玛加伯上：引言

位于波斯帝国最边缘的犹太省份，在厄斯德拉和乃赫米雅之后，有三百年的时间是生活在历史的边缘。一些较主动积极的人投身于商业，他们远离家乡，定居在地中海沿岸的各个城市中。但是，在乃赫米雅之后一百年，也就是公元前333年，亚历山大大帝开始征讨中东国家，打败了所有的敌军，推翻了诸王。虽然亚历山大本人在三十岁时便去世了，但是他的胜利为希腊文化开辟了道路。希腊文化的特色在于追求成长，对人类的能力充满信心，以及超越民族、个人主义的开放胸襟。

亚历山大的将领们瓜分了这个大帝国。统治埃及和巴勒斯坦的仆托肋米相当善体民意，并没有因为犹太人的宗教习俗而和他们过不去。但是，公元前197年，叙利亚的安提约基雅人打败了埃及人，并夺走巴勒斯坦，将自己的宗教强加于犹太人。

这种残酷的迫害激发了由玛加伯家族所领导的犹太人的反抗。玛加伯上卷被认为是最完美的古代历史书卷之一，记载了公元前170年到130年的战争和玛加伯五兄弟的事迹。

圣战 · 解放战争

玛加伯书告诉我们一个视信仰重于生命的民族追求生存的故事。当大家习惯于在没有冲突的情况下过日子时，迫害开始了。很多人相信自己无力抵抗如此强权，如果要抵抗，所冒的险未免太大了。但是天主的圣神使新的英雄出现，正是他们使人民恢复了自尊，决定为自己的权利而战。

犹太人发现自己是孤军对付他们的压迫者，他们的罗马盟友并没有帮什么忙。他们凭靠自己的力量，天主帮助了他们。

玛加伯领导的战争是圣战的典范。但是，也使我们认识到圣战并不能解决一切。玛加伯的后代困于军事问题和政治游戏，很快变成不凭信仰和道德来统治的物质主义者。

1 Macabeo Introduksyon

Matapos ang panahon nina Esdras at Nehemias, tatlong dantaong nabuhay sa pinakagilid ng kasaysayan ang probinsya ng mga Judio sa pinakadulong hangganan ng imperyo ng Persia. Itinalaga ng mga mas masigasig ang kanilang sarili sa pagnenegosyo, at iniwan ang kanilang bayan para manirahan sa lahat ng sentrong siyudad sa palibot ng Dagat Mediterraneo. Pero sandantaon pagkatapos ni Nehemias, sa taong 333 bago kay Kristo, nagsimulang maglibot si Alejandrong Dakila sa mga bayan sa Gitnang Silangan, nilulupig ang lahat ng kalabang hukbo at ibinabagsak ang mga hari. At gayong tatlumpung taong gulang siya nang mamatay, ang kanyang mga tagumpay ang nagbukas ng daan para sa kulturang Griyego na may hangaring umunlad, may tiwala sa kakayahan ng tao at mas bukas na diwang nalalampasan ang makasariling nasyonalismo.

Pinaghati-hatian ng mga heneral ni Alejandro ang malawak niyang imperyo. Maunawain ang mga Tolomeong naghahari sa Ehipto at Palestina kaya hindi nila ginulo ang mga Judio nang dahil sa kanilang relihiyon at mga kaugalian. Pero nang malupig ng mga Antioko ng Siria ang mga Ehipsiyo sa taong 197 at maagaw ang Palestina, marahas nilang ipinagpilitan ang kanilang paganong relihiyon sa mga Judio.

Ang malupit na pag-uusig ang siyang naging sanhi ng pag-aalsa ng mga Judio na pinamunuan ng angkan ng mga Macabeo. Kinikilalang isa sa pinakamagaling na mga libro ng matandang kasaysayan ang Unang Aklat ng Mga Macabeo. Isinasalaysay nito sa atin ang mga pangyayari sa digmaan at mga kabayanihan ng limang magkakapatid na Macabeo mula sa taong 170 hanggang 130 bago kay Kristo.

Digmaang Banal, Digmaan ng Pagpapalaya

Ipinakikita sa atin ng libro ng mga Macabeo ang isang bayang naghahangad mabuhay ngunit mas pinahalagahan nila ang pananampalataya kaysa sariling buhay. Kung kailan nakasanayan na ng lahat ang buhay na walang problema, saka naman dumating ang pag-uusig. Marami ang kumbinsido na wala silang anumang magagawa laban sa isang napakalakas na kapangyarihan, at napakahirap makipagsapalaran. Pero nagpapalitaw ang Espiritu ng Diyos ng mga bagong bayani, at salamat sa kanila’t nababawi ng bayan ang dangal nito, at naipaglalaban ang mga karapatang saligan ng pagkatao at ng pagsampalataya.

Nakita ng sambayanang Judio na nag-iisa sila laban sa mga umaapi sa kanila, at hindi sila gaanong natulungan ng mga kakampi nilang Romano. Kaya sa sarili nilang lakas sila umasa, at tinulungan naman sila ng Diyos.

Ang mga pakikidigma ng mga Macabeo ay halimbawa ng mga digmaang banal na puno ng kabayanihan at katatagan, at ng pagsaklolo ng Diyos. Pero ipinakikita rin nito na hindi kayang lutasin ng banal na digmaan ang lahat. Bunga ng pagkasangkot sa mga problemang militar, at mula rito’y sa pamumulitika, ang mga inapo ng mga Macabeo ay agad na naging materyalista hanggang sila’y maging isang partido at mga pinunong walang pananampalataya ni moralidad.

Human ni Esdras ug Nehemias, ang lalawigan sa Juda nga nahimutang sa kinalay-ang bahin sa Persianong imperyo, morag napadaplin na sa kasaysayan sulod sa tulo ka siglo. Ang uban nila nga hilig sa negosyo, mibiya sa ilang yuta aron mopuyo sa mga dagkong syudad libot sa dagat sa Medeterraneo. Hinuon sa tuig 333 B.C., 100 ka tuig human ni Nehemias, gisugdan ni Alejandro Magno ang pagsulong sa mga nasod sa Tungatungang Silangan; iyang gipukan ang mga gingharian didto. Bisag namatay siya sa panuigong 30 anyos, ang iyang kadaogan naghatag og kahigayonan aron pagsabwag sa Griyegong kultura uban sa tinguha nga motubo ni, masaligon sa tawhanong posibilidad ug uban sa kadayag sa espiritu nga molabaw kay sa nasodnong pag-iya-iya.

Gibahinbahin sa mga heneral ni Alejandro ang lapad nga imperyo. Ang mga Tolomeo, nga nag-okupar sa Ehipto ug Palestina, masinaboton kaayo busa, wala nila hilabti ang mga Judio nga mobansay sa tinoohan ug magpuyo sumala sa ilang kultura ug batasan. Apan dihang gipukan sa mga Antioko sa Siria ang mga Ehiptohanon sa tuig 197, ug giilog ang Palestina, ilang gipugos ang mga Judio pagtuman sa pagano nilang kultura ug tinoohan.

Kining bangis nga pagpanglutos nagtukmod sa mga Judio sa pag-alsa, pinangulohan sa banay sa mga Macabeo. Ang unang basahon sa mga Macabeo giila nga usa sa labing hingpit nga basahon sa karaang kasaysayan nga naghan-ay sa panghitabo sa gubat nga gipasiugdahan sa lima ka igsoong Macabeo, gikan sa tuig 170 ngadto sa 130 B.C.

Balaang Gubat, Gubat sa Kalingkawasan

Gipakita kanato ining basahon ang katawhan nga buot mabuhi, kang kinsa ang pagtoo mas bililhon kay sa kinabuhi mismo. Dihang naanad na ang mga tawo sa pagpuyo nga walay panagbangi, nagsugod sab ang panglutos. Daghan ang naghunahuna nga wala silay mahimo batok sa usa ka higanti ug gamhanang nasod. Apan ang Espiritu sa Diyos nagpagula og bag-ong mga bayani, ug salamat nila, nabalik sa katawhan ang pagtamod sa ilang dignidad, nakiggubat sila alang sa mga katungod nga kon wala pa ni, wala untay mga magtotoo ug mga tawong isog nga mobarog.

Nakita sa mga Judio nga nag-inusara sila batok sa mga manlulupig, ug ang mga Romanong mga alalay, dyotay rag gikatabang. Busa, misalig sila sa kaugalingong kusog ug gitabangan sila sa Diyos.

Ang gubat nga gilusad sa mga Macabeo modelo sa balaang gubat. Apan nakita sab nila nga ang balaang gubat dili makasulbad sa tanang problema. Tungod sa ilang pagkahikot sa mga problemang pangmilitar ug ingon man sa mga duladula sa politika, ang mga sumusunod sa mga Macabeo nahimong sobra nga pakikwarta, hangtod nga gipadagan nila ang nasod nga himulag sa pagtoo ug pamatasan.

Después de Esdras y Nehemías, la provincia judía, sector extremo del imperio persa, se quedó durante tres siglos y medio al margen de la historia. Los de mayor iniciativa se dedicaron al comercio y salieron de su país para establecerse en todos los centros urbanos, alrededor del mar Mediterráneo.

Sin embargo, una revolución silenciosa ya estaba afectando los países del Oriente Medio. La cultura griega llamada helenismo, penetraba los ambientes del comercio, los poderosos y los sacerdotes. Propulsada por sus realizaciones artísticas y su eficiencia en el terreno económico, pregonaba la confianza en las posibilidades del hombre, la supremacia de la razón, la superación de los indidualismos nacionales, presentando con esto un serio desafío a la cultura y la fe de los judíos.

El año 333 a.C, Alejandro Magno, dueño de Grecia, empezó a recorrer los países del Medio Oriente, derrotando a todos los ejércitos enemigos. Cuando murió a la edad de treinta años, dueño del imperio persa, sus generales se repartieron sus conquistas. La provincia judía, en un comienzo, perteneció a los Tolomeos establecidos en Egipto, que se conformaron con sacar de ella el máximo de impuestos, apoyándose en las familias ju días mas pudientes, ya conquistadas por el helenismo.

En el año 197 los Antíocos de Siria vencieron a los egipcios y les arrebataron Palestina. Más tarde pretendieron unificar a la fuerza los pueblos que dominaban, imponiéndoles el helenismo con su educación, sus prácticas y sus dioses. Una crisis profunda se produjo entonces en Israel: mientras unos preferían conseguirse los favores del poder, la persecución causó un levantamiento de creyentes encabezados por la familia de los Macabeos.

El primer libro de los Macabeos, reconocido como uno de los más perfectos de la historia antigua, nos relata los sucesos de la guerra y las hazañas de los cinco hermanos Macabeos, del año 170 al año 130 a. C.

Guerra Santa, guerra de liberación

El libro de los Macabeos nos muestra a un pueblo que considera su fe más preciosa que la existencia. Cuando la mayoría se convence de que nada se puede hacer contra un poder tan fuerte y que los riesgos son demasiado grandes, el Espíritu de Dios hace surgir nuevos héroes y, gracias a ellos, el pueblo recobra el sentido de su dignidad, luchando por unos derechos sin los cuales no hay hombres ni creyentes.

El pueblo judío se encontró solo frente a sus opresores, y sus aliados romanos le ayudaron muy poco. Contaron con sus propias fuerzas y Dios los ayudó.

Las guerras de los Macabeos fueron un modelo de la guerra santa en que no faltaron el heroísmo y la constancia, ni menos aún la ayuda de Dios. Pero también demostraron que la guerra santa no lo resolvía todo. Arrastrados por los problemas militares y por los juegos políticos, los descendientes de los Macabeos se materializaron muy pronto, llegando a ser unos gobernantes sin fe ni moralidad.