.

En la segunda sección Pablo destaca con fuerza la total novedad de la fe cristiana comparada con el judaísmo. Más de un lector moderno se extrañará de semejante vigor, que contrasta con el tono conciliador de ciertos autores modernos, ansiosos por no criticar a ningún adversario de la fe cristiana: tendrán que tener presente que Pablo se dirige a cristianos. Pablo retoma las mismas advertencias que el Antiguo Testamento dirigía a los judíos fieles: “Ustedes no pueden ser los amigos de todos y de Dios y tampoco pueden acoger todas las prácticas”.

Cuando se reunieron las cartas de Pablo, se agruparon en primer lugar, ordenadas por su extensión, las cuatro más importantes: a los Romanos, a los Corintios y a los Gálatas. Después siguieron las llamadas “cartas de la cautividad”, entre las que se encuentra la carta a los Filipenses, entre las cartas a los Efesios y Colosenses, como si las tres hubiesen sido enviadas desde la misma prisión. Es mucho más probable, sin embargo, que la carta a los Filipenses no fuera escrita cuando Pablo estaba preso en Cesarea, en los años 58-60, sino antes, tal vez en el año 56, estando encarcelado en Éfeso.

Introduction to Hosea (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Hosea has come down through history as the prophet deceived by his wife whom he never stopped loving, in spite of her infidelities. God, who called him to speak on his behalf to an idolatrous and materialistic people, wanted his prophet to experience the grief and the shame of a betrayed husband. The prophets reveal a God who feels a love so real and so personal for us that it can be expressed in human words. Hosea was about to carry the same cross as God’s: constantly loving and forgiving a fickle and unfaithful wife. Hosea will also shout God’s indignation at Israel because of their sins.

Hosea began to preach around the year 746, that is to say, at the end of the prosperous reign of Jeroboam II, in the northern kingdom of Israel. Right after that would begin the twenty years of decadence which would conclude with the capture of Samaria and the deportation of its inhabitants (721).

Hosea rises to accuse and threaten the people who are unconcerned. He continues to preach while the kingdom is collapsing and predicts the punishment of the people who are irresponsible and unfaithful to the covenant with their God. He understands that God is an educator and does not allow the misfortunes and even the destruction of the nation without his reasons. Through such means, Israel will again become what they once were when the Lord took them by the hand and brought them out of Egypt: they will become a poor and humble people, able to follow their God with faith and love.

The book of Hosea begins with the story of the failure of his married life. From that he draws a lesson for Israel, unfaithful to the Lord (chapters 1-3).

Then in chapters 4–13 we have a mixture of reproaches, threats, invitations to conversion and predictions of the exile. The final passage 14:2-10 offers hope for the future, when the Lord will have taken away all the riches in which Israel had trusted.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

欧瑟亚在历史上是一位为妻子所负的先知，虽然妻子不忠，欧瑟亚却没有因此而不爱她。天主召唤了欧瑟亚，希望他代表天主对一群崇拜偶像、只重物质享受的人民说话，因此要先知经历被妻子背叛的悲哀和耻辱。先知们展示了一位对人类深怀真切亲密爱情的天主，以至于这种爱能以人类的语言来表达。先知受到天主召唤之后，享受到一种特权：那就是在看待和对待事物方面，他与天主的眼光和做法一致。欧瑟亚将和天主背负着同样的十字架：不断地热爱并且原谅一个善变不忠的妻子。由于以色列的罪，欧瑟亚也将对着以色列喊出天主极大的不满和愤怒。

欧瑟亚约从公元前746年开始宣道，也就是在北部的以色列王国，雅洛贝罕二世盛世的末期。紧接着是二十年的衰亡期，最终以撒玛利亚的沦陷以及居民遭放逐结束（公元前721年）。

欧瑟亚起而斥责恐吓那些麻木不仁的人们，当王国不断衰亡之际，他还是不停地布道：他预言对和天主所订的盟约既不负责、又不忠实的人将受到惩罚。他了解天主是位教育家，绝不会毫无理由地让这个民族遭受不幸，甚至毁灭。但是只有这么做，以色列才能回到上主带着他们出离埃及时的样子：他们将会变为穷困谦虚的民族，能够以信心和爱来追随他们的天主。

欧瑟亚书以叙述他婚姻生活失败的故事为开端，他希望以色列从中得到一个教训，因为以色列不忠于雅威（1-3章）。

而后，在4-13章，我们看到了混合着斥责、威胁、要求皈依以及预言流放的经文。最后在14:2-10提出了对未来的希望，在这之前，上主将会带走以色列深信不疑的一切财富。

Translation: Tagalog

Nakilala si Oseas sa kasaysayan bilang propetang niloko ng kanyang asawa na patuloy pa rin niyang minahal sa kabila ng mga kataksilan nito. Tinawag siya ng Diyos para magsalita sa ngalan niya sa isang bayang materyalista at maraming dinidiyos na iba. At nais ng Diyos na maranasan din ng kanyang propeta ang sakit at kahihiyan ng isang asawang kinaliwa. Isang Diyos na nakadarama ng pagmamahal sa tao ang ipinakikilala sa atin ng mga propeta; tunay at personal na pagmamahal kayat naipahahayag sa wika ng tao. Pagkatawag ng Diyos sa propeta, tinanggap niya ang pribilehiyong madama at makita ang mga bagay gaya ng Diyos: kayat papasanin din ni Oseas ang parehong krus ng Diyos -- ang laging mahalin at patawarin ang asawang salawahan at taksil. At sa kabilang dako naman, isisigaw rin ni Oseas ang galit ng Diyos sa Israel sa harap ng mga kasalanan nito.

Mga taong 746 nang magsimulang mangaral si Oseas, ibig sabihi’y sa dakong huli ng masaganang paghahari ni Yeroboam II sa hilagang kaharian ng Israel. Pagkatapos na pag-katapos nito’y agad na magsisimula ang dalawampung taon ng pagbagsak at kabulukan na magwawakas sa pagkabihag sa Samaria at pagdedeport sa mga tagaroon (taong 721).

Narito si Oseas para akusahan at babalaan ang bayang nabubuhay nang walang paki-alam. Patuloy siya sa pangangaral samantalang pabagsak naman ang kaharian: ipinahahayag niya ang parusa ng bayang iresponsable at taksil sa pakikipagtipan ng kanilang Diyos. Pero nauunawaan niya na tagapagturo ang Diyos at hindi nito pahihintulutan nang walang dahilan ang mga kapahamakan at kahit na ang pagkawasak ng bansa. Sa ganitong paraan, ang Israel ay magbabalik sa dati nitong kalagayan nang akayin siya ni Yawe at ilabas mula sa Ehipto: siya ay magiging dukha at abang bayan, kayang sundan ang kanyang Diyos nang may pananampalataya at pagmamahal.

Nagsisimula ang libro ni Oseas sa istorya ng kabiguan ng kanyang buhay may-asawa. Naglalahad siya mula rito ng aral sa Israel na taksil kay Yawe (kab. 1-3).

At sa mga kabanata 4-13 naman, sama-sama ang mga panunumbat, babala, paanyaya sa pagbabalik-loob at pagbabalita ng pagkatapon. Isang pag-asa sa kinabukasan ang binubuksan ng huling talata, 14:2-10, sa oras na alisin na ni Yawe sa Israel ang lahat ng kayamanang pinanghawakan nito.

Translation: Cebuano

Si Oseas naila sa kasaysayan nga propetang gibudhian sa asawa apan, wala niya hunongi sa paghigugma bisan pa sa mga kakulangan sa kamatinud-anon. Ang Ginoo nga nagtawag niya sa pagsulti sa Iyang ngalan sa mga matootoohon ug materyalista nga mga tawo, buot nga ang iyang propeta makasinati sa pag-antos ug kaulawan sa gibudhian nga bana. Ang mga propeta nagpadayag sa Ginoo nga mibatig gugma nga tiunay ug suod alang sa katawhan, nga mahimong mapadayag sa tawhanong pinulongan. Human tawga sa Ginoo, ang propeta nakadawat sa pribilihiyo nga mobati ug makakita sa mga butang sama sa Ginoo: Si Oseas magpas-an sa krus sama sa Ginoo: makanunayon sa iyang paghigugma ug pagpasaylo sa mabalhinon ug mabudhion nga asawa. Ug si Oseas sab mopalanog sa kasuko sa Ginoo ngadto sa Israel tungod sa ilang mga sala.

Si Oseas nagsugod sa pagwali sa mga tuig 746, sa ato pa, sa kataposan sa mauswagon nga paghari ni Jeroboam II, sa amihanang gingharian sa Israel. Human adto, nagsugod ang 20 ka tuig sa kadunot sa gingharian nga misangko sa pagkabihag sa Samaria ug sa pagpalagpot sa mga lumolupyo (721).

Si Oseas mibarog aron pagsudya ug paghulga sa mga tawo nga walay pagpakabana. Nagpadayon siya sa pagwali samtang ang gingharian nag-anam og kahugno; iyang gitagna ang pagsilot sa mga tawo nga iresponsabli ug dili matinud-anon sa kasabotan tali sa Ginoo. Apan, nakasabot siya nga ang Ginoo magtutudlo ug dili motugot sa kaalaot, bisan sa pagkabungkag sa nasod nga walay mga rason. Pinaagi ini, ang Israel mahisama na pod sa iyang pagkasiya adtong panahon nga gisapwang sila sa kamot sa Ginoo ug gidala gawas sa Ehipto; mahimo silang kabos ug mapaubsanon nga mga tawo, nga nagsunod sa ilang Ginoo uban ang pagtoo ug gugma.

Ang libro ni Oseas nagsugod sa sugilanon sa iyang pakyas nga kaminyoon. Gikan ini, nakakuha siyag pagtulun-an alang sa Israel nga wala magmatinud-anon sa Ginoo (kapitulo 1-3).

Dayon, sa kapitulo 4-13, anaay pagsagol sa panudya, panghulga, pagdapit sa pagbag-o, ug panagna bahin sa pagkabihag. Ang kataposan nga parapo (14:2-10) nagtanyag og paglaom alang sa umaabot, sa dihang gidala na sa Ginoo ang tanang bahandi nga gitagoan sa Israel.

Translation: Spanish

Oseas encabeza a los «Profetas Menores». Menores lo son si se mide por el largo de sus libros. Pero también es cierto que muchos de ellos no han tenido en la tradición el mismo peso que los tres «Grandes». Oseas ha tenido en contra suya que era de Israel, el Reino del Norte, y que todas sus profecías se referían a dicha nación; esto no facilitó su reconocimiento por los judíos de Jerusalén que reunieron los escritos proféticos. Merece, sin embargo, una mención muy especial por ser el primero que conoció a Yavé como el amante de Israel.

Dios lo llamó para advertir en su nombre a un pueblo idólatra y materializado, y le pidió hablar, no sólo el lenguaje de Dios Sabaot, Señor de Israel, sino también el del esposo traicionado. Esa era una gran novedad. Grandes profetas que vinieron después de Oseas: Jeremías, el Segundo-Isaías, Ezequiel iban a retomar esta primera proclamación de Dios-amante. Una nueva visión de la alianza, unión y comunión de Dios con la humanidad, saldría de ahí, pasando a ser uno de los rasgos más decisivos de la fe judía, y luego, cristiana.

Para un tal mensaje, no era suficiente que el profeta supiera expresar con figuras humanas la forma divina de mirar a los hombres. La profecía auténtica no es cosa de palabras y de literatura, y era necesario que el profeta hubiese experimentado en carne propia lo que Dios siente y vive, en cierto sentido, tan realmente como nosotros. El primer profeta de Dios-amante fue un profeta engañado por su esposa, a la que, a pesar de sus infidelidades, no dejó de amar.

Oseas empezó a predicar como en el año 746, es decir, al final del próspero reino de Jeroboam II, en Israel del Norte. Inmediatamente después iban a empezar los veinte años de decadencia que tendrían por conclusión la toma de Samaria y el destierro de sus habitantes (año 721).

— El libro de Oseas comienza con el relato de su problema conyugal. De allí saca una lección para Israel, infiel a Yavé (cc. 1-3).

— Después, en los capítulos 4-13, se mezclan reproches, amenazas, invitaciones a la conversión y anuncio del destierro. Oseas, sin embargo, comprende que Dios es un educador y que no permite sin razón las desgracias y aun la destrucción de la nación. Israel va a volver a ser lo que era cuando Yavé lo tomó de la mano al sacarlo de Egipto: será un pueblo pobre y humilde, capaz de seguir a su Dios con fe y amor: 14,2-10.