Biblia ng Sambayanang Pilipino 1990 – Page 3

Introduction to James (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Is this James, the “brother of the Lord”? He is barely mentioned in the Gospel (Mk 6:3), and yet, a few years after Pentecost, appears as the leader, we might say the bishop of the Jerusalem community. Then, when the Gospel spread, it seems he was viewed as the one responsible for all Christian communities having a majority of Jews, which were established in Palestine, Syria and Cilicia (see Acts 15:13-29).

Of all the apostles, he was the most attached to Jewish traditions (the extreme opposite of Paul). In speaking to the faithful in Jerusalem, he taught them simple, practical things, inspired by the wisdom of the Old Testament. We hear the echo of his Sunday preaching in this letter addressed to the Christians of Jewish origin living in his huge diocese.

They are called “the twelve tribes scattered among the nations,” a name which was given to Jews who had settled outside their homeland. The letter was probably written between the years 50 and 60 after Christ.

Since the letter does not contain much doctrinal teaching, some people have looked down on it. It does in fact contain very valuable and relevant moral teaching, especially in reference to justice.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

这位雅各伯，“主的兄弟”是谁？福音书中很少提到他，，除了提到他的母亲（谷6:3，15:40和16:1），然而，他却享有复活耶稣的特别显现（格前15:7）。五旬节之后的几年中，他以领袖的姿态出现，可以说他是耶路撒冷教区的主教。很有可能是伯多禄授权于他，当时，随着福音的传播，他似乎被看成是所有基督徒团体的负责人，其中大部分团体成员是犹太人，分布在巴勒斯坦、叙利亚和基里基雅（宗15:13-29）。

在所有宗徒中，他最谨守犹太传统，和保禄正好相反。不过，后者即使批评雅各伯周围人的某些做法，对他本人，保禄却持有绝对的尊重。雅各伯教导耶路撒冷的信徒简单和实际的事物，其中的灵感得自旧约的智慧。在给居住在广大教区之内的犹太基督徒的信中，我们可以听到他在安息日传道的回响。

他们被称为“散布在万国的十二支派”，这个名称用来称呼那些在自己家园之外安身的犹太人。这封信的写作年代可能是在公元50-60年之间。

这封信并没有太多教义性的内容，所以遭到一些人的轻视。实际上它包含着非常宝贵、意义重大的道德训诲，特别是有关正义方面。

Translation: Tagalog

Sino itong si Jaime, ang “kapatid ng Panginoon?” Halos hindi siya nababanggit sa Ebang¬helyo (Marcos 6:3), ngunit magkagayunman, ilang taon makaraan ang Pentekostes, lumitaw siya bilang namumuno, at maaaring sabihing siya ang obispo ng pamayanang Jerusalem. Pagkatapos, nang lumalaganap na ang Ebanghelyo, waring siya ang itinuturing na may kina¬laman sa lahat ng pamayanang Kristiyano na ang nakararami ay mga Judio, na itinatag sa Palestina, Siria at Cilicia (tingnan ang Gawa 15:13-29).

Sa lahat ng apostol, siya ang lalong napailalim sa mga tradisyong Judio (na kabaligtaran ni Pablo). Sa pagpapahayag niya sa mga mananampalataya ng Jerusalem, tinuruan niya ang mga iyon ng mga payak at praktikal na bagay, na pinasigla ng karunungan ng Matandang Tipan. Naririnig natin ang alingawngaw ng kanyang pangangaral kung Linggo sa liham na iniukol niya sa mga Kristiyano ng lahing Judio na naninirahan sa kanyang malaking diyosesis.

Tinatawag ang mga ito na “labindalawang lipi na ikinalat sa mga bansa,” isang pangalang ikinapit sa mga Judio na namalagi sa labas ng bayang tinubuan. Sinulat marahil ang liham sa pagitan ng mga taong 50 at 60 pagkasilang ni Kristo.

Sapagkat hindi nagtataglay ang liham ng mga pangangaral ng doktrina, hinamak iyon ng iba. Ngunit, ang totoo, ang liham ay nagtataglay ng pinakamahalaga at makabuluhang katuruang moral, laluna ang may kinalaman sa katarungan.

Translation: Cebuano

Kinsa si Jaime, ang “igsoon sa Ginoo”? Panagsa ra siyang hisgotan sa Ebanghelyo (Mc 6:3), apan sa pipila ka tuig human sa Pentekostes, mitumaw siya isip pangulo, ang obispo sa katilingban sa Jerusalem. Unya, sa mikaylap na ang Ebanghelyo, giila siyang responsabli sa tanang Kristohanong katilingban, kadaghanan mga Judio nga natukod sa Palestina, Siria, ug Cilicia (tan-awa ang Mga Buhat 15:13-29).

Sa tanang Apostol, siyay labing nalambigit sa mga tradisyon (ang kaatbang nga lahi ni Pablo). Sa pakig-istorya niya sa mga magtotoo sa Jerusalem, nagtudlo siya sa mga yano ug praktikong butang dinasig sa Kaalam sa Daang Kasabotan. Atong mabati ang kalanog sa wali sa Dominggo sa iyang sulat nga gipadala alang sa mga Judiong Kristyanos nga nanimuyo sa dako niyang dyosesis.

Sila “ang 12 ka tribo nga nakatag sa tanang kanasoran” – ang ngalan nga gihatag sa mga Judio nga nagpuyo gawas sa yutang natawhan. Gibanabana nga nasulat ni sa mga tuig 50-60 human sa kamatayon ni Jesus.

Kay ang maong sulat wala man maghisgot og mga doktrina, nagkamenos ini ang ubang tawo. Apan sa pagkatinuod naghupot ni sa bililhon ug haom nga pagtulon-ang moral, ilabina bahin sa hustisya.

Translation: Spanish

¿Quién es Santiago? Con toda probabilidad este nombre se refiere a Santiago, hermano del Señor. Fue favorecido con una aparición privada de Jesús resucitado (1Co 15,7) y al parecer fue a él a quien Pedro confió la Iglesia de Jerusalén (He 12,17; 15,13; 21,18) en el momento de pasar a la clandestinidad. Posteriormente fue considerado como el responsable de todas las comunidades cristianas de mayoría judía establecidas en Palestina, Siria y Cilicia (véase He 15,13-29).

Esta carta es el escrito del Nuevo Testamento que denota el mayor parentesco con el Evangelio de Mateo, aun cuando se traten temas que son comunes a todos los escritos apostólicos; se encontrarán en particular los ecos del Sermón del monte. Lo que revela de las comunidades judías de Palestina y de Siria complementa y corrige la imagen que se pudiera tener de ellas, si se atiene a las dificultades que experimentaban muchos de sus miembros para liberarse de la ley de Moisés. La carta de Santiago recuerda, al igual que el Evangelio de Mateo, que la Ley educa para la libertad (2,12). A su manera es un verdadero camino (2,8) para los que buscan la perfección.

Uno de los puntos de esta carta que más ha llamado la atención es la insistencia muy fuerte de Santiago en la inutilidad de la fe que no se traduce en obras (2,14-26). Esta in sistencia contrasta con las afirmaciones de Pablo quien, especialmente en Gál 5 y Rom 4, afirma que somos salvados por la fe y no por las obras. Es imposible negar la intención de corregirse el uno al otro; más aún, un estudio comparado de las epístolas obliga a decir que Santiago conocía la primera carta de Pablo a los Corintios cuando escribió la suya, y que Pablo, a su vez, conoció la carta de Santiago antes de responderle en Gálatas y en 2Corintios.

Los textos de los Hechos relativos al concilio de Jerusalén invitan a no acentuar en demasía la oposición entre ambos (véanse las notas de He 15); Pablo, que critica duramente el entorno de Santiago, parece que tuvo por él personalmente más que un simple respeto. Santiago, al dirigirse a los fieles de Jerusalén, enseña cosas sencillas y prácticas, inspiradas en la sabiduría del Antiguo Testamento. La religión auténtica se reconoce en la forma de vivir y de tratar a los que nos rodean.

La carta de Santiago, habida cuenta de lo que acabamos de decir, debe haber sido escrita el año 56 o 57. Se sabe que Santiago murió apedreado el año 62.

Introduction to 2 Kings (Christian Community Bible)

The second Book of Kings continues to look at the progressive decline of the two kingdoms to the North and to the South, Israel and Judah.

It would be a mistake to believe that the nation prospered at first because it had good and just kings, David and Solomon, and that after them the bad kings ruined everything; or that the Jewish people who were destroyed by the Chaldeans were more sinful than David’s contemporaries.

When we read attentively, we realize that the author of the book does not judge the founders of the kingdom and their successors with the same severity. Was Jeroboam II, who restored prosperity and independence to Israel and brought peace for forty years, inferior to Solomon? Was he, perhaps, less of a believer? And yet, the first Book of Kings delights in describing Solomon’s luxury, vanity and greatness, whereas the second Book of Kings treats Jeroboam II only one paragraph, as if the fact of having a temple other than the one in Jerusalem was a priori a condemnation of all his achievements.

Here we must see God’s way of teaching. At first he encourages his people with the possibility of achieving independence and prosperity, because they live in the historical moment when this conquest must be accomplished. God does not show them all the negative aspects of what they are doing; he does not point out Solomon’s faults or the vanity of his luxury. But, later, God invites his people to observe with a critical eye, and while the great dream of Solomon’s kingdom is vanishing, God teaches them to seek another more lasting and important conquest, that of the Reign of Justice.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

列王纪下：引言

列王纪下继续叙述以色列和犹大南北两大王国的渐渐没落的过程。

信德的教诲

读者常认为：这个国家初期的繁荣应归功于达味和所罗门这样懂仁政的明君，而后来的世道不仁，是昏君断送了大好江山，或者是加色丁毁灭的犹太人比达味那时候的百姓更罪大恶极。其实这是一种错觉。读者不要忘了我们在读的列王纪不单是一部历史书籍，更是一本有宗教目的和意义的教诲书。

如果我们用心来读的话，我们就会了解本书的作者并没有用同样严厉的尺度，来评断王国的创始君主和他后来的继承人。难道恢复了以色列的繁荣独立，并带来四十年和平的雅洛贝罕二世会比不上所罗门吗？作者没有提他是因为他的信仰不够虔诚吗？在列王纪上里作者用了大量篇幅津津乐道描写所罗门在物质上的繁荣富贵。到了列王纪下里对雅洛贝罕的描写只有一段。作者似乎在暗示我们，雅洛贝罕在圣城外建过一座圣殿，这一举动将他的其他成就几乎一笔勾销了。

天主教诲人的方式

我们从这样的叙述中可以了解天主教诲人的方式，或者说人们对天主这种教育方式的理解。天主最初用王国的独立和繁荣来鼓励祂的子民，因为人无法超越历史而生活。人们对自己生存时代的踪影无法自知，因为我们的归属感限制了我们的超越性，天主并没有指出所罗门的过错，或是那奢华的虚荣心理。后来的作者们开始用一种批判的眼光来看过去的历史，反思历史的对否。而且随着所罗门国王伟大梦想的逐渐消逝，天主呼唤子民去追求一个更加持久而且更重要的王国，那便是正义的王国。

Translation: Tagalog

2 Mga Hari Introduksyon

Patuloy na tinitingnan ng ikalawang Aklat ng Mga Hari ang palalang pagkabulok ng dalawang kaharian sa hilaga at sa timog, ang Israel at ang Juda.
Ngunit magiging pagkakamali kung iisiping sumagana ang bansa sa simula dahil nagkaroon sila ng mga haring mabuti at matuwid na sina David at Solomon. At pagkatapos ay mga masamang hari naman ang sumira ng lahat. O kaya’y mas makasalanan ang bayang Judio na winasak ng mga Kaldeo sa mga kapanahon ni David.

Kung babasahin natin ito nang mabuti, maiintindihan nating hindi parehong mahigpit ang paghuhusga ng sumulat ng libro sa mga nagtatag ng kaharian at sa mga kahalili nila. Mas mahina nga kaya kay Solomon si Yeroboam II na muling nagtayo ng isang masagana at malayang Israel at naghatid ng apatnapung taong kapayapaan? Mas mahina nga kaya ang kanyang pananampalataya? Gayunpama’y nasisiyahan ang unang Aklat ng Mga Hari sa paglalarawan sa luho at kadakilaan ni Solomon, na pawang mga materyal na bagay lamang. Samantalang iisang talata lamang ang inilalaan ng ikalawang Aklat ng Mga Hari para kay Yeroboam II na para bang ang pagkakaroon ng templong iba kaysa nasa Jerusalem ang mula sa simula’y isa nang paghatol sa lahat niyang mga gawa.

Kailangang makita natin dito ang paraan ng pagtuturo ng Diyos. Sa simula’y pinasisigla niya ang kanyang bayan na puwedeng makamit ang kasaganaan at kalayaan. At dahil ang mga taong ito ay nasa sandali ng kanilang kasaysayan na kailangang isagawa ang pagkakamit na ito, hindi ipinakikita sa kanila ng Diyos ang lahat ng negatibong aspekto ng kanilang ginagawa. Hindi niya binibigyang-diin ang mga depekto ni Solomon o ang kawalang-saysay ng kanyang luho. Ngunit pagkatapos ay inaanyayahan naman ng Diyos ang kanyang bayan na magmasid nang may mapanuring diwa. At sa paglalaho ng mataas na pangarap ng kaharian ni Solomon, tinuturuan sila ng Diyos na hangarin nilang kamtin ang mas tumatagal at mas mahalaga – ang Paghahari ng Katarungan.

Translation: Cebuano

Ang ikaduhang basahon sa mga Hari nagpadayog saysay sa inanay nga pagkaut-ot sa duha ka gingharian sa Amihanan ug sa Habagatan, ang Israel ug ang Juda.

Sayop ang panghunahuna nga kadtong pag-uswag sa ilang nasod gikan sa pagbaton nilag maayo ug tarong nga mga hari sama ni David ug Solomon ug nga human nila, ang nakasunod nga mga hari nakaguba ining tanan; o nga ang mga Judio nga gipukan sa mga Kaldeo mas makasasala kay sa katawhan sa panahon ni David.

Kon ayohon natog basa kining basahon, mamatikdan nga dili parehas og gibug-aton ang gipahamtang sa tagsulat ngadto sa mga hari ug sa ilang sumusunod. Mas ubos ra ba si Yeroboam II, nga mipabangon sa Israel sa kauswagan, sa kaugalingnan ug sa kalinaw sulod sa 40 ka tuig kay ni Solomon? O menos ba kaha siya nga magtotoo? Ug gani, sa unang basahon sa mga Hari, mahimut-on nga gisaysay sa tagsulat ang kaluho ug kabantog ni Solomon: mga butang materyal. Samtang ang ikaduhang basahon sa mga Hari, pipila ra ka tudling ang gigahin alang ni Jereboam II bahin sa pagtukod niya og laing templo gawas sa Jerusalem, paagi nga nagpasabot nga tungod ining iyang gibuhat, nawad-ag bili ang tanang kaayohan nga iyang nahimo.

Pinaagi ini, makita nato unsaon sa Diyos pagtudlo: una, dasigon niya ang iyang katawhan sa pagpaningkamot aron pagkab-ot sa kaugalingnan ug kauswagan, kay kining maong katawhan naa man sa kahimtang diin kinahanglan gyod nga modaog sila. Pasagdan sa Diyos nga sila magkasayupsayop. Wala niya badlonga si Solomon nga nagpuyo sa tumang kaluho. Apan unya, sa paglabay sa panahon, hinayhinay nga matukas sa ilang atubangan ang gingharian nga ilang gidamgo ug gipangandoy nga nag-anam og kahanaw. Nagmata sila ug nakaamgo; nakakat-on silag pagtulon-an gikan sa Diyos sa pagpangitag gingharian nga molungtad ug malukpanon, diin maghari ang Hustisya.

Translation: Spanish

El segundo libro de los Reyes (dijimos que son las dos partes de un mismo libro) sigue contemplando la historia de los dos reinos del norte y del sur, Israel y Judá.

El autor quiere demostrar que su decadencia fue el castigo de su infidelidad a la alianza de Dios. Sería un error, sin embargo, pensar que los últimos reyes fueron peores que los primeros. Al leer atentamente, nos damos cuenta que el autor no juzga con la misma severidad a los próceres del reino y a sus sucesores. ¿Acaso Jeroboam II, que restableció un Israel próspero e independiente, y le aseguró cuarenta años de paz, era inferior a Salomón? ¿Acaso era menos creyente? Sin embargo, el primer libro de los Reyes se complace en describir el lujo y la grandeza de Salomón, cosas muy materiales en definitiva, mientras que el segundo no dedica más que un párrafo a Jeroboam II, como si el hecho de tener otro templo que el de Jerusalén condenara a priori toda su obra.

Se debe ver en esto la pedagogía de Dios que, al comienzo, entusiasma a su pueblo con la posibilidad de conquistar independencia y prosperidad, y porque estos hombres están en el momento histórico en que deben realizar esta conquista, Dios no les muestra todos los aspectos negativos de lo que están haciendo; no insiste en los defectos de Salomón o en la vanidad de su lujo. Pero, más tarde, Dios invita a su pueblo a que mire con espíritu crítico y, mientras el gran ensueño del reino de Salomón se va desvaneciendo, les enseña a buscar otra conquista más duradera e importante, que es la del Reino de Justicia.

Dios es el gran educador, y su pedagogía se manifiesta en el decurso de la historia como en el de las etapas sucesivas de nuestra propia vida.

Introduction to Zechariah (Christian Community Bible)

Like Haggai, Zechariah took part in the “restoration” of God’s people and the Temple, when the Jews returned from Babylon (520 B.C.).

When they returned from exile, the fabulous promises of the prophets while they were captives in Babylon were not fulfilled (see Is 40-55). So they continued to hope. Zechariah sees their building of the Temple as a symbol: a new age has begun and the Lord is preparing for the day of his salvation. The visions found in the first six chapters teach the Jews who are gathered round their Temple, that they must be watchful and wait for the Day of the Lord.

The Second Part of the Book of Zechariah

Chapters 9–14 are the work of another prophet who lived two centuries later, possibly when the famous conqueror, Alexander, came to the Eastern countries. He teaches the Jews that they must not be afraid: the victory of God and the coming of his kingdom will take place in the midst of very painful events.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

在犹太人刚从巴比伦回国时（公元前520年），匝加利亚和哈盖一样参与了振兴天主的子民和圣殿的重建工作。

当他们被困巴比伦时，先知们作了美妙的许诺。流放归来后，这些许诺并没有实现（依40:55）。因此，他们继续期望着，匝加利亚将他们建圣殿看作一种象征：新的时代开始了，上主在为救赎的日子作准备。前六章的神视教诲聚在圣殿中的犹太人，要他们警醒着，等待雅威日子的到来。

匝加利亚书第二部

9-14章是另一位先知的作品，这位先知晚匝加利亚两百年，可能是在大名鼎鼎的征服者亚历山大到东方国家之时。他告诉犹太人不要害怕：天主的胜利和王国的来临将发生在非常痛苦的时刻。

Translation: Tagalog

Tulad ni Ageo, nakibahagi rin si Zacarias sa “muling pagtatayo” sa bayan ng Diyos at sa Templo, nang kauuwi pa lamang ng mga Judio mula sa Babilonia (520 bago kay Kristo).

Sa pag-uwi nila mula sa pagkatapon, hindi nagkatotoo ang kahanga-hangang mga pangakong binitiwan ng mga propeta sa panahon ng pagkabihag nila sa Babilonia (tingnan ang Is 40-55). Kaya patuloy silang umaasa, itinuring naman ni Zacarias bilang isang sagisag ang muling pagtatayo ng Templo: nagsimula na ang isang bagong panahon. at naghahanda si Yawe para sa araw ng kanyang ganap na pagliligtas. Ang mga pangitaing bumubuo sa unang anim na kabanata ay nagtuturo sa mga Judiong nagkakatipon sa kanilang Templo na kailangan silang maghintay at maging listo para sa Araw ni Yawe.

Ang Ikalawang Bahagi ng Lihro ni Zacarias

Ang mga kabanata 9-14 ay gawa ng ibang propeta na nabuhay makalipas ang dalawang dantaon, maaaring sa panahon ng pagdating ng kilalang mananakop na Alejandro sa mga bansa sa Silangan. Itinuturo ng propetang ito sa mga Judio na hindi sila dapat matakot: magaganap sa gitna ng napakasakit na mga pangyayari ang tagumpay ng Diyos at ang pagdating ng kanyang paghahari.

Translation: Cebuano

Sama ni Ageo, si Zacarias miapil sa pagtukod pag-usab sa katawhan sa Diyos ug sa Templo, dihang mibalik ang mga Judio gikan sa Babilonia (520 B.C.).
Dihang mibalik sila gikan sa pagkabihag, ang mga dagkong saad nga gihimo sa mga propeta samtang didto pa sila naulipon sa Babilonia, wala matuman (tan-awa ang Is 40:55). Busa, nagsigi silag paabot. Nakita ni Zacarias nga timaan ang ilang pagtukod pagbalik sa Templo: bag-ong panahon ang nagbanagbanag, ug ang Diyos nangandam sa adlaw sa Iyang talagsaong kaluwasan. Ang mga panan-awon nga makita sa unang 6 ka kapitulo, nagtudlo sa mga Judio nga nagtapok sa ilang Templo, nga magtukaw sila ug maghulat sa Adlaw sa Ginoo.

Ang Ikaduhang Bahin sa Libro ni Zacarias

Ang kapitulo 9-14, mga buhat sa laing propeta nga nagpuyo sa ulahing duha ka siglo – posibli sa panahon nga ang inila nga manggugubat, si Alejandro, miadto sa mga nasod sa Silangan. Nagtudlo siya sa mga Judio nga dili sila angayng mahadlok: ang kadaogan sa Ginoo, ug ang pag-abot sa iyang Gingharian mahitabo taliwala sa sakit nga mga hitabo.

Translation: Spanish

Al igual que Ageo, Zacarías participó en la «restauración» del pueblo de Dios y del Templo, cuando recién regresaban de Babilonia los judíos (520 antes de Cristo).

A su vuelta del destierro no se habían cumplido las estupendas promesas hechas por los profetas en el tiempo que estaban cautivos en Babilonia (ver Is 40-55). Por tanto, seguían esperando. Zacarías considera la reconstrucción del Templo como un símbolo: un tiempo nuevo ha empezado, y Yavé se prepara para el día de su trascendental sal vación.

Las visiones que ocupan los seis primeros capítulos enseñan a los judíos reunidos en torno a su Templo que deben esperar, atentos, el Día de Yavé.

La segunda parte del libro de Zacarías

Los capítulos 9-14 son obra de otro profeta que vivió dos siglos después, muy posiblemente cuando el célebre conquistador Alejandro llegó a los países de Oriente. El enseña a los judíos que no deben asustarse: la victoria de Dios y la venida de su Reino tendrán lugar en medio de acontecimientos muy dolorosos.

Introduction to Proverbs (Christian Community Bible)

Proverbs and Wisdom

The word of God came to the people of Israel in different ways. We have already dealt with the origin of the prophetic and historical books: they arose from the prophets’ preaching and from the reflection of religious circles on the history of Israel.

However, other believers preferred to meditate on human behavior, the vicissitudes of life, the different fortunes of those who are irresponsible and those who control their desires. In particular, they wanted to understand God’s justice in this world.

The wisdom of people of all times has developed around these themes. We hear about Chinese wisdom, Hindu wisdom… Yet, the wisdom of the Middle East may have come first. There had been an abundance of wisdom writings for almost thirty centuries before Christ both in Egypt and Mesopotamia (as we know, Palestine is between the borders of these two countries).

The Jewish people were profoundly marked by this wisdom which shines through almost all the parables and’“sayings” of Jesus who was formed at that school.

This literature, what the religious community has preserved and accepted, is no less the word of God than the prophetic books. Even if, at times, this wisdom seems a bit pedestrian and utilitarian, it does attest to many convictions of the Jewish and the Christian faiths, namely, as human beings, we are responsible for our actions; experience is a teacher of truth and it is the touchstone of what sages have declared; God created the world and he reveals himself in his creation. Finally, our wisdom has its limits and beyond that, we can only put our trust in the justice and the providence of God.

The greater part of the Book of Proverbs is very old (chapters 10–31). The first section (chapters 1–9), however, is much more recent, around the second century before Christ. There we find a meditation on the Wisdom of God, from which all human wisdom proceeds. The height of this contemplation on divine Wisdom is found in the famous eighth chapter.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

天主的圣言以各种不同的方式传达给以色列子民，我们已经说过先知书和历史书的来由：前者起自先知的布道，而后者则是源于对以色列宗教历史的回顾。

但另有一些人从不同的角度出发，对反思人类本身的行为表示了更大的兴趣：人生的辗转起落，财富的得与失，丧失责任的人和克己的人命运各有不同。他们最关心的是：这个世界上到底有没有正义？

世世代代，各民族的智慧书大多是围绕着这些主题。我们听说过中国的和印度的智慧书，但中东的智慧书应是最古老的。在埃及和美索不达米亚两地（巴勒斯坦正处在这两国的边端），智慧书籍的写作远在公元前三千年就已开始。后来以色列的智慧书也出现在这个文学潮中。所罗门王召集了第一批“智者”。他们的首批作品在很大程度上（如书中10-30章）受到埃及和其它邻国文化的影响。

谈及这些章节的作者，我们必须记住：他们只是把当时流行的“箴言”加以编辑而已。但这些著作对后代道德观念的发展及道德构架的形成起了决定性的作用。这些智慧通过耶稣的比喻和讲道深深影响了那个时代的犹太人。

由宗教团体保存并整理出来的这些书，与先知书一样是天主的工程：是另一种圣言，它从另外一个角度表达了生命和信仰。

《箴言》中的精彩部分已相当古老（10-31章）。第一部分（1-9章）是较后期的作品，成于公元前二世纪左右。我们从这部分可以发现对天主智慧的默想，人类所有的智慧都是由此诞生并发展的。对这神圣智慧的沉思，在最著名的第8章中，达到最高点。

Translation: Tagalog

Mga Kasabihan Introduksyon

Ang salita ng Diyos ay dumating sa bayan ng Israel sa iba’t ibang paraan. Nasabi na natin na nagsimula ang mga aklat ng mga propeta at mga aklat ng kasaysayan sa pangangaral ng mga propeta at sa pagninilay sa kasaysayan ng Israel ng mga mulat sa kalagayan ng relihiyon.

Subalit may mga tao ring may kakaibang saloobin. Mas interesado silang pagnilayan ang asal ng tao, ang pakikipagsapalaran sa buhay, ang papel ng kayamanan, at ang magkaibang kapalaran ng iresponsable at ng nakapangyayari sa kanyang mga pagnanasa. Higit sa lahat, pinakamahalaga sa kanila ang malaman kung may katarungan nga sa mundong ito.

Sa ganitong mga paksa nabuo ang pangmadlang karunungan ng lahat ng bayan ng anumang panahon. May nababalitaan tayong karunungang Intsik, karunungang Hindu… Tiyak na nauna ang karunungan ng Gitnang Silangan kung panahon ang pag-uusapan. Tatlumpung siglo bago kay Kristo, laganap na ang mga kasulatan tungkol sa karunungan sa Ehipto at Mesopotomia (at alam nating ang Palestina’y nasa pagitan ng mga hangganan ng dalawang bansang ito). Mahabang panahon pa ang lumipas bago tumubog ang mga Israelita sa ganitong agos ng panitikan na tinatawag na “pangkarunungan”: tinipon ni Haring Solomon ang mga unang “pantas”. Ang mga unang gawa nila (tulad din ng Mga Kabanata 10-30 ng Kasabihan) ay maraming hiniram sa mga naunang gawa ng mga taga-Ehipto at sa iba pa.

Walang gaanong ginawa ang mga manunulat na ito kundi i-edit ang mga “kasabihan” o “salawikain” ng pangmadlang karunungan. Ngunit ang kanilang mga sinulat ay tutulong sa pagsisikap na mapalago ang kaalaman at kamalayan sa kagandahang-loob ng mga salinlahing darating. Sa panahon ni Jesus, nakakintal na sa isipan ng bayang Judio ang karunungang ito na ang ningning ay nakikita sa lahat ng mga talinghaga at kasabihan ni Jesus.

Kung paanong salita ng Diyos ang mga aklat ng mga propeta, gayon din ang literaturang ito na iningatan at kinilala ng sambayanang panrelihiyon. Ibang klase lamang ito ng salita na nagbibigay ng ibang liwanag sa buhay.

Napakatanda na ang mas malaking bahagi ng aklat (kab. 10-31). Mas huli naman ang unang bahagi (kab. 1-9), mga ikalawang dantaon bago kay Kristo. Napapaloob dito ang pagninilay sa Karunungan ng Diyos, na siyang bukal ng lahat ng karunungan ng tao. Nasa tanyag na ika-8 kabanata ang pinakasukdulan ng pagninilay na ito.

Translation: Cebuano

Ang pulong sa Diyos nakutlo sa katawhan sa Israel sa lainlaing paagi. Napadayag kanato sa unsang paagi nagsugod ang mga basahon sa propeta ug kasaysayan. Nagsukad ni sa wali sa mga propeta ug sa pamalandong sa kasaysayan sa Israel sa matoohon.

Apan may mga tawo sab, nga lahig nadawat nga mga gasa, kinsa may dakong kaikag sa pagpamalandong sa mga gawi sa tawo; sa iyang kalamposan ug kapakyasan, sa iyang panglantaw sa bahandi, sa lainlaing padulngan adtong mapasagaron ug mapugnganon sa ilang mga tinguha. Ang unang gihatagag pagtagad mao ang pagtuki kon naa bay hustisya ining kalibotana.

Ang kaalam nga motumaw sa tanang katawhan sa bisag unsang panahon, naglibot ining maong mga tema. Ingon sab ini ang mga Israelita. Sa nahamutang na sila sa pagpuyo sa ilang yuta, may migula sab nga mga magsusulat sa panahon ni Solomon, ug nakahimog unang mga basahon sa mga sanglitanan ug mga panultihon. Dinhi nagsugod ang mga basahon sa Kaalam diha sa Biblia.

Sama sa mga basahon sa mga propeta, kining matanga sa mga sinulat pulong gihapon sa Diyos: lahi nga matang sa pagtan-aw sa kinabuhi. Wala ni maghisgot sa kaugmaon ug sa padulngan sa katawhan sa Diyos, apan naghatag og giya ug kahayag alang sa mas husay ug hataas nga ang-ang sa pagpuyo sa kinabuhi.

Ang mas taas nga bahin sa basahon sa mga Panultihon, karaan na kaayo (mga kapitulo 10-31). Ang unang bahin hinuon (mga kapitulo 1-9) bag-o pa lang nga nasulat, mga duha ka siglo sa wala pa si Cristo. Diha makita ang pamalandong sa Kaalam sa Diyos, diin nagsukad ang tanang kaalam nga tawhanon. Ang kinatumyan ining pamalandong sa diyosnong Kaalam mabasa sa nabantog nga ikawalong kapitulo.

Translation: Spanish

El libro de los Proverbios es, junto con el de Qohelet, el testimonio más característico de la “sabiduría” hebrea. Es uno de los que mejor encarna un espíritu opuesto o complementario al que inspiró los libros de los profetas o de los sacerdotes. Puede causar admiración o indiferencia; pero ha gozado siempre de una popularidad excepcional tanto en el mundo monástico como en el pueblo cristiano más sencillo.

Los Proverbios no son extraños a la literatura profética; en Jeremías especialmente, pero también en Isaías y Amós, muchos pasajes son del mismo tenor: véase Jer 17,1-18. Los Salmos, a su vez, se alimentan tanto de la corriente profética como de la tradición de los sabios. No obstante, uno se siente aquí en otro mundo y la oposición de esas dos corrientes nos ayuda a captar mejor aspectos esenciales de la Biblia.

En primer lugar hay que recordar que la cultura hebrea era esencialmente oral, y así fue hasta la época del Evangelio, aun cuando fueran incontables los documentos escritos. Para nosotros lo oral es algo frágil y deformable; decir que la tradición se transmitió oralmente antes de la redacción de lo escrito, es como poner en duda su veracidad. No pasaba lo mismo en la cultura hebrea en la que las formas de la poesía, de la declamación, o de la memorización permitían fiarse de lo oral.

En tales condiciones, si bien el estudio de los proverbios de la Biblia pone de manifiesto puntos de contacto con tal o cual escrito de sabiduría de los pueblos vecinos, especialmente de Egipto, no llega sin embargo a lo esencial. La base de los proverbios es una sabiduría popular en la que desaparecen los autores. Sirac lo recalca: “El hombre instruido entiende una palabra sabia, la aprecia y le agrega otra” (Si 21, 15).

El pueblo tiene su propia experiencia de Dios y de la vida, que no es la de los sacerdotes ni la de los profetas. Aquí no hay necesidad de ellos, y aun cuando se crea en su inspiración, se ve la vida y la relación con Dios sin depender siempre de la alianza de Dios y sus oráculos. Estamos en un mundo laico en el que se sabe que la piedad no basta, que la estupidez es una gran miseria, que en la vida hay que saber defenderse, que el hombre es reconocido por sus cualidades humanas, y que la nobleza del alma vale más que todos los discursos.

No hay que extrañarse, pues, si los libros de sabiduría de la Biblia coinciden a menudo con la sabiduría de otros pueblos de todos los tiempos y parece que no se elevan mucho, religiosamente hablando. Esto no impide que expresen las certidumbres fundamentales de la fe judía y cristiana: el hombre es responsable de sus actos; la experiencia es la que nos lleva a la verdad y es la piedra de toque de lo que afirman los sabios; Dios ha ordenado el mundo y se revela en la creación; nuestra sabiduría tiene límites y más allá de su dominio sólo podemos confiar en la justicia y en la providencia de Dios.

Introduction to Ephesians (Christian Community Bible)

Should we speak of a “letter” from Paul? The letter to the Romans was already for the most part, a theme on faith and salvation. Here it is even more so: no news, no personal message for a particular community, but once more a lengthy dwelling on world salvation. It was, doubtless, destined for the Churches of the Ephesus area.

Why the world, what is happening to humanity? Every day the same question confronts us with more insistence, in the measure that recent years have seen mass movements on the part of very diverse peoples. Even those eager to dominate know they can no longer do so unless they speak for the majority. Where is salvation for humanity? What is its future? Paul answers from his prison in Rome. As we know from (Acts 28:16 and 30), Paul was prisoner in Rome during the sixties. In this capital of the only world known to the West, he had ample leisure to evaluate the doctrines then circulating throughout the Roman Empire. They came from the Middle East where they were of special concern for the Christians in the region of Ephesus. Just as other religions claimed to offer a universal way of salvation, they offered Christ, as the only savior of the one humanity.

This letter to the Ephesians seems to have been written after the one to the Colossians. Paul again takes up and develops God’s plan that he must have understood through a revelation. The world was created for humankind to enable it to emerge as the New Human, one family in Christ. All will find themselves, each one in place, around a person capable of welcoming all, each in his own fullness.

Some people think the letter to the Ephesians is not Paul’s: how could he speak in an impersonal way to a community where he had worked for more than two years, approximately from 55 to 57 AD? As we have said, the letter must have been addressed, not only to the Christians of Ephesus, but more widely to the communities of the valley of Lycus: Hierapolis, Laodicea (Col 4:13 and 16) and Colossus which had been evangelized by Paul’s companions, in particular by Epaphras (Col 1:7).

Others think that the questions raised are more suited to a time later than Paul’s: like the letters of Titus and Timothy, this would be his only in a very broad sense. When one is aware of the very low level of Christian literature, immediately after the death of the apostles, it is difficult to accept that a letter of such theological certitude and of such doctrinal worth could have matured in someone other than Paul, even if he had left the writing of it to one of his disciples, Tychicus (Eph 6:21) or Timothy (Col 1:1).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

我们是否该视这篇为保禄的“书信”呢？保禄在罗马书中长篇论述了信德和救恩的主题。在厄弗所书里更是如此：没有专门传达给某个教会，某个人的消息和叮嘱，作者再度长篇强调人类的救恩。这点极可能是针对厄弗所地区的教会而写的。

为什么讨论世界？为什么讨论人类往何处去？因为随着近年来各式各样的族群被视为一“整体”，这些问题便紧随着我们了。那些渴望掌权执政的人，也懂得必须代表大多数人说话，否则无法掌权。那么人类的救恩在哪里?人类的前途又如何？保禄从罗马的狱中给了我们回答。

宗徒大事录的记载（28：16至30节）已告诉我们，保禄曾于公元六十年间在罗马入狱。在这个西方世界公认的唯一世界首都中，他有足够的时间权衡当时流行于罗马帝国的各种宗教学说。它们来自中东，为厄弗所地区的基督徒所关注。当别的宗教理论声称已为人类开启了救恩之道时，他们宣布基督为整个人类的唯一救主。

厄弗所书似乎写在哥罗森书之后。保禄就自己从一次启示中所理解的天主计划再度作了发挥引申。世界乃为人而造，为使每个人成为“新人”，成为基督家庭中的一员。每个人都将找到自己的位置，各取所需，各自达到完满。

有些人认为厄弗所书不是保禄写的。对一个他曾工作于其中两年以上的教会团体（公元55至57年），保禄说话的口气怎么如此陌生呢？其实这些书信并非仅仅写给厄弗所教会的教友，还写给更广大地区的基里基雅教友：例如耶辣颇里，劳狄刻雅（见哥4:13和16）以及哥罗森地区。保禄的同伴，特别是厄帕夫辣曾在这些地区宣讲过福音。（哥1:7）。

也有些人以为此篇所论的问题，更像是保禄致命后时代的问题，像弟铎书和弟茂德书；只有从广义处着眼，才可说此篇为保禄之作。宗徒们过世之后，教会的文学水准曾十分抵拙，很难想像如此一篇立论坚定、内容丰富深奥的信会出自别人的手笔。然而这篇书信的写作风格与保禄的前几篇确有不同，可能是因为此篇书信曾经过希苛（弗6:21）或弟茂德(哥1:1)等人的修改。

Translation: Tagalog

Palatandaan ng kasalukuyan ang pinag-iibayong sama-samang pagpupunyagi ng mga tao na magkaisa, at kasabay nito, ang pagkakahati ng mundo sa malalaking grupong nakikipagpaligsahan sa isa’t isa. At may tunggalian dahil nga sa di-maiiwasang pangangailangan na pumunta sa pagkakaisa, at iba’t iba pa ang kanilang mga kuru-kuro tungkol sa huling adhikain: saan ba galing ang mundo? Saan ba papunta ang sangkatauhan?

Nang mapreso si Pablo sa Roma, kapitolyo ng Kanluran, nagkaroon siya ng pagkakataong pakinggan at suriin ang mga doktrinang nanggagaling sa lahat ng sulok ng daigdig. At sinimulan niyang sagutin ang mga katanungan sa sulat sa mga taga-Colosas.

Ngunit sa sulat sa mga taga-Efeso, na ginawa pagkatapos ng sa mga taga-Colosas, sumulat muli si Pablo, nang mas matindi kaysa dati, tungkol sa plano ng Diyos. Nilikha para sa atin ang mundo upang makalitaw ang Bagong Tao, upang maging isang pamilya kay Kristo. Makakatagpo ng buong sanlibutan ang isa’t isa -- bawat isa’y may kanyang sariling lugar -- sa persona ng Diyos na makayayakap sa kanila sa walang-hanggang pag-ibig.

Muling tinatalakay ng sulat sa mga taga-Efeso ang maraming bahagi ng sulat sa mga taga-Colosas, ngunit waring sinulat ito sa kakaibang mga kalagayan.

Di tulad ng mga sulat sa mga taga-Roma, taga-Colosas… hindi tumutugon ang Efeso sa mga alalahanin ng isang komunidad na nakakakilala sa apostol at nakikilala din niya. Sa halip, isa itong dokumentong ipinadadala sa mga komunidad upang pagnilayan ng mga mananampalataya ang kanilang sariling pagka-Kristiyano. Kinakailangang maunawaan ng mga taong ito – ang karamihan sa kanila’y di personal na nakilala si Jesus o ang mga apostol niya – ang tampok na lugar ng Iglesya Katolika sa plano ng Diyos.

Ang sulat bang ito ay ginawa ni Pablo o ng isa sa kanyang mga alagad? Ipinapalagay ng marami na tumutugon ang Efeso sa mga alalahaning angkop sa mga unang taon pagkamatay ng mga apostol tulad ng mga sulat kay Timoteo at kay Tito. Kaya maaaring sinulat ito pagkamatay ni Pablo. Ngunit kapag nakita natin ang mababang panliteraturang uri ng pagsulat ng mga Kristiyano ng unang siglo at ng kanilang mabuway na teolohiya, hindi kapani-paniwalang ang ganito kagandang paglagom ng pananampalatayang Kristiyano ay magagawa nang wala si Pablo. Sa maraming bahagi nito, kinukumpleto at pinupunuan ng Efeso ang masasayang pananaw na ibinigay sa Roma.

Translation: Cebuano

Sa atong panahon karon, naay hiniusang paninguha sa katawhan alang sa kahiusa. Bisag nag-anam na nig kaylap, sa samang higayon, nagkakusog ang pwersa sa panagbahin sa kalibotan, diin naay palabwanay sa usag usa ka nasod. Anaay mga panagbangi, kay bisag nakita nila ang panginahanglan alang sa kahiusa, lainlain ang pagsabot unsay kataposang tumong. Diin gikan ang kalibotan? Asa ni paingon?

Dihang napriso si Pablo sa Roma, ang ulohang syudad sa kasadpang kalibotan, nakahigayon siya pagpaminaw ug pagtimbangtimbang sa mga pagtulun-an nga naggikan sa lainlaing dapit sa kalibotan. Ang mga pangutana gisugdan niya pagtubag sa sulat alang sa taga Colosas.

Apan ining sulat alang sa taga Efeso, nga ulahing nasulat kay sa Colosas, kusganong gisubli pagsulat ni Pablo ang laraw sa Diyos. Ang kalibotan gibuhat alang nato aron mogula ang Bag-ong Tawo sa usa ra ka banay ni Cristo. Ang tanang kaliwat sa katawhan magkahiusa – ug sa tagsa tagsa ka dapit – hiusahon ang tanan sa walay kinutobang gugma sa Diyos.

Gisubli dinhi ang gihisgotan sa sulat alang sa taga Roma ug Corinto. Ang Efeso wala magtubag sa konkretong mga problema sa mga katilingban nga nakaila sa apostol ug nailhan sab niya. Dokumento hinuon ni nga gipadala sa lainlaing simbahan aron makapamalandong ang mga magtotoo sa ilang pagkakristyanos. Daghan nila ang wala makaila ni Jesus ug sa apostoles sa personal gyod, ug angay nilang masabtan pag-ayo unsa ang batakang misyon sa katolikong Simbahan diha sa laraw sa Diyos.

Si Pablo ba ang nagsulat ini o usa niya ka kaabag? Daghan ang naghunahuna nga ang gitubag sa maong sulat mao ang mga pangutana nga migula sa unang mga tuig human sa pagkamatay sa apostoles (sama sa mga sulat ni Timoteo ug ni Tito). Busa, nasulat ni human na sa pagkamatay ni Pablo. Hinuon, nakita nga ang mga sinulat sa unang kristyanos, bakikawng pagkasulat ug dili kaayo siguro sa ilang teyolohiya ug panglantaw. Apan ang talagsaong kahanas nga gipakita ining sulata ug ang katakos ini sa paghimog klarong sukaranan sa Kristohanong pagtoo, dili mahimo kon wala si Pablo. Ang daghang bahin sa Efeso mitibuok ug mibalansi sa mga panglantaw nga dili kompletong napadayag sa sulat alang sa taga Roma.

Translation: Spanish

¿Se podría hablar de una «carta» de Pablo? No hay noticias, ni un mensaje personal para una comunidad determinada, sino una larga exposición sobre la salvación del mundo, como en la carta a los Romanos. Según toda probabilidad esta carta no iba dirigida a los cristianos de Éfeso, sino a las comunidades vecinas situadas en el valle del Licus: Hierápolis, Laodicea, y que Pablo no había evangelizado personalmente. Según algunos testimonios esta carta estaría destinada a los Laodicenses (Col 4,16).

La provincia romana de Asia (la de Éfeso) en ese tiempo se desarrollaba entre un hormigueo de religiones nuevas que pretendían abrir a todos un camino de salvación; era por tanto necesario dar a los cristianos una visión más amplia de la esperanza de la que eran portadores. ¿Hacia dónde iba la humanidad? ¿es Cristo el único salvador?

Son las mismas preguntas que se presentan de manera cada vez más insistente, a medida que se ve en estos últimos años como una coagulación de los más diversos pueblos. Los que desean dominar sólo pueden hacerlo presentándose como portavoces del conjunto. ¿Hay algún camino o esperanza para el hombre?

Pablo responde desde la prisión. Como recuerdan Los Hechos (cap. 24-26), Pablo estuvo prisionero en Cesarea los años 58-60 y durante este tiempo las noticias que recibía de las comunidades de la región de Éfeso hicieron madurar en él una nueva presentación de la obra divina.

Retoma y desarrolla el plan de Dios que, desde tiempo atrás, había comprendido en una revelación. Cristo, el Primogénito de Dios, está en el centro, y el mundo fue creado para que en él emerja el Hombre Nuevo, una sola familia en Cristo. Todo cristiano está llamado a vivir desde ya ese llamado a una vida santa y responsable.

Esta carta a los Efesios es gemela de la carta enviada por Pablo a los Colosenses juntamente; un mismo mensajero las llevó a las dos comunidades junto con la misiva destinada a Filemón (Col 4,2; Filem 2).

Algunos piensan que la carta a los Efesios no es de Pablo: ver al respecto la Introducción a las Cartas de la Cautividad. Es difícil pensar que una carta de semejante seguridad teológica y riqueza doctrinal haya podido madurar en algún otro que no fuera Pablo, aunque otros, sea Tíquico (Ef 6,21) o Timoteo (Col 1,1) hayan tomado parte en su redacción.

Introduction to Exodus (Christian Community Bible)

Exodus is the escape from Egypt. It is God’s great exploit in the Old Testament: setting out from a place of slavery to go towards the promised land. God frees his people “with great power, a strong hand and an outstretched arm” which means striking with mighty blows, and opening for them a way through the sea.

Exodus is the heart of the Old Testament and makes it fully relevant in presenting to us a God who frees humankind. This book has given the Jewish religion and later Christian faith a first orientation making them different from all other religions. God does not primarily come in order to be respected or to indicate spiritual paths but rather to choose a people who will allow him to act at the heart of human history. God reveals himself to Moses because he wants to create a nation for himself and it will be Israel.

The Gospels and Christians did recognize in Jesus another Moses who launches a new venture, and in this book they will try to discover symbols of what they are living in the Church: crossing the Red Sea is baptism, the rock from which the spring of water gushes forth is Christ; the Covenant on Sinai anticipates the New Covenant.

In any case we must not forget how the first experience and the significant event all began. The Exodus is first and foremost the liberation of slaves and it is the choosing by God of the Israelites, a genuine liberation which concerns the whole human reality, individual and social. God frees those he wants for himself and Christian liberty will be far removed from what western culture understands by that word.

Exodus and History

The narrations of Exodus abound in beautiful stories but are quite different from what we would have observed had we been there at the time. Great frescoes have been painted, but we would like to know what history would say of them.

All is situated around the year 1240 B.C. a little more than five centuries after Abraham. In the 15th century before Christ, the Egyptians had been conquered by invaders from Canaan who allowed entry into their country to numerous nomads from the desert (see history of Joseph). After two centuries the Egyptians managed to restore their own kings and from that point on the nomads were treated with far less consideration; many fl ed to avoid taxes or enforced labor. Some were banished (Ex 12:31); others escaped under the darkness of night (Ex 12:38).

It is in this context that Exodus is situated. A nomadic group pursued by an Egyptian army detachment is saved by God through an extraordinary intervention. The Israelites saw the Egyptians lying dead on the seashore (Ex 14:30). Moses, a prophet, led the fugitives and interpreted for them this event: Yahweh, the only God, had chosen them to be his people. Moses and his followers were to remain a long time in the oasis of Sinai, and it was there that Moses would give them Yahweh’s law.

History then is found in Exodus, but Exodus relates much more and it is there that history in its modern meaning may not agree with it. For this book is not the work of one author, but rather the result of a long evolution and has been marked by the different ways of recording history in ancient times.

We have mentioned one of these ways in the commentary on Chapter 35 of Genesis: history listened to in groups that passed on orally the past story of their clan. In this way one family has been made up with Moses, his father-in-law Jethro (or Reuel), Aaron, brother of Moses, and Miriam, sister of Aaron and prophetess. There is the memory of links established between Moses and leaders or prophets of other clans. In the same way Mount Sinai has been identified in this account with Mount Horeb and the Mount of God. These were separate holy places, certain traditions of which have been confused. More about this will be discussed later.

Very different is the way history is recorded by the Jewish priests who have given this book its definitive form at the time of the Babylonian Exile. They developed old memories in order to assert, not what had been, but the way the people of Israel should see its past and understand itself. In doing this they showed their contemporaries a way of being the people of God and bearers of history. From there comes the vision of an immense nation already formed, organized, which has its Sanctuary in the desert, its priests, and its foundries that will produce the golden calf. This formidable nation walks as one people, nourished by manna for forty years. It receives its laws which in fact will only be observed five or six centuries later. This entire nation leaves Egypt armed to conquer the Promised Land.

The Living God of the Exodus

So here we are, facing a double history, one of science and one which has formed the conscience of Israel and of Christians. The first shows us how God in fact became part of the greater history. It tells us that his action has been very discreet and we discover his very patient pedagogy. The second helps us realize who we are and what we can fully become in Christ.

However we must not totally separate the two as if all the narration of Exodus was no more than fiction. Let us read a few pages: never would they have been written, and never would they have put weight on the conscience of a nation if they were not a true witness; witness of those who were with Moses and whose experiences were surely exceptional. Otherwise never would there have been either the prophets or the Gospel; witness of those priests or prophets who later would write them, for they too had an experience of the living God, the ‘Savior of Israel’ and because of this they have passed on to us the fire that was lit on Sinai.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

出谷纪：引言

《出谷纪》叙述了犹太人自埃及的解救和回归。这是天主的一次伟大的作为：把以色列人从奴役之地解放至许诺之土。天主以“伟大的力量、强健的臂膀和援救的手”，在海中打开一条生命之路，使祂的子民重获了自由。

《出谷纪》是旧约的中心。这部交响曲般的叙事故事占据着重要的地位，因为这本书向我们展示了一位解救子民的天主。《出谷纪》在整个人类历史中已成为各种“争取人性自由故事”的典范，这包括个人和社会方面的，它打破了专制政权为了搞偶像崇拜所运用的一切迷惑人心的手段。这种迷惑有两方面的可能：一方面是把领袖神化，另一方面是把群众变成禽兽不如的奴隶。然而，获得真正的解放只有一个条件，就是必须肯定解救的主导角色应该归于雅威，否则，这只会变成另一种新的专制政权。因为历史告诉我们，一旦解救者取得权位，把所有功劳归己，他就很容易把自己提升至一个至高无上的地位，为了维持这个状况，他不得不建立一个专统政权，把人民踩至脚下，践踏蹂躏。

在《出谷纪》中，天主的显现绝不是为了增添人类的恐惧感。天主倾听被压迫者的哭喊，并给予他们信心，唤醒他们追求彻底自由的渴望，并且为他们培养出一位宽容大度的领导者。《出谷纪》是人类寻获真正自由解救的典型故事。回忆一下当时的历史情况，能帮助我们进一步理解天主使祂的子民重获自由的深刻意义。

历史情况

从亚伯郎的时代以来，又过了五百年。这期间曾有亚洲的入侵者占据过埃及。无数的沙漠居民随之而至（见若瑟的故事）。后来埃及重新立了自己的国王，对待那些游牧民族就没有那么宽厚了，因而有许多人为了逃避税役和苦役而流亡。有些人遭到放逐（12:31），有些人则利用夜幕低垂的掩护，逃亡他乡异地（12:38）。

其中有一批逃亡者，受到埃及骑兵的追逐，却得到了天主出乎意料、非比寻常的帮助和护佑：以色列人亲眼见了漂浮在海边的埃及人尸体（出14:30）。能使“横渡红海”这个奇迹具有历史意义的，就在于流亡的领袖乃是天主的先知：梅瑟。他把天主这项作为的用意解释给他的族人：雅威，唯一全能的天主，选中了以色列做祂的子民，把他们从埃及的奴役生活中解救出来，让他们在众多民族中成为一支受祝福的神圣民族。梅瑟和他的民众在西乃绿洲中过了好一段时光。在西乃，梅瑟将雅威的法律，即基本的诫律颁布给了他的民众：

雅威，这位善妒的天主，不允许以色列保留任何传统的神，他们必须全心全意地侍奉雅威。

雅威超越了人类对祂的定义，不允许人们用任何形象来代表祂。“你不可造出天主的形象。”

雅威已将征服迦南的使命给了以色列。

于是天主子民悠长的历史以《出谷纪》拉开了序幕。这最初的奇特经历为后来的一系列事迹做了铺路，最后终于使救世主的来临成为可能。

《出谷纪》这部书

像《创世纪》一样，《出谷纪》也并非出自一人之手。

一些游牧民族，为天主的大能做了亲自的见证。在往后的二百年中，他们一如既往地生活着。他们不知道怎样读书或写字，他们就用口述代代相传着天主解救自己民族的美丽故事。

逃离埃及持续了很长一段时间，后来他们回到巴勒斯坦一带，重新和留在那里的其他民族联合起来。然而，他们用自己特有的方式，来传达赞颂着天主施予他们的神奇妙工。有的部落强调这段，有的又强调另一节往事，还依着他们游牧的生活习俗来加以添饰，所以各个支族保留各自的传说：仍然以口述传统的原则方法。后来，这些游牧民族渐渐定居下来，便有专司记录的人把流传的故事记载下来，这些故事中充满天主的仁爱和关切。

最初的记载就成了“原始史料”。从巴比伦流亡归来后，多位作者就选取这些最初的史料，写成今日的《出谷纪》。然而综观这一切，最重要的是犹太民族依旧记得他们祖先和天主的第一次相遇，并发现了他们的天主是一位善心救世的天主。

Translation: Tagalog

Exodo Introduksyon

Ang Exodo ang paglabas mula sa Ehipto. Sa Biblia, ito ang dakilang gawa ng Diyos: ang paglabas mula sa bayan ng pagkaalipin tungo sa lupang pangako. Pinalalaya ng Diyos ang kanyang bayan “nang may malakas na kamay at nakaunat na bisig” sa pagbubukas ng daan sa dagat.

Ang Exodo ang pinakapuso ng Matandang Tipan, at ang paglalahad nito sa atin ng isang Diyos na nagpapalaya sa mga tao ang siyang nagbibigay-kabuluhan dito. Paano ngayon maipaliliwanag ang sinasabi ng napakaraming di-sumasampalataya: “Likha ng takot ang mga diyos”? At idinagdag pa ni Lenin sa kanyang librong “Sosyalismo at Relihiyon”: “Nagtuturo ng pasensya at ng maluwag na pagtanggap ang relihiyon na nagpapatulog sa pangangako ng makalangit na gantimpala sa mga buong buhay na nagpapagal sa paghihirap.”
Pero hindi gayon. Sa Exodo, hindi dumarating ang Diyos para maghasik ng takot kundi pinakikinggan niya ang daing ng bayang api, binibigyan ito ng pagtitiwala, ginigising ang pag-asa sa tunay at ganap na pagpapalaya, at nagpapalitaw ng isang butihing lider. Ang Exodo ang pinakamodelo ng lahat ng tunay na pagpapalaya sa tao.

Para maintindihan ang paglayang ito ng bayan ng Diyos, kailangang alalahanin natin ang pangkasaysayang kalagayan ng panahong iyon.

Mga Bagay-bagay tungkol sa Kasaysayan

Limang dantaon na ang lumipas mula sa panahon ni Abraham. Nagapi minsan ang mga Ehipsiyo ng mga sumalakay rito galing Asia at kasama ng mga itong pumasok ang maraming nomad ng disyerto (tingnan ang istorya ni Jose). Nang maibalik nila sa trono ang kanilang mga hari, minata nila ang mga nomad na ito kaya marami sa mga ito ang tumakas para makaiwas sa mga buwis at sapilitang patrabaho. Ilan sa kanila ang pinalayas (Ex 12:31), at ang iba nama’y tumakas sa dilim ng gabi (Ex 12:38).

Isa sa mga grupong ito na hinabol ng isang pulutong ng mga karwahe ng mga Ehipsiyo ang pinangalagaan ng isang ekstraordinaryong pagkilos ng Diyos: nakita ng mga Israelita ang mga Ehipsiyong patay sa dalampasigan (14:30). Nagkakaroon ng tunay na kahulugan ang milagrong ito ng pagtawid sa Dagat sapagkat si Moises na propeta ng Diyos ang siyang namumuno sa mga takas. Wala sanang mababago sa kasaysayan itong pagpapahayag ng Kalinga ng Diyos kung walang propeta roon – si Moises – para ipaliwanag ang pangyayari: pinili ng kaisa-isahang Diyos na si Yawe ang Israel para maging bayan niya at inilabas ito mula sa pagkaalipin sa Ehipto para gawing bayang banal sa gitna ng iba pang mga bayan.

Ang Exodo o Paglabas mula sa Ehipto ang simula ng kasaysayan ng Bayan ng Diyos.

Matagal-tagal ding nanatili sa mga oasis ng Sinai si Moises at ang kanyang mga kasama. Doon itinadhana ni Moises ang Batas ni Yawe at ang mga saligang kautusan nito:

– Hindi ipinahihintulot ni Yaweng Diyos na Seloso na panatiliin ng Israel ang alinman sa mga diyos nito ayon sa tradisyon kundi siya lamang ang dapat nilang paglingkuran at wala nang iba.
– Sobra-sobra ang kahigtan ni Yawe sa mga ideang gawa ng tao tungkol sa kanya, kaya hindi ipinahihintulot na ilarawan siya sa anumang bagay: huwag kang gagawa ng mga larawan ng Diyos.
– Ipinagkakatiwala ni Yawe sa Israel ang misyong sakupin ang lupain ng Kanaan.

Sa Exodo lamang magsisimula ang mahabang kasaysayan ng Bayan ng Diyos. Binubuksan ng panimulang karanasang ito ang daan para sa iba pang mga karanasan na sasapit sa pinakasukdulan nito balang araw sa pagdating ng Tagapagligtas.

Ang Libro ng Exodo

Gaya rin ng Genesis, ang aklat na ito ay hindi gawa ng “isang” awtor. Sikapin nating unawain kung anong nangyari sa pagitan ng paglaya mula sa Ehipto at sa huling pagsulat tungkol sa mga pangyayari gaya ng nababasa natin sa ating mga biblia sa ilalim ng pamagat na Exodo.

Mga nomad ang mga saksi ng pakikisangkot ng Diyos. Mananatili sila sa ganitong pamumuhay sa loob ng dalawang dantaon pa. Hindi sila marunong bumasa ni sumulat. Sa pamamagitan ng pagbigkas nila isinalin sa sali’t salinlahi ang alaala ng kanilang paglaya.

Pagkatapos ng mahabang pandarayuhan, muli silang sumasama sa ibang mga tribung hindi umalis sa Palestina, at isinasalaysay nila sa kanilang sariling paraan ang mga kahanga-hangang ginawa ng Diyos para sa kanila. May kanya-kanyang paraan ang bawat angkan sa pagbibigay-diin sa isa o iba pang alaala at sa pagdadagdag dito tulad ng ginagawa ng mga nagkukuwento; ganito ang tuntunin ng tradisyong sinasalita. Pagkatapos, maninirahan sila sa mga bayan at lungsod, at sisimulan ng mga manunulat na gawing permanente ang mga salaysay kung saan nakikita ng bawat isa ang pagmamagandang-loob ng Diyos.

Ang mga unang pagsulat na ito ang magiging “mga pinagmumulan” na pagkukunan ng mga huling manunulat pagkabalik nila mula sa pagkaalipin sa Babilonia.

Ngunit sa mahabang pagsulong na ito, ang natatampok sa lahat ay ang pagmamahal ng isang buong bayan sa alaala ng kanilang unang pakikipagtagpo sa “Diyos na nagliligtas”.

Translation: Cebuano

Kalingkawasan sa Ehipto ang Exodo. Alang sa Biblia katingalahan ni nga buhat sa Diyos: ang kalingkawasan sa yuta sa kaulipnan ngadto sa yuta sa saad. Ang Diyos naglingkawas sa iyang katawhan “sa dakong kusog ug sa kamot nga gamhanan” sa pagbukas niyag agianan sa dagat.

Ang Exodo kasingkasing o dugukan sa Daang Kasabotan. Makahuloganon ni, kay gipakita dinhi ang Diyos nga naglingkawas sa katawhan, sukwahi sa giingon sa way pagtoo nga “ang kahadlok momugnag mga diosdios.” Gani si Lenin sa basahon: Socialism and Religion (Sosyalismo ug Relihiyon) mipuno nga ang relihiyon “nagtudlog pailob, pagdawat sa kasakitan ug pag-antos sa kinabuhi. Ug nagpakatulog nila aron molaom lang sila sa langitnong ganti.”
Apan dili ni tinuod. Sa Exodo, wala moanhi ang Diyos aron pagtisok og kahadlok. Naminaw siya sa tuaw sa dinaugdaog ug giulipon aron paghatag og pagsalig, aron pagpukaw sa paglaom alang sa matuod ug linangkob nga kalingkawasan, ug aron pagpagula alang nila og manggihatagong mga pangulo. Ang Exodo sumbanan sa matuod nga tawhanong kagawasan.
Aron masabot ang kalingkawasan sa katawhan sa Diyos, kinahanglang mobalik-lantaw ta sa makasaysayanong kahimtang adtong panahona.

Mga Makasaysayanong Kasayoran

Human sa 500 ka tuig gikan ni Abraham, ang mga Ehiptohanon nabuntog ug gidominar sa pundok sa katawhan gikan sa Asia. Gidala nila ang daghang tribu gikan sa kamingawan (tan-awa ang sugilanon ni Jose). Sa nakaangkon nag balik sa gahom ang mga Ehiptohanon pinaagi sa kaugalingong hari, giulipon nila ang maong mga tribu, ug daghan ini mikagiw aron paglikay sa buhis ug sa pinugos nga trabaho. May gipalayas (Ex 12:31); ang uban miikyas sa kagabhion. (Ex 12:38).

Usa ini nga gigukod sa nagkarwaheng mga Ehiptohanon, gipanalipdan sa katingalahang pagpangilabot sa Diyos: Unya nakita sa mga Israelita ang mga patayng lawas sa baybayon (Ex 14:30). Ang milagro sa paglabang sa Pulang Dagat nahimo tungod sa nangulo sa nangikyas gikan sa Ehipto, si Moises, ang propeta sa Diyos. Gihubad niya kining Diyosnong buhat: Si Yahweh, ang bugtong Diyos, nagpili sa Israel nga maiyang katawhan, ug nagpagawas nila sa kaulipnan sa Ehipto aron pagbalaan nila taliwala sa ubang katawhan.
Ang Exodo, o ang Kalingkawasan sa Ehipto, sinugdan sa kasaysayan sa Katawhan sa Diyos. Si Moises ug ang iyang katawhan nagdugay sa mga tuboran sa Sinai. Didto gihatagan sila ni Moises sa Balaod ni Yahweh uban sa kasugoan: Si Yahweh Diyos nga nagdili sa Israel pagsimba sa mga diosdios; hinunoa, si Yahweh lang ang ilang alagaran.
– Si Yahweh, nga labaw sa bisag unsang mahunahunaan sa tawo, dili buot nga buhatan og bisan unsang imahen o larawan: “Ayaw pagbuhat og kinulit nga mga diosdios…”
– Si Yahweh naghatag nilag misyon pagpanag-iya sa yuta sa Canaan alang sa Israel.

Ang taas nga kasaysayan sa katawhan sa Diyos nagsugod sa Exodo. Kining unang kasinatian nakapaposibli sa ubang kasinatian nga mahatagan lag katumanan sa pag-abot na sa Manluluwas.

Ang Exodo

Ang Exodo gisulat sa tagsulat sa Genesis. Tan-awa ang pasiuna sa Genesis mahitungod sa mga Yahwista, Elohista ug mga Pari.

Angay ba natong toohan nga ang tanang hitabo sumala gyod sa gisaysay sa Exodo? Una sa tanan, tan-awon nato ang pipila ka punto. Ang karaang magsusulat (gitawag og Yahwista sa mga batid sa Biblia) nagsulat sa kasaysayan pinasikad sa nagkalainlaing dokumento nga bililhon sa kasaysayan, bisag may higayon nga ang panghitabo gihulagway pinaagig balak. Ang ubang magsusulat hinuon naggamit sa kagawasan paghan-ay sa istorya ug ang unang gitagad mao ang pagkutlog bag-ong mensahe gikan sa karaang hitabo nga gipili sa Diyos aron pagtudlo ug paglingkawas sa Israel.

Kon mao na, dili ba diay makasaysayanon ang mabasa sa Exodo? Duha ka butang ang sigurado. Una, dili angayng isipon nga insakto ang paghulagway sa situwasyon kondili, pagpahinumdom sa katawhang Hebreo sa gitipigang kasaysayan. Human molabay ang daghang siglo, gipaningkamotan nila pagdiskobre sa kahulogan sa ilang padulngan isip katilingban. Apan sa laing bahin, kining paghulagwaya nga mahimong gipahaom lang o gisayon nga sabton o kaha gihimong mito, salamin sa mga timawa ug dinaugdaog. Dinhi mahibaw-an nila ang mga problema ug mahukman ang ilang paningkamot sa pagpadulong sa tinuod nga kagawasan.

Sa tibuok dagan sa kasaysayan gisublisubli sa mga tagsulat sa Biblia paghisgot ang panghitabo sa Exodo, sa katuyoan nga mapakita kanunay sa paagi sa katawhan giunsa sa Diyos paggiya nila ngadto sa bag-ong kalingkawasan (Is 43:16-19). Sa samang paagi malantaw nato sa Exodo ang unang paghulagway sa pagpakigbisog karon sa Katawhan sa Diyos, ang Simbahan, batok sa panglutos, panaugdaog, pagkabuta; sa kabangis, kahakog, ug kahadlok.

Translation: Spanish

Éxodo es la salida de Egipto, que en la Biblia es la gran hazaña de Dios: la salida del país de la esclavitud en camino hacia la tierra prometida. Dios libera a su pueblo «con gran poder, mano fuerte y brazo extendido», abriéndole un camino en el mar.

El Éxodo es como el corazón del Antiguo Testamento y le da su significado específico al presentar a Dios liberando a los hombres. Este libro ha dado a la religión judía, y después también a la fe cristiana, esa primera orientación que las hizo diferentes de todas las demás. Dios no viene principalmente para exigir que se le respete o para trazar caminos espiritua¬les, sino para escoger, preparar y guiar a un pueblo a través del cual actuará en el corazón de la historia humana.

Los Evangelios primero y los cristianos después reconocerán en Jesús al nuevo Moisés de una nueva partida, y buscarán en este libro las figuras de todo lo que se vive en la Iglesia. ¿El paso del mar? Es el bautismo. ¿La roca de la que mana la fuente? Es Cristo. Y la alianza del Sinaí prepara la Nueva Alianza.
Pero no por eso debemos olvidar el punto de partida. El Éxodo és ante todo la libera¬ción de los esclavos y la elección del pueblo de Israel. Es una liberación auténtica que alcanza a toda la realidad humana, individual y social: Dios libera a los que quiere tomar para sí, y la libertad cristiana estará muy lejos de lo que la cultura occidental entiende con esta palabra.

El Éxodo y la historia

Los relatos del Éxodo abundan en hermosas historias que quedan muy lejos de lo que habríamos contemplado si hubiéramos estado allí presentes. Ante las escenas grandiosas que en él se pintan, nos gustaría saber qué puede decir realmente la historia al respecto.

Todo se enmarca alrededor del año 1240 antes de Cristo, unos cinco siglos después de Abrahán. En el siglo XV antes de Cristo los egipcios habían sido derrotados por invasores venidos de Canaán, pues habían permitido que gran cantidad de nómadas del desierto entraran y se establecieran en el país (ver la historia de José). Al restablecer los egipcios sus pro¬pios reyes, esos nómadas son tratados con muy poca consideración y muchos de ellos tie¬nen que huir para evitar impuestos o trabajos forzados. Unos son expulsados (como en Éx 12,31), otros se fugan aprovechando la noche (como en 12,38).

En este contexto se desarrollan los acontecimientos del Éxodo. Uno de estos grupos, perseguido por un destacamento, de carros egipcios, es protegido por una intervención extraordinaria de Dios: los israelitas vieron a los egipcios muertos a la orilla del mar (14,30). Un profeta, Moisés, guía de estos fugitivos, interpretó para ellos el acontecimiento: Yavé, único Dios, los había escogido para que fueran su pueblo. Moisés y los suyos permanecieron bastante tiempo en los oasis del Sinaí, y allí Moisés les dio la Ley de Yavé.
El libro del Éxodo

Esta historia está en el Éxodo, pero el Éxodo nana también muchas cosas más que no son historia en el sentido moderno de la palabra. Este libro no es la obra de un autor sino más bien el resultado de una larga evolución, y en él se juntan formas muy diversas de entender la historia, propias de aquellos tiempos.

Se encuentra por ejemplo esa clase de historia de la que se habla en el cap. 35 del Génesis y transmitida oralmente en los diversos clanes de nómadas. Así fueron reunidos en una misma familia Moisés, su suegro Jetró, Aarón «hermano de Moisés» y Miriam «la profetisa, hermana de Aarón», y que no eran más que la expresión de los lazos que unían a Moisés con jefes o profetas de otros clanes. Asimismo se ha identificado el Monte Sinaí con el Monte Horeb y el «Monte de Dios», que probablemente eran lugares sagrados diversos cuyas tradiciones se confundieron.

Muy diferente fue el propósito de los sacerdotes judíos, quienes dieron a este libro su forma definitiva en tiempos del exilio a Babilonia. Al desarrollar las tradiciones antiguas no pretendieron narrar la historia de lo que había sucedido, sino más bien hacer presente la visión que el pueblo de Israel debía mantener de su pasado. De este modo trataban de enseñar a sus contemporáneos cómo ellos mismos tenían que seguir siendo el pueblo de Dios y el fermento de la historia. A esos sacerdotes judíos se debe la presentación de los israelitas como un pueblo inmenso ya formado y organizado que sale armado de Egipto para dirigirse a conquistar la Tierra prometida, que tiene un Santuario incluso en el desierto, con sacerdotes y talleres en los que se fundirá el becerro de oro. Ese pueblo inmenso mar¬cha como un solo hombre, es alimentado con el maná durante cuarenta años, y recibe leyes que tan sólo serán observadas algunos siglos más tarde.

El Dios verdadero del Éxodo

Estamos pues confrontados con dos historias: la científica y la que ha formado la conciencia de Israel y del pueblo cristiano. La primera reconoce que allí Dios ha entrado en la Histona; su acción ha sido muy discreta y en esto descubrimos su pedagogía: Dios es muy paciente. La otra nos enseña quiénes somos y solamente la entenderán bien quienes han acogido a Cristo.

Con todo sería un error oponer la una a la otra, como si todo el relato del Éxodo fuera puro cuento. Bastará leer algunas páginas para entender que no habrían sido escritas y no habrían tenido peso alguno en la conciencia de un pueblo si no fueran verdaderos testimonios. Son el testimonio de quienes estuvieron con Moisés y que sin lugar a duda hicieron experiencias excepcionales. Son el testimonio de quienes las escribieron a lo largo de los siglos, ya fueran sacerdotes o profetas, y que también tuvieron una profunda experiencia del Dios Vivo, el libertador de Israel, y a consecuencia de ella nos transmitieron, el fuego del Sinaí.

Introduction to Hosea (Christian Community Bible)

Hosea has come down through history as the prophet deceived by his wife whom he never stopped loving, in spite of her infidelities. God, who called him to speak on his behalf to an idolatrous and materialistic people, wanted his prophet to experience the grief and the shame of a betrayed husband. The prophets reveal a God who feels a love so real and so personal for us that it can be expressed in human words. Hosea was about to carry the same cross as God’s: constantly loving and forgiving a fickle and unfaithful wife. Hosea will also shout God’s indignation at Israel because of their sins.

Hosea began to preach around the year 746, that is to say, at the end of the prosperous reign of Jeroboam II, in the northern kingdom of Israel. Right after that would begin the twenty years of decadence which would conclude with the capture of Samaria and the deportation of its inhabitants (721).

Hosea rises to accuse and threaten the people who are unconcerned. He continues to preach while the kingdom is collapsing and predicts the punishment of the people who are irresponsible and unfaithful to the covenant with their God. He understands that God is an educator and does not allow the misfortunes and even the destruction of the nation without his reasons. Through such means, Israel will again become what they once were when the Lord took them by the hand and brought them out of Egypt: they will become a poor and humble people, able to follow their God with faith and love.

The book of Hosea begins with the story of the failure of his married life. From that he draws a lesson for Israel, unfaithful to the Lord (chapters 1-3).

Then in chapters 4–13 we have a mixture of reproaches, threats, invitations to conversion and predictions of the exile. The final passage 14:2-10 offers hope for the future, when the Lord will have taken away all the riches in which Israel had trusted.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

欧瑟亚在历史上是一位为妻子所负的先知，虽然妻子不忠，欧瑟亚却没有因此而不爱她。天主召唤了欧瑟亚，希望他代表天主对一群崇拜偶像、只重物质享受的人民说话，因此要先知经历被妻子背叛的悲哀和耻辱。先知们展示了一位对人类深怀真切亲密爱情的天主，以至于这种爱能以人类的语言来表达。先知受到天主召唤之后，享受到一种特权：那就是在看待和对待事物方面，他与天主的眼光和做法一致。欧瑟亚将和天主背负着同样的十字架：不断地热爱并且原谅一个善变不忠的妻子。由于以色列的罪，欧瑟亚也将对着以色列喊出天主极大的不满和愤怒。

欧瑟亚约从公元前746年开始宣道，也就是在北部的以色列王国，雅洛贝罕二世盛世的末期。紧接着是二十年的衰亡期，最终以撒玛利亚的沦陷以及居民遭放逐结束（公元前721年）。

欧瑟亚起而斥责恐吓那些麻木不仁的人们，当王国不断衰亡之际，他还是不停地布道：他预言对和天主所订的盟约既不负责、又不忠实的人将受到惩罚。他了解天主是位教育家，绝不会毫无理由地让这个民族遭受不幸，甚至毁灭。但是只有这么做，以色列才能回到上主带着他们出离埃及时的样子：他们将会变为穷困谦虚的民族，能够以信心和爱来追随他们的天主。

欧瑟亚书以叙述他婚姻生活失败的故事为开端，他希望以色列从中得到一个教训，因为以色列不忠于雅威（1-3章）。

而后，在4-13章，我们看到了混合着斥责、威胁、要求皈依以及预言流放的经文。最后在14:2-10提出了对未来的希望，在这之前，上主将会带走以色列深信不疑的一切财富。

Translation: Tagalog

Nakilala si Oseas sa kasaysayan bilang propetang niloko ng kanyang asawa na patuloy pa rin niyang minahal sa kabila ng mga kataksilan nito. Tinawag siya ng Diyos para magsalita sa ngalan niya sa isang bayang materyalista at maraming dinidiyos na iba. At nais ng Diyos na maranasan din ng kanyang propeta ang sakit at kahihiyan ng isang asawang kinaliwa. Isang Diyos na nakadarama ng pagmamahal sa tao ang ipinakikilala sa atin ng mga propeta; tunay at personal na pagmamahal kayat naipahahayag sa wika ng tao. Pagkatawag ng Diyos sa propeta, tinanggap niya ang pribilehiyong madama at makita ang mga bagay gaya ng Diyos: kayat papasanin din ni Oseas ang parehong krus ng Diyos -- ang laging mahalin at patawarin ang asawang salawahan at taksil. At sa kabilang dako naman, isisigaw rin ni Oseas ang galit ng Diyos sa Israel sa harap ng mga kasalanan nito.

Mga taong 746 nang magsimulang mangaral si Oseas, ibig sabihi’y sa dakong huli ng masaganang paghahari ni Yeroboam II sa hilagang kaharian ng Israel. Pagkatapos na pag-katapos nito’y agad na magsisimula ang dalawampung taon ng pagbagsak at kabulukan na magwawakas sa pagkabihag sa Samaria at pagdedeport sa mga tagaroon (taong 721).

Narito si Oseas para akusahan at babalaan ang bayang nabubuhay nang walang paki-alam. Patuloy siya sa pangangaral samantalang pabagsak naman ang kaharian: ipinahahayag niya ang parusa ng bayang iresponsable at taksil sa pakikipagtipan ng kanilang Diyos. Pero nauunawaan niya na tagapagturo ang Diyos at hindi nito pahihintulutan nang walang dahilan ang mga kapahamakan at kahit na ang pagkawasak ng bansa. Sa ganitong paraan, ang Israel ay magbabalik sa dati nitong kalagayan nang akayin siya ni Yawe at ilabas mula sa Ehipto: siya ay magiging dukha at abang bayan, kayang sundan ang kanyang Diyos nang may pananampalataya at pagmamahal.

Nagsisimula ang libro ni Oseas sa istorya ng kabiguan ng kanyang buhay may-asawa. Naglalahad siya mula rito ng aral sa Israel na taksil kay Yawe (kab. 1-3).

At sa mga kabanata 4-13 naman, sama-sama ang mga panunumbat, babala, paanyaya sa pagbabalik-loob at pagbabalita ng pagkatapon. Isang pag-asa sa kinabukasan ang binubuksan ng huling talata, 14:2-10, sa oras na alisin na ni Yawe sa Israel ang lahat ng kayamanang pinanghawakan nito.

Translation: Cebuano

Si Oseas naila sa kasaysayan nga propetang gibudhian sa asawa apan, wala niya hunongi sa paghigugma bisan pa sa mga kakulangan sa kamatinud-anon. Ang Ginoo nga nagtawag niya sa pagsulti sa Iyang ngalan sa mga matootoohon ug materyalista nga mga tawo, buot nga ang iyang propeta makasinati sa pag-antos ug kaulawan sa gibudhian nga bana. Ang mga propeta nagpadayag sa Ginoo nga mibatig gugma nga tiunay ug suod alang sa katawhan, nga mahimong mapadayag sa tawhanong pinulongan. Human tawga sa Ginoo, ang propeta nakadawat sa pribilihiyo nga mobati ug makakita sa mga butang sama sa Ginoo: Si Oseas magpas-an sa krus sama sa Ginoo: makanunayon sa iyang paghigugma ug pagpasaylo sa mabalhinon ug mabudhion nga asawa. Ug si Oseas sab mopalanog sa kasuko sa Ginoo ngadto sa Israel tungod sa ilang mga sala.

Si Oseas nagsugod sa pagwali sa mga tuig 746, sa ato pa, sa kataposan sa mauswagon nga paghari ni Jeroboam II, sa amihanang gingharian sa Israel. Human adto, nagsugod ang 20 ka tuig sa kadunot sa gingharian nga misangko sa pagkabihag sa Samaria ug sa pagpalagpot sa mga lumolupyo (721).

Si Oseas mibarog aron pagsudya ug paghulga sa mga tawo nga walay pagpakabana. Nagpadayon siya sa pagwali samtang ang gingharian nag-anam og kahugno; iyang gitagna ang pagsilot sa mga tawo nga iresponsabli ug dili matinud-anon sa kasabotan tali sa Ginoo. Apan, nakasabot siya nga ang Ginoo magtutudlo ug dili motugot sa kaalaot, bisan sa pagkabungkag sa nasod nga walay mga rason. Pinaagi ini, ang Israel mahisama na pod sa iyang pagkasiya adtong panahon nga gisapwang sila sa kamot sa Ginoo ug gidala gawas sa Ehipto; mahimo silang kabos ug mapaubsanon nga mga tawo, nga nagsunod sa ilang Ginoo uban ang pagtoo ug gugma.

Ang libro ni Oseas nagsugod sa sugilanon sa iyang pakyas nga kaminyoon. Gikan ini, nakakuha siyag pagtulun-an alang sa Israel nga wala magmatinud-anon sa Ginoo (kapitulo 1-3).

Dayon, sa kapitulo 4-13, anaay pagsagol sa panudya, panghulga, pagdapit sa pagbag-o, ug panagna bahin sa pagkabihag. Ang kataposan nga parapo (14:2-10) nagtanyag og paglaom alang sa umaabot, sa dihang gidala na sa Ginoo ang tanang bahandi nga gitagoan sa Israel.

Translation: Spanish

Oseas encabeza a los «Profetas Menores». Menores lo son si se mide por el largo de sus libros. Pero también es cierto que muchos de ellos no han tenido en la tradición el mismo peso que los tres «Grandes». Oseas ha tenido en contra suya que era de Israel, el Reino del Norte, y que todas sus profecías se referían a dicha nación; esto no facilitó su reconocimiento por los judíos de Jerusalén que reunieron los escritos proféticos. Merece, sin embargo, una mención muy especial por ser el primero que conoció a Yavé como el amante de Israel.

Dios lo llamó para advertir en su nombre a un pueblo idólatra y materializado, y le pidió hablar, no sólo el lenguaje de Dios Sabaot, Señor de Israel, sino también el del esposo traicionado. Esa era una gran novedad. Grandes profetas que vinieron después de Oseas: Jeremías, el Segundo-Isaías, Ezequiel iban a retomar esta primera proclamación de Dios-amante. Una nueva visión de la alianza, unión y comunión de Dios con la humanidad, saldría de ahí, pasando a ser uno de los rasgos más decisivos de la fe judía, y luego, cristiana.

Para un tal mensaje, no era suficiente que el profeta supiera expresar con figuras humanas la forma divina de mirar a los hombres. La profecía auténtica no es cosa de palabras y de literatura, y era necesario que el profeta hubiese experimentado en carne propia lo que Dios siente y vive, en cierto sentido, tan realmente como nosotros. El primer profeta de Dios-amante fue un profeta engañado por su esposa, a la que, a pesar de sus infidelidades, no dejó de amar.

Oseas empezó a predicar como en el año 746, es decir, al final del próspero reino de Jeroboam II, en Israel del Norte. Inmediatamente después iban a empezar los veinte años de decadencia que tendrían por conclusión la toma de Samaria y el destierro de sus habitantes (año 721).

— El libro de Oseas comienza con el relato de su problema conyugal. De allí saca una lección para Israel, infiel a Yavé (cc. 1-3).

— Después, en los capítulos 4-13, se mezclan reproches, amenazas, invitaciones a la conversión y anuncio del destierro. Oseas, sin embargo, comprende que Dios es un educador y que no permite sin razón las desgracias y aun la destrucción de la nación. Israel va a volver a ser lo que era cuando Yavé lo tomó de la mano al sacarlo de Egipto: será un pueblo pobre y humilde, capaz de seguir a su Dios con fe y amor: 14,2-10.

Introduction to 1 Peter (Christian Community Bible)

We know almost nothing about the life of the apostle Peter from the Council of Jerusalem, in the year 49 (see Acts 15), until the time he wrote this letter, around the year 64. It is certain that he went to Rome. Being in charge of the entire Church, he, like Paul, had to go to the center of the Roman world, though their motives were different.

A very ancient tradition affirms that he was killed in the persecution of Nero, in 66, and that he was buried on the grounds of the Vatican Hill. Investigations carried out these past years have enabled us to discover a grave and bones with various inscriptions which are, almost certainly, those of the apostle, the first Rock of the church.

Thus it was a short time before his death that he wrote this letter from Rome. Peter had neither the genius nor the literary talent of Paul. Instead, with simple words, he addressed the Christians of the Asian province, where the first persecutions were beginning. Different from Paul, he is not concerned with clarifying or defending the faith. He tries to encourage believers who are suffering by presenting the example of Christ to them and by explaining the consequences of baptism.

In this letter, everything from 1:3 to 3:7 is inspired by the baptismal ceremony in the early Church: hymns, homily on the ritual and on Christian life. For Peter, it is an excellent way to remind his readers that they are Christians.

The end of the letter tells us that Peter wrote through Silvanus, who had been a disciple of Paul. This may be why, in various passages, we find the same topics found in Paul’s letters.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

从公元49年耶路撒冷会议（宗15章），到伯多禄写这封信的公元64年，我们对这位宗徒的生活几乎一无所知。可以肯定的是他到过罗马。因为负责整个教会，他和保禄一样必须前往罗马世界的中心，虽然他们的动机并不相同。

一项非常古老的传说确信，他是在公元66年尼禄的迫害时期被杀的，而且他被埋葬于梵蒂冈山丘的墓地。在过去几年的考察中，人们发现了一个坟墓以及有不同刻文的骨头，几乎可以肯定这些是宗徒伯多禄——教会最早的磐石的遗骨。

因此，他从罗马写这封信，应是在他去世前不久。伯多禄没有保禄的天赋和文采，他以简单的文字写信给最先遭受迫害的亚洲省份。和保禄不同的是，他书信的重点不是为澄清或捍卫信理。他借着基督的例子，解释领洗的结果，鼓励受苦的信友。

在这封信中，1:3-3:7所受的灵感启发都是得自早期教会的洗礼仪式，那是对于仪式和基督教生活的赞美诗和讲道。对伯多禄而言，这是提醒读者他们基督徒状况的绝佳方式。

信末告诉我们，伯多禄的写作是通过原是保禄门徒的息拉而完成。这可能正是我们在许多段落上，可以找到与保禄的书信有相同主题的原因。

Translation: Tagalog

Halos wala tayong nalaman tungkol sa buhay ng apostol na si Pedro mula sa Kunsilyo ng Jerusalem, sa taong 49 (tingnan ang Gawa 15), hanggang nang sulatin niya ang liham na ito, nang dakong taong 64. Ngunit tiyak na nagtungo siya sa Roma. Nangasiwa siya sa buong Iglesya, kaya kailangan niyang puntahan na tulad ni Pablo ang pusod ng daigdig na Romano, bagamat magkaiba ang kanilang layunin.

Tinitiyak ng isang sinaunang tradisyon na napatay siya sa pag-uusig ni Nero, noong 66, at inilibing siya sa burol ng Batikano. Ang mga pagsisiyasat nitong ilang taong nagdaan ay nakatulong upang matuklasan naman ang isang libingan at mga butong pinapatunayan ng mga inskripsyon na mga buto ng apostol, ang unang Bato ng Iglesya.

Samakatwid, malapit na ang kanyang kamatayan nang isinulat niya ang liham na ito mula sa Roma. Hindi angkin ni Pedro ang karunungan o talinong pampanitikan ni Pablo. Sa halip, sa pamamagitan ng mga payak na pangungusap siya nagsasalita sa mga Kristiyano ng lalawigan ng Asia, na pinagsisimulan ng mga unang pag-uusig. Kaiba kay Pablo, hindi siya nababahala sa paglilinaw o pagtatanggol sa pananampalataya. Sinisikap niyang hikayatin ang mga naghihirap na mananampalataya sa pagpapaalaala sa kanila ng halimbawa, na si Kristo, at sa pagpapaliwanag sa mga bunga ng pagbibinyag.

Sa liham na ito, mula sa 1:3 hanggang 3:7, ipinaaalaala ng lahat ang pagdiriwang sa binyag sa sinaunang Iglesya: himno, homiliya sa ritwal at sa buhay-Kristiyano. Kay Pedro, iyon ang pinakamabuting paraan upang mapaalalahanan ang kanyang mga mambabasa tungkol sa kanilang kalagayang Kristiyano.

Nagsasabi ang pagwawakas ng liham na sumulat si Pedro sa tulong ni Silvano na naging alagad ni Pablo. Ito ang dahilan kung bakit makikita sa ilang talata ang gayunding paksa sa mga liham ni Pablo.

Translation: Cebuano

Halos wala tay nahibaw-an sa kinabuhi ni Pedro, ang Apostol, sukad sa konsilyo sa Jerusalem, sa tuig 49 (tan-awa ang Mga Buhat 15) hangtod sa pagsulat ini, sa mga tuig 64. Piho nga miadto siya sa Roma. Isip pangulo sa tibuok simbahan, sama ni Pablo, kinahanglang moadto siya sa ulohan sa Romanong kalibotan bisag lahi ang katuyoan.

Gimatud-an sa karaan na kaayong tradisyon nga gipatay siya sa panglutos ni Nero sa tuig 66. Ug gilubong sa kabuntoran sa Vaticano.

Ang mga pagsusi nga gihimo sa nangaging katuigan makapakitag timailhan, sama sa lubnganan ug mga bukog nga may nagkalainlaing timaan. Napiho ni nga iya ni Apostol Pedro, ang unang Bato sa simbahan.

Gipadala ni gikan sa Roma sa hapit na siya patyon. Wala ni Pedro ang kahait sa salabotan ni ang gasa sa mga pulong ni Pablo. Hinunoa, pinaagi sa yanong pinulongan gisulatan niya ang mga Kristyano sa Asia diin nagsugod ang panglutos. Lahi ni Pablo wala niya tagda ang pagtin-aw o pagpanalipod sa pagtoo. Naningkamot siya pagdasig sa mga magtotoo nga nag-antos pinaagi sa pagpakita nila sa mga sanglitanan ni Cristo ug pagpatin-aw sa mga sangpotanan sa bunyag.

Ining sulata, ang tanan gikan sa 1:3 hangtod sa 3:7 dinasig sa seremonyas sa bunyag sa unang Simbahan: ang mga awit, wali sa rito ug sa kinabuhing Kristohanon. Alang ni Pedro, ang labi ning maayo nga paagi pagpahinumdom sa mga magbabasa sa Kristohanon nilang kahimtang.

Ang kataposan sa sulat nagsulti nga si Pedro nagsulat ni Silvano, nga natinun-an ni Pablo. Makita ni sa sinugdan sa mensahe. Susama sab ang gihisgotan sa mga sulat ni Pablo.

Translation: Spanish

No sabemos casi nada de la vida del apóstol Pedro después de su liberación milagrosa, relatada en He 12. Era el año 44. En los meses siguientes, la muerte de Herodes Agripa no impidió a los sumos sacerdotes que siguieran intentando su muerte. ¿Cuándo partió para el mundo griego? ¿Qué contactos tuvo con las co-munidades fundadas por Pablo? Se sabe que en Corinto una facción se declaraba partidaria de él y que aparentemente lo conocía (1Cor 1,12).

¿Cómo pudo participar en el concilio de Jerusalén el año 49 (He 15)? ¿Cuándo llegó a Roma? Esta carta es un testimonio de su presencia en esa ciudad.

La carta de Pedro tiene numerosos puntos de contacto tanto con la carta de Santiago como con las de Pablo. Al final nos informa que el redactor fue Silvano, o Silas, uno de los responsables de la Iglesia de Jerusalén que luego acompañó a Pablo en sus misiones. Con eso nos confirma la unidad de la fe desde los comienzos de la Iglesia; Pedro, Santiago y Pablo eran los testigos incontestables de Cristo que, lejos de enseñar versiones diferentes del Evangelio, inspiraban una predicación común del misterio cristiano a partir de datos intocables que ya se llamaban “la Tradición” o “la Doctrina”.

Los profetas de la Iglesia, acostumbrados a dar una interpretación cristiana del Antiguo Testamento, iban creando poco a poco un lenguaje cristiano y, como eran itinerantes, ese lenguaje debía necesariamente estar de acuerdo con el testimonio de los apóstoles.

La originalidad de esta carta se nota en los tres puntos siguientes:

– de 1,3 a 3,7 todo está inspirado en la ceremonia del bautismo: los himnos, la homilía sobre el sentido del bautismo y el género de vida que llevarán en el mundo los nuevos bautizados:

– la carta hace el elogio de un nuevo pueblo de bautizados, piedras vivas del templo auténtico y sacerdotes de Dios para un culto espiritual;

– repetidas veces Pedro invita a meditar la pasión de Cristo: su sacrificio está siempre presente en el corazón del pueblo de Dios y la persecución forma parte de su vocación.

Una tradición muy antigua asegura que Pedro fue ejecutado durante la persecución de Nerón y que fue enterrado en unos terrenos de la colina del Vaticano. Excavaciones recientes han permitido descubrir una tumba conteniendo osamentas y marcada con diferentes inscripciones, que es casi con certeza la del apóstol, primera piedra de la Iglesia.

Step into the multitudes of languages of the Bible and join the worldwide conversation!

Source: Biblia ng Sambayanang Pilipino 1990

Introduction to James (Christian Community Bible)

Introduction to 2 Kings (Christian Community Bible)

Introduction to Zechariah (Christian Community Bible)

Introduction to Proverbs (Christian Community Bible)

Introduction to Ephesians (Christian Community Bible)

Introduction to Exodus (Christian Community Bible)

Introduction to Hosea (Christian Community Bible)

Introduction to 1 Peter (Christian Community Bible)

Step into the multitudes of languages of the Bible and join the worldwide conversation!

American Bible Society