Language-specific Insights

man / woman

The Hebrew ’ishshah for “woman” and ’ish for “man” is a clear play on words. In English the terms “man” and “woman” naturally simulate that play on words (Moffatt emphasizes this in his 1926 translation by saying “This shall be called Wo-man, for from man was she taken.”)

In the German translations of Luther (all versions) and Menge (publ. 1926), this word play is emulated by creating the new term “Männin” which would be the grammatical feminine form of “Mann” (“man”). The Low German translation by Johannes Jessen (publ. 1937, republ. 2008) also uses a newly created term with Mannsfru or “man-woman.” (Source: Jost Zetzsche)

The Chadian Arabic translation does not recreate an alliteration between “woman” and “man” but instead between “woman” and “she was taken out.” (Source: Andy Warren-Rothlin)

Translation: German

Bei dem hebräischen ’ishshah für "Frau" und ’ish für "Mann" handelt es sich um ein Wortspiel. Im Englischen simulieren die gebräuchlichen Begriffe "man" (Mann) und "woman" (Frau) dieses Wortspiel (in der 1926 veröffentlichten Übersetzung von Moffatt wird das folgendermaßen herausgehoben: “This shall be called Wo-man, for from man was she taken.”)

In deutschen Übersetzungen von Luther (alle Versionen) und Menge (1926) wird dieses Wortspiel mit dem eigens dafür geschaffenen Neologismus "Männin" (für "Frau") nachgebildet.

Translator: Jost Zetzsche

den of lions

The now commonly-used English idiom “den of lions” (for a dangerous situation) was first coined in 1560 in the Geneva Bible. (Source: Crystal 2010, p. 275)

For other idioms in English that were coined by Bible translation, see here.

den of thieves

The now commonly-used English idiom “den of thieves” (meaning a group of people engaged in or suspected of illegal, immoral, or underhanded activities or a place in which such activities take place) was first coined in 1382 in the English translation by John Wycliffe (in the spelling denne of theues). (Source: Crystal 2010, p. 290)

For other idioms in English that were coined by Bible translation, see here.

Introduction to Baruch (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The book of Baruch was among the last books of the Bible to be written. It was written during the last century before Christ, in one of the Jewish communities outside of Palestine.

It includes several texts helpful to the dispersed Jews:

– a “prayer of the exiles” which intensified their longing for the Holy Land;
– a beautiful poem about wisdom (3:9—4:4);
– several texts inspired by the prophets of the exile;
– a “letter from Jeremiah,” which is a controversial text against idols (Bar 6).

Because it included some paragraphs written in Jeremiah’s style, it was attributed to Baruch, the prophet’s secretary (see Jer 36).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

巴路克书是圣经中最晚完成的著作之一，大致成书时间是公元前一世纪，地点在巴勒斯坦境外的一个犹太人团体内。

书中的几段经文，对散居的犹太人很有助益：

一首“流放中的祷告”，加强了他们对圣地的渴望；

一首优美的智慧诗篇（3:9-4:4）；

受流放先知们启发的几段经文；

一封反对偶像的“耶肋米亚书信”，这是一段具有争议的经文（第6章）。

因为书中有些章节颇具耶肋米亚的风格，所以本书被视为是这位先知的秘书：巴路克的作品（耶36章）。

Translation: Tagalog

Kabilang ang aklat ni Baruc sa mga huling isinulat na mga aklat ng Biblia. Sinulat ito sa huling dantaon bago kay Kristo sa isa sa mga pamayanan ng mga Judiong nasa labas ng Palestina.

Tinitipon nito ang ilang tekstong maaaring makatulong sa mga Judiong nagkawatak-watak:

– isang “panalangin ng mga itinapon” na nagpasidhi sa kanilang pananabik sa Lupang Banal.
– isang magandang tula tungkol sa karunungan (3:9-4:4)
– ilang mga inspiradong teksto mula sa mga propeta ng pagkatapon
– isang “sulat ni Jeremias”, na kontrobersiyal na teksto laban sa mga diyus-diyusan (Bar 6).

Dahil may ilang talata ritong nasusulat sa estilo ni Jeremias, ipinalagay na si Baruc na sekretaryo (tingnan ang Jer 36) ni Jeremias ang sumulat ng aklat na ito.

Translation: Cebuano

Ang Baruc usa sa mga basahon nga kaulahian nang nasulat sa Daang Testamento. Nasulat ni sa kataposang siglo sa wala pa si Cristo, sa usa ka katilingban sa mga Judio gawas sa Palestina.

Naglakip nig pipila ka teksto nga makatabang sa nagkatibulaag nga mga Judio:
– sa “pag-ampo sa mga binihag” nga nagpakita sa mainiton nilang pangandoy sa Balaang Yuta;
– sa nindot nga balak mahitungod sa kaalam (3:9-4:4);
– sa pipila ka teksto nga dinasig sa nabihag nga mga propeta;
– sa “sulat ni Jeremias”, ang gikasumpaki-an nga teksto batok sa mga diosdios (kapitulo 6).

Kay naglakip man nig pipila ka parapo nga gisulat subay sa estilo ni Jeremias, gidala ining basahona ang ngalan ni Baruc, ang kalihim sa propeta (basaha sa Jer 36).

Translation: Spanish

Este librito fue puesto bajo el nombre de Baruc, el “secretario” del rey Joaquim, que se hizo discípulo y secretario del profeta Jeremías (Jer 36; 45,1). De hecho es una obra tardía, compuesta probablemente un siglo antes de nuestra era, en la que se han reunido algunas piezas dirigidas a los judíos dispersos fuera de Palestina. Ver al respecto la introducción a Tobías.

El primer punto sobre el que había que insistir era su condición de extranjeros: no debían acostumbrarse ni dejarse asimilar. Por eso se les pone aquí oraciones de los judíos deportados a Babilonia seis siglos antes: ellos también serán espiritualmente exiliados.

Una primera parte (1,1—3,8) es una oración de penitencia. Sostiene que las tragedias del pasado fueron consecuencia de las faltas a la Ley y pide a Dios que mantenga las promesas hechas a su pueblo: al final, lo reunirá.

Una segunda parte trae dos poemas. El primero (3,9—4,4) se inspira en los textos de Job 38, Pro 8,20-36 y Sir 24,23. Es un llamado a escuchar la Ley, la única revelación de la sabiduría divina. El segundo (4,5—5,9) traza el camino que Dios ofrece a su pueblo exiliado en tierra extranjera. Después de haber sido despreciado, verá el castigo de sus enemigos, y Jerusalén será la luz de las naciones. Aquí se copian textos de Is 60-62.

El libro de Baruc existe sólo en griego. En la Biblia de los Setenta no comprende más que estas dos primeras partes, pero va seguido por una “Carta de Jeremías” que estaba dirigida a los mismos lectores y que las Biblias católicas han incluido comúnmente en el libro de Baruc del cual forma el capítulo 6.

Introduction to Hebrews (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

“Hebrews” was the name given to the Jews who lived in Palestine, unlike the majority who had emigrated to other countries. This letter is addressed to the first Christian communities of Palestine, formed by Jews — by race –- who had been persecuted and punished and whose possessions had even been confiscated, all because they had become followers of Christ. They no longer had anything in this world and they had to encourage one another with the assurance that, at the conclusion of their exile, they would find the true Home where Jesus went after his suffering. In this way they were like their Hebrew ancestors who had lived in the desert, hoping and searching for the Promised Land.

It is helpful to know that this letter is addressed to people familiar with the Old Testament: they may well have been Jewish priests who had believed in Jesus and now were going through a serious crisis. Indeed, up until then the Temple had been their whole lives, since they were priests: they would offer sacrifices and would receive part of the sacrificed animals in payment. Now, not only had they been excluded and removed from the temple by the Jews, but Christ had replaced them. For he had come as the New Temple and the perfect victim pleasing to God, as the only Priest capable of putting people in touch with God.

He had relegated the Temple of Jerusalem and its cult to the rank of the out-moded. He, a layman had organized his Church, disregarding the priesthood of the “sons of Aaron,” the Jewish priests. The priest, he who is the link between humans and the all-holy God, was he and he alone.

So Christ had taken their work away from them, as well as their reason for being. At times, these men who had known Jesus, the man, had their doubts: was it certain that everything had changed because of him?

To confirm their faith, this letter shows them that the Jewish religion with its imposing ceremonies in the Temple of Jerusalem, was but the image of something greater. The pardon of sin and the spirit of religion – the aspiration of the entire Old Testament – was to be the work of the authentic priest of all humanity, Jesus, the Son of God. There is now no other sacrifice but his, which begins on the cross and ends in glory.

Are there not many “Hebrews” in today’s world? The sick who no longer have hope, the persecuted Christians, the people who do not accept the injustice and mediocrity of the society in which we live. Although many of them may not understand all the premises and biblical quotations in this letter, they will feel encouraged in the faith.

Besides, the word “priest” has become so important in the Church that it is useful to find here the biblical text which has gone deeper into the meaning of priesthood and its reorientation through the very fact of the sacrifice of Jesus.

This letter was written in Rome, perhaps in the year 66, when the war in which Jerusalem was destroyed was approaching. These were the last months of Paul’s life; he was imprisoned in Rome for the second time. This letter reflects Paul’s thoughts, but he did not write it. It is quite possible that the author is Apollos, mentioned in Acts 18:24-28, “a man well-versed in Scriptures” and who “proved from the Scriptures (the Old Testament) that Jesus is the Messiah.”

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

在教会初期，人们称居住在巴勒斯坦的犹太人为“希伯来人”，因为他们不同于大多数移居其它国家的犹太人。这封信是写给巴勒斯坦最早的基督徒团体的。以种族而言，他们由犹太人组成：遭受了迫害、惩罚，财产甚至被充公，这一切都是因为他们成了基督的追随者。在这个世界上，他们不再拥有任何财产。他们必须彼此鼓励，相信在放逐结束的时候，他们会找到耶稣受苦之后前往的真正家园。以此看来，他们就像曾经居住在沙漠中的希伯来祖先，期望并寻找着承诺的福地。

了解此信是写给熟悉旧约的人，对我们很有帮助。他们很可能是皈依为基督徒的犹太司祭。实际上，在此之前，因为身为司祭，他们生活的全部就是圣殿：他们献上牺牲祭品，并接受部分的奉献作为收入。但是现在他们为犹太人所驱逐，并被赶出圣殿，耶稣基督取代了他们。因为基督的降临有如新的圣殿和完美的牺牲，取悦于天主，基督是唯一能使人们与天主沟通的司祭。

耶稣废弃了耶路撒冷圣殿和它宗教崇拜的功能。他组建了自己的教会，并没有认同“亚郎后裔”的司祭，也就是犹太人的司祭们。唯有耶稣是连结至圣天主与人的司祭。基督夺走了他们的工作和存在的理由。有时候，那些认识耶稣的人会有所怀疑：难道因为他，一切真的都改变了？

这封信是为了肯定他们的信仰，让他们知道犹太人的宗教，以及其在耶路撒冷圣殿伟大的祭献礼仪，只是更伟大之事的预像：罪的宽恕与信仰的精神－所有旧约的希望，都是为人性真正的司祭－耶稣天主之子所做的工作。人类真正的司祭是天主之子耶稣，再也没有其他的祭献，只有耶稣，始于十字架，终于天堂的光荣。

当今的世界上不是有许多“希伯来人”吗？不再怀抱希望的病人，遭受迫害的基督徒，不愿意接受社会的不公和平庸，都可算是“希伯来人”。虽然他们中有许多人可能并不了解这封信中所有的许诺和圣经引句，但读之必会在信仰中受到鼓舞。

在教会中，“神父”一词非常重要。因此，文中在更深层意义上解释司祭一职的经文很有用。通过耶稣的牺牲重定了司祭的意义。

这封信反映了保禄的思想，但是执笔写作的并不是他。很可能作者是宗18:24-28所提到的阿颇罗，“他很有口才，又是圣经的权威”，并“用圣经证明耶稣就是默西亚”。

Translation: Tagalog

“Hebreo” ang pangalang ikinapit sa mga Judio na nanirahan sa Palestina, di tulad ng marami sa kanila na nandayuhan sa mga ibang bansa. Ang sulat na ito ay iniukol sa mga unang pamayanang Kristiyano sa Palestina na binuo ng mga Judio -- ayon sa lahi -- na pinag-usig at pinarusahan na. ang mga ari-arian ay sinamsam pa, at ang lahat ng ito ay dahil naging tagasunod sila ni Kristo. Wala nang nalabi pasa kanila samundong ito, at sila-sila angnagpapalakassa loob ng isa’t isa, lakip ang paniniyak na sa wakas ng pagkatapon sa kanila ay matatagpuan nila ang tunay na Tahanan na tinunguhan ni Jesus pagkatapos ng Pasyon nito. Sa ganitong paraan ay gaya sila ng kanilang mga ninunong Hebreo na nanirahan sa ilang sa pag-asa at sa paghahanap sa Lupang Pangako.

Makatutulong na malaman na ang sulat na ito ay iniuukol sa mga taong kilala ang Matandang Tipan: maaaring sila ang mga paring Judio na sumampalataya kay Kristo at dahil dito ay nagdaraan sa isang matinding pagsubok. Talaga nga, na noon, ang Templo ang kanilang buong buhay sapagkat sila ay mga pari: naghandog sila ng mga sakripisyo at tumatanggap sila ng bahagi ng mga hayop na ginawang handog bilang kabayaran sa kanila. Gayunman, ngayon ay hindi lamang sila inalis at hindi na tinatanggap sa templo ng mga Judio. kundi pinalitan na rin sila ni Kristo. Sapagkat dumating siya bilang ang Bagong Templo at ang ganap na biktima. bilang tanging Pari na may kakayahang ilapit ang tao sa Diyos.

Sa gayon ay kinuha ni Kristo sa kanila ang kanilang gawain, pati ang tanging bokasyon nila. Kung minsan, ang mga lalaking ito na nakakilala kay Jesus ay nag-aalinlangan: nagbago na nga kaya ang lahat-lahat dahil sa kanya?

Upang patunayan ang kanilang pananampalataya, ipinakikita ng sulat na ito na ang relihiyong Judio, kasama ang maluningning na mga paghahandog sa Templo ng Jerusalem ay sagisag lamang ng isang higit na dakilang bagay: ang totoong Pari sa buong sangkatauhan ay si Jesus, ang Anak ng Diyos, at ngayon. ang nariyan ay ang kanyang pagpapakasakit na lamang, na nagsimula sa krus at nagwakas sa Luwalhati ng Langit.
Hindi ba marami ring “Hebreo” sa kasalukuyang daigdig? Ang mga maysakit na wala nang pag-asa, ang mga pinag-uusig na Kristiyano. ang mga taong hindi tinatanggap ang kawalang- katarungan at ang kababaang-uri ng lipunang ginagalawan natin. Bagamat hindi nila na- uunawaan ang lahat ng batayan at pagsipi ng mga kasabihang biblikal ng sulat na ito, mapalalakas naman ang loob ng mga taong ito sa kanilang pananampalataya.

Sa Roma sinulat ang liham na ito. Marahil ay noong taong 66, nang palapit na ang pakikidigma ng Jerusalem na nagwasak dito. Noon ang mga huling buwan ng buhay ni Pablo; nabilanggo siya sa Roma sa ikalawang pagkakataon. Masasalamin sa sulat na ito ang mga kaisipan ni Pablo, bagamat hindi niya isinulat. Malaki ang posibilidad na ang awtor ay si Apollos, na binabanggit sa Gawa 18:24-28, “isang lalaking malaki ang kaalaman sa Banal na Kasulatan” at “nakapagpatunay mula sa Kasulatan (Matandang Tipan) na si Jesus ang Mesiyas.”

Translation: Cebuano

“Hebreo” ang mga Judio nga nagpabilin sa Palestina, sukwahi sa kadaghanan nga milangyaw sa ubang nasod. Kining sulata gitumong sa unang mga Kristohanong Katilingban sa Palestina. Mga Judio sila nga nag-umol ining mga katilingbana. Gipanglutos sila, gisilotan ug gani gisakmitan sa kabtangan, kay nasumosunod sila ni Cristo. Namakaluluoy ug hininginlan sila; walay gahom gawas sa panaghiusa, ug sa pagsalig nga makaplagan ra ang matuod nga Pinuy-anan diin tua si Jesus human sa pag-antos. Ining paagiha, nahisama sila sa katigulangang mga Hebreo nga nagpuyo sa kamingawan, puno sa paglaom nga nangita sa Yuta sa Saad.

Angayng masayran nga gipahinungod ni sa may kasinatian sa Daang Kasabotan; mapari sila sa mga Judio nga nakabig kang Cristo ug nagsagubang og grabing kalisdanan. Kay mga pari, nakaapektar og dako ang Templo sa ilang kinabuhi; didto, maghalad silag mga sakripisyo ug makadawat og pahat sa gisakripisyong hayop isip bayad. Karon, dili lang kay gisalikway sila sa mga Judio ug gipalagpot sa Templo, si Cristo mismo ang mipuli. Ang Bag-o siyang Templo, ang hingpit nga biktima nga makapahimuot sa Diyos; ang bugtong Pari nga makapasig-uli sa tawo ngadto sa Diyos.

Busa, gipulihan ni Cristo ang ilang mga buluhaton ug tinoohan. Apan may mga higayon nga tungod sa ilang pag-ila ni Jesus nga tawo magduhaduha sila: tinuod kaha nga nakapausab si Jesus ining tanan?

Aron paglig-on sa pagtoo, gipakita ining sulata nga ang tinoohan sa mga Judio, uban sa mabulokang mga seremonyas sa Templo sa Jerusalem, pasiuna lang sa mas labawng kamatuoran: ang lunsay nga Pari sa tanang katawhan mao si Jesus, ang Anak sa Diyos; gihimo niya ang usa ra ka sakripisyo nga nagsugod sa krus ug natapos sa Himaya sa Langit.

Daghan ba ang mga “Hebreo” sa kalibotan karon? Ang mga masakiton nga nawad-ag paglaom, ang gilutos nga kristyanos, ang dili makadawat sa mga inhustisya ug sa tipo sa sosyedad karon. Bisag daghan nila dili makatugkad sa gipamahayag ining sulata, malig-on sila ini sa pagtoo.

Gisulat ni sa Roma, lagmit sa tuig 66, sa nagsingabot na ang dakong gubot kanus-a lumpagon ang Jerusalem. Mao ni ang kataposang mga bulan sa kinabuhi ni Pablo; ang ikaduha niyang pagkabilanggo sa Roma. Dili ni sinulat ni Pablo, apan nagpadayag sa iyang mga hunahuna. Dako ang purohan nga gisulat ni ni Apolo nga gihisgotan sa mga Buhat 18:24-28; naila nga “maayong mosulti ug batid sa Kasulatan ug nagmatuod gikan sa Kasulatan nga si Jesus ang Mesiyas.”

Translation: Spanish

En tiempos de los apóstoles se calificaba de Hebreos a los judíos que vivían en Palestina, a diferencia de esa mayoría de su pueblo que había emigrado a diversos países, por todo el Imperio Romano. Esta carta está dirigida a las comunidades cristianas de Palestina que se habían formado con judíos de raza después de Pentecostés.

Como discípulos de Cristo habían sido perseguidos, y a algunos les habían sido confiscados los bienes. Ya no tenían nada en el mundo y debían darse ánimo unos a otros con la convicción de que, al fin de su exilio, encontrarían la verdadera patria a donde Jesús se había ido después de sus sufrimientos. Volvían así a encontrarse en la situación de sus antepasados hebreos que habían vivido en el desierto, aguardando y buscando una tierra prometida.

No será difícil ver que esta carta se dirige a personas familiarizadas con el Antiguo Testamento; podría tratarse de sacerdotes judíos que habían reconocido a Jesús como el Cristo y que pasaban entonces por una crisis.

Siendo sacerdotes, el Templo había sido toda su vida hasta ese momento; ofrecían sacrificios y recibían en paga una parte de los animales ofrecidos. Pero ahora, no solamente habían sido excluidos y expulsados del Templo por los judíos, sino que de cualquier modo Cristo los había reemplazado.

Creer en Cristo significaba reconocerlo como el nuevo Templo, del que el edificio sagrado de Jerusalén no era más que figura. Él, laico, había organizado su Iglesia sin tomar en cuenta el sacerdocio de los «hijos de Aarón», los sacerdotes judíos, pues él y sólo él es el sacerdote, el que pone a los hombres en contacto con el Dios santísimo.

De ese modo Cristo les había quitado tanto su trabajo como su razón de ser. Por eso a veces esos hombres, que habían conocido a Jesús en su existencia humana, habrán sentido la duda: ¿acaso todo ha cambiado a causa de él?

Para confirmar su fe, esta carta les muestra que la religión judía, con sus ceremonias grandiosas en el Templo de Jerusalén, no era más que la imagen de algo más grande. El perdón de los pecados y la religión en espíritu, aspiración de todo el Antiguo Testamento, debían ser la obra del sacerdote auténtico de toda la humanidad, Jesús, el Hijo de Dios. Ya no hay otro sacrificio fuera del suyo, sacrificio que comienza en la cruz y termina en la gloria.

¿No hay también muchos Hebreos, o personas desarraigadas en el mundo de hoy? Los enfermos que no tienen esperanza, los cristianos perseguidos, los que no aceptan la injusticia ni la mediocridad de la sociedad. Aunque muchos de ellos no comprendan todos los argumentos o las citas bíblicas que llenan estas páginas, esta carta los animará en su fe.

Por otro lado, la palabra sacerdote ha tomado una importancia tal en la Iglesia que no está de más examinar aquí el texto bíblico que ha profundizado más el sentido del sacerdocio y su reorientación por el hecho mismo del sacrificio de Cristo.

Esta carta fue escrita desde Roma, tal vez hacia el año 66, cuando se anunciaba la guerra en la que iba a ser destruida Jerusalén. Eran también los últimos meses de la vida de Pablo; él estaba prisionero en Roma por segunda vez. Esta carta no es extraña al pensamiento de Pablo, pero él no la escribió. Es muy posible que su autor haya sido Apolo, mencionado en Hechos 18,24-28, «hombre muy versado en las Escrituras y que demostraba por las Escrituras que Jesús es el Mesías».

difficult teaching, hard saying

The Greek in John 6:60 that is translated as “difficult teaching” or “hard saying” or alike in English is translated as “speaking that which is unclean” in Aguaruna, “words that hurt” in Umiray Dumaget Agta, “difficult words” in Yatzachi Zapotec, or “perplexing talk” in Alekano. (Source: John Beekman in Notes on Translation 12, November 1964, p. 1ff.)

The English translation by Pakaluk (2021) has offensive language. He4 explains (p. 78f.): Sometimes translated as ‘This is a hard saying,’ but the word rendered ‘hard’ means dry, tough, and rough — thus, by implication, repulsive — and it is not any ‘saying’ that repels them, but the teaching itself.”

translations with a Hebraic voice (1 Kings 8:10-11)

Some translations specifically reproduce the voice of the Hebrew text of the Old Testament / Hebrew Bible.

English:
And it was, at the priests’ going out from the Holy-Place,
that the cloud filled the House of Yhwh,
and the priests were not able to stand to attend because of the cloud,
for the Glory of Yhwh had filled the House of Yhwh.

Source: Everett Fox 1995

German:
Es geschah, als die Priester aus dem Heiligtum ausgefahren waren:
die Wolke füllte Sein Haus,
nicht vermochten die Priester zu stehn um zu amten, wegen der Wolke,
denn Seine Erscheinung füllte Sein Haus.

Source: Buber / Rosenzweig 1976

French:
Et c’est à la sortie des desservants du sanctuaire,
la nuée remplit la maison de IHVH-Adonaï.
Les desservants ne peuvent se tenir pour officier en face de la nuée,
oui, la gloire de IHVH-Adonaï remplit la maison de IHVH-Adonaï.

Source: Chouraqui 1985

For other verses or sections translated with a Hebraic voice, see here.

the powers that be

The now commonly-used English idiom “the powers that be” (meaning the people who decide what is allowed or acceptable) was first coined in 1526 in the English New Testament translation of William Tyndale. In Tyndale it appears in Romans 13:2 but refers to exousia ousai in verse 13:1. (Source: Crystal 2010, p. 282)

For other idioms in English that were coined by Bible translation, see here.