Language-specific Insights

Introduction to Deuteronomy (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Deuteronomy means second law. It was so named because this law is recorded in the Bible after all the laws found in the books of Leviticus and Numbers. Nevertheless, it was partly written before those books. It was the first attempt at unifying commands and customs in order to give Israel the Law in which it would find life.

When Deuteronomy was edited in the 7th century before Christ, more than five hundred years had passed since Moses’ encounter with God. The land of Canaan had been conquered, the Kingdom of David and Solomon had been established, then, divided. The largest and most prosperous area to the north, called the Kingdom of Israel, had ceased to exist and the same destiny was, at that time, threatening the Kingdom of Judah, the southern province.

It was then that this Law of Yahweh became known, a law which revealed to the people the cause of their defeats and which offered them an opportunity for salvation. Left and forgotten in the Temple during the persecution of Manasseh, its discovery in 622 (2 K 22) was at the root of Josiah’s reform.

Moses and Deuteronomy

Deuteronomy was welcomed by the people of Israel and their shepherds as the word of God and the teaching of Moses, but the authors were priests and prophets who summarized in these pages the experience the Israelites had acquired throughout their history.

As happens in other books of the Bible, the authors of Deuteronomy placed on the lips of Moses the very discourses they themselves wanted to address to their people. In a fictitious way they imagine that, before his death, Moses foresaw the tragic fate awaiting his people. They attribute to Moses the warnings and the laws which could still save Israel. Deuteronomy, in fact, uses the preaching of the prophets concerning justice and love: it is the first effort ever made in the world to establish a responsible and fraternal society.

Love of God and the promised land

Moses had ordered the conquest of the land of Canaan. Deuteronomy says that, since this land is a gift from God, Israel must obey the Law in order to keep the land. Moses had spoken only of serving God. Deuteronomy now makes known the great laws of the love of God.

God is the one who loves first. God does not give his love indiscriminately to everyone, but loves especially those whom he chooses to serve him (Dt 7:6-8). And the proof that he has chosen Israel is found in the supernatural interventions of God in their favor, when he took them out of Egypt (Dt 4:32-40).

Israel must respond to God with love from the heart (which was not found in the ten commandments). See Dt 6:1-9.

The Israelites must preserve solidarity; they must be able to love and forgive each other (Dt 15). They must also be united around the only Temple in Jerusalem (Dt 12).

The way to love God is to love him faithfully (Dt 13).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

申命纪的意思是第二套法律。继肋未纪和户籍纪的法律之后，圣经中出现了申命纪中的法律条文。称此书为申命纪，也就是重申前命的意思。但在史实上，申命纪的成书时间比另外两本要早得多。申命纪首次尝试了如何使以色列人的传统和习俗得到统一，以便给民族提供赋有生命的法律。

大约在公元前七世纪，人们编撰了申命纪，梅瑟会见天主后又过了五百年的时间。其间以色列人征服了迦南。达味和所罗门王国经历了辉煌的繁荣后，江山一分为二。此书写成时，北部最大最富庶的地区以色列王国已灭亡，同样的命运正威胁着南部的犹大王国。

正是在这种情形下，雅威的法律传扬开来，为了能帮助民众认识失败的原因，珍视获救的机会。在默纳舍迫害时期，这套法律被遗忘在圣殿。人们在前622年（列下22章）发现并找回了这套法律，它便成为约史雅改革的基础。

梅瑟和申命纪

以色列的民众和他们的领袖真心诚意地接受了申命纪的法律，把书中的内容看成是直接来自天主的圣言，是梅瑟的教诲。事实上申命纪的作者是司祭和先知，他们把以色列民众在历史上的经历加以总结，写下了这本书。

如同圣经中其它的书，此书的作者把他们自己想要对人民说的话，借梅瑟之口表达出来。作者用文学表达的方式，设想出梅瑟死后他对民众悲惨结局的预示。他们将那些依旧可拯救以色列的誓言和法律通通归到梅瑟的名下。事实上，申命纪记载了先知们在正义和爱的主题上，对民众的教诲。这或许是人类最早的、对友爱社会、责任感及手足之情的倡导。

天主的爱和许诺之地

梅瑟下过要征服迦南地的命令。申命纪中说，既然这块土地是天主的礼物，为了保有这块土地，以色列民众就必须遵守天主的律法。

梅瑟谈到奉献于天主，申命纪是宣布天主之爱的法律。

是天主先爱了我们。天主以不同的方式，不同的情怀爱着他创造的每一个人，爱与爱的方式虽有不同，性质却是一样的。天主特别钟爱那些被选来侍奉他的人（申7:6）。以色列必须衷心地以爱回报天主（十诫中却没有提及），见申6:1-9。以色列人必须保持团结，要学会怎样彼此相爱和原谅（申15）。他们还必须团结在耶路撒冷的唯一圣殿周围（申12）。

Translation: Tagalog

Pangalawang Batas ang ibig sabihin ng Deuteronomio. Ganito ang itinawag dito dahil sa pagkakalagay nito sa ating Biblia pagkatapos ng kabuuan ng mga batas na nasa mga aklat ng Levitico at Mga Bilang. Subalit unang isinulat ang Deuteronomio kaysa mga ito. Para pag isahin ang mga utos at mga kaugalian ang unang layunin nito at para ibigay sa Israel ang Batas na katatagpuan nito ng buhay.

At nang inedit ang Deuteronomio, sa ika-7 dantaon bago dumating si Kristo, higit sa limandaang taon na ang lumipas mula nang makipagtagpo si Moises sa Diyos. Nasakop na ang lupain ng Kanaan, naitatag na ang Kaharian nina David at Solomon at pagkatapos ay nahati.

Bumagsak na ang mas malaki at mas masaganang probinsya sa hilaga na tinatawag na Kaharian ng Israel. At gayon ding kapalaran ang nagbabanta nang mga taong iyon sa Kaharian ng Juda na probinsya sa timog.
Noon ipinagbigay-alam ang Batas na ito ni Yawe. Inilantad nito sa kanyang bayan ang dahilan ng kanilang mga pagkatalo at iniaalok ang isang pagkakataon para maligtas. Matagal na itong nalimutan sa Templo sa panahon ng pag-uusig ni Manases. Ngunit ang pagkatuklas dito sa taong 622 (2 H 22) ang siyang pinakaugat ng reporma ni Yosias.

Si Moises at ang Deuteronomio

Tinanggap ng bayan ng Israel at ng kanilang mga pastol ang Deuteronomio bilang salita ng Diyos at aral ni Moises, pero ang mga pari at ang mga propeta naman ang sumulat nito. Binuod nila sa mga pahinang ito ang kanilang karanasan sa kabuuan ng kanilang kasaysayan.

Tulad sa iba pang mga libro sa Biblia, inilagay sa bibig ni Moises ng mga sumulat ng Deuteronomio ang mga diskursong gusto nila mismong sabihin sa kanilang bayan. Gawa-gawa lamang ang pagsasalaysay nila na bago mamatay ay nakinikinita na ni Moises ang masaklap na kapalarang naghihintay sa kanyang bayan. Sinasabi nilang sa kanya galing ang mga babala at mga batas na pupuwede pang magligtas sa Israel. Sa totoo'y ginagamit ng Deuteronomio ang pangangaral ng mga propeta tungkol sa katarungan at pag-ibig: ito ang kauna-unahang pagsisikap na ginawa sa daigdig para bumuo ng isang lipunang may pagkakaisa't pagka kapatiran.

Translation: Cebuano

Ang Deuteronomio ikaduhang balaod. Gigamit kining ngalana, kay ang maong balaod nahimutang man sa Biblia human sa mga balaod sa Levitico ug Mga Numero. Apan bisan pa ini, kining basahona unang nasulat sa nahisgotang duha ka basahon. Ang una ning lakang paghiusa sa kasugoan ug mga kostumbre sa Israel aron pinaagi sa Balaod makaplagan ang tinuod nga kinabuhi.

Dihang gihashasan ang Deuteronomio sa ikapitong siglo sa wala pa si Cristo, milabay na nig kapin sa 500 ka tuig sukad sa talagsaong kasinatian ni Moises uban sa Diyos. Ang yuta sa Canaan gibuntog nila ug natukod ang gingharian ni David ug Solomon unya, nabahin ni. Ang labing dako ug mauswagong dapit sa amihanan ginganlag Gingharian sa Israel nga nailog sa langyawng nasod. Sa maong panahon nag-atubang sa samang hulga ang gingharian sa habagatan, ang Gingharian sa Juda.

Ining panahona nasinati sa katawhan ang Balaod ni Yahweh nga nagpadayag sa hinungdan sa ilang kaparotan ug nagtanyag og kahigayonan sa kaluwasan. Nalimtan kining basahona sa Templo panahon sa panglutos ni Manases ug nakaplagan sa tuig 622 BC (2 H 22), sa paghimo ni Hari Osias og dagkong kabag-ohan.

Si Moises ug ang Deuteronomio

Ang Deuteronomio gidawat sa katawhan sa Israel ug sa ilang kadagkoan isip pulong sa Diyos ug pagtulon-an ni Moises. Apan gisulat ni sa mga pari ug propeta agig sumada sa kasinatian nila sa tibuok kasaysayan.

Sama sa nahitabo sa ubang basahon sa Biblia, gibutang sa tagsulat sa Deuteronomio sa baba ni Moises ang wali nila sa katawhan. Nagmugna silag paagi sa paghanduraw nga sa wala pa mamatay nakakita na si Moises sa masulub-ong dangatan sa katawhan. Gihimo nila nga maiya ni Moises ang mga pasidaan ug balaod nga makaluwas sa Israel. Apan sa pagkatinuod ang Deuteronomio nagamit sa mga wali sa mga propeta mahitungod sa hustisya ug gugma: ang unang paningkamot sa kalibotan pagtukod og katilingban nga dunay inigsoonay.

Ang Gugma sa Diyos ug ang Yuta sa saad

Nagmando si Moises sa pagbuntog sa yuta sa Canaan. Gihisgotan sa Deuteronomio nga kay gasa man sa Diyos kining yutaa, tumanon sa Israel ang Balaod aron mailaha ang yuta.

Naghisgot pod si Moises sa pag-alagad sa Diyos samtang ang Deutoronomio nagpadayag sa mga importanting balaod sa paghigugma sa Diyos.
Unang nahigugma nato ang Diyos. Way gipihig ang iyang gugma. Apan makadawat sa talagsaong gugma ang gitawag sa pag-alagad sa Diyos (Dt 7:6-8). Ang pagluwas Niya sa katawhan sa Ehipto dakong kamatuoran sa dako niyang gugma sa Israel, gugma nga nagmatuod sa diyosnong pagpangilabot nga labaw pa sa kinaiyahan (Dt 4:32-40).

Busa, kinahanglang tubagon sa Israel ang Diyos pinaagi sa gugma nga nagsukad sa kailadman (balaod ni nga wala masakop sa 10 ka sugo) (Basaha ang Dt 6:1-9).

Ampingan sa Israel ang pag-inunongay; maghigugmaay ug magpasayloay sila (Dt 15), ug magkahiusa sa mao rang Templo sa Jerusalem (Dt 12).

Ang hustong pamaagi sa paghigugma sa Diyos mao ang paghimo ini nga matinud-anon (Dt 13).

Translation: Spanish

Deuteronomio significa “Segunda Ley”, y fue llamado así por estar ubicado en la Biblia después del conjunto de leyes que ocupan los libros del Levítico y de los Números. Sin embargo, fue escrito antes que éstos. Fue el primer intento para unificar mandamientos y costumbres y dar a Israel la Ley en que encontraría la vida.

La primera redacción del Deuteronomio tuvo lugar cuando ya habían transcurrido más de quinientos años desde el encuentro de Moisés con Dios. La tierra de Canaán había sido conquistada, el reino de David y Salomón se había levantado y, luego, dividido y debilitado. La provincia más grande y próspera, la del norte, llamada Reino de Israel, había dejado de existir, y la misma suerte amenazaba al Reino de Judá, la provincia del sur, en aquellos años del siglo VII antes de Cristo.

Fue entonces cuando llegó a ser pública esta Ley de Yavé, que denunciaba a su pueblo la causa de sus reveses y le ofrecía una oportunidad para salvarse. Olvidada en el Templo durante la persecución de Manasés, su descubrimiento, en el año 622 (2Re 22,1), originó la reforma de Josías.

En forma ficticia, el autor atribuye a Moisés las advertencias y las leyes que se leen en el presente libro. Ubica en las estepas de Moab, al otro lado del Jordán, los acontecimientos que ahí se leen. Es entonces cuando Moisés, poco antes de su muerte, da a Israel las leyes que pueden salvarlo.

El amor de Dios y la tierra de las promesas

Moisés había exigido la conquista de la tierra de Canaán. Ya eran dueños de ella y trataban de hacer buena figura entre los grandes de su tiempo. Dotados de un poder central, con un ejército, con templos y un clero respetado, pagaban un tributo a su Dios, pero en realidad, habían vuelto a ser como los demás pueblos.

Moisés había hablado de servir sólo a Yavé. El Deuteronomio, ahora, recuerda insistentemente a Israel que Yavé lo ha amado y escogido. Israel es ahora el pueblo al que Yavé ha concedido su alianza, y debe responderle con amor de corazón. Ver Dt 6,1.

Amor a Dios, bien es cierto, pero también amor al prójimo. El libro quiere fortalecer la unidad del pueblo, y muestra cómo el amor de Dios a su pueblo le exige crear una sociedad solidaria y fraternal.

Las principales divisiones del libro, pues, serán las siguientes:

1. Mirada retrospectiva y llamada de atención: capítulos 1,1—4,43.

2. Síntesis de los hechos narrados en el Éxodo y los Números: capítulos 4,44—11,32.

El autor insiste en la importancia del amor para comprender la ley de Dios.

3. Preceptos que corrigen y revisan las legislaciones anteriores: capítulos 12—28.

4. Un epílogo reúne textos de carácter exhortativo: capítulos: 29—34.

El libro concluye con la muerte de Moisés y el nuevo liderazgo de Josué.

Introduction to Micah (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Micah was Isaiah’s contemporary. He spoke about the same situation, and yet it is easy to see a striking contrast between the two: Micah, a man from the country; Isaiah, distinguished and learned.

Micah was from Moresheth, a village at the edge of the lowland through which all the armies of Assyria and Egypt passed. He was well acquainted with the suffering and the destruction of war and with the exploitation of the peasants as well. One day God called him and gave him strength, justice and courage to go and denounce Israel’s sins. He spoke in the name of a God whom no one loved and violently denounced the injustices which were practiced everywhere.

Some of the words which Micah addressed to Israel, whose ruin was imminent, were later modified to adapt them to the situation of Jerusalem and of the kingdom of Judah, when they were undergoing a similar crisis.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

米该亚和依撒意亚是同时代的人。他和依撒意亚提到相同的情况，但是这两个人是很容易分辨的：米该亚来自乡间，而依撒意亚则是有名望、有学问的。

米该亚是摩肋舍特人，这个村庄位于低地的边缘，这是亚述和埃及所有敌人的必经之地。他深知战争所造成的苦难和破坏，也了解农民们所受的剥削。有一天，天主召唤了他，赐给他力量、正义和勇气去揭发以色列的罪恶。他以人人敬而远之的天主之名发言，并大力地斥责随处可见的不公情形。和依撒意亚一样，在指责他所处的社会的同时，他也宣告了未来的耶路撒冷和犹大王国的情况，因为他们也面临了相似的危机。

Translation: Tagalog

Kapanahon ni Isaias si Mikeas. Nagsalita siya tungkol sa parehong mga sitwas¬yon, pero madali pa ring paghambingin ang dalawa: tagabukid si Mikeas at may pinag-aralan naman at kilala si Isaias.

Taga-Moreset si Mikeas, isang nayon sa may hangganan ng kapatagan na dinaraanan ng lahat ng hukbo ng Asiria at Ehipto. Alam niya ang mga paghihirap at mga pagkawasak na hatid ng digmaan, pati ang pagsasamantala sa mga magbubukid. Isang araw, tinawag siya ng Diyos at binigyan ng lakas, katarungan at tapang para simulang ilantad at tuligsain ang mga kasalanan ng Israel. Nagsalita siya sa ngalan ng Diyos na walang sinumang nagmamahal, at buong dahas na inilantad at binatikos ang ginagawang mga pang-aapi sa lahat ng lugar.

Ilan sa mga salitang sinabi ni Mikeas para sa Israel na nalalapit na ang pagkawasak, ang binago paglipas ng ilang panahon para iayon sa kalagayan ng Jerusalem at ng kaharian ng Juda nang ang mga ito ay nahaharap din sa katulad na krisis.

Translation: Cebuano

Si Mikeas katalirongan ni Isaias. Naghisgot siya sa susamang sitwasyon, apan dali ra sab nga mailhan ang kalainan sa duha: Si Mikeas gikan sa baryo; samtang si Isaias, inila ug maalamon nga tawo.

Si Mikeas gikan sa Moreset, balangay daplin sa kapatagan, diin ang kasundalohan sa Asiria ug Ehipto molabay. Sinati kaayo niya ang kalisod ug kadaot sa gubat, ug ang panglupig nga naangkon sa mga mag-uuma. Usa ana ka adlaw, ang Ginoo nagtawag niya ug gihatagan siyag kalig-on, hustisya, ug kaisog sa pag-adto ug pagpanghimaraot sa mga sala sa Israel. Nagsulti siya sa ngalan sa Ginoo, nga walay nahigugma, ug maisogon niyang gipanghimaraot ang mga inhustisya nga gibuhat bisag asa. Sama ni Isaias, diha sa pagpanghimaraot sa katilingban nga iyang gipuy-an, nagbalita siya sa kauswagan nga gitapigan sa Ginoo alang sa Jerusalem sa umaabot nga mga adlaw.

Ang ubang pulong ni Mikeas nga gipadayag sa Israel, kang kansang pagkabungkag umaabot na, gipangusab sa kadugayan aron pagpahaom ini sa situwasyon sa Jerusalem ug sa gingharian sa Juda, dihang miagi sab sila sa susamang krisis.

Translation: Spanish

Miqueas es exactamente contemporáneo de Isaías y habló respecto a las mismas situaciones. Era de Moreset, pueblo a orillas de la llanura por donde pasaban todos los ejércitos de Asiria o Egipto. Conocía los sufrimientos y destrucciones de la guerra y también la explotación del campesino. Un día Dios lo llamó y le dio «fuerza, justicia y valentía» para que fuera a denunciar los pecados de Israel. Habló en nombre de un Dios a quien nadie amaba y denunció con suma violencia las injusticias que se cometían por todas partes. Como Isaías, al condenar la sociedad en que vivía, anunció la prosperidad que Yavé reservaba a Jerusalén en tiempos futuros.

Algunas de las palabras que Miqueas dirigió al pueblo de Israel, cuya ruina era inminente, fueron más tarde modificadas para adaptarlas a la situación de Jerusalén y del Reino de Judá, cuando éstos pasaron por una crisis semejante.

Introduction to Revelation (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

John, the Evangelist, brother of James the Martyr (Acts 12), was deported to Patmos island for the sake of faith. From there he sent us this “Revelation.” Skies opened, angels and tragedies, corruption of the well-to-do and the blood of martyrs: God’s judgment goes down the centuries. God’s glory has come near and only a curtain divides us. Everything is brought to an end in the heavenly city.

Why does Revelation have the reputation of being a mysterious book, hard to understand and why, for many people, does it have a terrifying meaning? Can it be because there, many seek secret figures and messages which might be adapted to current events as if John had announced them in detail?

If we want to avoid misunderstanding the images and the style of the Revelation of John we should first know that “revelations,” or “apocalypses” were a popular form of literature at the time of Jesus. There was an Apocalypse of Isaiah, one of Moses, and many others. It was a way of interpreting contemporary events wrapped up in formidable images, with visions and angels. The author of the book attributed it to a known prophet of the past, but only related events that were already known, trying to draw conclusions and showing what God wanted to achieve.

In writing this “Revelation of Jesus Christ,” John was expressing what the Lord taught him in many ways by means of his gifts as a prophet, but he also adopted the usual formulae of apocalyptic books. When he dealt with contemporary events, he placed them in his visions and fantastic illustrations. He did the same in the second part of his book, teaching us what history would be. He did not intend to relate future events (the Lord had not given him a video of them) but tells us what was at stake and who would be the real actors. We will better understand this Revelation if we interpret the visions, numbers and symbols according to the rules of apocalyptic literature. Then we shall see that the Revelation of Jesus Christ is neither difficult nor terrifying but full of joy and hope.

The risen Christ is the center of history; the world is the place of the struggle between the church, headed by Christ, and Satan’s forces; Christians are called to give their witness with courage.

In this book we can see seven series, each with seven elements, in four major parts:

– the seven messages to the churches, chapters 1–3;
– the fulfillment of the Old Testament, chapters 4–11;
– the Church faces the Roman Empire, chapters 12–19;
– the last days and the heavenly Jerusalem, chapters 20–22.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

若望在极度喜悦中看到复活基督的光荣，因此他理解教会已开始受到迫害的命运。这是本书的起源，耶稣基督的默示。

为什么人们会认为默示录是一部神秘的书，难以理解？为什么对许多人而言，书中确有惊人的寓意？会不会是因为有许多人想从中找寻到适用于当前事件的神秘人物或讯息，就像若望曾清清楚楚地宣告过的。

如果我们要避免曲解若望默示录中的形象和文体，我们首先该懂得“默示录”（或“启示录”）所采用的文学形式，是耶稣时代普遍应用的。在这之前也有依撒意亚默示录、梅瑟默示录以及其他先知的著书。他们都运用了一种转译法写作：把周围发生的事件包裹在千奇百怪的形象、神视和天使形象中表达。本书作者将书归功于过去的一位先知，他陈述的是已为人知的大小事件，试著作总结并展示天主想得到的东西。

写作“耶稣基督默示录”，若望是在运用他做先知的神恩，从多种角度、用各种方法来表达上主对他的教导。不过他也应用了一般启示录惯用的形式。

当提到他同时代发生的事件时，若望把它们置于神视和神奇的幻像里。在书中第二部分，他也这样写作，教导我们历史将会怎样。他没有试图讲述将来的事件，而是告诉我们历史中危急的时刻，以及其中真正的角色是谁。如果我们按照启示文学的规则来阐释书中诸多的神视、数字和征兆，就能更好地理解默示录。然后我们会发现：耶稣基督的默示既不难理解又不令人恐惧，而是充满喜乐和希望。

复活的基督是历史的中心。世界是以基督为领袖的教会和撒殚的力量抗争的战场，基督徒受到召唤，要以勇气来作见证。

这部书分为四大部份，有七个系列，每一系列有七要件，这四部份是：

给教会的七项讯息，1-3章；
旧约的实现，4-11章；
面对罗马帝国的教会，12-19章；
末日和天上的耶路撒冷，20-22章。

Translation: Tagalog

Inagawan ako ng diwa, sabi ni Juan at nakakita ako. At sunod na isinasalaysay ni Juan ang mga pangitain na sa mga ito niya namalas ang kaluwalhatian ni Jesus na muling binuhay at nahiwatigan din ang mga pagsubok na haharapin ng Iglesya.

Bakit itinuturing ang Pagbubunyag na mahiwagang aklat na may nakapangingilabot na kahulugan? Dahil kaya marami ang naghahanap doon ng mga lihim na anyo at mensahe na maaaring iangkop sa kasalukuyang mga pangyayari na tila ipinahayag ni Juan ang bawat detalye?

Pagbubunyag ito ni Jesuscristo. Dapat nating malaman na uso sa panahon ni Jesus ang mga aklat na tinatawag na “Pagbubunyag” (o Apokalipsis). Kaya nga, alam natin ang isang Pagbubunyag ni Isaias, isa pang tinatawag na kay Moises at isa pang tinatawag na kay Enoc… Hangad ng mga aklat na nabanggit na maipaliwanag ang mga pangyayari sa kapanahunang iyon, ngunit ikinubli ang mga pangyayaring nasabi at nadamtan ng maraming larawan. Kaya pinag-uusapan ang mga iyon sa pamamagitan ng mga pangitaing likhang-isip lamang at mga larawang hindi kapani-paniwala.

Kayat para sa mga mambabasa, naging isang laro ito para kilalanin ang sariling realidad sa isang paraang kumplikado.

Kaya nga, hinahangad ni Juan na ipaliwanag ang kanyang kaalamang pampropesiya hinggil sa kasaysayan sa anyo ng isang pagbubunyag at mauunawaan natin ang kanyang mensahe kung hindi natin tatanggaping literal ang lahat. Sa halip, kailangang bigyang-katuturan natin ang mga pangitain, bilang at sagisag, o makapagbunyag ayon sa mga tuntuning tangi sa panitikang apokaliptiko.

Gayunman, sa bawat dantaon maraming tao ang nag-aakala na nasa sentro sila ng mga pangyayari at iniisip nila na ang kanilang panahon ang tinutukoy ng Pagbubunyag. Kaya ipinaliliwanag nila ang aklat sa paraan na waring ipinahayag ni Juan ang bawat detalye ng kasalukuyang kasaysayan. Makikita naman natin na hindi mahirap unawain ang Pagbubunyag ni lalong nakapangingilabot kundi puno ng pag-asa. Ang Nabuhay na Kristo ang sentro ng kasaysayan; ang daigdig ay ang pook ng tunggalian ng simbahan, sa pamumuno ni Kristo, at ng mga lakas ni Satanas; tinatawagan ang mga Kristiyano na magpatotoo nang buong-tapang.

Sa aklat na ito matatagpuan ang pitong sunud-sunod na mga pangyayari, na pito ang sangkap ng bawat isa. Apat naman ang pangunahing bahagi ng aklat:

– Ang pitong mensahe sa mga Iglesya, kab.1-3.
– Ang katuparan ng Matandang Tipan, kab. 4-11.
– Hinaharap ng Iglesya ang Imperyo ng Roma, kab. 11-19:6.
– Ang mga huling araw at ang makalangit na Jerusalem, kab. 20-22.

Translation: Cebuano

Taliwala sa tumang kalipay, nakita ni Juan ang himaya sa nabanhawng Cristo. Busa, nasabtan niya ang dangatan sa simbahan nga gihulga sa unang panglutos. Sinugdan ni sa iyang libro: Ang “REBELASYON” ni Cristo.

Nganong naila ang “rebelasyon” nga misteryosong libro, lisod sabton; ug nganong duna ni makahadlok nga kahulogan alang sa daghang katawhan? Tungod ba kaha, kay daghang mangita sa tinagong mensahe ini aron ipahiuyon sa panghitabo karon nga daw gibalita na ni Juan ang detalye?

Kasagaran, tungod ni sa kamatuoran nga sa panahon ni Jesus, uso kaayo ang sinulat nga apokaliptiko. Nasayran nato nga dunay Apocalipsis si Isaias, si Moises, ug si Enoc… ang maong mga libro nagpahayag sa panghitabo anang panahona, apan gilimisan ni sa panan-awon ug nindot nga mga hulagway. Busa, alang sa magbabasa, dula ni sa pag-ila sa matuod nga kahimtang nga gipasundayag sa binag-ong paagi.

Busa, kon buot si Juan nga mopatin-aw sa propetikong pagsabot sa kasaysayang apocaliptiko, masabtan nato ang iyang mensahe kon dili literalon pagsabot. Hinunoa, sabton ta ang mga panan-awon, numero, ug mga simbolo sumala sa gimbut-an nga sa mga apocaliptiko lang nga sinulat. Ug atong makita nga ang “Rebelasyon ni JesuCristo” dili lisod ug makalilisang, apan puno sa paglaom.

Ang nabanhaw nga Cristo sentro sa kasaysayan; ang kalibotan dapit sa panagbangi tali sa Simbahan (nga gipangulohan ni Cristo), ug sa mga kaabin ni Satanas. Ang kristyanos gitawag aron pagsusi uban ang kaisog.

Ining libroha, makita ang pito ka kutay; ang matag usa dunay pito ka elemento sa upat ka dagkong bahin:

– Ang pito ka mensahe sa mga Simbahan, sa Kapitulo 1-3.
– Pagbalik-susi sa Daang Kasabotan, sa Kapitulo 4-11.
– Ang Simbahan nag-atubang sa Imperyo Romano (Gingharian sa Roma), sa kapitulo 12-19:6.
– Ang kataposang mga adlaw ug ang langitnong Jerusalem, sa Kapitulo 20-22.

Translation: Spanish

Juan “el Profeta” –tal vez el mismo que escribió el Evangelio– fue deportado a la isla de Patmos a causa de su fe. Desde ese lugar nos legó este Apocalipsis de Jesucristo. Cielos abiertos, ángeles y catástrofes, corrupción de los satisfechos y sangre de los mártires: el juicio de Dios atraviesa toda nuestra historia. La gloria de Dios está a nuestro lado, detrás de la cortina, y todo desemboca en la ciudad celestial.

¿Por qué el Apocalipsis tiene ahora reputación de ser un libro misterioso y difícil de entender, y para muchos Apocalipsis tiene sentido de terrorífico? ¿Acaso será porque algunos buscan en él mensajes secretos que podrían referirse a nuestro tiempo?

Para poder entender el Apocalipsis de Juan, debemos saber que la «apocalipsis» era una forma de literatura muy de moda en la época de Jesús. Era un arte de escribir con imágenes grandiosas, visiones y ángeles sobre acontecimientos contemporáneos: véase al respecto la Introducción a Daniel.

Al escribir este libro, que nos ayudaría a entender mejor lo que sucede a nuestro alrededor y a cumplir con más empeño nuestra misión de cristianos, Juan expresó lo que el Señor le había enseñado por la experiencia o mediante sus dones de profeta, pero utilizó conscientemente el estilo y las fórmulas habituales de la literatura apocalíptica. Pintó con imágenes fantásticas los acontecimientos que presenciaba, el Evangelio llevado a las naciones, la Iglesia combatida y los primeros mártires. Y sus visiones hoy indican cuál es la trama y cuáles los verdaderos actores de la historia presente.

El “Apocalipsis de Jesucristo” no es ni difícil ni terrorífico sino lleno de alegría y de esperanza. Cristo resucitado es el centro de la historia; el mundo es el escenario de la lucha entre la Iglesia, encabezada por Cristo, y las fuerzas del demonio; los cristianos son llamados a dar valientemente su testimonio.

Se pueden reconocer en el Apocalipsis siete series de siete elementos cada una, distribuidas en cuatro grandes partes:

— Los siete mensajes a las Iglesias, cap. 1-3.
— Balance del Antiguo Testamento, cap. 4-9.
— La Iglesia se enfrenta con el imperio romano, cap. 13,1 – 19,6.
— Los últimos tiempos y la Jerusalén celestial, cap. 20-22.

En el centro del libro, los tres grandes ejes de la historia cristiana: capítulos 10 – 12.

–- El secreto de Dios revelado, Dios hecho hombre: cap. 10.
–- El Evangelio proclamado: cap. 11.
–- La rebeldía contra el plan de Dios: cap. 12

Introduction to Nehemiah (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The books of Samuel and Kings related five centuries of Israel’s history without interruption, from David to the Babylonian exile.

Then came the seventy years of “Captivity,” or Exile. Not all the people were de ported. Most of the people who remained on the land were small farmers. They had neither political nor spiritual leaders and did little to put the nation back on its feet.

In the year 538 B.C. a decree of Cyrus, conqueror of the Chaldeans, authorized the return to their homeland of all the Jews deported to Babylon. This gesture of Cyrus was above all political, but the Bible sees in it the fulfillment of God’s promises to the prophets (especially to Jeremiah and Ezekiel). The decree of Cyrus marked the beginning of the return of the deportees: they were to revive the nation. The first came back with Zorobabel, a descendant of the kings. After a difficult start, they re organized themselves under the direction of Ezra and Nehemiah in the following century.

The decree of Cyrus did not modify the political situation of Palestine which had become a province of the Empire. Jerusalem remained under the authority of Samaria with regard to administration and the aristocracy of Samaria had no desire to be surpassed by the notables of Judah returning to their homeland after fifty years of exile. This accounts for the conflict between Jews and Samaritans which was to remain irreconcilable.

Not all the Jews returned to their land. Many of them had emigrated abroad before the exile and remained in the countries where they were living: Egypt, Assyria, Persia. Others, who had been deported, did not come back from Babylon, for they had succeeded in overcoming their miserable situation with one another’s help, and now held good positions there. Those who returned arrived as families and organized groups; they were the Jews who had best assimilated the prophets’ message, urging them to rebuild a purified and holy Israel.

For them a first danger was that, by settling in their homeland among foreigners and Jews not too attuned to their mission, they might lose their enthusiasm. That is why the work of Ezra and Nehemiah was very important in keeping the Jews united among themselves and apart from everyone else. See especially the problem of mixed marriages (Ezra 9-10; Ne 9:2 and 13:10-30).

Later, in his biblical work, Ezra played a decisive role by collecting the books and putting them together for the first time, and making the Sacred Book the basis of their religion. Until that time, the existing books of the Bible were kept only in the hands of the priests, and it was enough for the people to attend the traditional Temple ceremonies. It was Ezra who started a new form of worship through which the communal reading of the Bible would become the basis of the people’s religious life, bringing them to a more grounded and responsible faith. See Nehemiah 8. Ezra’s role in the formation of the Bible is remembered in 2 Maccabees 2:13-14.

Ezra’s reform gave the Jewish community of the post-Babylonian exile its unique features. the people of God became a holy people, consecrated to God and separated from others by the many barriers of their Law. Their reason for being was to maintain the worship of the only God and, since they did not have national independence, their priests held both civil and religious power, in the name of God.

At first, these two books formed only one book. They provide us with some information concerning the work accomplished by these two men. The following steps toward the restoration of the Jewish community can be seen:

– Beginning with the decree of Cyrus in 538 B.C., several groups of exiles come back to Jerusalem and Zerubbabel rebuilds THE TEMPLE: see Ezra 1:1 to 4:5 and 4:24 to 6:2.

– Then, the enemies of the Jews try to prevent the reconstruction of THE CITY (see Ezra 4:7-23).

– In 458 perhaps, Ezra comes to organize the community, imposing the Law of Moses as a rule (see Ezra 7 to 10).

– In 445 Nehemiah comes from Persia and he rebuilds THE WALLS. Then he administers Jerusalem for twelve years (see Ne 1 to 7).

– Finally, there is Nehemiah’s second mission in 425 (see Ne 13).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

乃赫米雅（厄斯德拉下）：引言历史背景

《撒慕尔纪》和《列王纪》叙述了从达味时代到流放至巴比伦这五百年的以色列历史，中间没有间断。

接下来便是七十年的沦陷，或者说是流放。但是并非所有百姓都遭到流放。留在国土上的大部分是小农，他们没有领导者，也没有精神上的领袖，因此对于光复国家无所作为。

公元前538年，加色丁的征服者居鲁士发了一道谕令，让流放到巴比伦的所有以色列人返回他们的家园。居鲁士的这一姿态，首先是出于政治目的，圣经将此视为天主对先知们（尤其是耶肋米亚和厄则克耳）的许诺的应验。居鲁士的谕令标志着流放者回归的开始：他们将要复兴国家。首先启程回国的人是和国王的后裔则鲁巴贝耳一起走的。历经了艰难的开头之后，犹太人终于在下一个世纪，在厄斯德拉和乃赫米雅的引导下得到了重组。

厄斯德拉的改革

居鲁士的谕令并未缓和已成为波斯帝国一个省份的巴勒斯坦的政治局势。耶路撒冷仍然处于撒玛利亚人的管辖之下，撒玛利亚贵族不想被经过五十年的流放之后重返家园的犹太贵族后来居上。这便引发了犹太人和撒玛利亚人之间不可调和的冲突。

并非所有的犹太人都回到了故土。许多人在流放之前就已移居他国，并继续留在他们的居住国，如埃及、亚述、波斯等地。有些被流放到巴比伦的人没有回来，因为他们互相帮助，已成功地克服了困难，在当地享有不错的地位。而那些以整个家族或以有组织的团体形式迁回的，是最能认同先知信息的犹太人，这促成他们重建一个纯洁神圣的以色列。

对他们来说，第一项危机就是定居在外方人充斥的家园，犹太人并没有完全认知他们的使命，这可能使他们失去热情。这就是厄斯德拉和乃赫米雅促成犹太人本身团结，不和其他民族混在一起的工作，它的重要性所在。请特别参阅异族通婚的问题（厄上9-10；厄下9:2和13:10-30）。

后来，在圣经工作中，对于收集书卷并首次将这些作品编纂在一起，使圣典形成宗教基础这方面，厄斯德拉扮演了决定性的角色。在此之前，圣经都是被收藏在宫殿里或把持于司祭的手中，对民众来说，只要能参加传统的圣殿仪式就足够了。

厄斯德拉开创了新的礼拜形式，使共同阅读圣经成为民众宗教生活的基础，从而使他们的信仰更稳固。见厄下9:2。加下2:13-14追忆了厄斯德拉在编纂圣经成书上的地位。

厄斯德拉的改革使经过巴比伦流放之后的犹太团体有了其独特性。天主的子民成为一神圣的民族，献身于天主，并以许多律法屏障和其他民族相隔离。他们生存就是要维持对唯一天主的敬拜，而且因为他们并非独立国家，司祭便以天主之名掌握了世俗和宗教的权力。

《厄斯德拉》和《乃赫米雅》

最早，这两卷书是不分的。即使现在，我们也称前者为厄斯德拉上，后者为厄斯德拉下（乃赫米亚）。这些书卷提供了有关这两个人所完成的工作的资料。以下是犹太团体光复的步骤：

1) 从公元前538年居鲁士颁布谕令开始，好些被流放的团体和则鲁巴贝耳返回故土，重建圣殿（厄上1:1-4:5；4:24-6:2）。

2) 而后，犹太人的敌众想要阻止圣城的重建（厄上4:7-23）。

3) 大约在公元前458年，厄斯德拉开始组织团体，将梅瑟律法强制成规则（厄上7-10）。

4) 公元前445年，乃赫米雅从波斯归来，重筑城墙，而后治理耶路撒冷长达十二年（厄下1-7）。

5) 最后则是乃赫米雅在公元前425年的第二项使命（厄下13）。

Translation: Tagalog

Mga Kaalamang Pangkasaysayan

Isinalaysay sa atin ng mga libro ni Samuel at ng Mga Hari ang limang dantaong walang lagot na kasaysayan ng Israel, mula kay David hanggang sa Pagkatapon sa Babilonia.

At pagkatapos ay dumating naman ang pitumpung taon ng “Pagkabihag” o Pagkatapon. Hindi naman idineport ang buong bayan. Mas malaking bahagi ng sambayanan na binubuo ng maliliit na magsasaka ang naiwan sa kanilang lupain. Pero wala silang mga pinuno o mga lider espirituwal, wala silang ginawa para ibangon ang kanilang bansa. Nabuhay lamang muli ang bansa dahil sa mga itinapon na umuwing kasama ni Zorobabel pabalik sa kanilang lupain. At pagkaraan ng mahirap na pagsisimula, nareorganisa sila sa ilalim ng pamumuno nina Esdras at Nehemias.

Ang Reporma ng Esdras

Hindi lahat ng Judio ay bumalik sa kanilang lupain. Marami sa kanila ang nangibang-bayan na bago pa ang Pagkatapon at nanatili sila sa mga bayang kanilang tinitirhan: sa Ehipto, Asiria, Persia. Ang iba naman sa mga idineport ay hindi umuwi mula sa Babilonia kung saan nila napagtagumpayan ang miserable nilang kalagayan, at sa pagtutulung-tulong ay nagkaroon sila ng magagandang posisyon. Pero ang mga nagsibalik ay pami-pamilyang dumating at bilang mga grupong organisado. Sila ang lubos na nakapagsaloob sa mensahe ng mga propeta na nag-aanyaya sa kanilang itayong muli ang isang Israel na dinalisay at banal.

Para sa kanila, ito ang unang panganib na makakaharap nila sa pagtira sa sariling bayan sa piling ng mga dayuhan at mga Judiong di gaanong mulat sa kanilang misyon: baka mawalan sila ng sigasig. Kaya mahalaga ang gawa nina Esdras at Nehemias sa pagpapanatili sa pagkakabuklod ng mga Judio sa isa’t isa at hiwalay sa lahat ng iba pa. Tingnan lalo na ang problema ng pag-aasawa ng mga may magkaibang relihiyon (Esdras 9-10; Nehemias 9:2 at 13:10-30).
At naging mahalaga ang gawang pambiblia ni Esdras na siyang nagtipon sa mga libro ng Biblia sa unang pagkakataon, at pagkatapos ay ginawang base ng kanilang relihiyon ang Banal na Aklat. Hanggang sa mga sandaling iyon, ang mga libro ng Biblia na meron na noon ay nasa palasyo lamang o sa mga kamay ng mga pari at sapat na para sa bayan ang dumalo sa tradisyunal na mga seremonya sa Templo. Si Esdras ang nagsimula ng isang bagong paraan ng pagsamba kung saan ang pangkomunidad na pagbasa sa Biblia ang magiging base ng buhay relihiyoso ng mga sambayanan. Ito ang maghahatid sa kanila sa isang pananampalatayang mas matatag at mas responsable. Tingnan ang Nehemias 8. Inaalala sa 2 Mac 2:13-14 ang papel ni Esdras sa pagbubuo ng Biblia.

Ang repormang ito ni Esdras ang nagbigay ng mga sariling katangian sa pamayanang Judio pagkatapos ng Pagkatapon sa Babilonia. Ang bayan ng Diyos ay naging isang bayang banal, o bayang nakatalaga sa Diyos at inihiwalay sa iba pa ng maraming harang ng kanilang Batas. Sila ay nabubuhay lamang para ipagpatuloy ang pagsamba sa Kaisa-isahang Diyos, at dahil wala silang pambansang kalayaan, hawak ng mga pari sa ngalan ng Diyos ang kapwa kapangyarihang sibil at panrelihiyon.

Ang Libro Nina Esdras at Nehemias

Sa simula’y iisa lamang ang dalawang librong ito. Binibigyan tayo ng mga ito ng ilang impormasyon tungkol sa ginawa ng dalawang lalaking iyon. Mapapansin ang sumusunod na mga hakbang sa muling pagtatayo sa pamayanang Judio:

– Nagsimula sa dekreto ni Ciro sa taong 538 ang pagbabalik sa Jerusalem ng maraming grupo ng mga itinapon, at doon muling itinatayo ni Zorobabel ANG TEMPLO. (Tingnan ang Esdras 1:1 hanggang 4:5 at 4:24 hanggang 6:2).
– At sinikap namang hadlangan ng mga kaaway ng mga Judio ang muling pagtatayo sa LUNSOD. (Tingnan ang Esdras 4:7-23).
– Mga taong 458 siguro nang dumating si Esdras para buuin ang pamayanan, sa pagta-tadhana sa Batas ni Moises bilang isang panuntunan. (Tingnan ang Esdras 7 hanggang 10).
– Taong 445, dumating naman si Nehemias galing Persia, at sinimulan niya ang muling pagtatayo ng MGA PADER. At pagkatapos ay labindalawang taon niyang pinamahalaan ang Jerusalem. (Tingnan ang Nehemias 1 hanggang 7).
– At sa katapusan, may pangalawang misyon si Nehemias sa taong 425. (Tingnan ang Nehemias 13).

Translation: Cebuano

Ang mga basahon, Samuel ug Mga Hari, nag-asoy sa walay bugto nga kasaysayan sa Israel sulod sa lima ka siglo gikan ni David hangtod sa Pagkabihag nila sa Babilonia.

Unya, miabot ang kalim-an ka tuig sa Pagkabihag. Dili tanan sa katawhan ang gihinginlan. Kasagaran sa nahibilin mga gagmayng mag-uuma. Dili sila hanas sa pagpangulo ug yano ra sab ang ilang pagtoo, mao nga wala silay gibuhat aron sa pagpabangon sa ilang nasod. Salamat kay nabalik ang mga Judio nga nabihag ubos ni Zorobabel; human sila makasinatig lisod nga sinugdan, nakahimo ra sila pagbarog ug pagbangon ubos sa pagpangulo ni Esdras ug Nehemias.

Ang mga Reporma nga Gihimo ni Esdras

Dili tanan sa mga Judio mibalik sa ilang yuta. Daghan nila milangyaw ug nanimpalad gawas sa nasod, bisan sa wala pa ang pagkabihag. Daghan ang namuyo na sa Ehipto, sa Asiria, sa Persia. Ang ubang Judio sa Babilonia, tungod sa maayo na nilang pagkabutang, ug sa gihuptan nga maayong katungdanan, wala na makahunahunag balik sa kanhi nilang yutang natawhan. Apan kadtong mibalik, miabot isip mga pamilya ug nagkahugpong nga mga pundok; ang mga Judio nga matinud-anon sa mensahe sa mga propeta nga nag-awhag nila sa pagpabarog og usab sa putli ug balaang Israel.

Alang nila, ang unang hulga nga ilang giatubang mao nga sa nagpuyo sila uban sa mga langyaw ug sa mga Judio nga wala maanad sa ilang misyon, tingalig masuyop ug mawad-ag kadasig. Mao man gani nga ang gihimo ni Esdras ug Nehemias importanti kaayo aron ang mga Judio magpabiling magkahiusa halayo sa uban nga lahi nila. Basaha labi na ang problema sa panagminyoay sa taga gawas (Esd 9-10; Ne 9:2 ug 13:10-30).

Sa paglabay sa panahon, ang balaang sinulat nga gihimo ni Esdras nakatampo og dako sa paghipos sa ubang basahon sa Biblia; gihiusa ni sa unang higayon, hangtod nga ang Balaang Kasulatan nahimong sukaranan sa ilang tinoohan. Niadtong panahona, ang mga basahon sa Biblia gitagoan sa mga palasyo o sa kaparian; igo na alang sa mga tawo ang pagtambong sa naandang seremonyas sa Templo. Si Esdras ang nagsugod ining bag-ong paagi sa pagsimba diin ang katilingbanong pagbasa sa Biblia nahimong kabahin sa tinoohanong kinabuhi sa katawhan. Kini ang nagdala nila sa pagtoo nga lig-on ug hingkod. Basaha ang Ne 8. Ang tampo ni Esdras sa paghimo sa Biblia gihinumdoman sa 2 Mac 2:13-14.

Ang mga kausaban ni Esdras nakahimo sa katilingbang Judio nga lahi sa kaniadto nga wala pa sila mabihag. Ang katawhan sa Diyos gipalayo sa ubang tawo pinaagi sa ilang Balaod. Ang hinungdan nganong ingon sila ani mao nga nagpabilin sila pagsimba sa usa ra ka Diyos, ug wala silay nasodnong kaugalingnan. Sa ngalan sa Diyos, ang ilang mga pari naghupot sa gahom sibil ug relihiyoso.

Amg Basahon ni Esdras ug Nehemias

Sa una, giusa kining duha ka basahon nga naghatag og kasayoran kabahin sa gipanghimo ining duha ka tawo. Makita sa mosunod ang mga ang-ang sa ilang pagpabarog pag-usab sa Judiong katilingban:
– Nagsugod ni sa kamandoan ni Hari Ciro sa 538 B.C.
– Dihay ubay-ubay nga pundok sa mga binihag nga mibalik sa Jerusalem, diin ubos ni Zorobabel gisugdan ang pagpabangon sa TEMPLO. (Basaha sa Esd 1:1 ngadto sa 4:5 ug 4:24 ngadto sa 6:2).
– Dayon, misulay ang mga kaaway sa mga Judio pagsanta sa subling pagtukod Sa SYUDAD (Esd 4:7-23).
– Sa mga tuig 458, B.C., lig-ong giumol ni Esdras ang katilingban; iyang gigamit ang Balaod ni Moises isip batakang balaod (basa sa Esd 7 ngadto sa 10).
– Sa tuig 445, miabot si Nehemias gikan sa Persia, ug iyang gitukod pag-usab ANG MGA PARIL ug gidumala ang Jerusalem sulod sa dose ka tuig.
– Sa kataposan, naa ang ikaduhang misyon ni Nehemias sa tuig 425 (basa sa Ne 13).

Translation: Spanish

El Judaísmo

Esdras y las Crónicas

La deportación a Babilonia de las elites del pueblo de Judá, en los años 606 y 587, puso fin a la nación de Israel en la tierra de Palestina. La mayor parte de ese pueblo, las tribus del norte: Efraím, Manasés y las otras menos importantes, habían ya dejado de existir como “reino de Israel” después de las deportaciones asirias de los años 634 y 621.

Cuando el persa Ciro se apoderó de Babilonia, su edicto del año 538 invitó a los deportados de Judá a reconstruir, no ya su reino, sino una provincia persa de Jerusalén. Pero nada parecido ocurre con las tribus del norte. Estas nunca pudieron imponer su cultura y su religión a los cananeos y a los nuevos inmigrantes con los cuales se habían mezclado (2Re 17,24-34).

La historia de Israel en Palestina será en adelante la de la provincia de Judá, y de la palabra Judeo se derivó la palabra Judío. La comunidad religiosa y cultural que va a nacer y desarrollarse, será conocida por la historia como el Judaísmo.

Las Crónicas y los libros de Esdras son los testimonios de la formación del Judaísmo. Estos libros, que sólo entraron muy tardíamente a la Biblia hebrea, son inseparables.

Esdras y Nehemías

No es fácil discernir lo que corresponde a cada uno de estos dos hombres. Además de las otras razones que pudieron inducir al autor a mezclar la obra de los dos, se dejó engañar por el hecho de que sus documentos mencionaban en diversos lugares al rey Artajerjes (Esd 4; 7; 8,1; Ne 1; 2; 5; 13...) como si hubiera sido uno solo. Ahora bien, hubo dos reyes con ese nombre: Artajerjes I que reinó de 465 a 423, y Artajerjes II, de 404 a 358.

Lo más probable es que Nehemías haya llegado a Jerusalén el 445 y que volvió donde el rey el 433. Luego regresó para una segunda misión en una época no determinada. Tal vez ya no estuviera cuando reinó Darío II (423-404). Y fue sólo el séptimo año de Artajerjes II (Esd 7,8), o sea el 398, cuando Esdras llegó a Jerusalén.

Las etapas de la reconstrucción de un pueblo

El decreto de Ciro del 538 fue un signo de su benevolencia con las diferentes culturas y religiones de los pueblos que había reunido en su inmenso imperio. Pero había también intenciones políticas. Sea como fuere, no se equivocó al confiar en los judíos. Los judíos que habían ya emigrado a muchas regiones del Medio Oriente habían adquirido la fama de personas más confiables. La reconstrucción del pueblo de Dios será, pues, tanto fruto de la pedagogía de Dios en los siglos anteriores como producto de las circunstancias que Dios había previsto en la historia mundial.

Zorobabel

Una primera ola de deportados regresa al país de Judá y se esfuerza por abrirse un espacio allí donde otros han ocupado los espacios abandonados. Zorobabel, un descendiente de Joaquín, el último rey, se destaca entre los exiliados y toma la iniciativa de reconstruir el Templo, aunque sólo levanta una pobre réplica de éste. El asunto no era tan simple como parecía (Esd 4,1-6). Los profetas Ageo y Zacarías estimulan el trabajo. El templo es reconstruido el año 520 (Ag 1,1; Za 1,1). Ésa fue una primera etapa.

Nehemías

La reconstrucción del Templo produjo roces entre los repatriados y el pueblo que se había quedado en el país. Cuestión de intereses, es cierto, por el temor de los que estaban ante la llegada de grupos más motivados y que contaban con el apoyo del rey. Pero también cuestión religiosa, porque si el pueblo de Dios ya no se identifica con una nación ni con un territorio, hay que fijar de nuevo los criterios de pertenencia a la comunidad.

Transcurrieron así cerca de ochenta años. El entusiasmo de los repatriados decayó, la moralidad se rebajó al nivel mismo de la población del país. Los profetas Zacarías, Malaquías y el tercer Isaías denuncian las mismas fechorías que los profetas anteriores.

Es entonces cuando Nehemías se siente llamado. Comprende que la comunidad no será respetada si no tiene fronteras. No pretende independizarse del imperio persa, pero se necesitan murallas para hacer frente a las amenazas y violencias de los poderes intermediarios y de los vecinos. Luego, será necesario reorganizar la comunidad, exigiendo a los más ricos la solidaridad con sus hermanos necesitados, y respetando la prioridad que se debe al culto divino. La comunidad escapará al peligro de ser asimilada por el medio ambiente merced a barreras que se impondrán de a poco: no habrá más matrimonios mixtos y la familia será judía; se respetará el descanso sabático; el poder civil será responsable de la fidelidad religiosa al igual que los sacerdotes.

Esdras

Esdras llega veinte años después de Nehemías. El Gran Rey quiere que cada pueblo tenga un código de leyes escritas; por eso confía, para los judíos, en un maestro de la Ley. La Ley del pueblo judío estaba toda en los libros sagrados. Aunque no se sabe de forma precisa si Esdras participó personalmente en la redacción de los libros santos, a él se debió su recopilación (Ne 8,1). Él fue quien realmente instauró el “judaísmo” al hacer de la lectura y de la puesta en práctica de esa Ley la regla suprema de la comunidad. El documento que se lee en Ne 10 (el nombre de Nehemías en el versículo 2 es una inserción anacrónica) es la confirmación de lo que éste ya había emprendido.

Con Esdras, que es un sacerdote, y con su misión oficial, los sacerdotes pasan a ser el grupo dominante. Estarán ligados al poder imperial persa y serán los garantes de la estabilidad, lo que, en el plano religioso, contiene una amenaza para el porvenir. Se pensará que la prosperidad del Templo, los sacrificios, la aceptación de la Ley aseguran las correctas relaciones entre Dios y su pueblo. Pero la espera de tiempos nuevos se va debilitando; el profetismo pasa a ser marginal y sus obras tardías se incluirán en los libros anteriores tal como fue el caso de Joel y de la segunda parte de Zacarías.

De ese judaísmo no se renegará, sino que será seriamente cuestionado por la invasión de la cultura helénica, y como una respuesta del alma judía aparecerá el movimiento asideo. Véase al respecto la introducción a Daniel.

Introduction to Romans (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Jesus presented himself as the Savior. First of all he wanted to save the Jewish people. He spoke to them of the kingdom and they understood that God would reign over them just as he would reign in their lives. Their collective aspirations were not unknown to him, but he oriented them towards a more universal mission: it was truly “good news” for them.

With the beginning of the mission into Roman territory the Gospel had equally to be good news for the Greeks of the Roman Empire who were listening to the word of the apostles. Protected by solid structures that no-one questioned, they did not share the Jewish longing for liberation. In absorbing them the Roman Empire had practically reduced to nothing the pride and ambitions of nations great and small, leaving a void for religious concerns to take root. These people were interested in all that related to the human person and searched high and low in a jumble of doctrines and religions as a means of escaping Fate. So it was essential to speak to them of Christ, as the one who unravels our contradictions and gives us life.

In this letter to the Christians of Rome, capital of the Empire, Paul intends to respond to the concerns of the Greeks but without thereby neglecting the Jews.

The Letter to the Romans is for the most part a long exposition about Christian vocation. To us it will seem difficult, because that is what it is. It must be remembered that Paul’s teaching does not stem from a doctrinal system or from a theology: rather it constantly springs from his own experience. The encounter with the Risen Christ, the call made to Paul that put him at the service of the Gospel, the long experience as an apostle, the gifts of the Spirit acting in him and constant communion with Jesus: these were the sources of his vision of faith.

So Paul spoke of God’s salvation as if forgetful of the explosive Palestinian context where Jewish nationalism was at grips with the Romans and where all religious hopes were politicized. God’s salvation is the salvation of the human race, a total project, but taking place in the heart of people; all will depend on our response to God’s call: can we trust him?

Paul, marked by his own history, presents the beginning of faith as dramatic conversion. People are slaves to Sin (it would be necessary to understand what Paul means by that). We have been created to share the life of God, and as long as we do not achieve this we carry within ourselves a conscious or unconscious rebellion against God. Must we turn towards religion? We would gain very little, says Paul, with insistence that will shock many people: as long as we believe in becoming “good” through religious practices we turn our back on the only power that can free us: God’s merciful love. The only response he expects from us is our act of faith, a faith which immediately frees us.

This salvation is the one announced by the Bible, but it will disconcert those believers who do not go beyond religious practices. These belong to a first stage of sacred history that ended with Jesus’ death. Our baptism gives us entrance to a mysterious world which is no other than the Risen Christ: from now on we are “in Christ”, and living by his Spirit. The gift of the Spirit opens a new era where all is inspired by the law of love, for those who have become true sons and daughters of God.

Paul had decided to leave the Eastern provinces of the empire and to reach its very heart, that is to say, Rome (Rom 15:23). But others had established and formed that community, Peter for sure, and many others who are unknown. These Christians already had their own ways and their customs. Some of them had heard comments that did not predispose them favorably toward Paul and his methods. Therefore, it is understandable that Paul wanted to prepare his coming. He may have been thinking even more about the Jerusalem Christians who were spreading rumors and slandering him (Acts 21:21). Before Paul went to Rome, he had to go to Jerusalem to bring the proceeds of the collection taken in the Greek communities for the poor of Jerusalem. Paul was not too sure of being welcomed as a brother (Rom 15:31). So, he sent this letter to Rome, knowing that it would quickly reach Jerusalem. In this letter, Paul dwells on the complementary vocation of the Jews and the pagans.

His calls for mutual understanding, that make up the content of chapters 13-15 of this letter, were important concerns of Paul at the time. Even if he addressed the Jewish community of Jerusalem in a special way, his remarks were not out of place in Rome. There, like everywhere, it was not easy to gather Jews and converted pagans in the same community. Paul was already preaching what we fail to put into practice, namely, to accept one another with our differences.

Paul probably sent this letter from Corinth in the winter of 57-58.

It is now impossible to speak of the letter to the Romans without saying at least a word on the place it has held and continues to hold in Protestant Churches. It has been considered by many as the key to the interpretation of the whole bible.

It is known that Luther deepened the Reformation by commenting on this epistle. He was not wrong in seeing in this letter the condemnation of a Church established in the world, where faith had been degraded, becoming no more than practice devoid of faith which saves. The Christianity of the Middle Ages was in fact a people, rather like what the people of Israel had become. A person was a Christian by birth and continued to be one; he/she could be a believer, but as one is in any culture whatever. It was thought that salvation was gained by religious rites and by the practice of good deeds that merited heaven.

It was therefore very important to remember that faith is at the heart of every conversion, and that this conversion is the response to a freely given call from God. This letter emphasizes Christ the Savior and this emphasis was sufficient to devaluate the whole religious system which at the time was crushed by tradition and devotions. There was faith, at a time when preaching rarely touched on anything other than morality with its catalogues of moral principles. There was the word of God directed towards the individual person at a time when people were quite happy to trust Church leaders. It was then, a radical criticism of the Church which ended up looking at itself instead of turning towards God, and of a Church whose whole system – political, doctrinal and repressive, blocked the horizon.

We have said, however, that this letter had its roots in Paul’s experience as a Jew, a Pharisee and as an apostle called directly by Christ. It is from that point that Paul spoke of sin and justification, of call, of salvation through faith. For their part, Luther and his contemporaries read this letter against the backdrop of their own problems — or better — of their anguish.

They magnified the perspective of sin and eternal condemnation, victims of a philosophy (nominalism) in which nothing was good or bad in itself but only if God declares it so. Because of that, everything Paul said about predestination of the Jewish people was interpreted by them as a personal predestination to heaven or hell.

When Paul spoke of justification – a word which at that time had a large and imprecise meaning – he meant that God re-establishes in us an order which is the true one; they understood instead that, if we believe, God will accept us even if nothing has been changed in us. The great perspectives of humankind and history as a battlefield of sin and grace, were reduced to a personal problem: am I really free or am I enslaved to sin or grace. Taking literally Paul’s images and comparisons, a doctrine of original sin was developed in which we all pay now and forever, for the sin of our first ancestors.

Several generations of protestants and catholics have been marked by these controversies: salvation through faith alone, or through faith and works, or through faith, works and sacraments? The love of the Father who saves and of Christ the Savior were eclipsed in fact by an obsession for salvation: how can I escape from this rigid frame in which God confines me? The concept of a just God, of inexorable decisions, which so easily condemns people into hell would traumatize the West and prepare a revolt in the next centuries, that of militant atheism.

It is not pointless for us today to know this. We are all children of our time and the remedy, if we do not wish to be enslaved, is to not give over-importance to one biblical text to the detriment of others. When you have become familiar with Paul and first with the letter to the Romans you see that for him the Father of Jesus is really father, and passionately loved. Thousands of details are to be discovered in Paul that disclose his experience of a continual communion and a life “in” the Triune God, an experience very close to that of St. John.

That will not prevent us from finding in this letter just what Luther, after St. Augustine, saw there: a genial presentation of the mystery of humanity redeemed by Christ. There is a certain forgetfulness perhaps of this letter and of this doctrine which too often has allowed Catholics to hem themselves in by their practices and their sacraments, and neglect mission.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

耶稣以救世主的身份显现，他最先想救赎的是犹太人。他对他们讲论天国，于是他们了解：救主要来领导他们，亦如在生命中指引他们一样。耶稣不是不知道犹太人的盼望，但他引导他们朝向另一更广博深奥的使命：对他们而言，那才真是一种“福音”。

虽然对以色列人传教受挫，传教工作却在罗马帝国的领地上发展开来，福音也同时传给了罗马帝国内的希腊人，这些希腊人都成了保禄宗徒的听众。他们生活在稳固的社会结构下，并没像犹太人那般渴求解放。罗马帝国吸收容纳了被征服的民众，挫败了境内大小诸国原有的傲气和雄心，结果反留下了一片精神空白，正给予宗教热切成长的时机。这些有信仰热情的人，对所有触及“人”的事物都有兴趣，并想从众说纷纭的宗教理论中寻求挣脱命运之法。这时候就应该将解决人的冲突，赋予人生命的基督介绍给他们。

保禄在写给帝国首都－罗马的基督徒的信中，为饥渴慕义的希腊人提供了心灵之粮，同时并没有忽略犹太人。犹太人在罗马这个社群内为数众多。基督徒本来以为，凡是以色列人，都会分辨救主天主的来临，且终日怀此希望。但是当他们认清了大多数的同胞已弃绝了基督信仰后，他们才开始思考，该如何在天主面前重新定位？他们难道成了站在悠久救恩历史边缘的少数人吗？

罗马书的内容

罗马书的主要内容是有关基督徒圣召的冗长说明。保禄虽受了传统文化的熏陶，但他不从什么教义或神学理论着笔，而时常以自己的经验为例：他与复活的基督相遇；他为福音传播而历尽沧桑的奉献；受圣神恩赐的影响；以及不断与主耶稣心灵沟通的心得；这些都是他对信仰看法的基础。

保禄因受自身经验的影响，他视信仰之路为“皈依天主”，他以为“人是罪恶的奴隶”。我们希望挣脱罪的禁锢，但总缺乏领悟：只有信德能使我们皈依天主，分享天主的生命。要是不辨识这点，我们总会有意无意地来叛逆天主。

我们需要皈依于宗教信仰吗？保禄用令人吃惊的语气说：“皈依宗教得不到什么好处。若人们以为遵行教规就能成为‘好人’的话，正违背了那唯一能解救我们的原则。唯一得救之道在于相信天主的仁慈大爱，靠了这种坚定的信仰，我们才能得救。”

整部圣经所宣讲的就是“得救之恩”。但并不指生活在犹太宗教意识中的复合与完美，因为犹太人的宗教好像其他宗教，只成为人类历史上的一段而已；但耶稣的死完全成全了这一切。洗礼把我们带进复活基督的神秘世界：我们已在“基督内”，并且借他的圣神而生活。圣神的恩赐开启了新的纪元在新纪元里，一切按爱的法则而行事，使我们能成为天主的真正子女。

保禄又回到犹太人的问题上：对于天主应允以色列人一位救主，最后他们却不承认他，这样的以色列历史该怎么去理解呢？

保禄写信的年代大约在公元五十七或五十八年，地点可能是在格林多。在此之前，他只写信给他所清楚本身有困难的教会团体。而这封信则内容不同，他除了说到信仰意义和一般教友的信仰生活外，还特别强调不同的民族要彼此接纳。在罗马和帝国的其它地方，将犹太基督徒和其他民族的教友组成一个教会团体是不容易的。保禄很清楚这一点，但仍跟他们苦口婆心地讲道，宣讲连今天的我们都难以做到的“多元化”。

教会中的罗马书

谈论罗马书，必须指出此书在天主教和基督教（新教）中已占有且继续占有极重要的地位。对基督新教来说，马丁路德认为这部书坚定并深化了他的“宗教改革”。他对当时世俗化教会信德腐败的指责，不是没有道理的。当时十六世纪的西方人民的确像以色列人民，一出生即为教徒，且终生都得是。不论其文化背景有何不同，人人都以为借宗教仪式或善行，就能得救升天。

要慎重提醒大家：信德是皈依的中心，而这样的皈依是出于对天主爱的召唤的回应。这封信以“基督救主”为中心思想，这样可以让我们看到被传统和狂热摧毁的一个宗教还能有的前景。当时有信仰，但所能听到的就是道德或道德规条的教诲而已。当时也有天主圣言要念给所有的人听，于是这些人都满足地信任“神职人员”。故而路德激烈地批评教会，想使教会在朝向天主之前，回过头来看看自己：教会依附着政治，或是压抑体系，已封闭了自己的眼界。

在此书中，保禄以犹太人、法利塞人和直接被召叫为宗徒的经验，来定此书的基调。由此出发，他谈到罪恶、成义、天主的召叫、信德、救赎等问题。路德和他同时代的人，正是触碰到了这一困扰。他们代表了一群穷途末路的悲世者，被入地狱的威胁恐吓，而放大了罪的前景，终致成了“唯名论”的受害者。这种哲学认为事物本身没有好坏，只靠天主来宣判好或坏。因此，保禄所说关于犹太民族的命运安排，被他们诠释为个人上天堂或下地狱的宿命了。保禄提到天主，他要使我们成义，合于义：其实是指天主要在我们内重建新秩序，一个真实的秩序。但路德的理解却是：如果我们相信，天主就称我们为合于义的义人，尽管人实际上并没有内在的变化，成义和被称为义并不相同。被称为义是外在表面的说法。但我们人类受罪和圣宠之影响，本身难以自主，故而人类的前途就似乎化为个人的问题，乃系于天主之决定。那么我是真的自由吗？还是静待他的恩典赐予呢？若将保禄的言语仅以字面解释，就会归纳出原罪的论调，我们都将为原始父母的罪而永远付出代价。

新教友和天主教教友为此已经作了好几世纪的争论。即使今日回顾历史和争论肇因都很值得。若经常阅读保禄书信，特别是罗马书，我们就会发现对保禄而言，耶稣的“父亲”是一位真正的父亲，他极受爱戴。我们从保禄不断的灵修经验和他生活在“天主三位一体”中的经验，觉得他与圣若望的想法有极近之处。

我们不难从这篇书信中，再看到一幅圣奥斯定和路德都看到的“人类在基督内蒙救赎”的神秘之景象。但我们往往忽略了这篇书信所肯定的这种奥秘，以致于天主教徒太过强调教规和宗教活动等方面，而疏忽了对这世界重要的传福音使命。

Translation: Tagalog

Dumating si Jesus bilang Tagapagligtas, at una sa lahat, hangad niyang iligtas ang sambayanang Judio. Nangusap siya sa kanila tungkol sa Paghahari ng Diyos, at naintindihan nila ito bilang paghahari ng Diyos sa kanilang sambayanan tulad ng paghahari niya sa buhay ng bawat isa sa kanila. Pinahalagahan niya ang kanilang mga inaasam sa buhay at binigyang-direksyon ang mga ito upang ibilang ang lahat sa pagmamagandang-loob ng Diyos: ito ang mabuting balita para sa kanila.

Ngunit pagkalipas ng ilang taon, sa pagsisimula ng misyon sa mga lupaing nasasakupan ng imperyo ng Roma, kailangang ipangaral din ang Ebanghelyo bilang mabuting balita sa mga Griyego na silang mga tagapakinig ni Pablo. Matatag ang kaayusan ng kanilang lipunan kayat hindi sila gaya ng mga Judio na paglaya ang hangad. Sa pananakop ng imperyo ng Roma sa mga bayan, pinawi nito ang dangal at mga ambisyon ng maliliit pati na ng malalaking bansa. Lumikha ito ng guwang sa kalooban ng mga tao na siyang magbibigay-lugar sa relihiyon at paghahanap ng kahulugan sa buhay. Interesado sila sa anumang may kinalaman sa tao, at sa kung anu-anong mga doktrina at relihiyo’y naghahanap sila ng daan para matakasan ang guhit ng tadhana. Sa kanila kailangang ipahayag si Kristo na siyang lulutas sa mga kontradiksyon at magbibigay-buhay sa kanila.

Sa sulat na ito sa mga Kristiyano sa Roma na kapitolyo ng imperyo, layunin ni Pablo na sagutin ang mga alalahanin ng mga Griyego nang hindi kinakaligtaan ang mga Judio. Marami ang mga Judio sa komunidad sa Roma gaya ng sa lahat ng komunidad sa buong imperyo. At para sa mga sumampalataya kay Kristo, problema nila kung saan nila ilalagay ang sarili sa relasyon sa Diyos matapos tanggihan ng kanilang sambayanan ang pananampalatayang-Kristiyano. Hanggang noo’y kaisa sila sa pag-asa ng kanilang bayan, sa pag-aakalang makikilala ng buong Israel ang pagdating ng Diyos na Tagapaglitas. Ngunit ngayo’y napakaliit na grupo lamang sila sa dulo ng mahabang kasaysayan.

Paglalahad tungkol sa buhay-Kristiyano ang malaking bahagi ng sulat sa mga taga-Roma. At hindi lamang parang mahirap kundi talagang mahirap itong intindihin. May mababasa tayo ritong mga paliwanag at paggamit sa ilang teksto sa biblia na kalimita’y ipagtataka natin dahil may mga pagkakataong pamamaraan ng mga rabbi sa Jerusalem ang ginagamit ni Pablo para patunayan ang kanyang mga argumento. Pero hindi agad na nakikita ang layunin ng mga tekstong ito ni ang gustong patunayan ng mga ito. Ipaliliwanag natin ang mga talatang ito. Ngunit maaari ring makalito ang sulat na ito sa maraming babasa nito na hindi sanay ituring ang pananampalataya at buhay-Kristiyano bilang bunga ng kumbersyon sa sandaling madiskubre ninuman ang pagtawag at pagmamahal ng Diyos.

Hindi doktrina o teolohiya ang simula ni Pablo kundi sariling karanasan. Ang karanasan niya sa Kristong nabuhay, ang pagtawag at pagtatalaga sa kanya sa paglilingkod sa ebanghelyo at ang mahaba niyang karanasan sa buhay bilang apostol, ang mga kaloob ng Espiritung patuloy na gumagawa sa kanya, ang palagiang pakikipagbuklod kay Jesus na siyang Panginoon – sa mga ito nakaugat ang pananaw niya sa pananampalataya.

Kayat nagsasalita si Pablo tungkol sa pagliligtas ng Diyos na para bang hindi pansin ang magulong kalagayan ng Palestina kung saan katunggali ng nasyonalismo ng mga Judio ang mga Romano, at may kinalaman sa pulitika ang anumang adhikain sa relihiyon. Pagliligtas sa buong sangkatauhan ang pagliligtas ng Diyos ngunit sa puso ng mga tao ito nagkakatotoo; sa pagsagot natin sa panawagan ng Diyos nakasalalay ang lahat: may lakas ba tayo ng loob na manalig sa kanya?

Dahil mismo sa kanyang kasaysayan kaya inilalahad ni Pablo ang pagsampalataya bilang isang madulang kumbersyon. Alipin ni Kasalanan si Tao (mahalagang maintindihan natin kung ano ang gustong sabihin dito ni Pablo). Wala na siyang ano pang sagot na hinihintay kundi ang ating pagsampalataya, isang pananampalatayang magpapalaya sa atin.

Ito ang pagliligtas na ipinahahayag ng biblia ngunit hindi ito pagbabagong-anyo lamang o pagpapaging mas mabuti sa relihiyon ng mga Judio. Ipinapasok tayo ng ating binyag sa mahiwagang daigdig na walang iba kundi ang sa Kristong nabuhay: “nakay Kristo” na tayo at nabubuhay ayon sa kanyang Espiritu. Isang bagong panahon ang pinasisinayaan ng kaloob na Espiritu kung saan batas ng pag-ibig ang dahilan ng lahat para sa mga naging mga tunay na anak ng Diyos. Kayat babalikan ni Pablo ang pinoproblema ng mga Judio: paano iintindihin ang kasaysayang ito ng Israel na pinangakuan ng Diyos ng tagapagligtas gayong hindi naman nila siya kilala?

Ipinadala ni Pablo ang sulat na ito mga taong 57 o 58, at maaaring mula Corinto. Sa mga komunidad lamang na kilala niya nang personal siya sumusulat, at alam niya ang mga problema ng mga ito. Sa pagkakataong ito, gumagawa siya ng malawakang paglalahad ng pananampalataya, pagliligtas at buhay-Kristiyano. Ngunit sa ikalawang bahagi ng kanyang paglalahad sa pananampalataya, tinatalakay rin niya ang partikular na mga problema. Tulad sa iba pang bahagi ng imperyo, mahirap pagbuklurin sa isang pamayanan ang mga Judio at ang mga paganong nanampalataya. Alam ito ni Pablo at ipinahahayag niya sa kanila ang para sa ati’y napakahirap gawin: ang tanggapin ang ating mga pagkakaiba’t iba.

Ang Lugar sa Iglesya ng Sulat sa Mga Taga-Roma

Hindi natin puwedeng pag-usapan ang Sulat sa mga Taga-Roma nang hindi binabanggit ang lugar nito sa mga Iglesyang Protestante. Ipinapalagay ng marami na ito ang pinakasusi sa pag-intindi sa Bagong Tipan.

Sa katunaya’y napag-ibayo ni Luther ang Repormasyon dahil sa pagbibigay niya ng paliwanag sa sulat na ito. Hindi siya nagkamali nang makita niya rito ang paghatol sa nakatayo nang Iglesya na kung minsa’y makamundo at madalas na nababale-wala ang pananampalataya dahil sa mga kaugaliang wala namang kinalaman sa pananampalatayang nagliligtas. Naging tulad nga ng sambayanan ng Israel noon ang sambayanang Kristiyano ng Gitnang Panahon. Kristiyano sila dahil ipinanganak silang Kristiyano; sumasampalataya sila pero tulad ng sa alinmang kultura, naniniwala silang maliligtas dahil sa mga seremonya ng relihiyon at sa paggawa ng mabuti na langit ang kapalit. Kayat malaking bagay ang paalalahanan ang mga Kristiyanong ito noon na pananampalataya pala ang pinakasentro ng anumang kumbersyon na siyang pagtugon sa pagmamagandang-loob na tawag ng Diyos. Tanging ang Kristong Tagapagligtas lamang ang nasa sulat na ito, at sapat na ito para ilagay sa dapat kalagyan ang buong sistema ng relihiyon na pinabigat ng mga tradisyon at debosyon nang panahong iyon. Pananampalataya ang binibigyang-diin ng Repormasyon, samantalang sa loob ng Iglesya’y halos pangangaral lamang tungkol sa moralidad o listahan kaya ng mga paglabag dito ang kanilang naririnig. Ipinaabot nito ang Salita ng Diyos sa lahat ng binyagan na noo’y mga “taong-Simbahan” ang nakagawiang panaligan. Mabigat nga itong puna sa Iglesya na sarili ang pinagtutuunan ng pansin sa halip na ang Diyos, at nakakapit sa isang mapaniil na sistemang pampulitika, pandoktrina na nagsasara sa mas malawak na pananaw.

Ngunit hindi nila nabigyan ng sapat na pansin ang pagkakaugat ng sulat na ito sa kabuuan ng karanasan ni Pablo bilang Judio at Pariseo, na noo’y isang apostol na deretsahang tinawag ni Kristo. Ito ang pinakasimula ng pagsasalita niya tungkol sa sala at pagpapaging-matuwid, tungkol sa pagtawag ng Diyos at pagliligtas ng pananampalataya. Tulad ng kanyang mga kapanahon, naghahanap ng sagot si Luther sa kanilang problema o sa kanilang kabalisahan. Pinalaki nila ang tingin sa kasalanan at walang hanggang parusa. Biktima sila ng isang pilosopiya na nagpapalagay na walang anumang masama o mabuti sa ganang sarili malibang ang Diyos mismo ang magsabi nito. Dahil dito, inintindi nila ang lahat ng sinasabi ni Pablo tungkol sa predestinasyon ng sambayanang Judio bilang personal na predestinasyon sa langit o impiyerno.

Kapag nagsasalita si Pablo tungkol sa pagpapaging-matuwid – isang salita na noong panahong iyo’y may malawak at walang tiyakang kahulugan – ang pagpapanumbalik ng tunay at totoong kaayusan na gawa sa atin ng Diyos ang gusto niyang ipakahulugan dito. Ngunit iba ang naging pag-intindi nila dito: na kung sasampalataya tayo, tatanggapin tayo ng Diyos kahit na walang anumang nabago sa atin. Ang malawak na pagtingin sa sangkatauhan at kasaysayan bilang larangan ng paglalaban ng sala at grasya ay naging pampersonal na problema lamang: talaga nga bang malaya ako o alipin ng sala o grasya? Sa literal na pag-intindi sa mga larawan at paghahambing ni Pablo, nabuo ang doktrina ng kasalanang orihinal na nagsasabing pinagbabayaran nating lahat ngayon at magpakailanman ang pagkakasala ng mga unang magulang natin.

Tampok sa pagtatalo ng maraming salinlahi ng mga Protestante at mga Katoliko ang mga kontrobersyang ito: kaligtasan sa pamamagitan lamang ng pananampalataya, o sa pamamagitan ng pananampalataya at mga gawa, o sa pamamagitan ng pananampalataya, mga gawa at mga sakramento? Natabunan ng labis na pagbibigay-diin sa kaligtasan ang pagmamahal ng Amang nagliligtas at ng Kristong Tagapagligtas: paano ako makalalabas sa masikip at mahigpit na kahong ito na pinagkukulungan sa akin ng Diyos? Magiging masama ang karanasan ng Kanlurang daigdig sa konseptong ito ng isang makatarungang Diyos na may mga pasyang walang pagkabali at kaagad-agad na naghahatol sa mga tao na mapasaimpiyerno. Ito ang magbibigay-daan sa paghihimagsik sa mga susunod na dantaon: ang militanteng ateismo.

Mahalaga ring tingnan ang kasaysayan at mga sanhi nito. Makikita ng sinumang babasa kay Pablo lalo na sa kanyang sulat sa mga taga-Roma na para kay Pablo, isa ngang amang may maalab na pagmamahal sa kanyang mga anak ang Ama ni Jesus. Malaki ang pagkakatulad nito sa kaisipan ni Juan sapagkat kadalasa’y sariling karanasan ng pakikipagbuklod sa Diyos ang pinagninilayan ni Pablo.

Sa pagbasa natin sa liham na ito, maranasan din sana natin ang nakita nina Agustin at Luther: isang sulyap sa hiwaga ng sangkatauhang iniligtas ni Kristo. Sapagkat maaaring ang paglimot sa hiwagang ito ang dahilan ng pagbibigay-diin ng mga Katoliko sa mga sakramento at mga kaugalian, at nababale-wala ang napakahalagang misyon sa daigdig.

Translation: Cebuano

Agig tubag sa labing lawom nga pangandoy gisangyaw ni Jesus ang Maayong Balita sa nasod sa mga Judio. Ang pagsangyaw sa gingharian sa Diyos dili taman lang sa kaluwasan sa kalag. Mianhi si Jesus isip Manluluwas sa mga Judio. (Ang mensahe hinuon niya dili alang ra sa maong katawhan kondili, sa tanang kanasoran).

Busa, kinahanglan nga ang Ebanghelyo nga gisangyaw sa mga Judio mahimo sab nga “maayong balita” sa mga Griyego ubos sa Romanong kagamhanan. Bisag nagpuyo sila sa lig-on ug madaugdaogong mga gambalay, wala sa ilang hunahuna ang pag-usab ini busa, ang ilang panglantaw layo ug himulag ra sa pangandoy sa mga Judio alang sa kalingkawasan. Nangandoy silag lahi nga kausaban sa tawo. Hangtod adtong panahona, nakagamot gihapon sa ilang hunahuna nga ang tawo walay mahimo sa pag-usab sa badlis sa kapalaran; alang nila ang kadaotan ug kamatayon balaod sa kinabuhi nga dili mabuntog; walay nakapasabot nila sa panagbangi sa atong kailadman. Hinunoa, kinahanglang ipatin-aw nga si Cristo nagdalag kinabuhi.

Ining sulata alang sa katilingban sa Roma, ang ulohan sa Imperyo, gipadayag ni Pablo ang tibuok plano sa kaluwasan isip tubag sa kahingawa sa katilingban sa mga Griyego, sa walay paghikalimot sa daghang Judio nga sakop sa maong katilingban.

Miingon siya nga ang kaluwasan tibuok kalingkawasan sa tawo ug nga maluwas ta kon maamgohan nato ang gugma sa Diyos pinaagi sa kamatayon ug pagkabanhaw ni Jesus.

Ang pagkabahinbahin ug pakigbisog sa kailadman sa mga tawo mga ilhanan anang lawom ug malukpanong kadaotan nga gitawag ni Pablo og “sala”. Ang tawo buot mohaw-as sa iyang kasakitan, apan wala siyay lyabe sa pagsabot sa kaugalingong gibuhat aron pag-ambit sa kinabuhi sa Diyos. Samtang dili ni makab-ot, mag-antos siya sa sangpotanan sa natago o dayag nga pagsukol sa Diyos.

Hinuon, bisag asang nasora may daghan nga naningkamot pagpuyog tarong nga kinabuhi. Gawas pa, daghang Judio misubay sa dalan sa hustisya nga gilatid kanila sa Biblia. Apan si Pablo namulong nga ang katarong nagsukad sa Diyos, dili sa tawo. Kon isipon na sa tawo nga kining tanan nakab-ot gumikan ra niya, iyang gitakpan ang pultahan sa bugtong gahom nga makapalingkawas: ang maluluy-ong gugma sa Diyos.

Unsaon man nato pagsulod sa kalibotan sa gugma sa Diyos? Ang Diyos nagdapit ug nagtudlo nato sa gugma. Mianhi si Jesus aron pagluwas nato, ug gilansang ta siya sa krus; niini napadayag ang Diyos sa dili matukib niyang gugma ug pasaylo.

Ang motutok ni Cristo ug motoo ining timaan sa diyosnong gugma, makaangkon sa matuod nga kagawasan, ug (nangusog si Pablo pag-ingon) tungod ini, gihimo ta sa Diyos nga iyang mga anak sa pagbubo sa iyang Espiritu dinhi nato. Ang magtotoo nakalingkawas sa iyang gapos ug kahuyang, kay nakakat-on man siya sa paghigugma.

Wala maghan-ay si Pablo og programa alang sa katilingbanong kausaban, apan sa kataposang mga pahina sa sulat, gipakita niyag unsaon sa katilingban pag-angkon sa panaghiusa ug pag-inigsoonay, pinaagi sa usag usa ka paninguha sa pagsinabtanay – nga ang matag usa maningkamot paghimo sa unang lakang.

Translation: Spanish

La evangelización de los griegos

Jesús se había presentado como el Salvador, y en primer lugar quería salvar al pueblo judío. Al hablar del reino de Dios les abría nuevos horizontes, sin ignorar sus aspiraciones colectivas. Pero cuando empezó la misión entre los griegos, ajenos al deseo de liberación de los judíos, fue necesario mostrarles que el Evangelio respondía también a sus aspiraciones.

El imperio romano había reducido prácticamente a nada las ambiciones de naciones pequeñas y grandes al absorberlas, dejando un vacío donde crecerían las preocupaciones religiosas. Esa gente se interesaba por todo lo que afectaba a la persona y buscaba entre una balumba de doctrinas y de religiones un medio para escapar al destino. Por eso había que hablarles de Cristo como del que resuelve nuestros conflictos y da nueva vida.

En la carta a los Romanos Pablo quiere responder a las preocupaciones de los griegos pero sin descuidar a los judíos, muy numerosos en esa comunidad. Para los judíos creyentes resultaba muy difícil resituarse ante Dios después de que la mayoría de su pueblo rechazara la fe cristiana.

La justificación de Dios y la salvación de la humanidad

La carta a los Romanos es en gran parte una exposición sobre la vocación cristiana. No sólo nos parecerá difícil sino que lo es. Encontramos en ella discusiones y una utilización de los textos bíblicos que desconciertan, porque Pablo argumenta como había aprendido en las escuelas de los rabinos. Pero conviene recordar que Pablo no vertebra un sistema doctrinal, una teología, sino que recurre constantemente a su propia experiencia. El encuentro con Jesús resucitado, la conversión que lo puso al servicio del Evangelio, y posteriormente la amplia experiencia de su vida de apóstol, son las bases de su visión de la fe.

Pablo va a hablar de la salvación de Dios, que es la salvación de la raza humana, como un todo, y que se juega en el corazón de las personas. Todo dependerá de la respuesta personal a la llamada de Dios. ¿Sabremos confiar en él?

Pablo está marcado por su propia historia y presenta el encuentro con la fe como una conversión más o menos dramática. El hombre es esclavo del pecado (convendrá ver lo que Pablo entiende con esto) y quisiera liberarse de él, pero le falta la clave para comprenderse a sí mismo: ha sido creado para compartir la vida de Dios, y hasta que no lo consiga, experimentará una rebelión consciente o inconsciente contra Dios. ¿Habrá que volverse hacia la religión? Con eso se ganaría muy poco, dice Pablo con una insistencia que sorprenderá a muchos; pues mientras se piense encontrar la superación en las prácticas religiosas, se dará la espalda a la única fuerza que puede liberarle: el amor misericordioso de Dios. Pero Dios tiende la mano y enseña a amar. Jesús viene al encuentro y es crucificado y así Dios manifiesta su amor y perdón. Sólo espera respuesta de un acto de fe, una fe que libera de un solo golpe.

Para explicar esta transformación que la fe obra en el hombre, Pablo utiliza una palabra que tendrremos que explicar: la justificación.

Esta salvación es la que anunciaba toda la Biblia, pero desconcierta a todos los que, en la religión judía, se habían quedado con las prácticas, que pertenecen a una época de la historia humana a la que ha puesto fin la muerte de Jesús. El bautismo hace entrar en un mundo misterioso, que no es otro que el Cristo resucitado: ahora ya estamos «en Cristo» y vivimos de su Espíritu. El don del Espíritu abre una nueva era en la que quienes se han hecho hijos o hijas de Dios tendrán que inventarlo todo según las leyes del amor.

Pablo se detiene sobre el problema del pueblo judío: ¿qué pensar de toda la historia de Israel, al que Dios prometió un salvador, y que cuando viene no lo reconoce? Pablo explicará que esa tragedia se inscribe dentro de un plan más amplio, según el cual Dios salva a todos, permitiendo que todos los pueblos hayan pasado por un tiempo de desobediencia a Dios.

Pablo envió esta carta el año 57 ó 58, probablemente desde Corinto. Hasta entonces se había dirigido a comunidades que conocía y cuyas dificultades no ignoraba. Esta vez no; al final de su exposición hablará de manera muy general de la vida cristiana, y sobre todo de cómo aceptarse mutuamente entre personas de orígenes muy diversos. Porque en Roma, como en cualquier otra parte, no fue tan sencillo reunir en una misma comunidad a judíos y paganos convertidos. Pablo les recomienda lo que ni siquiera nosotros logramos practicar hoy: que acepten sus diferencias.

La carta a los Romanos en la Iglesia

Sería imposible hablar de la carta a los Romanos sin decir algo sobre la importancia que ha tenido y sigue teniendo en las iglesias protestantes.

Se sabe que Lutero maduró la Reforma partiendo de esta epístola. No se equivocaba advirtiendo en ella la condenación de una Iglesia instalada en el mundo, en la que la fe se había degradado a menudo en prácticas ajenas a la fe que salva. La cristiandad de la Edad Media era un pueblo parecido al de Israel. Eran cristianos de nacimiento y así permanecían; eran creyentes, pero como en cualquier otra cultura pensaban salvarse mediante los ritos religiosos y las prácticas de las buenas obras que merecen el cielo.

Era por tanto muy importante recordar que la fe es el alma de toda conversión, y que esta conversión es la respuesta a una llamada gratuita de Dios. En esta carta no se trata de otra cosa que de Cristo Salvador, y esto era suficiente para devaluar todo el sistema religioso imperante, aplastado por sus tradiciones y devociones. Se hablaba de fe, y apenas se oía predicar sobre ninguna otra cosa fuera de la moral, o más bien de las categorías de la moral. Se hablaba de la Palabra de Dios dirigida a todos los hombres, y tan sólo se contentaban con confiar en los hombres de Iglesia. Era, pues, una crítica radical de la Iglesia que había acabado mirándose a sí misma en lugar de volverse hacia Dios, y cuyo sistema político, doctrinal o represivo ocultaba el horizonte.

Esta carta se basa en la experiencia de Pablo como judío y como fariseo, y después como apóstol llamado directamente por Cristo. Pero Lutero y sus contemporáneos leían esta carta a partir de sus problemas, o mejor dicho, de sus angustias.

Eran los representantes de una cristiandad terminal, obsesionada por la perspectiva del pecado y de la condenación eterna. Todo lo que Pablo dice sobre la predestinación del pueblo judío lo veían como un problema de predestinación personal al cielo o al infierno. Pablo habla de Dios que nos justifica —palabra que entonces tenía un sentido muy poco preciso— para enseñar que Dios restablece en nosotros un orden auténtico; comprenden que, si nosotros creemos, Dios nos considerará justos aunque nada cambie en nosotros. Las grandes perspectivas de una humanidad angustiada por el pecado y la gracia, incapaz de liberarse a sí misma, se reducirán a un problema personal: ¿soy yo realmente libre o soy un simple juguete de la gracia? Tomando al pie de la letra el lenguaje imaginario de Pablo, se elaborará una doctrina sobre el pecado original en la que todos expiamos, y por la eternidad, el pecado del primer antepasado.

Muchas generaciones de protestantes y católicos se verán marcados por estas controversias. Por más que se hable de salvación sólo mediante la fe, o por la fe y las obras, o por la fe, las obras y los sacramentos, el amor del Padre que salva y de Cristo Salvador pasará a un segundo plano, obsesionados por la salvación: ¿cómo puedo escapar de este rígido círculo en que Dios me encierra? El Dios justo, de sentencias inexorables, que condena con tanta facilidad al infierno, traumatizará a Occidente y desencadenará la rebelión del ateísmo militante.

Cuando se ha meditado mucho tiempo a Pablo, y sobre todo la carta a los Romanos, se aprecia que para él el Padre de Jesús es realmente padre, y que es amado apasionadamente. Se descubren mil detalles que revelan su experiencia de la comunión continua y de la vida “en” el Dios Trino, una experiencia muy semejante a la de san Juan.

Introduction to Jeremiah (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Those Who Make History

Kings and generals are in the foreground; priests and charlatans provide the people with the kind of truth they want to hear. Wars and famines have brought people to their knees: who is carrying forward the mission of Israel, the instrument of God in the world?

God looks for someone to whom he may give authority not over Israel, but over all the nations, and he entrusts him, not with the mission to speak, but to uproot and destroy, to build and to plant. In a word, God gives him the mission to speed up history. This man will be Jeremiah, a boy from Anathoth, who comes from a family of priests.

It was Jeremiah who has pronounced the discourses found in this book, but it is also he who lived the events as witness to God. He cooperated with God – the word should not frighten us – in his supreme decisions which gave direction to history.

If indeed history is the result of many known and unknown forces, it is God who draws everything together and guides events in such a way that one fails while another succeeds. God is at work in history through the works, words, writings and prayers of countless people. He also stirs up more profound forces that shake up lifeless hearts and strengthen the yearning for justice in the world. In the spheres of activity which God has reserved for himself, only those who totally surrender to him are able to cooperate with him.

God’s friends share in his sovereign rule over events: Abraham (Gen 18:16), Moses (Ex 32:14), the martyrs (Rev 20:4). Jeremiah, the quiet and peaceful lad from Anathoth became one of them because he was emptied of his own will to such an extent that God revealed to him his jealous love for Israel and his anger over sin. So he was able to utter condemnations of Israel which would become reality and to foretell the times of the New Covenant.

The Jews of later times believed that, after his death, Jeremiah was present before God interceding for them (2 Mac 2:1 and 14:14). When prophets after him spoke of a suffering Savior, they remembered Jeremiah’s trials.

Historical Background

Between Isaiah’s last prophecies (690 B.C.) and Jeremiah’s call from God (around 626) there is a span of sixty years, almost fifty of which correspond to Manasseh’s reign. This ruler persistently offended the faith of the Jews (2 K 21). Then in 640 a child, Josiah, came to the throne and the embers of faith were slowly rekindled.

This was the time when the discovery of the Book of the Law brought about a religious renewal, Josiah’s Reform (2 K 22). A few years before that, God had called Jeremiah.

Then, the events which followed and which Jeremiah witnessed, took a tragic turn. They are related in 2 Kings 23:25 and repeated in Jeremiah 39.

Outline of the Book of Jeremiah

It is difficult to say who drew up the book of Jeremiah and how. It seems that Baruch, the “secretary”, meaning the chancellor of the king, had an important part in it, and that Jeremiah himself dictated much of it to him. Various indications suggest that there has been a fusion of two texts which are partly overlapped.

The book has four parts:

– Prophecies against Judah and Jerusalem: chapters 1–25.
– Prophecies against the nations. Announced at the end of chapter 25, they form chapters 46–51.
– Promises of happiness: chapters 29–35.
– Jeremiah’s sufferings: chapters 36–45.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

创造历史的人

君王将相在政治舞台上奔忙，司祭们和演说者只讲人们喜欢听的道理，战争和饥荒使人丧失了尊严。在这种时刻，谁能来继续承担以色列在各民族中肩负的使命呢？天主在寻找一个人，一个能振奋以色列精神、影响全人类历史的人。天主委托他的不只是传道的使命，而是去根除，去摧毁，去建造，去栽培。天主给了他加快历史速度的使命，这人就是耶肋米亚，他出自司祭世家，生在阿纳托特。

人们在创造着历史，但是天主配合并引导事情发展的方向，因而有人跌落，有人兴起。天主借着无数人的工作、言论、写作和祈祷来参与历史。祂也会激起人文精神及道义的力量去震撼那些毫无生气的心灵，加强人们对人间正义的渴望。在天主的工程中，只有那些已全心奉献的人，才能知道怎样与天主合作。

天主的朋友分享祂神秘的工作：亚伯郎（创18:16），梅瑟（出32:14）以及众多殉道者（默20：4）。耶肋米亚，这位来自阿纳托特、安静和气的男孩，成为分享天主计划的人。因为他能空其心志，天主便能对他讲出自己对以色列的挚爱，对罪恶的痛恨。为此，耶肋米亚能向以色列讲预言，这些预言都将成真，预示了新约时代的到来。耶肋米亚死后，犹太人相信他去了天主面前说情（加下2:1；14:14）。后来的先知在提到受难的救世主时，总会记得耶肋米亚的苦难。

历史背景

从依撒意亚最后的预言（公元前690年）到耶肋米亚受召（公元前626年），时隔大约六十年。其中近五十年是在默纳协的统治下。这位君王曾一意孤行地迫害过犹大人的信仰（列下21）。到了公元前640年，一位叫约史雅的孩童即位，信仰的余烬才开始复燃。这时人们发现了法律书，这一发现为以色列带来了宗教改革，史称约史雅改革（列下22）。在这之前的几年，天主已召叫了耶肋米亚。

而后，耶肋米亚所看到的事情却有了悲剧性的转变。这些事迹在列下23；25有所叙述，在耶39又再重复。

很难说到底是谁写了耶肋米亚或这部书是怎么写成的。大多数人认为巴路克这位“秘书”对此书的写成有过重要贡献，其实他是国王的首相。

而耶肋米亚本人也亲自叙述了书中的不少内容。

耶肋米亚书大纲

耶肋米亚的言辞并没有依照所说时间的先后加以记录。本卷分为四部分：

一编：神谕集：1-25章。

二编：预言与纪事：26-35章。

三编：耶路撒冷毁灭前后：36-45章。

四编：反对各国的预言：46-51章。

Translation: Tagalog

Ang mga Nagpapagalaw sa Kasaysayan

Abala sa pulitika ang mga hari at mga heneral; ibinibigay ng mga pari at mga nagpapanggap sa bayan ang uri ng katotohanang gusto nilang marinig; inilulugmok ng mga digmaan at gutom ang mga tao. Sino ang nagdadalang pasulong sa misyon ng Israel na instrumento ng Diyos sa daigdig?

Naghahanap ang Diyos ng isang enkargado hindi para sa Israel kundi para sa mga bansa, at pagkakatiwalaan hindi ng misyong magsalita kundi bumunot at magwasak, magtayo at magtanim. Anupa’t ipinagkakatiwala sa kanya ng Diyos ang misyong pabilisin ang takbo ng kasaysayan. Ang taong ito ay si Jeremias, isang batang lalaking taga-Anatot, buhat sa isang angkan ng mga pari.

Si Jeremias ang bumigkas ng mga salitang nasa aklat na ito, ngunit siya rin ang nagsabuhay ng mga pangyayari bilang tagapagpatotoo sa Diyos. Nakipagtulungan siya sa Diyos – hindi natin dapat katakutan ang salitang ito – sa kanyang pinakadakilang mga pasiya na nagbibigay ng direksiyon sa kasaysayan.

Kung ang kasaysayan nga ay ginagawa ng mga manggagawa, militante, palaisip at lahat ng uri ng responsableng tao, ang Diyos naman ang naglalapit sa lahat ng puwersa at pumapatnubay sa mga pangyayari sa paraang may nabibigo at may nagtatagumpay. Gumagawa ang Diyos sa kasaysayan sa pamamagitan ng mga gawain, salita, sinulat at panalangin ng napakaraming tao. Ngunit pinupukaw rin niya ang mas malalalim na puwersang nagpapasigla sa mga mahinang puso at nagpapalakas sa paghahangad ng katarungan ng tao sa daigdig. Sa mga larangan ng gawaing inilaan ng Diyos para sa sarili, ang mga tao lamang na lubusang nagpapaubaya ng sarili sa kanya ang nakikipagtulungan sa kanya.

Ang mga kaibigan ng Diyos ay nakikibahagi sa kanyang ganap na pamamahala sa mga pangyayari: si Abraham (Gen 18:16), si Moises (Ex 32:14), ang mga martir (Pag 20:4). Napabilang sa kanila si Jeremias, ang tahimik at mabait na binatang taga-Anatot, sapagkat inalisan siya ng sarili niyang kalooban hanggang sa puntong maihayag sa kanya ng Diyos ang selosong pag-ibig nito sa Israel at ang pagkapoot sa kasalanan. Kaya nagawa niyang magsabi ng mga parusang magkakatotoo sa Israel at mahulaan ang panahon ng Bagong Tipan.

Naniwala ang mga Judio ng sumunod na panahon na pagkamatay ni Jeremias, naroon siya sa harap ng Diyos, at siyang namamagitan sa kanila (2 Mac 2:1 at 14:14). Nang ang mga propetang sumunod sa kanya ay magsalita tungkol sa nagdurusang Tagapagligtas, ginunita nila ang mga pagsubok na dinanas ni Jeremias.

Tungkol sa Kasaysayan

May animnapung taon ang pagitan ng mga huling propesiya ni Isaias (690 B.C.) at ng pagkatawag ng Diyos kay Jeremias (mga taong 626), na halos limampu ang saklaw ng paghahari ni Manases. Ginawa ng haring ito ang kanyang makakaya para wasakin ang pananampalataya ng mga Judio (tingnan ang 2 H 21). At noong 640, isang bata, si Yosias, ang lumuklok sa trono, at unti-unti muling nagningas ang namamatay na alab ng pananampalataya.

Iyon ang panahon na ang pagkadiskubre sa aklat ng Batas ay nagbigay-daan sa pagpapanibagong-sigla sa relihiyon, ang Reporma ni Yosias (2 H 22). Ngunit ilang taon pa bago iyon nang tawagin ng Diyos si Jeremias.

Naging malagim ang sumunod na mga pangyayari na nasaksihan ni Jeremias. Isinasalaysay ang mga ito sa 2 Hari 23:25 at inuulit sa Jeremias 39.

Balangkas ng Aklat ni Jeremias

Ang mga salita ni Jeremias ay hindi nakatala ayon sa pagkakasunud-sunod ng petsa ng pagpapahayag. May apat na bahagi ang aklat:

– Mga propesiya laban sa Juda at Jerusalem: kabanata 1-25.
– Mga propesiya laban sa mga bansa. Ipinapahayag sa wakas ng kabanata 25, ang mga iyon ang bumubuo sa mga kabanata 46-51.
– Mga pangako ng kaligayahan: kabanata 29-35.
– Mga pagdurusa ni Jeremias: kabanata 36-45.

Translation: Cebuano

Ang Nagpalihok sa Kasaysayan

Ang mga hari ug heneral linga kaayo sa panahon sa politika; ang mga pari ug tabian mihatag sa katawhan sa tipo sa kamatuoran nga ganahan nilang madungog. Ang gubat ug ang gutom nakapalup-og sa katawhan; kinsay nagdala pag-una sa misyon sa Israel, ang instrumento sa Diyos dinhi sa kalibotan?

Busa, ang Diyos nangita sa tawo nga Iya untang kahatagan og katungod dili labaw sa Israel, apan labaw sa tanang kanasoran, ug Iyang isalig niya, dili ang misyon pagsulti, apan pagluka ug pagpukan, pagpabarog ug pagtanom. Sa usa ka pulong, ang Diyos naghatag niya sa tahas pagpadagan og kusog sa kasaysayan. Siya si Jeremias, ang batang lalaki sa Anatot, sa kaliwat sa mga pari.

Ang mahinugdanon, dili kay si Jeremias naghimog mga diskurso nga mabasahan ining libroha kondili, kay mibulig siya sa Diyos sa mga balaanong hukom mahitungod sa pagdumala sa kasaysayan.

Kon tinuod man nga ang kasaysayan gihimo sa mga mamumuo, mga militanti, mga maalamon, ug uban pang tipo sa mga responsabling tawo; ang Ginoo nagtipon sa tanan ug migiya sa panghitabo, sa ingon nga ang usa mapakyas samtang ang lain molampos. Ang Diyos naglihok sa kasaysayan pinaagi sa mga buhat, pulong, sulat ug mga pag-ampo sa dili maihap nga katawhan. Apan nagpalihok siya sa lawom nga mga pwersa nga nakatay-og sa patayng kasingkasing ug nakalig-on sa pangandoy alang sa hustisya ining kalibotana. Sa naglibot nga kalihokan diin ang Diyos naggahin sa Iyang kaugalingon, ang mga tawo lang nga dunay pagtoo ang mibulig Niya, labi na gyod ang pipila nga hingpit nga mitugyan kaniya sa kaugalingon.

Ang mga higala sa Diyos miambit sa Iyang pagmando sa panghitabo; si Abraham (Gen 18-16), si Moises (Ex 32:14), ang mga martir (Reb 20:4). Si Jeremias, ang hilomon ug malinawon nga batang lalaki sa Anatot usa nila kay nahaw-asan siya sa kaugalingon niyang kabubut-on sa paagi nga ang Diyos makapahayag sa Iyang igihan nga gugma alang sa Israel, ug sa iyang kapungot sa kasal-anan nakatunglo siya sa Israel nga natinuod, ug nakatagna sa panahon sa Bag-ong Kasabotan.

Ang mga Judio sa ulahing panahon nagtoo nga human sa iyang kamatayon, si Jeremias diha sa atubangan sa Diyos nga nangama alang nila (Mc 2:1 ug 14:14). Diha nga ang mga propeta human siya naghisgot sa kasakitan sa Manluluwas, ilang nahinumdoman ang mga pagsulay ni Jeremias.

Ang Nagpaluyo sa Kasaysayan

Taliwala sa kataposang panagna ni propeta Isaias (690, B.C.) ug ang pagtawag sa Diyos kang Jeremias (626) dunay gidugayon nga 60 ka tuig, mga 50 ini mitukma sa paghari ni Manases ug Amon. Gihimo nila kutob sa mahimo aron pagpukan sa pagtoo sa mga Judio (2 K 21). Unya, sa 640, usa ka bata, si Oseas, miabot sa trono ug sa hinayhinay ang kainit sa pagtoo nahaling pag-usab.

Mao kini ang panahon kanus-a nakaplagan ang libro sa balaod nga nagdala sa relihiyosong reporma ni Yosias (2 K 22). Apan pipila ka tuig sa wala pa ni mahitabo ang Diyos mitawag ni Jeremias.

Unya, nahitabo ang makalilisang nga mga butang nga nasaksihan ni Jeremias. Gisaysay kini sa 2 H 23:25 ug gisubli sa Jeremias 39.

Ang Latid sa Libro ni Jeremias

Ang mga pulong ni Jeremias wala masulat sa panahon kanus-a gipanulti ni. Ang libro dunay upat ka bahin:

– Ang mga panagna batok sa Juda ug Jerusalem: kapitulo 1-25
– Ang mga panagna batok sa kanasoran nga gipahibalo sa kataposan sa kapitulo 25, ug naglangkob sa mga kapitulo 46-51.
– Ang mga panaad sa kalipay: kapitulo 29-35.
– Ang kasakitan ni Jeremias: kapitulo 36-45.

Translation: Spanish

Es difícil hablar de Jeremías sin oponerle a Isaías. Quizás sea un error centrar todo en la diferencia de reacciones de ambos ante la llamada de Dios, o sea, el entusiasmo de Isaías (Is 6, 8) frente al temor de Jeremías (Jer 1, 6). Puede que se trate solamente de una diferencia de temperamentos. Su respectiva vocación y misión deberían ser complementarias, tanto en lo que se refiere a sus vidas y a sus escritos como en la influencia que posteriormente ejercieron ambos en el seno del pueblo creyente.

Isaías es la profecía, mientras que Jeremías es el profeta. Ambas caras del profetismo son complementarias e igualmente necesarias para reorientar la historia. Isaías representa el mensaje al que se habrá de recurrir siempre para reafirmar la fe. Jeremías es el ejemplo siempre presente del sufrimiento de un ser humano en cuya vida ha irrumpido Dios.

No cabe, pues, una visión sentimental de un joven Jeremías, pacífico y sin defensa que sufre en silencio la maldad de sus perseguidores. Hay en el profeta atisbos de violencia (11, 20-23). A pesar de que ha pasado a la historia por el hecho mismo de sus sufrimientos, no siempre ha sido víctima de las calamidades que anunció.

En su primer anuncio dice que Dios le ha dado autoridad para arrancar y derribar, edificar y plantar, precisando que la misión que se le había encomendado abarcaba no solamente a su pequeño país, sino a “las naciones”. Podría extrañarnos la magnitud de una tal tarea asignada a un hombre sin títulos; sin embargo, es aquí donde aparece el dedo de Dios. Con la ruina del reino de Judá, seguida del Exilio, hasta llegar a los tiempos del Evangelio, Dios irá revelando su manera de salvar al mundo, su fuerza que se manifiesta en la debilidad, y la victoria del Amor. Todo esto supone siempre un sufrimiento aceptado.

No sin razón los judíos creyeron, en tiempos posteriores, que Jeremías, después de muerto, estaba delante de Dios intercediendo por ellos (2Mac 2, 1; 14,14). Pero dicha intercesión no era lo más importante y será el “segundo Isaías” el que lo adivinara: encontraremos un poco de Jeremías en los poemas del Siervo de Yavé (49,1; 50,4; 52,13).

La predicación de Jeremías

Las primeras profecías de Jeremías tienen sus raíces en el descubrimiento del Deuterónomio (2Re 23; Jer 11). El Deuterónomio enfatiza la alianza concluida entre Dios e Israel, una alianza que ha hecho de Israel un pueblo aparte, dotado de una sabiduría propia. Yavé es un Dios personal que quiere ser servido y amado.

Jeremías entra en escena en el momento en que Israel se refugia en la protección infalible que le aseguran su Dios y su templo. Jeremías es perseguido porque niega que Dios se identifique con un templo de piedra (Jer 7 y 26), lo mismo que ocurrirá con Jesús y sus apóstoles (Mc 14, 58; He 6,13). Jeremías no quiere otro Dios que aquel que se descubre en la verdad. Su predicación (y la del Deuterónomio) no es ya la misma que la de Josué y los Jueces, es decir, “ustedes poseerán la tierra si obedecen y la perderán si desobedecen”, o: “todo va mal porque no cumplen la Ley”... Jeremías pide que el hombre se convierta a la sabiduría (Jer 9,22; 10) y habla de un retorno a la fidelidad que significa, ante todo, un cambio de corazón (Jer 17, 5).

El anuncio de la Nueva Alianza, que es la cumbre del mensaje de Jeremías (Jer 31,31), es la consecuencia natural de los capítulos que sólo hablan de muerte y de ruina. Era necesario que desaparecieran todos los vestigios de una vida donde Dios está ausente, para que el pueblo, o mejor, los corazones, se abran a una otra dimensión de la existencia humana. Después de la ruina del reino de Israel, el pueblo de Dios entrará en una nueva era.

Las promesas de felicidad, que forman parte de la profecía de Jeremías (Jer 29; 31), no se pueden comprender sin esta transformación interior. Jeremías no se deja llevar por la imaginación de Ezequiel para reconstruir una Palestina ideal con un templo purificado. La lógica consecuencia de las promesas hechas a Jeremías no son los esfuerzos de Esdras para publicar la Ley y organizar el Judaísmo, sino simplemente el Evangelio.

Datos históricos

En el año 626 Jeremías, proveniente de una familia de sacerdotes de Anatot, a las puertas de Jerusalén, recibe su llamada. Unos años después, el descubrimiento de la Ley ocasiona una renovación religiosa (2Re 22,1). Durante los casi cuarenta años que va a durar el ministerio de Jeremías (la fecha de la muerte del profeta habrá que situarla hacia el 586), los cambios se suceden a un ritmo impresionante, tanto la reforma religiosa de Josías como el renacimiento nacional que la acompaña (622-609). Después, sobrevienen tres guerras: contra Egipto en el 609, contra Babilonia en el 597 y 587, seguidas de tres deportaciones (597, 587 y 582).

EL LIBRO DE JEREMÍAS

El año 604, Jeremías dicta a Baruc, que es a la vez “secretario” del rey y secretario de Jeremías, una parte de su predicación. Con mucha probabilidad estas profecías se encuentran en los capítulos 1-20. Otro documento debe haber sido el que narraba los sufrimientos de Jeremías: cap. 26-44. Otro habrá reunido sus profecías contra las naciones (caps. 46-51). Se les juntaron otras colecciones referentes a los reyes (21-23), o a los profetas (23,9-40), o a la nueva alianza (30-33).

Libro de Jeremías: 1,1—20,18 (la conclusión está en: 25,1-38)

Profecías contra los reyes y los profetas: 21,1—24,10

El libro de la nueva alianza: 26,1—33,26

Continua rebelión de Israel: 34,1—36,18

Los sufrimientos de Jeremías: 36,1—45,5

Oráculos contra las naciones: 46,1—51,64

Conclusión: fin del reino de Judá (52,1–34)

Introduction to Titus (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Like Timothy, Titus is one of Paul’s assistants officially consecrated to the service of the Gospel, who visited the churches with the very authority of Paul.

The commentary will be brief since this letter is very similar to the two letters to Timothy.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

弟铎和弟茂德一样，也是保禄的助手，献身于福音工作，并借着保禄的权威拜访各教会。

因为这封信和给弟茂德的那两封信非常相似，所以注释很简短。

Translation: Tagalog

Si Tito, tulad ni Timoteo, ay isa sa katulong ni Pablo, opisyal na itinalaga sa paglilingkod sa Ebanghelyo at dumalaw sa mga simbahan, na ang taglay na kapangyarihan ay tulad ng kay Pablo.

Translation: Cebuano

Sama ni Timoteo, kaabag ni Pablo si Tito nga gitudlo sa Simbahan aron pag-alagad sa Ebanghelyo. Nagduaw siya sa mga simbahan dala ang awtoridad ni Pablo.

Mubo lang ang mga komentaryo ining sulata kay susama ra ni sa duha ka sulat alang ni Timoteo.

Translation: Spanish

Es el comienzo del año 58 y han transcurrido pocos meses desde el envío de la Carta a los Romanos. Pablo piensa que ya no hay más trabajo para él en la parte oriental del imperio romano y se prepara para ir a Roma y evangelizar desde allí la parte occidental del imperio, especialmente España. Pero Dios ha previsto las cosas de otra manera: dentro de poco Pablo será detenido en Jerusalén y, después de varios años de cautiverio en Cesarea, será llevado a Roma para ser allí juzgado en el tribunal del emperador.

Pablo se ha despedido de las comunidades de Grecia y de “Asia”, la provincia del imperio que corresponde a Turquía occidental (He 20,25). Tal vez fue antes de su entrevista con los presbíteros (ancianos) de la región de Éfeso, que tuvo lugar en Mileto (He 20,1), cuando Pablo redactó esta carta, que presta una atención especial a esos pastores de las comunidades cristianas. Los otros puntos importantes de la carta se refieren a las obligaciones de los cristianos según su situación en la sociedad, al respeto por sus obligaciones sociales y a la sumisión a las autoridades. Pablo retoma o desarrolla aquí lo que había expuesto en la segunda parte de la carta a los Romanos. Esa misma carta le inspira algunas pinceladas sobre el plan de Dios que encontramos en 1,3-4; 2,11-34; 3,4-7

Pablo está ya pensando en su viaje a Roma. Una de las paradas será Nicópolis, en la costa occidental de Grecia, un sector que había evangelizado Pablo (Rom 15,19), y donde se encontrará con Tito, que está en Creta.

Introduction to Joshua (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

An Immigrant People

Moses’ mission finished at Mt. Nebo. As we see in the Book of Deuteronomy, Moses had been called by God to ‘bring up the people’, from the slavery of Egypt to the gates of the Promised land. The people are there facing this territory and it is now Joshua, the first Jesus — Joshua and Jesus are one and the same word in Hebrew — who is to lead the people into the land of promise.

Can we even speak of a people? Actually there are no more than a few clans guided by Moses across the desert, increased doubtless by new elements they have met at the holy place Qadesh-Barné. However few in number, these nomads carry such a religious experience that it will become, after meeting other tribes that did not leave Palestine, the spiritual heritage of them all.

Facing the Canaanites who inhabit the towns and cultivate the surrounding land, those nomads gradually become aware of their identity. He who revealed himself on Mt. Sinai and multiplied marvels in favor of these escapees from Egypt, Yahweh – God, has made a covenant with this nomadic people; he has entrusted to them at the same time his promises. From now on they are the people he has chosen; and he is their God. It is during this period of Joshua and the Judges that the people of Israel will be truly formed.

Although laden as they are with favors from Yahweh, these nomads cannot but admire the Canaanites among whom they live. This period of the second millennium before Jesus Christ has doubtless been the most prestigious period of Palestine history from a cultural point of view. Compared to the Canaanite towns with their ramparts, their temples and palaces with cedar panelling and inlaid ivory the nomads cut a poor figure. The contrast was the same on the religious level; the Canaanites in the towns multiplied celebrations, feasts and rituals under the eyes of tribes who hadn’t even a temple.

The books of Joshua and Judges as well as Samuel and Kings show us how easily the Israelites let themselves be influenced. Attracted by this brilliant civilization, they abandoned their customs and faith to adopt the cults of the country.

The Reality of a Conquest

A people seduced by Canaanite culture, leaders who resist and proclaim a call to fidelity — such is the permanent conflict presented by the Bible texts of this period. The Book of Joshua seems to present a systematic conquest of the country led by Joshua at the head of the clans; but actually it must have happened quite differently.

Town dwellers and nomads were certainly very different and the obligation of both to cohabit on common land did not prevent conflicts: at one time the Canaanites were stronger, at another the nomads. But gradually the tribes imposed their law on the former inhabitants of the land, and at the time of Saul, the one-time nomads, now citizens of the country had the power to rule. David and later Solomon were to confirm such a situation.

Active minorities are the ones that make history: when we speak of the Church and its impact on the world it is often a matter of a minority of the faithful. The prophets who, several centuries after Joshua, assemble the traditions and documents on the “conquest,” made no pretense of giving us an exact account and complete history. Let us not be deceived by the triumphal tone of these accounts where Joshua and all Israel won fantastic victories. The Book of Joshua narrates small events that make up great history.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

若苏厄：引言

梅瑟的使命在乃波山壮丽地结束了。如同我们在《申命纪》中看到的：梅瑟受天主的召唤引领民众逃离奴役之地埃及，辗转来到许诺之地的大门前。人民面对著这片沃土以及自己的新领袖：若苏厄、第一个耶稣――在希伯来文中若苏厄和耶稣是同一个名字，正是他带领以色列民众踏上了许诺之地。

游牧的民族

我们在这里谈的其实还够不上一个民族。事实上，跟随梅瑟穿越沙漠的只是几个家族而已，后来在圣地卡德士巴尔乃亚他们遇到了新的族群，人数才有所增加。然而这些族群却是特殊的，人员虽少，但他们的宗教经验将会与没有离开巴勒斯坦的以色列人共同分享，成为他们共同的精神遗产。

面对著生活在城镇中、在周围土地上耕作的迦南人，以色列人开始慢慢觉察到自己的生活方式的不同。雅威天主曾在西乃山默示自己的旨意，祂多次行奇迹帮助以色列民众逃离了埃及；祂又与这个游牧民族立下了盟约，把这片土地许诺给自己的子民。从此他们是祂的选民，祂是这民众的唯一天主。正是在若苏厄和民长的时代，以色列民众开始作为天主的子民而生活。

虽然这个游牧民族沐浴著雅威的恩泽和甘露，他们却无法不羡慕周围的迦南人。就文化的深度而言，大约公元前两千至一千年的这段时间，无疑是巴勒斯坦历史上最辉煌的时期。迦南人的城镇中已经有了城堡、圣殿和以杉树镶边、以象牙嵌饰的王宫，比较起来，游牧民族就显得寒酸多了。这样的对比同样也表现在宗教生活中：城镇中的迦南人在那些连圣殿都没有的以色列民族面前，大肆举行庆典和各种宗教仪式。

《若苏厄》、《民长纪》、《撒慕尔》和《列王纪》向我们描绘了迦南文化是多么优越，又是多么容易对客居那里的以色列产生巨大影响。以色列各部落被迦南的灿烂文化吸引，抛弃了自己的习俗和信仰，接受了他们的礼拜仪式;先知们不断地提醒人们要记住盟约，要忠诚于雅威。

征服的真相

这个时期经文所描绘的持久冲突，正是发生在受迦南文化诱惑的以色列

民众和他们的倡导忠实不苟的领袖之间的冲突。此书叙述了以色列的新领袖若苏厄如何引领子民有系统有步骤地征服圣地，然而史实却与此大有出入。

城镇居民和游牧民族的生活方式迥然不同。两者必须生活在同一块土地上，冲突就无可避免。时而迦南人占优势，时而以色列人占上风。随著时间的推移，渐渐地，以色列部落用自己的律法侵入到迦南文化中。到了撒乌耳时代，曾为游牧民族的以色列人成了这片土地的新主人，达味和所罗门更巩固了这种局势。

创造历史的是那些活跃的少数人：当我们谈到教会和教会对世界的影响时，大多是指少数真正有信德的信徒们。若苏厄后几百年的先知们，在收集编写有关“征服”的故事时，已显示出他们所记载的并不是确切完整的历史。我们尽可以受此书的征服气概和胜利的喜悦感染，却不要为之所影响，以为若苏厄和整个以色列都赢得了胜利。若苏厄书叙述的只是组成浩荡历史之河的小事件。

Translation: Tagalog

Pangalawang Batas ang ibig sabihin ng Deuteronomio. Ganito ang itinawag dito dahil sa pagkakalagay nito sa ating Biblia pagkatapos ng kabuuan ng mga batas na nasa mga aklat ng Levitico at Mga Bilang. Subalit unang isinulat ang Deuteronomio kaysa mga ito. Para pag isahin ang mga utos at mga kaugalian ang unang layunin nito at para ibigay sa Israel ang Batas na katatagpuan nito ng buhay.

At nang inedit ang Deuteronomio, sa ika-7 dantaon bago dumating si Kristo, higit sa limandaang taon na ang lumipas mula nang makipagtagpo si Moises sa Diyos. Nasakop na ang lupain ng Kanaan, naitatag na ang Kaharian nina David at Solomon at pagkatapos ay nahati.

Bumagsak na ang mas malaki at mas masaganang probinsya sa hilaga na tinatawag na Kaharian ng Israel. At gayon ding kapalaran ang nagbabanta nang mga taong iyon sa Kaharian ng Juda na probinsya sa timog.

Noon ipinagbigay-alam ang Batas na ito ni Yawe. Inilantad nito sa kanyang bayan ang dahilan ng kanilang mga pagkatalo at iniaalok ang isang pagkakataon para maligtas. Matagal na itong nalimutan sa Templo sa panahon ng pag-uusig ni Manases. Ngunit ang pagkatuklas dito sa taong 622 (2 H 22) ang siyang pinakaugat ng reporma ni Yosias.

Si Moises at ang Deuteronomio Tinanggap ng bayan ng Israel at ng kanilang mga pastol ang Deuteronomio bilang salita ng Diyos at aral ni Moises, pero ang mga pari at ang mga propeta naman ang sumulat nito. Binuod nila sa mga pahinang ito ang kanilang karanasan sa kabuuan ng kanilang kasaysayan.

Tulad sa iba pang mga libro sa Natapos sa Bundok Nebo ang misyon ni Moises. Tulad ng nakita natin sa Aklat ng Deuteronomio, tinawag ng Diyos si Moises para "hanguin ang bayan" mula sa pang aalipin ng Ehipto patungo sa pintuan ng Lupang Pangako. Naroon na ang bayan sa harapan ng lupaing ito at si Josue na ngayon, ang unang Jesus - pareho ang Josue at Jesus sa Hebreo -- ang siyang mamumuno sa bayan pagpasok sa lupa ng mga pangako.

Bayang Dayo Masasabi ba nating isang bayan sila? Sa katunayan, hindi sila hihigit pa sa ilang angkan na pinamumunuan ni Moises patawid sa disyerto, na tiyak na nadagdagan ng mga bagong grupo na nakatagpo nila sa Kades Barnea na isang banal na lugar. Bagamat kakaunti, dala naman ng mga lagalag na ito ang gayong kahalagang karanasang reli hiyoso na magiging pamanang espiritwal nilang lahat, pati na ng mga tribung hindi umalis sa Palestina na makakatagpo nila. Sa harap ng mga Kananeong nakatira sa mga bayan at nagsasaka sa nakapaligid na lupain, unti-unting nakita ng mga lagalag na ito kung ano sila. Sila ang mga takas sa Ehipto na (PAGE 321) ginawan ng Yawe-Diyos ng mga kahanga-hangang bagay. Sila ang bayang lagalag na pinagbunyagan niya ng kanyang sarili sa Bundok Sinai. Sa kanila siya gumawa ng tipan kasabay ng kanyang mga pangako. Mula sa panahong iyon, sila ang kanyang bayang hinirang; at siya ang kanilang Diyos. Sa panahong ito ni Josue at ng Mga Hukom talagang mabubuo ang bayang Israel.

Bagamat sagana sila sa mga biyaya ni Yawe, hindi maaaring hindi hangaan ng mga lagalag na ito ang mga Kananeong pinakikipamayanan nila. Hindi mapag-aalinlanganan na ang panahong ito ng ikalawang sanlibong taon bago dumating si Jesukristo, ang pinakatanyag na bahagi ng kasaysayan ng Palestina kung kultura ang pag-uusapan. Mukhang kawawa ang mga lagalag kung ihahambing sa mga Kananeong may mga bayan na may muog, mga templo at palasyo na may mga dingding na mamahaling kahoy at nadedekorasyonan ng garing. Gayundin ang kaibhan kung relihiyon ang pag-uusapan: maraming pagdiriwang, kapistahan at seremonya ang mga Kananeo sa mga bayan, na nakikita ng mga tribu na wala ni isang templo man lang.
Ipinakikita sa atin ng mga aklat ni Josue at ng Mga Hukom, pati na ni Samuel at ng Mga Hari, kung paano pinabayaan ng mga Israelita na maimpluwensyahan sila nang gayon na lamang. Naakit sila ng maringal na sibilisasyong ito kaya tinalikdan nila ang kanilang mga kaugalian at pananampalataya at ginaya ang mga seremonya ng pagsamba ng lupain. Biblia, inilagay sa bibig ni Moises ng mga sumulat ng Deuteronomio ang mga diskursong gusto nila mismong sabihin sa kanilang bayan. Gawa-gawa lamang ang pagsasalaysay nila na bago mamatay ay nakinikinita na ni Moises ang masaklap na kapalarang naghihintay sa kanyang bayan. Sinasabi nilang sa kanya galing ang mga babala at mga batas na pupuwede pang magligtas sa Israel. Sa totoo'y ginagamit ng Deuteronomio ang pangangaral ng mga propeta tungkol sa katarungan at pag-ibig: ito ang kauna-unahang pagsisikap na ginawa sa daigdig para bumuo ng isang lipunang may pagkakaisa't pagka kapatiran.

Translation: Cebuano

Gidala ni Moises ang mga Israelita sa kapatagan sa Moab latas sa suba Jordan, apan kinahanglan pa silang mosulod sa Yuta sa Saad sa ilang katigulangan.

Bisan sa lig-ong pagpangulo ni Moises, dili organisadong nasod ang Israel. Nagpabilin ni nga mga pundok pundok sa lainlaing tribu, kabanayan ug lungsod nga nahiusa gumikan sa kumong paninguha. Ang maayong pagbasa sa Biblia morag magpakita nga daghan ang mga Israelita nga wala mouban ni Moises sa kamingawan sa Cades. Gani, nag-una sila ni Josue sa Palestina subay sa habagatang bahin; miokupar na ang uban sa kabungtoran sa Moab (Num 32).

Misulod ug mipuyo didto nga malinawon ang mitabok sa Jordan sa panahon ni Josue. Dala ang mga tolda ug karnero, nanimuyo sila sa kabungtoran libot sa kinotahang mga syudad nga Kananeo. Wala sila mopuyo sa kapatagan, kay didto na man ang mga Kananeo nga mas lig-ong nagkahugpong. Hinuon, dunay pagbinayloay tali nila ug sa mga mag-uumang Kananeo. Ug kay mas milambo man ang Kananeong kultura, may daghan sa mga Israelita nga nasuyop ug misagop sa ilang tradisyon ingon man sa pagsimba sa mga diosdios sa mga Kananeo nga nakapamiligro nga mahanaw sila isip katawhan.

Miluwas sa Israel ang mga kursonado nga uban ni Josue nakahukom sa pagbuntog sa Canaan. Dili ta uyon sa paggamit nilag kusog ug kabangis. Apan nagsunod lang sila sa laraw sa Diyos, ginamit ang pamaaging naandan adtong panahona. Ang kasyudaran ug ang mga harihari sa Canaan (nga mga dakudako lang sa gagmayng lugar) wala magkahiusa busa, wala maglisod ang mga manggugubat ni Josue sa pagbuntog nila. Tungod ini, naisa ang nasodnong kaamgohan sa Israel. Gisugdan nila ang inanayng pag-angkon sa Yuta sa Saad. Tahas ni nga malipayog katumanan human sa 200 ka tuig ubos sa pagpangulo ni David.

Ang kasagarang nahitabo maoy nga nakamugna ang malimbasugong minoriya og kasaysayan. Kon maghisgot ta sa Simbahan ug sa tahas ini sa kalibotan, makahisgot ta labi na ining gagmayng pundok sa mga magtotoo. Kadaghanan nagapos ni sa naandang gawi ug wala makaamgo sa ilang misyon. Sa samang paagi, makahisgot tag kalihokan sa kalingkawasan, apan dyotay ra ang naglihok ug nagpuyo ining panglantawa ug paglaoma. Bisan pa ini, kining gagmay ug militanting pundok mao hinuoy makaduso sa masa sa katawhan sa unahan. Mao ni ang nahitabo sa Israel. Human sa 500 ka tuig gikan ni Josue, gihipos sa mga propeta ang kasulatan mahitungod sa ilang kadaogan, ug namugna kining basahona. Wala sila mag-asoy sa kompleto ug tukmang mga hitabo sa kasaysayan. Nagpahinumdom lang sa nakatabang sa pag-umol sa Israel isip nasod. Busa, dili ta magpadala sa giingon dinhi nga “ang tanang Israelita” nakig-away uban ni Josue o nga gibuntog ni Josue ang Palestina sa pagpatay sa tanang lumolupyo. Ang Josue nagsaysay og gagmayng mga butang nga nakamugna og dakong kasaysayan nga nasinati sa katawhan sa Israel.

Translation: Spanish

EL SIGLO DE JOSUÉ

La misión de Moisés se había acabado en el monte Nebo. Como lo vimos en el Deuteronomio, Moisés había sido llamado por Dios para guiar al pueblo y hacer que “subiera” desde la esclavitud de Egipto hasta las puertas de la Tierra Prometida. El pueblo está pues allí, frente a esa tierra que Dios le da en herencia y en ese momento es Josué, el primer Jesús (pues Josué y Jesús en hebreo tienen la misma grafía) quien va a introducir al pueblo en el la tierra prometida.

Un pueblo de emigrantes

Hablar de pueblo es mucho decir. En efecto, todavía no se trata más que de algunos clanes guiados por Moisés a través del desierto y que sin duda se han incrementado con nuevos elementos con los cuales se encontraron en el lugar santo de Cadés-Barne. Por pocos que hayan sido estos nómadas confiados ahora a Josué, llevan consigo una experiencia de una riqueza tal que se transformará, después de reunirse con otras tribus que no habían abandonado la Palestina, en la herencia espiritual de todos.

Frente a los cananeos que habitaban las ciudades y cultivaban las tierras de los alrededores, estos nómadas toman poco a poco conciencia de su originalidad y de su identidad. El que se reveló a Moisés en el Sinaí y que multiplicó las maravillas a favor de los fugitivos de Egipto, Yavé-Dios, hizo una alianza con este pueblo de nómadas, con estas tribus de beduinos. Les dio su ley al mismo tiempo que su promesa. En adelante serán el pueblo que él se eligió y él será su Dios. Es durante este período de Josué y de los Jueces cuando se constituirá realmente el pueblo de Israel.

Sin embargo, por muy colmados que se sientan por Yavé, estos nómadas no pueden dejar de sentir admiración por los cananeos en medio de los cuales viven. Los historiadores nos dicen que este período del segundo milenio antes de Cristo es el período más prestigioso de la historia de Palestina en el plano cultural. Frente a las ciudades cananeas con sus fortificaciones, sus templos y sus palacios con artesonado de cedro, y decorados con incrustaciones de marfil, el nivel de vida de los nómadas parecía muy pobre. El mismo contraste se daba en el plano religioso: los cananeos de las ciudades multiplicaban sus celebraciones, fiestas y ritos a la vista de los beduinos que no tenían ni siquiera templo.

La tentación es grande, y tanto los libros de Josué y de los Jueces como los de Samuel y de los Reyes no cesarán de mostrarnos con cuánta facilidad el pueblo de Israel se dejaba arrastrar. Atraído por esa civilización brillante, abandona al mismo tiempo sus costumbres propias y su fe para adoptar los cultos de los habitantes del país. Durante todo el período de la realeza los profetas no dejarán de recordar al pueblo las exigencias de la alianza y de la fidelidad a Yavé.

La verdad sobre la conquista

Un pueblo seducido por la cultura cananea, hombres de Dios que resisten proclamándole el llamado a la fidelidad, tal es el conflicto permanente que nos presentan los textos de la Biblia con respecto a este período. El libro de Josué parece que nos presentara una conquista sistemática del país llevada a cabo por Josué a la cabeza de las tribus; sin embargo las cosas debieron suceder de manera muy distinta.

La gente de las ciudades y los nómadas eran muy diferentes, y la obligación que tenían unos y otros de cohabitar en un mismo territorio, no impidió que hubiera conflictos, unas veces eran los cananeos los que ganaban, otra, los nómadas. Con el tiempo, las tribus fueron imponiendo su ley a los antiguos habitantes del país, y en la época de Saúl, los nómadas de otrora, convertido en citadinos a medida que pasaban los años, se habían apoderado del poder en el país. David primero, y después Salomón deberían confirmar esta situación.

Las minorías activas son las que hacen la historia. Cuando hablamos de la Iglesia y de su impacto en el mundo, no se trata a veces más que de una minoría de creyentes. Los grupos de profetas que, varios siglos después de Josué, recopilaron las tradiciones y los documentos sobre la conquista, no pretendieron entregarnos una historia exacta y completa de aquélla. No nos dejemos engañar por el aspecto triunfador de estos relatos en que todo Israel obtiene junto a Josué victorias asombrosas: el libro de Josué narra pequeñas cosas que constituyeron una gran historia.

EL LIBRO DE JOSUÉ Y SUS AUTORES

Cuando se redactó el presente libro, la historia de Josué se perdía en un pasado del que ya se habían olvidado muchos detalles, sin embargo, bastaban algunas imágenes y recuerdos para ilustrar la vocación del pueblo de Dios y el sentido de sus aventuras.

Josué inaugura la serie de libros que la Biblia hebraica llama Profetas Anteriores, entendiendo por este título que estos libros históricos nos hablan de una historia que comenzó bastante antes que los profetas, pero que fueron pensados y compuestos en las cofradías de profetas. Toda la serie que lleva desde Josué a los libros de los Reyes forma en realidad una unidad con la reflexión del Deuteronomio. Hoy día se habla habitualmente de historia Deuteronomista para designar este conjunto.

El libro de Josué se compuso en gran parte en los últimos tiempos del reino de Judá. Entonces la idea de que la tierra de Palestina es el gran don de Dios a su pueblo y la señal de su alianza, invitaba a constatar en el pasado una correspondencia entre las conquistas y la fidelidad a la alianza, entre las infidelidades y el fracaso.

El autor ha conocido el tiempo de Josué a través de múltiples fuentes: tradiciones orales muy maltratadas, sin duda, a causa de los 500 años transcurridos; documentos conservados tal vez en los santuarios antiguos de Israel, como el de Guilgal, y documentos sobre el catastro de las tribus que databan de la época real.

El libro debe de haber sido retocado en tiempos del exilio de Babilonia. Fue entonces cuando intervinieron los sacerdotes y en muchos de sus pasajes impusieron otra interpretación, acentuando al mismo tiempo el carácter litúrgico de los acontecimientos importantes.