Language-specific Insights

Introduction to Exodus (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Exodus is the escape from Egypt. It is God’s great exploit in the Old Testament: setting out from a place of slavery to go towards the promised land. God frees his people “with great power, a strong hand and an outstretched arm” which means striking with mighty blows, and opening for them a way through the sea.

Exodus is the heart of the Old Testament and makes it fully relevant in presenting to us a God who frees humankind. This book has given the Jewish religion and later Christian faith a first orientation making them different from all other religions. God does not primarily come in order to be respected or to indicate spiritual paths but rather to choose a people who will allow him to act at the heart of human history. God reveals himself to Moses because he wants to create a nation for himself and it will be Israel.

The Gospels and Christians did recognize in Jesus another Moses who launches a new venture, and in this book they will try to discover symbols of what they are living in the Church: crossing the Red Sea is baptism, the rock from which the spring of water gushes forth is Christ; the Covenant on Sinai anticipates the New Covenant.

In any case we must not forget how the first experience and the significant event all began. The Exodus is first and foremost the liberation of slaves and it is the choosing by God of the Israelites, a genuine liberation which concerns the whole human reality, individual and social. God frees those he wants for himself and Christian liberty will be far removed from what western culture understands by that word.

Exodus and History

The narrations of Exodus abound in beautiful stories but are quite different from what we would have observed had we been there at the time. Great frescoes have been painted, but we would like to know what history would say of them.

All is situated around the year 1240 B.C. a little more than five centuries after Abraham. In the 15th century before Christ, the Egyptians had been conquered by invaders from Canaan who allowed entry into their country to numerous nomads from the desert (see history of Joseph). After two centuries the Egyptians managed to restore their own kings and from that point on the nomads were treated with far less consideration; many fl ed to avoid taxes or enforced labor. Some were banished (Ex 12:31); others escaped under the darkness of night (Ex 12:38).

It is in this context that Exodus is situated. A nomadic group pursued by an Egyptian army detachment is saved by God through an extraordinary intervention. The Israelites saw the Egyptians lying dead on the seashore (Ex 14:30). Moses, a prophet, led the fugitives and interpreted for them this event: Yahweh, the only God, had chosen them to be his people. Moses and his followers were to remain a long time in the oasis of Sinai, and it was there that Moses would give them Yahweh’s law.

History then is found in Exodus, but Exodus relates much more and it is there that history in its modern meaning may not agree with it. For this book is not the work of one author, but rather the result of a long evolution and has been marked by the different ways of recording history in ancient times.

We have mentioned one of these ways in the commentary on Chapter 35 of Genesis: history listened to in groups that passed on orally the past story of their clan. In this way one family has been made up with Moses, his father-in-law Jethro (or Reuel), Aaron, brother of Moses, and Miriam, sister of Aaron and prophetess. There is the memory of links established between Moses and leaders or prophets of other clans. In the same way Mount Sinai has been identified in this account with Mount Horeb and the Mount of God. These were separate holy places, certain traditions of which have been confused. More about this will be discussed later.

Very different is the way history is recorded by the Jewish priests who have given this book its definitive form at the time of the Babylonian Exile. They developed old memories in order to assert, not what had been, but the way the people of Israel should see its past and understand itself. In doing this they showed their contemporaries a way of being the people of God and bearers of history. From there comes the vision of an immense nation already formed, organized, which has its Sanctuary in the desert, its priests, and its foundries that will produce the golden calf. This formidable nation walks as one people, nourished by manna for forty years. It receives its laws which in fact will only be observed five or six centuries later. This entire nation leaves Egypt armed to conquer the Promised Land.

The Living God of the Exodus

So here we are, facing a double history, one of science and one which has formed the conscience of Israel and of Christians. The first shows us how God in fact became part of the greater history. It tells us that his action has been very discreet and we discover his very patient pedagogy. The second helps us realize who we are and what we can fully become in Christ.

However we must not totally separate the two as if all the narration of Exodus was no more than fiction. Let us read a few pages: never would they have been written, and never would they have put weight on the conscience of a nation if they were not a true witness; witness of those who were with Moses and whose experiences were surely exceptional. Otherwise never would there have been either the prophets or the Gospel; witness of those priests or prophets who later would write them, for they too had an experience of the living God, the ‘Savior of Israel’ and because of this they have passed on to us the fire that was lit on Sinai.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, and Cebuano editions.

Translation: Mandarin Chinese

出谷纪：引言

《出谷纪》叙述了犹太人自埃及的解救和回归。这是天主的一次伟大的作为：把以色列人从奴役之地解放至许诺之土。天主以“伟大的力量、强健的臂膀和援救的手”，在海中打开一条生命之路，使祂的子民重获了自由。

《出谷纪》是旧约的中心。这部交响曲般的叙事故事占据着重要的地位，因为这本书向我们展示了一位解救子民的天主。《出谷纪》在整个人类历史中已成为各种“争取人性自由故事”的典范，这包括个人和社会方面的，它打破了专制政权为了搞偶像崇拜所运用的一切迷惑人心的手段。这种迷惑有两方面的可能：一方面是把领袖神化，另一方面是把群众变成禽兽不如的奴隶。然而，获得真正的解放只有一个条件，就是必须肯定解救的主导角色应该归于雅威，否则，这只会变成另一种新的专制政权。因为历史告诉我们，一旦解救者取得权位，把所有功劳归己，他就很容易把自己提升至一个至高无上的地位，为了维持这个状况，他不得不建立一个专统政权，把人民踩至脚下，践踏蹂躏。

在《出谷纪》中，天主的显现绝不是为了增添人类的恐惧感。天主倾听被压迫者的哭喊，并给予他们信心，唤醒他们追求彻底自由的渴望，并且为他们培养出一位宽容大度的领导者。《出谷纪》是人类寻获真正自由解救的典型故事。回忆一下当时的历史情况，能帮助我们进一步理解天主使祂的子民重获自由的深刻意义。

历史情况

从亚伯郎的时代以来，又过了五百年。这期间曾有亚洲的入侵者占据过埃及。无数的沙漠居民随之而至（见若瑟的故事）。后来埃及重新立了自己的国王，对待那些游牧民族就没有那么宽厚了，因而有许多人为了逃避税役和苦役而流亡。有些人遭到放逐（12:31），有些人则利用夜幕低垂的掩护，逃亡他乡异地（12:38）。

其中有一批逃亡者，受到埃及骑兵的追逐，却得到了天主出乎意料、非比寻常的帮助和护佑：以色列人亲眼见了漂浮在海边的埃及人尸体（出14:30）。能使“横渡红海”这个奇迹具有历史意义的，就在于流亡的领袖乃是天主的先知：梅瑟。他把天主这项作为的用意解释给他的族人：雅威，唯一全能的天主，选中了以色列做祂的子民，把他们从埃及的奴役生活中解救出来，让他们在众多民族中成为一支受祝福的神圣民族。梅瑟和他的民众在西乃绿洲中过了好一段时光。在西乃，梅瑟将雅威的法律，即基本的诫律颁布给了他的民众：

雅威，这位善妒的天主，不允许以色列保留任何传统的神，他们必须全心全意地侍奉雅威。

雅威超越了人类对祂的定义，不允许人们用任何形象来代表祂。“你不可造出天主的形象。”

雅威已将征服迦南的使命给了以色列。

于是天主子民悠长的历史以《出谷纪》拉开了序幕。这最初的奇特经历为后来的一系列事迹做了铺路，最后终于使救世主的来临成为可能。

《出谷纪》这部书

像《创世纪》一样，《出谷纪》也并非出自一人之手。

一些游牧民族，为天主的大能做了亲自的见证。在往后的二百年中，他们一如既往地生活着。他们不知道怎样读书或写字，他们就用口述代代相传着天主解救自己民族的美丽故事。

逃离埃及持续了很长一段时间，后来他们回到巴勒斯坦一带，重新和留在那里的其他民族联合起来。然而，他们用自己特有的方式，来传达赞颂着天主施予他们的神奇妙工。有的部落强调这段，有的又强调另一节往事，还依着他们游牧的生活习俗来加以添饰，所以各个支族保留各自的传说：仍然以口述传统的原则方法。后来，这些游牧民族渐渐定居下来，便有专司记录的人把流传的故事记载下来，这些故事中充满天主的仁爱和关切。

最初的记载就成了“原始史料”。从巴比伦流亡归来后，多位作者就选取这些最初的史料，写成今日的《出谷纪》。然而综观这一切，最重要的是犹太民族依旧记得他们祖先和天主的第一次相遇，并发现了他们的天主是一位善心救世的天主。

Translation: Tagalog

Exodo Introduksyon

Ang Exodo ang paglabas mula sa Ehipto. Sa Biblia, ito ang dakilang gawa ng Diyos: ang paglabas mula sa bayan ng pagkaalipin tungo sa lupang pangako. Pinalalaya ng Diyos ang kanyang bayan “nang may malakas na kamay at nakaunat na bisig” sa pagbubukas ng daan sa dagat.

Ang Exodo ang pinakapuso ng Matandang Tipan, at ang paglalahad nito sa atin ng isang Diyos na nagpapalaya sa mga tao ang siyang nagbibigay-kabuluhan dito. Paano ngayon maipaliliwanag ang sinasabi ng napakaraming di-sumasampalataya: “Likha ng takot ang mga diyos”? At idinagdag pa ni Lenin sa kanyang librong “Sosyalismo at Relihiyon”: “Nagtuturo ng pasensya at ng maluwag na pagtanggap ang relihiyon na nagpapatulog sa pangangako ng makalangit na gantimpala sa mga buong buhay na nagpapagal sa paghihirap.”
Pero hindi gayon. Sa Exodo, hindi dumarating ang Diyos para maghasik ng takot kundi pinakikinggan niya ang daing ng bayang api, binibigyan ito ng pagtitiwala, ginigising ang pag-asa sa tunay at ganap na pagpapalaya, at nagpapalitaw ng isang butihing lider. Ang Exodo ang pinakamodelo ng lahat ng tunay na pagpapalaya sa tao.

Para maintindihan ang paglayang ito ng bayan ng Diyos, kailangang alalahanin natin ang pangkasaysayang kalagayan ng panahong iyon.

Mga Bagay-bagay tungkol sa Kasaysayan

Limang dantaon na ang lumipas mula sa panahon ni Abraham. Nagapi minsan ang mga Ehipsiyo ng mga sumalakay rito galing Asia at kasama ng mga itong pumasok ang maraming nomad ng disyerto (tingnan ang istorya ni Jose). Nang maibalik nila sa trono ang kanilang mga hari, minata nila ang mga nomad na ito kaya marami sa mga ito ang tumakas para makaiwas sa mga buwis at sapilitang patrabaho. Ilan sa kanila ang pinalayas (Ex 12:31), at ang iba nama’y tumakas sa dilim ng gabi (Ex 12:38).

Isa sa mga grupong ito na hinabol ng isang pulutong ng mga karwahe ng mga Ehipsiyo ang pinangalagaan ng isang ekstraordinaryong pagkilos ng Diyos: nakita ng mga Israelita ang mga Ehipsiyong patay sa dalampasigan (14:30). Nagkakaroon ng tunay na kahulugan ang milagrong ito ng pagtawid sa Dagat sapagkat si Moises na propeta ng Diyos ang siyang namumuno sa mga takas. Wala sanang mababago sa kasaysayan itong pagpapahayag ng Kalinga ng Diyos kung walang propeta roon – si Moises – para ipaliwanag ang pangyayari: pinili ng kaisa-isahang Diyos na si Yawe ang Israel para maging bayan niya at inilabas ito mula sa pagkaalipin sa Ehipto para gawing bayang banal sa gitna ng iba pang mga bayan.

Ang Exodo o Paglabas mula sa Ehipto ang simula ng kasaysayan ng Bayan ng Diyos.

Matagal-tagal ding nanatili sa mga oasis ng Sinai si Moises at ang kanyang mga kasama. Doon itinadhana ni Moises ang Batas ni Yawe at ang mga saligang kautusan nito:

– Hindi ipinahihintulot ni Yaweng Diyos na Seloso na panatiliin ng Israel ang alinman sa mga diyos nito ayon sa tradisyon kundi siya lamang ang dapat nilang paglingkuran at wala nang iba.
– Sobra-sobra ang kahigtan ni Yawe sa mga ideang gawa ng tao tungkol sa kanya, kaya hindi ipinahihintulot na ilarawan siya sa anumang bagay: huwag kang gagawa ng mga larawan ng Diyos.
– Ipinagkakatiwala ni Yawe sa Israel ang misyong sakupin ang lupain ng Kanaan.

Sa Exodo lamang magsisimula ang mahabang kasaysayan ng Bayan ng Diyos. Binubuksan ng panimulang karanasang ito ang daan para sa iba pang mga karanasan na sasapit sa pinakasukdulan nito balang araw sa pagdating ng Tagapagligtas.

Ang Libro ng Exodo

Gaya rin ng Genesis, ang aklat na ito ay hindi gawa ng “isang” awtor. Sikapin nating unawain kung anong nangyari sa pagitan ng paglaya mula sa Ehipto at sa huling pagsulat tungkol sa mga pangyayari gaya ng nababasa natin sa ating mga biblia sa ilalim ng pamagat na Exodo.

Mga nomad ang mga saksi ng pakikisangkot ng Diyos. Mananatili sila sa ganitong pamumuhay sa loob ng dalawang dantaon pa. Hindi sila marunong bumasa ni sumulat. Sa pamamagitan ng pagbigkas nila isinalin sa sali’t salinlahi ang alaala ng kanilang paglaya.

Pagkatapos ng mahabang pandarayuhan, muli silang sumasama sa ibang mga tribung hindi umalis sa Palestina, at isinasalaysay nila sa kanilang sariling paraan ang mga kahanga-hangang ginawa ng Diyos para sa kanila. May kanya-kanyang paraan ang bawat angkan sa pagbibigay-diin sa isa o iba pang alaala at sa pagdadagdag dito tulad ng ginagawa ng mga nagkukuwento; ganito ang tuntunin ng tradisyong sinasalita. Pagkatapos, maninirahan sila sa mga bayan at lungsod, at sisimulan ng mga manunulat na gawing permanente ang mga salaysay kung saan nakikita ng bawat isa ang pagmamagandang-loob ng Diyos.

Ang mga unang pagsulat na ito ang magiging “mga pinagmumulan” na pagkukunan ng mga huling manunulat pagkabalik nila mula sa pagkaalipin sa Babilonia.

Ngunit sa mahabang pagsulong na ito, ang natatampok sa lahat ay ang pagmamahal ng isang buong bayan sa alaala ng kanilang unang pakikipagtagpo sa “Diyos na nagliligtas”.

Translation: Cebuano

Kalingkawasan sa Ehipto ang Exodo. Alang sa Biblia katingalahan ni nga buhat sa Diyos: ang kalingkawasan sa yuta sa kaulipnan ngadto sa yuta sa saad. Ang Diyos naglingkawas sa iyang katawhan “sa dakong kusog ug sa kamot nga gamhanan” sa pagbukas niyag agianan sa dagat.

Ang Exodo kasingkasing o dugukan sa Daang Kasabotan. Makahuloganon ni, kay gipakita dinhi ang Diyos nga naglingkawas sa katawhan, sukwahi sa giingon sa way pagtoo nga “ang kahadlok momugnag mga diosdios.” Gani si Lenin sa basahon: Socialism and Religion (Sosyalismo ug Relihiyon) mipuno nga ang relihiyon “nagtudlog pailob, pagdawat sa kasakitan ug pag-antos sa kinabuhi. Ug nagpakatulog nila aron molaom lang sila sa langitnong ganti.”
Apan dili ni tinuod. Sa Exodo, wala moanhi ang Diyos aron pagtisok og kahadlok. Naminaw siya sa tuaw sa dinaugdaog ug giulipon aron paghatag og pagsalig, aron pagpukaw sa paglaom alang sa matuod ug linangkob nga kalingkawasan, ug aron pagpagula alang nila og manggihatagong mga pangulo. Ang Exodo sumbanan sa matuod nga tawhanong kagawasan.
Aron masabot ang kalingkawasan sa katawhan sa Diyos, kinahanglang mobalik-lantaw ta sa makasaysayanong kahimtang adtong panahona.

Mga Makasaysayanong Kasayoran

Human sa 500 ka tuig gikan ni Abraham, ang mga Ehiptohanon nabuntog ug gidominar sa pundok sa katawhan gikan sa Asia. Gidala nila ang daghang tribu gikan sa kamingawan (tan-awa ang sugilanon ni Jose). Sa nakaangkon nag balik sa gahom ang mga Ehiptohanon pinaagi sa kaugalingong hari, giulipon nila ang maong mga tribu, ug daghan ini mikagiw aron paglikay sa buhis ug sa pinugos nga trabaho. May gipalayas (Ex 12:31); ang uban miikyas sa kagabhion. (Ex 12:38).

Usa ini nga gigukod sa nagkarwaheng mga Ehiptohanon, gipanalipdan sa katingalahang pagpangilabot sa Diyos: Unya nakita sa mga Israelita ang mga patayng lawas sa baybayon (Ex 14:30). Ang milagro sa paglabang sa Pulang Dagat nahimo tungod sa nangulo sa nangikyas gikan sa Ehipto, si Moises, ang propeta sa Diyos. Gihubad niya kining Diyosnong buhat: Si Yahweh, ang bugtong Diyos, nagpili sa Israel nga maiyang katawhan, ug nagpagawas nila sa kaulipnan sa Ehipto aron pagbalaan nila taliwala sa ubang katawhan.
Ang Exodo, o ang Kalingkawasan sa Ehipto, sinugdan sa kasaysayan sa Katawhan sa Diyos. Si Moises ug ang iyang katawhan nagdugay sa mga tuboran sa Sinai. Didto gihatagan sila ni Moises sa Balaod ni Yahweh uban sa kasugoan: Si Yahweh Diyos nga nagdili sa Israel pagsimba sa mga diosdios; hinunoa, si Yahweh lang ang ilang alagaran.
– Si Yahweh, nga labaw sa bisag unsang mahunahunaan sa tawo, dili buot nga buhatan og bisan unsang imahen o larawan: “Ayaw pagbuhat og kinulit nga mga diosdios…”
– Si Yahweh naghatag nilag misyon pagpanag-iya sa yuta sa Canaan alang sa Israel.

Ang taas nga kasaysayan sa katawhan sa Diyos nagsugod sa Exodo. Kining unang kasinatian nakapaposibli sa ubang kasinatian nga mahatagan lag katumanan sa pag-abot na sa Manluluwas.

Ang Exodo

Ang Exodo gisulat sa tagsulat sa Genesis. Tan-awa ang pasiuna sa Genesis mahitungod sa mga Yahwista, Elohista ug mga Pari.

Angay ba natong toohan nga ang tanang hitabo sumala gyod sa gisaysay sa Exodo? Una sa tanan, tan-awon nato ang pipila ka punto. Ang karaang magsusulat (gitawag og Yahwista sa mga batid sa Biblia) nagsulat sa kasaysayan pinasikad sa nagkalainlaing dokumento nga bililhon sa kasaysayan, bisag may higayon nga ang panghitabo gihulagway pinaagig balak. Ang ubang magsusulat hinuon naggamit sa kagawasan paghan-ay sa istorya ug ang unang gitagad mao ang pagkutlog bag-ong mensahe gikan sa karaang hitabo nga gipili sa Diyos aron pagtudlo ug paglingkawas sa Israel.

Kon mao na, dili ba diay makasaysayanon ang mabasa sa Exodo? Duha ka butang ang sigurado. Una, dili angayng isipon nga insakto ang paghulagway sa situwasyon kondili, pagpahinumdom sa katawhang Hebreo sa gitipigang kasaysayan. Human molabay ang daghang siglo, gipaningkamotan nila pagdiskobre sa kahulogan sa ilang padulngan isip katilingban. Apan sa laing bahin, kining paghulagwaya nga mahimong gipahaom lang o gisayon nga sabton o kaha gihimong mito, salamin sa mga timawa ug dinaugdaog. Dinhi mahibaw-an nila ang mga problema ug mahukman ang ilang paningkamot sa pagpadulong sa tinuod nga kagawasan.

Sa tibuok dagan sa kasaysayan gisublisubli sa mga tagsulat sa Biblia paghisgot ang panghitabo sa Exodo, sa katuyoan nga mapakita kanunay sa paagi sa katawhan giunsa sa Diyos paggiya nila ngadto sa bag-ong kalingkawasan (Is 43:16-19). Sa samang paagi malantaw nato sa Exodo ang unang paghulagway sa pagpakigbisog karon sa Katawhan sa Diyos, ang Simbahan, batok sa panglutos, panaugdaog, pagkabuta; sa kabangis, kahakog, ug kahadlok.

Gomorrah

The Hebrew, Greek and Latin that is transliterated as “Gomorrah” in English is transliterated in Mandarin Chinese as émólā (蛾摩拉) in the Protestant tradition. This is an interesting transliteration because the first character é (蛾) has a negative connotation with the meaning of “moth.” This character is only used here in the Protestant Chinese Bible. For many other transliterations the more neutral character 俄 with the same pronunciation is used. (Source: Zetzsche)

Introduction to 1 Chronicles (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

When the Sacred books began to be organized, the Mosaic books were followed by a history of Israel that went from the Book of Joshua to the Book of Kings. Their authors shared the prophets’ views that were also those of Deuteronomy: God made a covenant with Israel, gave it the land, provided that Israel would remain faithful to the covenant. In the course of the centuries, there were more and more infidelities and this is why the two kingdoms, Israel and then Judah, lost their land. Yet, after the disaster, there was still hope. God did not go back on his promise: the land of Palestine and the Temple of Jerusalem remain at the center of God’s plan and the conversion of the people will usher in a new age.

In the fifth century, this hope encouraged those who were returning from the Exile, as well as the last prophets. Then, with Zerubbabel, Nehemiah and Ezra, the Temple and the city were rebuilt and the cult was reorganized. Time was passing by and the Jewish community was getting used to being just a province of the Persian Empire: it was satisfied with having imposed its own identity under the leadership of its priests. This is when the books of the royal period seem dated.

People no longer expected anything from the kings and priests had full authority… There was no interest in the history of the kingdom but rather, in the roles that priests had in it. The Mosaic books were rewritten to put the laws dealing with worship in the first place and this type of work continued until the contemporary period, that is to say, Ezra’s reform. The history of Israel will take its readers from Moses, who foresaw everything, to Ezra, who reformed everything, by way of holy King David who established the liturgy.

The Book of Chronicles was written in this setting. The book is full of genealogies since the religious status of priests depended on their family of origin. Therefore, we should not be surprised by the fabulous genealogies at the beginning of the book. It is full of extraordinary numbers (this was also the case of Numbers with the 600,000 men of Exodus). This history is only interested in the Kingdom of Judah as it ignores or condemns a priori everything the others tribes of Israel had experienced.

Did the authors want Chronicles to replace the previous books that we have mentioned? God did not allow that to happen and Chronicles simply completed Samuel and Kings. They even preserved strange traditions that the latter ignored. At times, they show the narrow-mindedness that characterizes people who live for one or two principles. But they also offer us a grandiose vision of the worship of God, a people’s prayer and the conviction that this chosen people can and must have its own identity. Among other things, we will notice this conviction: unity constitutes both the richness and the first obligation of the people of God, that is to say, the condition for our obedience to God to be authentic. This assertion is still valid for the Church of Christ.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, and Cebuano editions.

Translation: Mandarin Chinese

编年纪上：引言

现在分为上下两篇的《编年纪》，很可能成书于公元前四世纪，在犹太人遭流放归来之后。与本书同时写成的有《厄斯德拉书》和《乃赫米雅书》，试比较《编年纪》最后几节的文字与《厄斯德拉书》的开篇叙述。

本书就如同第二次的尝试：再次讲述从元始到犹太王国时期的圣史。第一次的尝试已在列王和先知时代进行过了。本书囊括的范围更加广泛，我们可以在先前的几本书，从《创世纪》一直到《列王纪》中读到。《编年纪》的作者再一次叙述过去的事件和回忆，是为了告诉人们：犹太人民的未来取决于他们对梅瑟律法是否忠诚；对敬拜的法规是否遵循。

当时已不复存在一个独立的犹太国家，只能说它是波斯帝国里的一个自治省。人民对“神权统治”的渴望在升腾，也就是说，人民渴望天主的王国，一个由司祭借天主的名统治的国家。人民试图忘记给他们留有足够自由空间的波斯行政官员，而组织起一种围绕圣殿和梅瑟律法的国家生活。他们期待着“达味之子”的到来。他们说：“如果全国人民有条不紊地遵行律法，总有一天默西亚会来临。”

这就是作者为什么特别对达味后裔－犹大列王的历史感兴趣的原因。他给了我们一长串名单，追溯达味的祖先直到亚当，但只字未提大多数子民生活其间的以色列王国，因为那时以色列已从达味王国中分离出去了。作者给了我们许多色彩纷呈的细节，都是在《撒慕尔纪》和《列王纪》中找不到的内容。但总体看起来，他的故事似乎既虚假又乏味，更有甚者，作者受激情驱使，喜欢用庞大的数字，以致有时为了支持自己的观点，扭曲了真实（试比较列上22:30和编下20:35；撒下12:31和编上20:3）。

作者对犹太人民讲话，并竭力使之相信：除非他们紧密团结于信仰中，扎根于国土上，遵守律法，服从司祭，在耶路撒冷圣殿全身心地敬拜；否则，他们既得不到祝福，又没有未来。总之，天主子民必须统一，有着可见的等级制。

我们读此书能从中获得什么启示呢？那就是在每一页上都能找到的确信：信徒除了实现天主的意愿，不能有别的企望，然后胜利就会赐给你。这对基督的子民更是一种提醒：虽然他们现在生活在芸芸众生之中，他们仍不该也不会抛弃使命，因为他们是天主在人前的代表。

Translation: Tagalog

1 Mga Kronika Introduksyon

Para sa mga may gusto sa atin na malaman ang kasaysayan ng Israel, walang itinuturong bago ang Mga Kronika. Muli lamang isinusulat dito ang naisalaysay na sa mga libro ni Samuel at ng Mga Hari. Nasa paraan lamang ng pagpili sa mga pangyayari at sa paglalahad ng mga ito ang kaibahan.

Gustong ipakita ng sumulat ng Mga Kronika na nakasalalay sa katapatan sa Batas ni Moises at sa mga kautusan sa pagsamba ang kinabukasan ng sambayanang Judio.

Dahil sa kanyang panahon, hindi isang bansang malaya ang mga Judio, kundi parang isang malayang probinsya na lamang ng imperyo ng Persia. At may lumalaking pagnanasa sa kanila na maging isang “teokrasya,” na ibig sabihi’y isang kaharian ng Diyos na pinamumunuan ng mga pari sa kanyang pangalan. Sinisikap nilang kalimutan ang mga Persianong tagapamahala na hinayaan silang magkaroon ng sapat na kalayaan, at inoorganisa nila ang buhay ng bansa na sa Templo at sa Batas ni Moises nakasentro. Sa paghihintay nila sa pagdating ng “Anak ni David,” nakagawian na nilang sabihin: “Kung sa buong maghapon ay ganap na susundin ang Batas sa buong bansa, tiyak na darating ang Mesiyas.”

Kaya halos sa kasaysayan lamang ng mga hari ng Juda na mga inapo ni David interesado ang awtor. Bagamat ibinibigay niya sa atin ang listahan ng mga ninuno ni David, na pabalik pa hanggang kay Adan, wala naman siyang binabanggit na kataga man lamang tungkol sa kaharian ng Israel kung saan nabuhay ang karamihan sa bayang pinili, dahil hiwalay ito sa kaharian ni David. Maraming makukulay na detalye ang ibinibigay sa atin ng awtor na wala sa mga libro ni Samuel at ng Mga Hari, pero sa kabuua’y para bang di kapani-paniwala at nakakasawa para sa atin ang kanyang salaysay. Isa pa’y nadadala siya ng masigasig niyang pananampalataya, mahilig siya sa malalaking numero at pagkaminsa’y iniiba niya ang katotohanan para bigyang-diin ang gusto niyang sabihin (paghambingin ang 1 H 22:50 at 2 Kro 20:35, 2 S 12:31 at 1 Kro 20:3).

Ano naman ang mapapala natin sa pagbasa sa aklat na ito? Matutunghayan natin sa bawat pahina ang katiyakan na hindi dapat magkaroon ng ano pa mang ambisyon ang bayang sumasampalataya liban sa pagtupad sa kalooban ng Diyos: darating na lang ang iba pang mga tagumpay bilang regalo. At ipinaaalaala rin nito sa atin na hindi dapat iwala ng bayan ni Kristo ang pagiging orihinal at bukod-tangi, sa kabila ng kawalan nito ng mga nakikitang hangganan at di pamumuhay nang hiwalay sa gitna ng ibang mga tao upang mapalahok sa masa. Hinding-hindi ganap na makakahawig sa di-sumasampalataya ang sumasampalataya, ni maging katulad na katulad sa takbo ng isip. May sarili siyang misyon at iniingatan niya ang nakikitang pagkakaisa ng Iglesya sa paligid ng mga inilagay ng Diyos sa kanila para maging mga kinatawan niya.

Translation: Cebuano

Kon gusto tag dugang pang kasayoran sa kasaysayan sa Israel, ang Kronikas dyotay rag ikatampo: halos tanan nga gisaysay dinhi nasulat na sa Samuel ug sa mga Hari. Ang kalainan lang mao ang paagi sa pagpili sa mga hitabo ug sa pagpadayag ini.

Buot ipadayag sa tagsulat ining basahona nga ang kaugmaon sa katawhang Judio nag-agad sa kamaunongon sa Balaod ni Moises ug sa gilatid nga tulumanon sa pasimba.

Niining panahona, ang mga Judio dili na gawasnong nasod, apan lalawigan sa Persianong imperyo, bisag gihatagan silag dyotayng awtonomiya. Dako kaayo ang ilang pangandoy nga mahimong “Teyokrasya,” sa ato pa, gingharian sa Diyos nga magmando sa ngalan sa Diyos pinaagi sa kaparian. Ilang gisulayan nga dili lang manumbaling sa Persianong administrador nga naghatag nilag kagawasan sa pagpalambo sa nasodnong kinabuhi alirong sa Templo ug sa mga balaod ni Moises. Kanunay silang naglantaw sa pag-abot sa “anak ni David” ug sagad moingon: “kon hingpit lang nga motuman ang tanang katawhan sa Balaod, bisag sa usa ra ka adlaw, nan, moabot gyod ang Mesiyas.”

Mao man gani nga interesado kaayo ang tagsulat sa paghatag og dakong gibug-aton sa kasaysayan sa gingharian sa Juda nga kaliwat ni David. Gihatag sa tagsulat ang taas nga talaan sa katigulangan ni David, sukad ni Adan, apan wala niya hisgoti ang gingharian sa Israel diin namuyo ang kadaghanan sa piniling katawhan, kay ang Israel mibulag man sa gingharian ni David.

Daghang mabulokan nga mga detalye ang gisaysay sa tagsulat nga dili mabasa sa Samuel ug sa Mga Hari, apan sa kinatibuk-an, ang iyang istorya morag sumada ug dili nato katoohan nga mosaysayg dagkong mga numero, usahay tuison ang panghitabo, aron lang paglig-on sa buot niyang ipasabot (itandi ang 1 H 22:30 ug 2 Kro 20:35; 2 S 12:31 ug 1 Kro 20:3).

Unsay makuha natong kaayohan pagbasa ining basahona? Sa matag panid, makita ang hugot nga pagtoo, nga ang matoohong katawhan kinahanglang walay laing tinguhaon gawas sa pagtuman sa kabubut-on sa Diyos; ang ubang kadaogan naangkon kay gihatag ni isip gasa. Dugang pa, nagpahinumdom ni natong kristyanos nga bisag wala tay makita nga mga utlanan karon, ug wala magpuyo nga himulag sa ubang katawhan, kinahanglang dili ta malimot sa atong sinugdan, aron masagol ta ug dili mahilayo sa katawhan. Kinahanglan nga ang mga magtotoo dili gyod hingpit nga mahisama sa walay pagtoo, ni hingpit nga mahisama ang ilang panghunahuna. Aduna silay kaugalingong misyon, ug maglantaw kanunay alang sa makitang kahiusa sa simbahan, diin gipahimutang sa Diyos ang iyang mga tinugyanan.

Introduction to Leviticus (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Leviticus is in the middle of the five books making up “the Law,” the heart of the Old Testament. It gets its name from the fact that it focuses especially in the ministry of the Levite priests, and the core of the book is the law of holiness. This tells us what God demands of the people who are privileged to belong to him, both in terms of their worship and of their daily lives.

This is enough for us to situate the book. We will better understand these laws and liturgical regulations, which are characteristic of ancient times, if we are willing to remember that holiness –- in the biblical sense, is just as real for us now. Holiness is one of the keys to knowing God and it helps us to understand our special vocation as a holy people. We can never overstate the fact that God embraces all of creation in his love, that God is present in it and in the lives of peoples, that God is very close to us “in secret” (Mt 6:6). Neither should we forget that God is “holy,” that is to say, totally distinct from creation and that his mysterious personality is incredibly beyond anything we can imagine. If God has called us to believe in his Only Son, our mission cannot be confused with any of the paths of wisdom that humankind has ever known: God has chosen us for his own “amazing and mysterious” work. Today though we are no longer bound by the countless liturgical or sociological precepts of the Law, these pages tell us again that we have been set apart in order to serve as leaven.

The spirit of the Law never changed after the revelation made to Moses, and became its foundation. However, many developments and adaptations did take place. The “Mosaic books,” as they are called, reach us in the state in which they were fixed by the Jewish priests of the fifth century before Jesus, at the time of the return from the Exile.

Previously, the influence of the prophets made itself felt. They were asking for a more dynamic faith, an awareness of the demands of justice inscribed in the Covenant and a struggle against alienating foreign influences. They were also speaking about preparing the future. But after the Babylonian captivity, Israel’s need to affirm its identity in order to face up to the trials of the nation, brought about a conservative trend that would become increasingly stronger in the course of time. Thus, many Jews went back to a religious conservatism made of rituals and traditions that Jesus would severely condemn (Mt 23).

These laws form part of the Scriptures and therefore they are the word of God. But they are words of God addressed to a people who had not yet received Christ. If we receive these words, it does not mean we should put them into practice just as they are since we have passed the first stage of human and religious formation of the Old Testament. In his letters, Paul attacks those who did not want to go beyond the customs and feasts of the Jews (Col 2:16), as well as those who primarily saw God’s word as laws to be observed (Gal 3:1-7). On the other hand, Jesus invites us not to lose anything of the spirit that inspired these laws (Mt 5:17-19).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, and Cebuano editions.

Translation: Mandarin Chinese

肋未纪是组成“梅瑟五书”的中心，是旧约的基础。它的名字来自承担司祭之职的肋未支派，本书的宗旨是神圣的律法，它告诉我们至圣的天主怎样要求有幸作祂子民的以色列人，在日常生活中要遵守的规范。

对这些繁杂的律法条目，现今的我们要比前人更能理解它们。圣经所说的圣洁，对任何时代的任何人都是有效的。它是打开通往认知天主的大门的钥匙之一，它也帮助我们懂得什么是作为神圣子民的特殊圣召。

我们从不过分渲染天主无边无际的大爱：祂爱每个受造物；祂临在于我们近旁；祂和我们“秘密相聚”（玛6:6），因为祂是“圣的”，是与我们完全不同的“另一位”，祂的神秘性远远超越我们能想像的范围。祂召叫我们信祂唯一的圣子，于是，我们的使命与人类的智慧所能达到的范畴(chóu)之间有了天壤之别：天主亲选我们，这一事实令人震惊，并充满神秘。即使今天的我们与律法书中的千百条礼仪戒律相去甚远，但此书仍一遍遍告诉我们：我们之所以被拣选，是因为我们要成为世上的盐，人间的酵母。

天主显现，授予梅瑟戒律。之后，律法的精神始终未变，只是有了相应的发展，使之与各种情况相适应。比如：“梅瑟五书”，是公元前五世纪的犹太司祭们从流放地归来后编写而成的。

先前，先知的言语起到很大的作用。他们要人们怀着活泼的信仰，要时刻牢记盟约中对正义的要求，要坚决抵抗外来的各种影响，还讲到要为未来做准备。

但历经流放至巴比伦后，另外一种要求变得更加迫切：面对民族受到的考验，人们需要肯定他们的身份，于是在以色列诞生了保守主义的思潮，并随着岁月的流逝而加强。许多犹太人固守一种宗教礼仪的传统，致使耶稣严厉地指责他们（玛23）。

这些法律是圣经的一部分，因此是天主的圣言。这是天主对那些还未认识基督的先古民族说的话，那时他们的信德根基还没有牢固，信德尚未成熟。但对于今天的我们来说，这些法律就不再有法律的权威性，我们亦不必像古犹太人那样对此奉行不渝；因为我们已经超越了旧约中人情和宗教形成的初级阶段。保禄在他的信中提到了那些顽固地坚守犹太人习俗和祭典的人（格后16）和那些只关心天主圣言的法律是否被忠诚地执行的人（迦3:1-7）。

Translation: Tagalog

Sa mabilis na pagbasa ng ilang pahina ng Levitico, waring narito ang relihiyon ng Israel na binubuo ng sanlibong utos na idinikta ng Diyos kay Moises. Pero pakiwari lamang ito. Hindi nabago ang pananampalataya ng Israel kay Yawe, pero pumukaw ito o naghatid ng palagiang ebolusyon ng mga sistemang panrelihiyon.

Mga kaugalian lamang at mga paniniwala ng kanilang mga ninuno ang tanging pinanghahawakan ng mga Hebreo: walang pari ni mga santuwaryo ni mga banal na aklat. Si Moises ba ang nagtakda ng ilang utos na panrelihiyon? Malamang, pero tiyak na ipinalagay na siya ang nagtakda sa lahat ng utos na nasa aklat na ito.

Pagdating ng mga tribo sa Kanaan, nagkaroon sila ng kulto, sa paggaya nila, humigit kumulang, sa mga ginagawa ng mga Kananeo sa kanilang mga templo. Sumunod ang panahon ng mga hari. Inorganisa ng mga inapo ni David ang mga pari sa paligid ng Templo ng Jerusalem.

Ilan sa kanila ang nag-ingat sa kadalisayan ng kulto, o nagtakda ng liturhiya. Malapit ang pagkakaugnay ng relihiyon sa kaayusang panlipunan at kultura; kaya na nga ipinaubaya sa mga pari, halimbawa, ang pagsusuri sa ketong.
Isang katunayan ang impluwensiya ng mga propeta. Humihingi sila ng mas aktibong pananampalataya, kamalayan sa mahirap na hinihingi ng katarungan na nakaukit sa Tipan, pakikibaka sa mapangwatak na impluwensiya ng dayuhan. Nagsasalita sila tungkol sa paghahanda para sa hinaharap.

Ang pari at ang propeta ang nagpasigla sa pag-asa ng Israel. Walang dudang ito ang dahilan kung bakit ang mga batas pambayan at panrelihiyon nito ay nakaranas ng mas malaking ebolusyon kaysa mga batas ng ibang bansa. Pero pagkatapos ng pagkabihag sa Babilonia, kinailangan ng Israel na panindigan ang kanyang pagkakakilanlan para harapin ang kapakanang pambansa. Dahil dito, nagkaroon sa Israel ng konserbatibong kalakaran na palakas nang palakas sa paglipas ng mga dantaon. Kumakapit sa nakaraan ang mga tao at nakakalimutan nila ang kasalukuyan. Pinipili ng maraming Judio na sumandig sa konserbatismong panrelihiyon na binubuo ng mga ritwal at tradisyon, at ito ang mahigpit na tutuligsain ni Jesus (Mt 23).

Bahagi ng Kasulatan ang mga batas na ito at, samakatwid, Salita ng Diyos. Oo, pero mga salita ng Diyos na sinasabi sa isang bayang hindi pa nakikilala ang Kristo at hindi pa nararating ang panahon ng malago at mabungang pananampalataya. Kaya hindi natin maaaring tanggapin ang mga batas na ito at isagawa tulad ng sa panahong iyon, sapagkat lampas na tayo sa unang yugto ng paghubog na pantao at panrelihiyon - ang Matandang Tipan. Sa mga sulat ni Pablo, hinaharap niya ang mga gustong manangan sa mga kaugalian at kapistahang Judio (Col 2:16), pati ang mga tumitingin muna sa mga batas na dapat tupdin bago sa anupaman sa Salita ng Diyos.

Pero inaanyayahan tayo ni Jesus na huwag iwala ang anuman sa espiritu na nagbibigay-buhay sa Batas na ito (Mt 5:17-19).

Translation: Cebuano

Sa 40 na ka adlaw si Jesus, gihalad siya sa Templo “sumala sa Balaod ni Moises.” Naghalad sila alang niya og “usa ka parisan nga tukmo sumala sa nasulat sa Balaod.”

Daghan pa ang pananglitan nga nagpakita nga si Jesus natawo sa katawhan nga nakatukod og lig-ong tinoohan. May mga pangulo na sila, tulumanon, pangilin ug daghang balansayon ug kostumbre nga gitoohan nila nga makapahimuot sa Diyos.

Sama sa mga karaang katilingban, ang tinoohan sa Israel nalambigit pag-ayo sa panggamhanan ug kultura (ang kaparian ray gitugtan paghiling sa sanlahon). Mao ni ang hinungdan nga konserbatibo kining mga katilingbana – supak sa bisag unsang kausaban. Nagtoo sila nga gihan-ay sa Diyos ang ilang gipuy-an busa, dili angayng usbon. Sukwahi sa ubang nasod, ang mga pari ug propeta sa Israel nasayod nga ang kasaysayan nagpadayon paglambo ug kanunayng naghimog kausaban. Hinunoa, gipalambo pod nila ang mga balaod sa tinoohan ug estado. Apan sa panahon ni Jesus lig-on na ang pagkagamot sa mga konserbatibo nga nakatukmod ni Jesus sa pagsaway ug pagpanghimaraot sa tinoohan nga kutob ra sa pagpatuman sa naandang balansayon ug tulumanon. Mipatin-aw sab si Pablo nga kining balaora ug tulumanona angayng bansayon sa mga Judio lang, dili sa katawhan nga lahig rasa bisan sa pagkakabig nila kang Cristo.

Ang mga lagda ug balaod mabasa gihapon sa Biblia ug makutloan og mga pagtulon-an:

– Makita nato nga sulod sa kapid-an ka siglo, nagtudlo ang Diyos sa iyang katawhan ginamit ang kaugalingong kultura. Angayng timan-an nga ang ilang balaod wala isulti kanila sa Diyos gikan sa langit; gimugna ni sa kaparian, ang tinugyanan sa relihiyosong pamatasan sa katawhan.
– Kining mga balaora ug balansayona bisag kinaraan ug layo ra sa atong kultura ug kasinatian, kon basahon uban sa pagtoo, makutloan gihapog bag-ong kaamgohan sa gisugo kanato sa Diyos.

Kadaghanan sa balaod sa Biblia makita sa Levitico, sa Mga Numero ug sa Deuteronomio. Gitawag nig Levitico kay mga balaod man ni nga angayng mahibaw-an sa mga pari gikan sa tribu ni Levi. Gibansay ni ug gitudlo ug may tulo ka dagkong bahin:

– Mga Balaod sa mga halad-sinunog, ulohan 1-8;
– Mga Balaod sa putli o hugaw sumala sa ritwal, ulohan 11-15; ug
– Ang Balaod sa kabalaan, ulohan 17-26.

Introduction to 2 Chronicles (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The book of Chronicles, now divided into two parts, was most probably written together with those of Ezra and Nehemiah in the fourth century before Christ, after the Jews came back from Exile: compare the last verses of Chronicles and the firsts of Ezra.

It was like a second attempt of telling the Sacred History from the beginning to the times of Judaism. The first attempt, much broader, had been carried out during the time of the Kings and Prophets and we find it in the previous books, from Genesis to Kings. Now, in taking again past events and memories, the author of Chronicles wanted to show that the future of the Jewish people depended on their faithfulness to the Law of Moses and to the prescriptions for worship.

In his time, the Jews were no longer an independent nation, but more or less an autonomous province of the Persian empire. There was a growing desire among them to become a “theocracy,” that is to say, a kingdom of God, ruled in God’s name by the priests. They were trying to forget the Persian administrators who left them quite free and they were organizing national life around the Temple and the law of Moses. They looked forward to the coming of “David’s son” and used to say: “If the Law were followed exactly throughout the country for one whole day, the Messiah would come.”

This is why the author is almost exclusively interested in the history of the kings of Judah, David’s descendants. While the author gives us a list of David’s ancestors all the way back to Adam, he does not say a word about the kingdom of Israel where most of the chosen people lived, because Israel had separated from the kingdom of David. The author gives us many colorful details not found in the books of Samuel and Kings, but generally speaking, his story seems unreal and uninteresting to us. Moreover, carried away by his enthusiastic faith, he delights in huge numbers and, at times, distorts reality to strengthen his point (compare 1 K 22:30 and 2 Chr 20:35; 2 S 12:31 and 1 Chr 20:3).

The author addresses Jewish people and strives to convince them that there is noblessing or future for them unless they remain strongly united around their faith, rooted in their land, obeying the Law and the priests and putting above all concerns the true worshipping in the temple of Jerusalem. The people of God must remain one and with a visible hierarchy.

How can we benefit from reading this book? On each page we will find the conviction that the believing people must have no other ambition but to fulfill the will of God; other victories will come as a gift. Moreover, it is a reminder that Christ’s people, even though they do not have visible borders now and do not live in isolation among other people, must not lose their uniqueness in an attempt to blend with the masses. Believers will never totally resemble those who do not believe, nor will they think in exactly the same way. They have their own mission and are concerned about the visible unity of the church, around those whom God placed among them as his representatives.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, and Cebuano editions.

Translation: Mandarin Chinese

编年纪下：引言

现在分为上下两篇的《编年纪》，很可能成书于公元前四世纪，在犹太人遭流放归来之后。与本书同时写成的有《厄斯德拉书》和《乃赫米雅书》，试比较《编年纪》最后几节的文字与《厄斯德拉书》的开篇叙述。

本书就如同第二次的尝试：再次讲述从元始到犹太王国时期的圣史。第一次的尝试已在列王和先知时代进行过了。本书囊括的范围更加广泛，我们可以在先前的几本书，从《创世纪》一直到《列王纪》中读到。《编年纪》的作者再一次叙述过去的事件和回忆，是为了告诉人们：犹太人民的未来取决于他们对梅瑟律法是否忠诚；对敬拜的法规是否遵循。

当时已不复存在一个独立的犹太国家，只能说它是波斯帝国里的一个自治省。人民对“神权统治”的渴望在升腾，也就是说，人民渴望天主的王国，一个由司祭借天主的名统治的国家。人民试图忘记给他们留有足够自由空间的波斯行政官员，而组织起一种围绕圣殿和梅瑟律法的国家生活。他们期待着“达味之子”的到来。他们说：“如果全国人民有条不紊地遵行律法，总有一天默西亚会来临。”

这就是作者为什么特别对达味后裔－犹大列王的历史感兴趣的原因。他给了我们一长串名单，追溯达味的祖先直到亚当，但只字未提大多数子民生活其间的以色列王国，因为那时以色列已从达味王国中分离出去了。作者给了我们许多色彩纷呈的细节，都是在《撒慕尔纪》和《列王纪》中找不到的内容。但总体看起来，他的故事似乎既虚假又乏味，更有甚者，作者受激情驱使，喜欢用庞大的数字，以致有时为了支持自己的观点，扭曲了真实（试比较列上22:30和编下20:35；撒下12:31和编上20:3）。

作者对犹太人民讲话，并竭力使之相信：除非他们紧密团结于信仰中，扎根于国土上，遵守律法，服从司祭，在耶路撒冷圣殿全身心地敬拜；否则，他们既得不到祝福，又没有未来。总之，天主子民必须统一，有着可见的等级制。

我们读此书能从中获得什么启示呢？那就是在每一页上都能找到的确信：信徒除了实现天主的意愿，不能有别的企望，然后胜利就会赐给你。这对基督的子民更是一种提醒：虽然他们现在生活在芸芸众生之中，他们仍不该也不会抛弃使命，因为他们是天主在人前的代表。

Translation: Tagalog

2 Mga Kronika Introduksyon

Para sa mga may gusto sa atin na malaman ang kasaysayan ng Israel, walang itinuturong bago ang Mga Kronika. Muli lamang isinusulat dito ang naisalaysay na sa mga libro ni Samuel at ng Mga Hari. Nasa paraan lamang ng pagpili sa mga pangyayari at sa paglalahad ng mga ito ang kaibahan.

Gustong ipakita ng sumulat ng Mga Kronika na nakasalalay sa katapatan sa Batas ni Moises at sa mga kautusan sa pagsamba ang kinabukasan ng sambayanang Judio.

Dahil sa kanyang panahon, hindi isang bansang malaya ang mga Judio, kundi parang isang malayang probinsya na lamang ng imperyo ng Persia. At may lumalaking pagnanasa sa kanila na maging isang “teokrasya,” na ibig sabihi’y isang kaharian ng Diyos na pinamumunuan ng mga pari sa kanyang pangalan. Sinisikap nilang kalimutan ang mga Persianong tagapamahala na hinayaan silang magkaroon ng sapat na kalayaan, at inoorganisa nila ang buhay ng bansa na sa Templo at sa Batas ni Moises nakasentro. Sa paghihintay nila sa pagdating ng “Anak ni David,” nakagawian na nilang sabihin: “Kung sa buong maghapon ay ganap na susundin ang Batas sa buong bansa, tiyak na darating ang Mesiyas.”

Kaya halos sa kasaysayan lamang ng mga hari ng Juda na mga inapo ni David interesado ang awtor. Bagamat ibinibigay niya sa atin ang listahan ng mga ninuno ni David, na pabalik pa hanggang kay Adan, wala naman siyang binabanggit na kataga man lamang tungkol sa kaharian ng Israel kung saan nabuhay ang karamihan sa bayang pinili, dahil hiwalay ito sa kaharian ni David. Maraming makukulay na detalye ang ibinibigay sa atin ng awtor na wala sa mga libro ni Samuel at ng Mga Hari, pero sa kabuua’y para bang di kapani-paniwala at nakakasawa para sa atin ang kanyang salaysay. Isa pa’y nadadala siya ng masigasig niyang pananampalataya, mahilig siya sa malalaking numero at pagkaminsa’y iniiba niya ang katotohanan para bigyang-diin ang gusto niyang sabihin (paghambingin ang 1 H 22:50 at 2 Kro 20:35, 2 S 12:31 at 1 Kro 20:3).

Ano naman ang mapapala natin sa pagbasa sa aklat na ito? Matutunghayan natin sa bawat pahina ang katiyakan na hindi dapat magkaroon ng ano pa mang ambisyon ang bayang sumasampalataya liban sa pagtupad sa kalooban ng Diyos: darating na lang ang iba pang mga tagumpay bilang regalo. At ipinaaalaala rin nito sa atin na hindi dapat iwala ng bayan ni Kristo ang pagiging orihinal at bukod-tangi, sa kabila ng kawalan nito ng mga nakikitang hangganan at di pamumuhay nang hiwalay sa gitna ng ibang mga tao upang mapalahok sa masa. Hinding-hindi ganap na makakahawig sa di-sumasampalataya ang sumasampalataya, ni maging katulad na katulad sa takbo ng isip. May sarili siyang misyon at iniingatan niya ang nakikitang pagkakaisa ng Iglesya sa paligid ng mga inilagay ng Diyos sa kanila para maging mga kinatawan niya.

Translation: Cebuano

Kon gusto tag dugang pang kasayoran sa kasaysayan sa Israel, ang Kronikas dyotay rag ikatampo: halos tanan nga gisaysay dinhi nasulat na sa Samuel ug sa mga Hari. Ang kalainan lang mao ang paagi sa pagpili sa mga hitabo ug sa pagpadayag ini.

Buot ipadayag sa tagsulat ining basahona nga ang kaugmaon sa katawhang Judio nag-agad sa kamaunongon sa Balaod ni Moises ug sa gilatid nga tulumanon sa pasimba.

Niining panahona, ang mga Judio dili na gawasnong nasod, apan lalawigan sa Persianong imperyo, bisag gihatagan silag dyotayng awtonomiya. Dako kaayo ang ilang pangandoy nga mahimong “Teyokrasya,” sa ato pa, gingharian sa Diyos nga magmando sa ngalan sa Diyos pinaagi sa kaparian. Ilang gisulayan nga dili lang manumbaling sa Persianong administrador nga naghatag nilag kagawasan sa pagpalambo sa nasodnong kinabuhi alirong sa Templo ug sa mga balaod ni Moises. Kanunay silang naglantaw sa pag-abot sa “anak ni David” ug sagad moingon: “kon hingpit lang nga motuman ang tanang katawhan sa Balaod, bisag sa usa ra ka adlaw, nan, moabot gyod ang Mesiyas.”

Mao man gani nga interesado kaayo ang tagsulat sa paghatag og dakong gibug-aton sa kasaysayan sa gingharian sa Juda nga kaliwat ni David. Gihatag sa tagsulat ang taas nga talaan sa katigulangan ni David, sukad ni Adan, apan wala niya hisgoti ang gingharian sa Israel diin namuyo ang kadaghanan sa piniling katawhan, kay ang Israel mibulag man sa gingharian ni David.

Daghang mabulokan nga mga detalye ang gisaysay sa tagsulat nga dili mabasa sa Samuel ug sa Mga Hari, apan sa kinatibuk-an, ang iyang istorya morag sumada ug dili nato katoohan nga mosaysayg dagkong mga numero, usahay tuison ang panghitabo, aron lang paglig-on sa buot niyang ipasabot (itandi ang 1 H 22:30 ug 2 Kro 20:35; 2 S 12:31 ug 1 Kro 20:3).

Unsay makuha natong kaayohan pagbasa ining basahona? Sa matag panid, makita ang hugot nga pagtoo, nga ang matoohong katawhan kinahanglang walay laing tinguhaon gawas sa pagtuman sa kabubut-on sa Diyos; ang ubang kadaogan naangkon kay gihatag ni isip gasa. Dugang pa, nagpahinumdom ni natong kristyanos nga bisag wala tay makita nga mga utlanan karon, ug wala magpuyo nga himulag sa ubang katawhan, kinahanglang dili ta malimot sa atong sinugdan, aron masagol ta ug dili mahilayo sa katawhan. Kinahanglan nga ang mga magtotoo dili gyod hingpit nga mahisama sa walay pagtoo, ni hingpit nga mahisama ang ilang panghunahuna. Aduna silay kaugalingong misyon, ug maglantaw kanunay alang sa makitang kahiusa sa simbahan, diin gipahimutang sa Diyos ang iyang mga tinugyanan.

hypocrisy

The term that is translated as “hypocrisy” in English versions is translated with a term in Oxchuc Tzeltal that means “two hearts,” in Central Pame “two mouths” (source: Nida 1952, p. 150), and in San Miguel El Grande Mixtec “having two heads” (source: Nida 1947, p. 150).

Kituba uses a specialized idiom for “hypocrisy”: “eye under leaf” (source: Reiling / Swellengrebel) and in the Mandarin Chinese Union Version the four-character phrase jiǎmào wéi shàn (假冒为善 / 假冒為善), lit. “impersonate for good” is used (source: Zetzsche).

See also hypocrite.

vindicate

Click here to view graphically

The Hebrew that is translated in English as “vindicate (me)” or “judge (me favorably)” is translated in these ways:

  • Kupsabiny: “declare me righteous” (source: Kupsabiny Back Translation)
  • Newari: “show everyone that I have no guilt” (source: Newari Back Translation)
  • Hiligaynon: “prove that I do not have sin” (source: Hiligaynon Back Translation)
  • Eastern Bru: “request you say for other people to know I don’t have any sin” (source: Bru Back Translation)
  • Laarim: “say that I am blameless” (source: Laarim Back Translation)
  • Hausa: “show that I am lacking fault” (source: Hausa Common Language Bible Back Translation)
  • Mandarin Chinese / German: “give me justice” (Source: Zetzsche)
  • English Translation for Translators: “show that I am innocent/have not done what is wrong” / Easy English Bible: “show that I am not guilty of wrong things”

See also vindicated.