Introduction to 1 Samuel (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The Book of Samuel, now divided in two, marks the third stage of sacred history after Genesis and Exodus. Here we discover the work of God in human hearts, and how people cooperate with God’s rule.

Here are manifested, in a very calm manner, the example and failures of David; his life, similar to that of any of us, seems to hold no mystery. At the end, though, we find that God was present in everything that happened to him and that he established with him some thing that would not perish.

The importance of this book does not come from historical events of great magnitude. Indeed, there are those also, but the Bible is more concerned with the personal history of David than with his victories. This first king of Israel was the model of a believer since, being a man of great personality and of no ordinary intelligence, he also let himself be guided and inspired by God, and it was his main concern to serve him in everything.

In a way, here God hides Himself. Nothing is said about revelations or grandiose manifestations of God. Only a word to the prophet Nathan which will be decisive for the future: the kingdom of David, in Jerusalem and over Palestine, will develop into the universal kingdom of God. Christ Jesus will be the Son of David.

– Samuel, the last of the Judges, who is also a prophet. This is a time during which the disunited Israelites feel the need to have permanent authority: “We want a king, like the rest of the nations have,” instead of depending solely on the charismatic ones, the “judges” who are not always at hand when the people need them.

– Saul, the first king chosen by God, but later rejected.

When the book opens, Israel is not yet master of the land of Canaan, but already the tribes have become used to a sedentary country life after having been nomadic herders. Settled in the hills, they have often submitted to the incursions of the Philistines established in the fertile plain of the coast, in their cities of Gath, Ashdod, Ashkelon, Ekron.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

撒慕尔上：引言

《撒慕尔纪》今分为上下两卷，是继《创世纪》和《出谷纪》后圣经历史第三段的开端。我们在这里将发现天主在人心中的工作，并且人们是如何为了天主的国而努力奋斗的。书中非常平静地叙述了达味失败的例子，他的一生似乎与我们任何一个人的都很相像，只是多了一层神秘感。最后我们会发现，天主凡事都与达味同在，使他与以色列人共同建立了一种永不磨灭的东西。

本卷的重点不在于包罗广泛的历史事件，当然也记载了一些史实，但是圣经更注重的是达味个人的历史，而不只是他的战绩。这位以色列的第一位君王是信徒的典范，他有伟大的人格和超凡的智慧，但他仍然让自己接受天主的引导和启示，最关心的也是在所有事情上都能依赖服侍上主。在这里，也可以说是天主隐藏了他自己。这里并没有提到启示或是天主的光荣的显现。只有纳堂先知的一句对未来有关键性影响的话：在耶路撒冷和巴勒斯坦的达味王国，将会发展成天主的宇宙性天国，基督耶稣将是达味之子。

达味之前的两个重要的人物

撒慕尔，是最后一位民长，也是一位先知。在这段时期，分裂的以色列人觉得有必要拥有一长久的政权：我们想要像其他民族一样有国王，而不单只靠着受到感召的民长，因为不是每当人民有需要的时候，就会有民长出现。

撒乌耳，天主所拣选的第一位君王，但后来又为天主所废弃。

本书开始的时候，以色列还不是迦南地的主人，但各支派在过惯了牧人生活之后，也已经习惯了平静的乡村生活。以色列人定居在山丘，时常受到来自定居在海岸肥沃平原的培肋舍特人的袭击，培勒舍特人的城市有：加特、阿市多得、阿市刻隆和厄刻龙等。

Translation: Tagalog

1 Samuel Introduksyon

Ang Aklat ni Samuel na ngayo’y nahahati sa dalawa ang simula ng ikatlong bahagi ng banal na kasaysayan pagkatapos ng Genesis at Exodo. Dito inilalahad sa atin ANG GAWA NG DIYOS SA PUSO NG MGA TAO at ang paraan ng pakikipagtulungan nila sa paghahari ng Diyos.

Dito buong kasimplehang isinasalaysay sa atin ang mga halimbawa at mga pagkakamali ni DAVID: ang buhay niya, na kasingkaraniwan ng sa sinuman sa atin, ay waring may taglay na hiwaga. Pero sa dakong huli’y makikita nating ang Diyos pala ay nasa lahat ng nangyari sa kanya at sa kanya’y nagtayo ang Diyos sa mga Israelita ng isang bagay na di mapapawi.

Mahalaga ang librong ito hindi dahil sa mahahalagang pangyayari ng kasaysayang nakapaloob dito. Mas binibigyang-pansin ng Biblia ang PERSONAL NA KASAYSAYAN ni David kaysa kanyang mga tagumpay. Ang unang haring ito ng Israel ang modelo ng isang sumasampalataya dahil sa kabila ng kanyang malakas na personalidad at di pangkaraniwang talino, nagpapatnubay pa rin siya at NAGPAINSPIRASYON SA DIYOS, at pinakaimportante sa kanya ang maglingkod sa Diyos sa lahat ng bagay.

Sa librong ito’y para bang NAGTATAGO ANG DIYOS. Walang anumang pagbubunyag o mariringal na pagpapakita ng Diyos. Isang salita lamang kay Propeta Natan na magbibigay-direksyon sa hinaharap: ang paghahari ni David sa Jerusalem at sa Palestina ay mauuwi sa Kaharian ng Diyos sa sanlibutan. Si Kristo Jesus ang magiging ANAK NI DAVID.

Dalawang tao ang nauuna kay David:

– si SAMUEL, ang pinakahuli sa mga Hukom at isa ring propeta. Ito ang panahon na watak-watak ang mga Israelita at nadarama nilang kailangan nila ng isang permanenteng pamunuan: “Gusto naming magka-hari gaya ng meron ang ibang mga bansa,” sa halip na umasa lamang sa mga inspirado ng Espiritu, sa mga “hukom” na laging naroon kapag kinakailangan sila ng bayan.
– si SAUL, ang pinakaunang hari na pinili ng Diyos, pero tinanggihan naman pagkatapos.
– Sa simula ng libro, hindi pa ang Israel ang may-ari sa lupain ng Kanaan, pero naging magbubukid na sa permanenteng lugar ang mga tribu mula sa dati nilang pagpapagala-gala bilang mga pastol. Namayan sila sa kabundukan, at kadalasa’y wala silang magawa sa pagsalakay ng mga Pilisteong nakatira sa matabang kapatagan ng dalampasigan sa mga siyudad ng Gat, Gaza, Asdod, Askalon at Ekron.

Translation: Cebuano

Ang Samuel, gibahin karon sa duha. Timaan ni sa ikatulong yugto sa balaang kasaysayan human sa Genesis ug Exodo. Mabasa dinhi ANG KALIHOKAN SA DIYOS SA KASINGKASING SA MGA TAWO ug giunsa ini pagbulig sa kamandoan sa Diyos.

Sa simpling pamaagi, gipakita ang mga panig-ingnan ug kasaypanan ni DAVID; sama ni bisag kinsa nato, morag dunay misteryo ang iyang kinabuhi. Bisan pa ini, makita sa kataposan, nga ang Diyos nag-uban sa bisag unsang hitabo niya ug nagtukod uban nila og butang nga dili mawala.

Ang kamahinungdanon ining basahona wala maggikan sa mga dagkong hitabo sa kasaysayan; bisag naay pipila nga mabasa dinhi. Ang gihatagag dakong pagtagad mao ang PERSONAL NGA KASAYSAYAN ni David ug sa iyang kadaogan. Ang unang hari sa Israel modelo sa magtotoo, kay bisag tawo siya nga dunay talagsaong pamarog ug dili kasarangang kalantip, nagpadasig ug nagpagiya siya sa DIYOS. Naghunahuna siya sa pag-alagad Niya sa tanang butang.

Gipakita dinhi ANG DIYOS NGA MORAG NAGTAGO. Wala maghisgot sa Diyos nga nagpadayag sa kaugalingon o nagpakitag talagsaong timailhan. Gawas lang sa gipadayag kang propeta Natan nga mahimong mahukmanon alang sa umaabot: ang gingharian ni David, sa Jerusalem ug sa tibuok nga Palestina, mamalukpanong gingharian sa Diyos. NaANAK NI DAVID si JesuCristo.
May duha ka tawo nga nag-una ni David:

– si SAMUEL, ang kataposan sa mga maghuhukom ug propeta pod. Panahon ni kanus-a mibati ang nagbulagbulag nga mga Israelita nga nagkinahanglan silag hari aron pagmando nila: “hatagi mi karon og hari nga magmando namo sama sa tanang kanasoran,” imbis mosalig lang sa mga linamdagan, ang mga “Maghuhukom” nga dili kanunayng naa alang sa ilang panginahanglan,

– si SAUL, ang unang hari nga gipili sa Diyos, apan sa ngadtongadto, gisalikway.

Nagsugod ang basahon sa wala pa magmando ang Israel sa Canaan. Mga tribu pa sila nga nagpuyo sa yuta isip mga mag-uuma gikan sa pagkamagbalantayg mga karnero. Nanimuyo sila sa kabungtoran, ug kanunayng gisulong sa mga Pilisteo sa tabunok nga kapatagan ug sa kabaybayonan sa syudad sa Gat, Gaza, Asdod, Ascalon ug Acaron.

Translation: Spanish

Es fácil comprobar que los libros de Samuel difieren mucho de los libros llamados de Moisés que figuran al comienzo de la Biblia, e incluso de los libros de Josué y de los Jueces que lo preceden. En aquéllos se hablaba de acontecimientos antiguos, sólo conocidos a través de tradiciones orales, con la intención de justificar las leyes y el culto. Dios hablaba a cada instante de manera autoritaria, y actuaba en forma fantástica, como si interviniera en un mundo completamente diferente del nuestro. Se trata ciertamente de una literatura muy alejada de nuestra historiografía.

Aquí, en cambio, los autores nos cuentan acontecimientos más cercanos, para los cuales disponen de testimonios. El reinado de David se sitúa en los años 1010-970 y el autor debe haber sido contemporáneo de su hijo Salomón. Aquí personajes de carne y hueso se debaten en medio de acontecimientos complejos. A través de ellos va tomando forma la historia de Israel enfrentado a sus vecinos cercanos y, poco más tarde, a los grandes imperios del Próximo Oriente. En el relato bíblico se trasluce una imagen diferente de Dios. Ya no es presentado como debería ser un Dios todopoderoso, sino tal y como Samuel, David y sus contemporáneos le han conocido y experimentado, y nos cuentan ingenuamente los acontecimientos a través de los cuales estos personajes han conocido su voluntad.

El libro de Samuel, actualmente dividido en dos partes, narra los comienzos de la monarquía. El primer libro está centrado en tres personajes. Primero viene Samuel, un jefe a la antigua usanza además de profeta; el siguiente es Saúl, el primer rey, cuya vida termina en fracaso; por último David, del que se cuenta su ascensión al trono.

Al comienzo del libro, Israel no es todavía dueño del país. Amenazados por los Filisteos que ocupan las llanuras de la costa, las tribus sienten la necesidad de un poder unificado y fuerte. Se convertirán en una nación y ésta será el reino de David.

El segundo libro de Samuel habla del reino de David, de sus éxitos, victorias, pruebas... El centro del libro lo constituye una promesa excepcional que David ha recibido de Dios: sus descendientes reinarán por siempre en el trono de Israel.

Conviene leer el texto tal y como se presenta, sin prejuicios, pero al mismo tiempo con mirada crítica. Se verá entonces, por ejemplo, que el libro registra testimonios a veces contrapuestos. Unos son favorables a la institución de la monarquía, otros están en contra. Los hay que se muestran favorables a David, otros sólo se centran en sus aspectos negativos. El autor a veces parece neutral, dejándonos con nuestros cuestionamientos. Dios actúa de la misma manera: habla poco, pero va dejando signos, invitando a los lectores del libro a que también ellos busquen y disciernan.

Introduction to Ruth (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

To preserve the inheritance of each head of family and the piece of land he owned in the midst of his tribe was considered in Israel as the way to protect the dignity and the freedom of everyone. This practice of redeeming the land together with the name of the one who died without children is highlighted in the case of Ruth.

An old tradition held that among David’s ancestors, there was a foreign woman named Ruth. She protagonizes this beautiful story. These pages preserve for us scenes from the lives of the Palestinian farmers, Christ’s ancestors, as they lived for centuries. In the simple life of these peasants we find true culture, an exquisite human quality, and unconscious nobility.

A spirit of supranational openness inspires this story written around the fourth century B.C. Shortly before this, Ezra had forced the Jews to get rid of their foreign wives who might have enticed them to follow pagan religions. By contrast, here the protagonist of the story is a foreign woman. Ruth accepts the true God of Israel and she is welcomed into the community of the people of God.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

卢德传：引言

卢德传是一部充满喜悦的小说，由古代传说发展而成。主旨在于发扬超民族、超国界的美德精神。

传统上认为：在达味祖先的家谱上，有一位外邦女子，即摩阿布人卢德。

这是一部喜悦的小说：在农民简朴的生活中，我们发现了真正的文化，那就是人性的美，那在不经意中透露出的高贵品质。这本书为我们披露了巴勒斯坦农民－基督的祖先，几百年如一日的生活图景。

跨越民族、国家界限的包容精神，使这部小说诞生于公元前四世纪。在此之前不久，重组犹太团体的厄斯德拉，曾经敦促犹太人抛弃他们的外籍妻子，因为她们有可能使丈夫崇尚异教。极端犹太民族主义就此兴起。然而在这个故事中，主人公却是一位外邦女子。卢德相信并接受以色列的天主，她被天主子民的团体接纳。

Translation: Tagalog

Matatagpuan natin sa aklat ni Ruth ang isang matandang tradisyon na binuo sa anyo ng isang kahali-halinang nobela. Layunin nitong itaguyod ang pagiging bukas ng isang bansa sa iba.

Ayon sa isang matandang tradisyon, may isang banyagang babaeng kabilang sa mga ninuno ni David - si Ruth, na babaeng Moabita.

Isang kahali-halinang nobela. Makikita natin sa simpleng buhay ng mga magbubukid ang isang kulturang dalisay, isang pagkataong katangi-tangi, at isang kadakilaang di-kinukusa.

Iniingatan ng mga pahinang ito para sa atin ang buhay-buhay sa loob ng mga dantaon ng mga Palestinong magbubukid na mga ninuno ni Kristo.

Binibigyang-buhay ng diwa ng pagkabukas ng isang bansa sa iba ang kuwentong ito na sinulat mga ikapat na dantaon bago kay Kristo. Hindi pa natatagalan nang obligahin ni Esdras ang mga Judio na palayasin ang kanilang mga dayuhang maybahay na maaaring makaakit sa kanila sa mga relihiyon ng mga pagano. (Si Esdras ang muling bumuo sa pamayanan ng mga Judio.) Nagbunga ito ng labis at saradong nasyonalismo. Subalit sa pagkakataong ito, isang banyagang babae ang bida ng kuwento. Tinatanggap ni Ruth ang tunay na Diyos ng Israel at tinatanggap naman siya sa komunidad ng bayan ng Diyos.

Translation: Cebuano

Ang Ruth karaang tradisyon nga gipalambo samag makalingaw nga nobela. Ang katuyoan mao ang pagpatunhay sa malukpanong diwa sa pagkabukas.
Ang karaang tradisyon nagsaysay nga dunay katigulangan ni David nga langyawg kaliwat, si Ruth ang babaye sa Moab.

Makalingaw nga nobela. Sa yanong kinabuhi sa mga mag-uuma, makita ang matuod nga kultura, ang talagsaong kinaiya nga tawhanon, ug ang dili tinuyo nga kahamili. Kining maong basahon nagbilin kanatog mga talan-awon sa kinabuhi sa mga mag-uumang Palestino, gikan sa kapid-an ka siglo nilang pagpuyo. Sila ang katigulangan ni Jesus.

Ang malukpanong diwa sa kabukas nakadasig sa pagsulat ining istorya, mga upat ka siglo sa wala pa si Cristo. Panahon ni nga hapit na ipabarog pag-usab ni Esdras ang katilingban sa mga Judio, diin iya silang gipugos sa pagpakigbulag sa langyaw nilang mga asawa, nga makakabig nila sa pagpasakop sa paganong mga tinoohan. Niining panahona mikaylap ang hiktin ug nasobrahan nga nasyonalismo sa mga Judio. Ang nakasukwahi ining maong istorya mao ang babayeng langyaw, ang bida. Gidawat ni Ruth ang matuod nga Diyos sa Israel, ug gidawat sab siya isip sakop sa katilingban sa katawhan sa Diyos.

Translation: Spanish

El libro de Rut es uno de esos que se leen sin dificultad como si fuera una novela. La historia está situada en tiempos de los Jueces, pero algunos opinan que lo esencial del relato es una creación tardía: el autor habría escrito en el siglo IV antes de nuestra era como una reacción contra las leyes de Esdras que separaban a los judíos de los demás pueblos y prohibían especialmente los matrimonios mixtos.

La historia se sitúa en una época sin muchos marcos ni instituciones. En aquel tiempo, “sólo Dios reinaba en Israel” (Jue 17,6; 18,1), lo que quiere decir que cada cual hacía lo que quería. Era un tiempo de gran libertad tanto para el bien como para el mal. Más tarde se lo considerará como un tiempo de ignorancia, pero el autor valoriza aquí las riquezas escondidas de los seres sencillos para quienes Dios no es un desconocido.

El libro de Rut pertenece a la categoría de los que prescinden sin dificultad del Templo, de los sacerdotes y de las querellas religiosas: para los héroes de esta historia lo esencial de la vida y de la relación con Dios se da en otra parte. En realidad, y esto vale incluso para los profesionales de la religión, la vida diaria nos pone ante una serie de elecciones a las que podemos responder de maneras muy distintas. Dios nos reconoce en determinadas decisiones más personales y atrevidas que, siendo nuestras, también fueron obra de Dios.

Rut no siguió los consejos de su suegra Noemí que le pedía que no se sacrificara inútilmente, sino que rehiciera su vida. Ella apostó por una opción más arriesgada, quedarse con Noemí sin más seguridad que su buena estrella. Escogió la fidelidad, y el Dios de Israel que es ante todo veraz y fiel, le reservó un lugar de elección en su obra de salvación: sería uno de los antepasados del Salvador.

Introduction to Judges (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Judges for us is a book of beautiful stories: Deborah, Gideon, Samson and Delilah, Jephthah and his daughter, and towards the end the woman cut into pieces and the priest who sets his own business with the idols of his patron. These narratives that were passed on as popular stories serve as imaged history of an epoch which, although important, is not well known. How were the nomadic Hebrews, who entered Palestine after Moses, able to settle down as simple tillers of the land? And how were they to maintain their identity as a people chosen by God?

The land of Canaan with its fertile plains was most attractive; as was its religion—close to nature where sexual liberty was calmly accepted. Foreign entrants to the country were quickly at home in their new environment. What would become of the intransigent religion of an invisible God? These were dark ages from every point of view, when one might conclude that the fire of Mt. Sinai was truly extinguished.

The liberators

What was to save the future for the tribes of Israel, was first of all, the aggressiveness of several among them (we have in mind the tribe of Ephraim whose feats are related in the book of Joshua); another factor was their being oftentimes at the mercy of plunderers and other nomads from the desert hoping to take their place. They remained faithful to Yahweh, having experienced on many occasions his saving intervention.

In their difficulties, the Israelites, unorganized and divided into rival camps, were to group themselves around the judges of tribes or around emerging born-leaders of the people, sometimes simple peasants but capable of achieving remarkable victories (see chapters 4 and 5).

These men are known in history as the “Shofetim,” a word that means both “chiefs” and “judges.” We must remember that in Hebrew culture and even in the Gospel, the word “to judge” also means “to govern” (Mt 19:28). For that reason those who may have never been members of a tribunal are called “judges.” Perhaps we should understand the word “judges” in another way: these persons were the instruments of God’s justice. The judges were not saints in the meaning we ordinarily give this word. Nevertheless Israel saw in them the saviors that God in his mercy was sending. To slay an enemy chief or kill the Philistines is no longer a religious act for us. If we keep in mind their time and their milieu, these persons had faith and were courageous amidst much cowardice. In awakening the passivity of their companions, they were preparing for a new phase of their history.

The coals under the ashes

The reading of the Book does not give us a very lofty idea of the moral and religious level of the Israelites of that time when the traditional framework of the family and the nomadic tribe was losing its value. Yet a profound renewal was underway. Two words showing this transformation enter the religious vocabulary: heritage and sanctuary.

Heritage: now nomads have their land. He have to see it as a gift from God, cultivate it, and they have to hand it down to their children. Their whole religion is going to be linked to the land that God has given to them and that they will keep as long as they remain faithful.

Sanctuary: the Israelites who never had a Temple in the desert discover the places of worship of the Canaanites. So, they too would get used to gather in places of worship where the Levites, the priests, keep the sacred traditions and the teaching of Moses.

The example of a period when everything is being rediscovered is very interesting to us at a time when the moral and religious structures that our parents experienced are collapsing. We may think that under the layer of the triumphant materialism, many things are developing, and that they are preparing the rebirth of a Christianity that is more aware of itself in an urbane, planetary, post-industrial and post-modern society.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

民长纪：引言

对我们而言，民长纪是一部充满美丽故事的书：德波辣、基德红、三松和德里拉、依弗大和他的女儿。在书的结尾，女人被砍成碎片，而司祭则解决了他的赞助人的偶像问题。这些都被当作通俗故事流传下来，成为一个虽为重要但不很为人所知的时代的假想历史。在梅瑟之后进入巴勒斯坦的希伯来游牧民族，是如何安于成为土地的耕种者的呢？他们又是怎样维持天主选民的身份的呢？

迦南这块土地和其肥沃的平原是最吸引人的；其宗教也同样吸引人：接近自然，默许性自由。来到这个国家的外国人很快就适应了新环境。不与他教妥协、信仰不可见天主的这个宗教该何去何从呢？无论从哪一个角度来看，这都是一个黑暗的时代，人们可以下断论：西乃山的火不折不扣地熄灭了。

解救者

拯救以色列支派未来的，首先是其中几个支派采取的进攻行动（如厄弗辣因支派，其功绩记录在若苏厄书中）；另外便是时常有受制于掠夺者和其他来自沙漠、希望取代他们地位的游牧民族的危险。他们始终忠于雅威，多次体验了他救赎的干预。

未经组织且分属于敌对阵营的以色列人，在困难的时候会围绕在支派的民长、或是民众中新兴的天生领袖的身边，有时候这些领袖只是纯朴的农夫，但是却能赢得大胜利（见第四章和第五章）。

这些人在历史上称为“民首”（Sofetim），这个词同时有“首领”和“民长”的意思。在希伯来文化中，在福音里，“审判”这个词，也有“统治”的意思（玛19:28）。因此，那些从来没有当过执事的人会被称为“民长”（Judge，另一义为法官）。也许我们还可以以别种方式来理解“民长”这个词：这些人是天主正义的工具。民长并不是我们所认为的圣人，以色列人却把他们视为天主以其悲悯派遣给他们的解救者。屠杀敌人的首领或培肋舍特人对我们而言，都算不上是宗教行为。但是如果我们考虑到他们所处的时代和环境，就可以看出这些人在那么多的懦夫当中，体现了信心和勇气，他们唤醒了兄弟姊妹的积极情绪，为历史的新纪元做了准备。

灰烬下面的煤

在读这部书的时候，我们不要以为以色列人有高尚的道德和宗教情操，因为当时家庭和游牧部落的传统结构正在丧失其价值。但是一项有深度的革新也正在开始。宗教词汇新增加了两个词：传统和圣所。

传统：牧民现在有了土地，他必须将此视为来自天主的恩赐，耕作并传给子孙。他的宗教与天主赐给他们的土地有关，天主会依其忠诚来保护这块土地。

圣所：以色列人未曾在迦南人敬拜的沙漠中有过圣殿。他们渐渐地也在肋未人和司祭保存神圣传统和梅瑟教诲的地方组织起来进行礼拜。对于我们这些生活在一个我们父母曾赖以为生的道德和宗教结构都已崩溃的时代中的人来说，一个凡事都必须重新发现的时代实在很有意思。在物质主义获胜之后，许多事情正在萌芽，为基督宗教的复兴做准备，在一个都市化的、迁移不定的后工业社会中，更能感受到这一点。

Translation: Tagalog

Isang aklat ng magagandang kuwento ang Mga Hukom para sa atin: sina Debora, Gideon, Samson, Delila, si Yefte at ang kanyang anak na babae, at huwag nating kalimutan sa huling bahagi ang babaeng pinagputol-putol, ang paring bumawi sa pamamagitan ng mga diyus diyusan ng kanyang tagapagtaguyod. Ang mga salaysay na ito na ipinasa bilang mga popular na kuwento ay nagsisilbing isinalarawang kasaysayan ng isang panahon na bagamat mahalaga ay hindi tanyag. Paano nanirahan bilang mga simpleng magsasaka ang mga lagalag na Hebreong pumasok sa Palestina pagkamatay ni Moises? At paano nila naingatan ang kanilang pag kakakilanlan bilang bayang hinirang ng Diyos? Talagang kaakit-akit ang mayayamang kapatagan ng lupain ng Kanaan; gayundin ang relihiyon nito - malapit sa kalikasan at panatag na tinatanggap ang kalayaang sekswal. Madaling nakibagay ang mga dayuhan sa kanilang bagong kapaligiran sa lupain. Anong nangyayari sa di nakikipagkompromisong relihiyon ng di-nakikitang Diyos? Panahon ito ng kadiliman kahit paano tingnan, na maipapalagay na ang apoy ng Bundok Sinai ay tuluyang namatay.

Ang mga Tagapagpalaya Ang nagliligtas sa kinabukasan ng mga tribu ng Israel, una sa lahat, ay ang pananalakay ng marami sa kanila (nasa isip natin ang tribu ng Efraim na ang mga kabayanihan nito ay isinasalaysay sa aklat ni Josue); ang isa pang dahilan ay ang panganib na malimit nilang hinaharap sa kamay ng mga mandarambong at iba pang mga lagalag mula sa disyerto na gustong umagaw sa kanilang puwesto. Nananatili silang tapat kay Yawe, sa pagdanas nila sa maraming pagkakataon ng kanyang pagliligtas.

Sa kanilang mga kahirapan, ang mga Israelitang di-organisado at nahahati sa magkakaribal na kampo, ay nagkakasama-sama sa pamumuno ng mga hukom ng mga tribu o ng mga lumilitaw na mga pinunong-likas ng bayan, mga simpleng magbubukid kung minsan pero may kakayahang umani ng malalaking tagumpay (tingnan ang mga kabanata 4 at 5).
Tinawag nilang Sofetim ang mga taong ito, salitang nangangahulugan ng pinuno at hukom.

Kaya nakagawian nang tawaging Mga Hukom ang mga pinunong ito na kailanma'y hindi naupo sa hukuman. Pero dapat sigurong intindihin ang salitang "hukom" sa ibang kahulugan: ang mga taong ito ang naging mga instrumento ng katarungan ng Diyos.

Translation: Cebuano

Sa nakapadayag na ang Diyos sa kaugalingon kang Moises sa Sinai, naghulagway ang Mga Maghuhukom og kalibotang dili kaayo masanagon. Ayohon ta nig basa aron madiskobrehan ang natagong himaya nga natisok dinhi. Human sa talagsaong kasinatian sa Exodo, ang Mga Maghuhukom nagtudlo nga ining kalibotana karon, dili masinati ang matuod nga kagawasan gawas kon makigbisog ta aron pag-angkon ini. Pagtulon-an ni sa atong kasinatian. Kay bisag nagdala nato si Cristo sa kalingkawasan, gikinahanglan gihapon ni sa pagtahan sa kaugalingon ug pagsakripisyo alang sa mithi nga atong gipakabililhon. Busa, bisag naangkon na sa atong katigulangan ang nasodnong kalingkawasan, gikinahanglan gihapon nga makigbisog ug andam tang mosakripisyo alang sa katungod nato sa pagpakabuhi.

Sa sinugdan ining basahona, milampos ang mga Israelita sa pag-angkon sa labing biniyaan nga kabungtoran sa Canaan ug maibogon silang naglantaw sa tabunok nga patag nga gipuy-an sa mga pagano. Bisan pa ini, sulod sa kapid-an ka siglo sa pagbinantay sa mga karnero, inanay silang nangahimo nga gagmayng mag-uuma sa nahimutangan nilang pinuy-anan. Nagkahulogan nig lawom nga kausabang katilingbanon; ug sama sa bisag unsang kausaban, mahitabo gyod nga mogula ang krisis sa bag-ong mga bili ug panglantaw.

Ang Mga Maghuhukom naghatag og espesyal nga gibug-aton sa tintasyon sa pagsimba og mga diosdios. Ang mga mag-uumang Kananeo may madahinong tinoohan nga nagsaulog sa mga pwersa sa kinabuhi ug maayong ani. Sa mga pangilin naghiusa sila ug nagbansay sa ritwal sa balaang panghilawas diin nangamuyo sila sa ilang mga dios, sa mga baal, nga panalanginan sila alang sa ulan ug abundang ani. Ining kasaulogana, lisod makadumili ang mga Israelita sa pag-apil sa paganong mga silingan.

Gawas pa, ang mga Israelita biktima sab sa lainlaing matang sa pagdaugdaog nga nakapasamot sa ilang pag-antos.

Ang mga Manluluwas

Ining kahimtanga sa mga Israelita isip katawhang nabahinbahin ug wala magkahugpong, may mitumaw nga mga pangulo sa taliwala nila nga kasagaran taga bukid. Sa pipila ka higayon nasinati nila ang daghang kadaogan (basaha ang mga ulohan 4 ngadto sa 5).

Naila sila nga Sofetim sa ato pa, mga pangulo o maghuhukom. Mahitabo nga may mga pangulo nga wala mangatungdanan sa husgado, apan gitawag og Maghuhukom. Apan kahatagan og laing kahulogan ang “maghuhukom”: mga dalan sila sa hustisya sa Diyos.

Ang mga Maghuhukom dili santos. Apan bisan pa ini, giila sila sa Israel nga mga manluluwas, gasa sa kaluoy ni Yahweh. Tinuod nga dili diyosnong buhat ang pagpatay sa pangulo sa kaaway o sa mga Pilisteo. Apan kon lantawon nato ang ilang palibot, nagpakita silag kaisog ug pagtoo taliwala sa katawhan diin naghari ang katalaw. Gisugdan nila ang laing yugto sa kasaysayan pinaagi sa pagbuntog sa nagpasulabing kahadlok sa ilang kaigsoonan.

Ang bayanihong mga buhat sa mga Maghuhukom malipayong gibalikbalik og handom sulod sa daghang katuigan, hangtod nga nahimong kasugiran. Apan, ang tagsulat nga naghiusa ining mga istoryaha sa usa ka basahon, nakamatngon sa kumon nga mga rason nga nakalangay sa kalingkawasan.

Nakamatikod siya ining han-aya sa mga hitabo:
– Ang mga Israelita mibiya ni Yahweh ug misimbag mga diosdios.
– Busa, gitugyan sila ni Yahweh sa mga kaaway.
– Ang mga Israelita miila sa ilang kasaypanan ug misangpit ni Yahweh.
– Unya, si Yahweh mituboy og manluluwas.

Apan sa naangkon na nila ang kadaogan ug human sa dyotayng kalinaw, malimot na pod sila sa ilang misyon. Ining kalibotana, dili makab-ot ang piho ug hingpit nga kalingkawasan.

Translation: Spanish

Los Jueces son para nosotros un libro de bellas historias: Débora, Gedeón, Sansón y Dalila, Jefté y su hija, sin olvidar al final a la mujer cortada en trozos ni al sacerdote que se aviva con los ídolos de su patrón. Pero estas historias transmitidas como relatos populares no hacen más que poner en imágenes la historia de una época tan importante como desconocida. ¿De qué manera los hebreos nómadas que entraron en Palestina después de Moisés se transformaron en un pueblo de pequeños agricultores? Y ¿cómo guardaron su identidad de pueblo elegido por Dios?

La tierra de Canaán, con sus fértiles praderas, lo tenía todo para seducir; lo mismo ocurría con sus religiones, cercanas a la naturaleza y donde la libertad sexual se expresaba con la mayor tranquilidad. Todos los pueblos que habían entrado allí se habían fundido con ella; ¿qué pasaría con la religión intransigente del Dios que no se ve? Fueron sin duda siglos oscuros desde cualquier punto de vista, en los cuales durante mucho tiempo se pudo pensar que el fuego del Sinaí se había extinguido.

Los libertadores

Lo que va a salvar el porvenir de las tribus de Israel será, por una parte, la agresividad de varias de ellas (pensemos en la tribu de Efraím cuyas campañas son narradas en el libro de Josué), y, por otra, el hecho de que con frecuencia estuvieron a merced de merodeadores y de otros nómadas venidos del desierto. Pero permanecieron fieles a Yavé porque en muchas ocasiones tuvieron la experiencia del Dios que salva.

En medio de sus dificultades, los israelitas, desorganizados y divididos en grupos rivales, se reagrupan alrededor de los “jueces” de tribus, o jefes innatos surgidos del pueblo, a veces campesinos que obtendrán grandes victorias (véanse Jue 4,1 y 5,1).

Esos hombres pasaron a la historia como los “sofetim”, una palabra que designa tanto a jefes como a jueces. Hay que saber que en la cultura hebrea, e incluso en el Evangelio, la palabra “juzgar” quiere decir también gobernar (Mt 19,28). De ahí que se llame jueces a hombres que no han tomado jamás parte en un tribunal.

Las brasas bajo la ceniza

La lectura del libro no nos da una idea muy elevada del nivel moral y religioso del Israel de aquel tiempo en que los marcos tradicionales de la familia y de la tribu nómada perdían su valor. Sin embargo se estaba gestando una renovación profunda. Dos palabras que muestran esa transformación: heredad y santuario, entran en el vocabulario religioso,.

– Heredad: el nómada tiene ahora una tierra. Deberá considerarla como un don de Dios, cultivarla y transmitirla a sus hijos. Toda su religión estará ligada a la tierra que Dios le ha dado y que conservará en la medida en que sea fiel.

– Santuario: los israelitas, que nunca tuvieron un templo en el desierto, descubren los lugares de culto de los cananeos. Se van, pues, a acostumbrar a agruparse también en lugares de culto en donde los levitas, los sacerdotes, guardan las tradiciones sagradas y las enseñanzas de Moisés.

Este ejemplo de un período en que se redescubre todo, está lleno de interés para nosotros en un tiempo en que se derrumban todas las estructuras morales y religiosas en que habían vivido nuestros padres. Podemos pensar que bajo la capa del materialismo triunfante están madurando muchas cosas que preparan el renacimiento de un cristianismo más consciente de sí mismo en una sociedad urbana, planetaria y postindustrial.

EL LIBRO DE LOS JUECES

Como los libros de Josué, de Samuel y de los Reyes, el libro de los Jueces es parte de la historia de espíritu profético redactada por los llamados “deuteronomistas”: ver la Introducción a Josué.

Al autor del libro se deben los dos primeros capítulos en que desarrolla su interpretación de los hechos que sucedieron durante los primeros tiempos de la penetración de los israelitas en Palestina. Luego ordenó una serie de historias en que cada tribu conservaba el recuerdo de sus héroes. Las juntó de tal forma que estos héroes aparecieran como los salvadores de todo Israel, y luego las puso como ejemplos de lo que quería enseñar: el pueblo no puede salvarse y vencer a sus enemigos si no demuestra su fidelidad a Yavé.

Es difícil encontrarle una estructura al libro de los Jueces. Se nota la diferencia entre los llamados pequeños jueces y los grandes jueces. Los primeros son jefes de clan cuya actuación desbordó los límites de su parentela y cuya autoridad fue reconocida por su tribu. Los grandes, en cambio, parecen haber sido personajes carismáticos que protagonizaron proezas militares en la lucha contra los propietarios del país o, al revés, contra los nuevos inmigrantes.

Introduction to Joshua (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

An Immigrant People

Moses’ mission finished at Mt. Nebo. As we see in the Book of Deuteronomy, Moses had been called by God to ‘bring up the people’, from the slavery of Egypt to the gates of the Promised land. The people are there facing this territory and it is now Joshua, the first Jesus — Joshua and Jesus are one and the same word in Hebrew — who is to lead the people into the land of promise.

Can we even speak of a people? Actually there are no more than a few clans guided by Moses across the desert, increased doubtless by new elements they have met at the holy place Qadesh-Barné. However few in number, these nomads carry such a religious experience that it will become, after meeting other tribes that did not leave Palestine, the spiritual heritage of them all.

Facing the Canaanites who inhabit the towns and cultivate the surrounding land, those nomads gradually become aware of their identity. He who revealed himself on Mt. Sinai and multiplied marvels in favor of these escapees from Egypt, Yahweh – God, has made a covenant with this nomadic people; he has entrusted to them at the same time his promises. From now on they are the people he has chosen; and he is their God. It is during this period of Joshua and the Judges that the people of Israel will be truly formed.

Although laden as they are with favors from Yahweh, these nomads cannot but admire the Canaanites among whom they live. This period of the second millennium before Jesus Christ has doubtless been the most prestigious period of Palestine history from a cultural point of view. Compared to the Canaanite towns with their ramparts, their temples and palaces with cedar panelling and inlaid ivory the nomads cut a poor figure. The contrast was the same on the religious level; the Canaanites in the towns multiplied celebrations, feasts and rituals under the eyes of tribes who hadn’t even a temple.

The books of Joshua and Judges as well as Samuel and Kings show us how easily the Israelites let themselves be influenced. Attracted by this brilliant civilization, they abandoned their customs and faith to adopt the cults of the country.

The Reality of a Conquest

A people seduced by Canaanite culture, leaders who resist and proclaim a call to fidelity — such is the permanent conflict presented by the Bible texts of this period. The Book of Joshua seems to present a systematic conquest of the country led by Joshua at the head of the clans; but actually it must have happened quite differently.

Town dwellers and nomads were certainly very different and the obligation of both to cohabit on common land did not prevent conflicts: at one time the Canaanites were stronger, at another the nomads. But gradually the tribes imposed their law on the former inhabitants of the land, and at the time of Saul, the one-time nomads, now citizens of the country had the power to rule. David and later Solomon were to confirm such a situation.

Active minorities are the ones that make history: when we speak of the Church and its impact on the world it is often a matter of a minority of the faithful. The prophets who, several centuries after Joshua, assemble the traditions and documents on the “conquest,” made no pretense of giving us an exact account and complete history. Let us not be deceived by the triumphal tone of these accounts where Joshua and all Israel won fantastic victories. The Book of Joshua narrates small events that make up great history.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

若苏厄：引言

梅瑟的使命在乃波山壮丽地结束了。如同我们在《申命纪》中看到的：梅瑟受天主的召唤引领民众逃离奴役之地埃及，辗转来到许诺之地的大门前。人民面对著这片沃土以及自己的新领袖：若苏厄、第一个耶稣――在希伯来文中若苏厄和耶稣是同一个名字，正是他带领以色列民众踏上了许诺之地。

游牧的民族

我们在这里谈的其实还够不上一个民族。事实上，跟随梅瑟穿越沙漠的只是几个家族而已，后来在圣地卡德士巴尔乃亚他们遇到了新的族群，人数才有所增加。然而这些族群却是特殊的，人员虽少，但他们的宗教经验将会与没有离开巴勒斯坦的以色列人共同分享，成为他们共同的精神遗产。

面对著生活在城镇中、在周围土地上耕作的迦南人，以色列人开始慢慢觉察到自己的生活方式的不同。雅威天主曾在西乃山默示自己的旨意，祂多次行奇迹帮助以色列民众逃离了埃及；祂又与这个游牧民族立下了盟约，把这片土地许诺给自己的子民。从此他们是祂的选民，祂是这民众的唯一天主。正是在若苏厄和民长的时代，以色列民众开始作为天主的子民而生活。

虽然这个游牧民族沐浴著雅威的恩泽和甘露，他们却无法不羡慕周围的迦南人。就文化的深度而言，大约公元前两千至一千年的这段时间，无疑是巴勒斯坦历史上最辉煌的时期。迦南人的城镇中已经有了城堡、圣殿和以杉树镶边、以象牙嵌饰的王宫，比较起来，游牧民族就显得寒酸多了。这样的对比同样也表现在宗教生活中：城镇中的迦南人在那些连圣殿都没有的以色列民族面前，大肆举行庆典和各种宗教仪式。

《若苏厄》、《民长纪》、《撒慕尔》和《列王纪》向我们描绘了迦南文化是多么优越，又是多么容易对客居那里的以色列产生巨大影响。以色列各部落被迦南的灿烂文化吸引，抛弃了自己的习俗和信仰，接受了他们的礼拜仪式;先知们不断地提醒人们要记住盟约，要忠诚于雅威。

征服的真相

这个时期经文所描绘的持久冲突，正是发生在受迦南文化诱惑的以色列

民众和他们的倡导忠实不苟的领袖之间的冲突。此书叙述了以色列的新领袖若苏厄如何引领子民有系统有步骤地征服圣地，然而史实却与此大有出入。

城镇居民和游牧民族的生活方式迥然不同。两者必须生活在同一块土地上，冲突就无可避免。时而迦南人占优势，时而以色列人占上风。随著时间的推移，渐渐地，以色列部落用自己的律法侵入到迦南文化中。到了撒乌耳时代，曾为游牧民族的以色列人成了这片土地的新主人，达味和所罗门更巩固了这种局势。

创造历史的是那些活跃的少数人：当我们谈到教会和教会对世界的影响时，大多是指少数真正有信德的信徒们。若苏厄后几百年的先知们，在收集编写有关“征服”的故事时，已显示出他们所记载的并不是确切完整的历史。我们尽可以受此书的征服气概和胜利的喜悦感染，却不要为之所影响，以为若苏厄和整个以色列都赢得了胜利。若苏厄书叙述的只是组成浩荡历史之河的小事件。

Translation: Tagalog

Pangalawang Batas ang ibig sabihin ng Deuteronomio. Ganito ang itinawag dito dahil sa pagkakalagay nito sa ating Biblia pagkatapos ng kabuuan ng mga batas na nasa mga aklat ng Levitico at Mga Bilang. Subalit unang isinulat ang Deuteronomio kaysa mga ito. Para pag isahin ang mga utos at mga kaugalian ang unang layunin nito at para ibigay sa Israel ang Batas na katatagpuan nito ng buhay.

At nang inedit ang Deuteronomio, sa ika-7 dantaon bago dumating si Kristo, higit sa limandaang taon na ang lumipas mula nang makipagtagpo si Moises sa Diyos. Nasakop na ang lupain ng Kanaan, naitatag na ang Kaharian nina David at Solomon at pagkatapos ay nahati.

Bumagsak na ang mas malaki at mas masaganang probinsya sa hilaga na tinatawag na Kaharian ng Israel. At gayon ding kapalaran ang nagbabanta nang mga taong iyon sa Kaharian ng Juda na probinsya sa timog.

Noon ipinagbigay-alam ang Batas na ito ni Yawe. Inilantad nito sa kanyang bayan ang dahilan ng kanilang mga pagkatalo at iniaalok ang isang pagkakataon para maligtas. Matagal na itong nalimutan sa Templo sa panahon ng pag-uusig ni Manases. Ngunit ang pagkatuklas dito sa taong 622 (2 H 22) ang siyang pinakaugat ng reporma ni Yosias.

Si Moises at ang Deuteronomio Tinanggap ng bayan ng Israel at ng kanilang mga pastol ang Deuteronomio bilang salita ng Diyos at aral ni Moises, pero ang mga pari at ang mga propeta naman ang sumulat nito. Binuod nila sa mga pahinang ito ang kanilang karanasan sa kabuuan ng kanilang kasaysayan.

Tulad sa iba pang mga libro sa Natapos sa Bundok Nebo ang misyon ni Moises. Tulad ng nakita natin sa Aklat ng Deuteronomio, tinawag ng Diyos si Moises para "hanguin ang bayan" mula sa pang aalipin ng Ehipto patungo sa pintuan ng Lupang Pangako. Naroon na ang bayan sa harapan ng lupaing ito at si Josue na ngayon, ang unang Jesus - pareho ang Josue at Jesus sa Hebreo -- ang siyang mamumuno sa bayan pagpasok sa lupa ng mga pangako.

Bayang Dayo Masasabi ba nating isang bayan sila? Sa katunayan, hindi sila hihigit pa sa ilang angkan na pinamumunuan ni Moises patawid sa disyerto, na tiyak na nadagdagan ng mga bagong grupo na nakatagpo nila sa Kades Barnea na isang banal na lugar. Bagamat kakaunti, dala naman ng mga lagalag na ito ang gayong kahalagang karanasang reli hiyoso na magiging pamanang espiritwal nilang lahat, pati na ng mga tribung hindi umalis sa Palestina na makakatagpo nila. Sa harap ng mga Kananeong nakatira sa mga bayan at nagsasaka sa nakapaligid na lupain, unti-unting nakita ng mga lagalag na ito kung ano sila. Sila ang mga takas sa Ehipto na (PAGE 321) ginawan ng Yawe-Diyos ng mga kahanga-hangang bagay. Sila ang bayang lagalag na pinagbunyagan niya ng kanyang sarili sa Bundok Sinai. Sa kanila siya gumawa ng tipan kasabay ng kanyang mga pangako. Mula sa panahong iyon, sila ang kanyang bayang hinirang; at siya ang kanilang Diyos. Sa panahong ito ni Josue at ng Mga Hukom talagang mabubuo ang bayang Israel.

Bagamat sagana sila sa mga biyaya ni Yawe, hindi maaaring hindi hangaan ng mga lagalag na ito ang mga Kananeong pinakikipamayanan nila. Hindi mapag-aalinlanganan na ang panahong ito ng ikalawang sanlibong taon bago dumating si Jesukristo, ang pinakatanyag na bahagi ng kasaysayan ng Palestina kung kultura ang pag-uusapan. Mukhang kawawa ang mga lagalag kung ihahambing sa mga Kananeong may mga bayan na may muog, mga templo at palasyo na may mga dingding na mamahaling kahoy at nadedekorasyonan ng garing. Gayundin ang kaibhan kung relihiyon ang pag-uusapan: maraming pagdiriwang, kapistahan at seremonya ang mga Kananeo sa mga bayan, na nakikita ng mga tribu na wala ni isang templo man lang.
Ipinakikita sa atin ng mga aklat ni Josue at ng Mga Hukom, pati na ni Samuel at ng Mga Hari, kung paano pinabayaan ng mga Israelita na maimpluwensyahan sila nang gayon na lamang. Naakit sila ng maringal na sibilisasyong ito kaya tinalikdan nila ang kanilang mga kaugalian at pananampalataya at ginaya ang mga seremonya ng pagsamba ng lupain. Biblia, inilagay sa bibig ni Moises ng mga sumulat ng Deuteronomio ang mga diskursong gusto nila mismong sabihin sa kanilang bayan. Gawa-gawa lamang ang pagsasalaysay nila na bago mamatay ay nakinikinita na ni Moises ang masaklap na kapalarang naghihintay sa kanyang bayan. Sinasabi nilang sa kanya galing ang mga babala at mga batas na pupuwede pang magligtas sa Israel. Sa totoo'y ginagamit ng Deuteronomio ang pangangaral ng mga propeta tungkol sa katarungan at pag-ibig: ito ang kauna-unahang pagsisikap na ginawa sa daigdig para bumuo ng isang lipunang may pagkakaisa't pagka kapatiran.

Translation: Cebuano

Gidala ni Moises ang mga Israelita sa kapatagan sa Moab latas sa suba Jordan, apan kinahanglan pa silang mosulod sa Yuta sa Saad sa ilang katigulangan.

Bisan sa lig-ong pagpangulo ni Moises, dili organisadong nasod ang Israel. Nagpabilin ni nga mga pundok pundok sa lainlaing tribu, kabanayan ug lungsod nga nahiusa gumikan sa kumong paninguha. Ang maayong pagbasa sa Biblia morag magpakita nga daghan ang mga Israelita nga wala mouban ni Moises sa kamingawan sa Cades. Gani, nag-una sila ni Josue sa Palestina subay sa habagatang bahin; miokupar na ang uban sa kabungtoran sa Moab (Num 32).

Misulod ug mipuyo didto nga malinawon ang mitabok sa Jordan sa panahon ni Josue. Dala ang mga tolda ug karnero, nanimuyo sila sa kabungtoran libot sa kinotahang mga syudad nga Kananeo. Wala sila mopuyo sa kapatagan, kay didto na man ang mga Kananeo nga mas lig-ong nagkahugpong. Hinuon, dunay pagbinayloay tali nila ug sa mga mag-uumang Kananeo. Ug kay mas milambo man ang Kananeong kultura, may daghan sa mga Israelita nga nasuyop ug misagop sa ilang tradisyon ingon man sa pagsimba sa mga diosdios sa mga Kananeo nga nakapamiligro nga mahanaw sila isip katawhan.

Miluwas sa Israel ang mga kursonado nga uban ni Josue nakahukom sa pagbuntog sa Canaan. Dili ta uyon sa paggamit nilag kusog ug kabangis. Apan nagsunod lang sila sa laraw sa Diyos, ginamit ang pamaaging naandan adtong panahona. Ang kasyudaran ug ang mga harihari sa Canaan (nga mga dakudako lang sa gagmayng lugar) wala magkahiusa busa, wala maglisod ang mga manggugubat ni Josue sa pagbuntog nila. Tungod ini, naisa ang nasodnong kaamgohan sa Israel. Gisugdan nila ang inanayng pag-angkon sa Yuta sa Saad. Tahas ni nga malipayog katumanan human sa 200 ka tuig ubos sa pagpangulo ni David.

Ang kasagarang nahitabo maoy nga nakamugna ang malimbasugong minoriya og kasaysayan. Kon maghisgot ta sa Simbahan ug sa tahas ini sa kalibotan, makahisgot ta labi na ining gagmayng pundok sa mga magtotoo. Kadaghanan nagapos ni sa naandang gawi ug wala makaamgo sa ilang misyon. Sa samang paagi, makahisgot tag kalihokan sa kalingkawasan, apan dyotay ra ang naglihok ug nagpuyo ining panglantawa ug paglaoma. Bisan pa ini, kining gagmay ug militanting pundok mao hinuoy makaduso sa masa sa katawhan sa unahan. Mao ni ang nahitabo sa Israel. Human sa 500 ka tuig gikan ni Josue, gihipos sa mga propeta ang kasulatan mahitungod sa ilang kadaogan, ug namugna kining basahona. Wala sila mag-asoy sa kompleto ug tukmang mga hitabo sa kasaysayan. Nagpahinumdom lang sa nakatabang sa pag-umol sa Israel isip nasod. Busa, dili ta magpadala sa giingon dinhi nga “ang tanang Israelita” nakig-away uban ni Josue o nga gibuntog ni Josue ang Palestina sa pagpatay sa tanang lumolupyo. Ang Josue nagsaysay og gagmayng mga butang nga nakamugna og dakong kasaysayan nga nasinati sa katawhan sa Israel.

Translation: Spanish

EL SIGLO DE JOSUÉ

La misión de Moisés se había acabado en el monte Nebo. Como lo vimos en el Deuteronomio, Moisés había sido llamado por Dios para guiar al pueblo y hacer que “subiera” desde la esclavitud de Egipto hasta las puertas de la Tierra Prometida. El pueblo está pues allí, frente a esa tierra que Dios le da en herencia y en ese momento es Josué, el primer Jesús (pues Josué y Jesús en hebreo tienen la misma grafía) quien va a introducir al pueblo en el la tierra prometida.

Un pueblo de emigrantes

Hablar de pueblo es mucho decir. En efecto, todavía no se trata más que de algunos clanes guiados por Moisés a través del desierto y que sin duda se han incrementado con nuevos elementos con los cuales se encontraron en el lugar santo de Cadés-Barne. Por pocos que hayan sido estos nómadas confiados ahora a Josué, llevan consigo una experiencia de una riqueza tal que se transformará, después de reunirse con otras tribus que no habían abandonado la Palestina, en la herencia espiritual de todos.

Frente a los cananeos que habitaban las ciudades y cultivaban las tierras de los alrededores, estos nómadas toman poco a poco conciencia de su originalidad y de su identidad. El que se reveló a Moisés en el Sinaí y que multiplicó las maravillas a favor de los fugitivos de Egipto, Yavé-Dios, hizo una alianza con este pueblo de nómadas, con estas tribus de beduinos. Les dio su ley al mismo tiempo que su promesa. En adelante serán el pueblo que él se eligió y él será su Dios. Es durante este período de Josué y de los Jueces cuando se constituirá realmente el pueblo de Israel.

Sin embargo, por muy colmados que se sientan por Yavé, estos nómadas no pueden dejar de sentir admiración por los cananeos en medio de los cuales viven. Los historiadores nos dicen que este período del segundo milenio antes de Cristo es el período más prestigioso de la historia de Palestina en el plano cultural. Frente a las ciudades cananeas con sus fortificaciones, sus templos y sus palacios con artesonado de cedro, y decorados con incrustaciones de marfil, el nivel de vida de los nómadas parecía muy pobre. El mismo contraste se daba en el plano religioso: los cananeos de las ciudades multiplicaban sus celebraciones, fiestas y ritos a la vista de los beduinos que no tenían ni siquiera templo.

La tentación es grande, y tanto los libros de Josué y de los Jueces como los de Samuel y de los Reyes no cesarán de mostrarnos con cuánta facilidad el pueblo de Israel se dejaba arrastrar. Atraído por esa civilización brillante, abandona al mismo tiempo sus costumbres propias y su fe para adoptar los cultos de los habitantes del país. Durante todo el período de la realeza los profetas no dejarán de recordar al pueblo las exigencias de la alianza y de la fidelidad a Yavé.

La verdad sobre la conquista

Un pueblo seducido por la cultura cananea, hombres de Dios que resisten proclamándole el llamado a la fidelidad, tal es el conflicto permanente que nos presentan los textos de la Biblia con respecto a este período. El libro de Josué parece que nos presentara una conquista sistemática del país llevada a cabo por Josué a la cabeza de las tribus; sin embargo las cosas debieron suceder de manera muy distinta.

La gente de las ciudades y los nómadas eran muy diferentes, y la obligación que tenían unos y otros de cohabitar en un mismo territorio, no impidió que hubiera conflictos, unas veces eran los cananeos los que ganaban, otra, los nómadas. Con el tiempo, las tribus fueron imponiendo su ley a los antiguos habitantes del país, y en la época de Saúl, los nómadas de otrora, convertido en citadinos a medida que pasaban los años, se habían apoderado del poder en el país. David primero, y después Salomón deberían confirmar esta situación.

Las minorías activas son las que hacen la historia. Cuando hablamos de la Iglesia y de su impacto en el mundo, no se trata a veces más que de una minoría de creyentes. Los grupos de profetas que, varios siglos después de Josué, recopilaron las tradiciones y los documentos sobre la conquista, no pretendieron entregarnos una historia exacta y completa de aquélla. No nos dejemos engañar por el aspecto triunfador de estos relatos en que todo Israel obtiene junto a Josué victorias asombrosas: el libro de Josué narra pequeñas cosas que constituyeron una gran historia.

EL LIBRO DE JOSUÉ Y SUS AUTORES

Cuando se redactó el presente libro, la historia de Josué se perdía en un pasado del que ya se habían olvidado muchos detalles, sin embargo, bastaban algunas imágenes y recuerdos para ilustrar la vocación del pueblo de Dios y el sentido de sus aventuras.

Josué inaugura la serie de libros que la Biblia hebraica llama Profetas Anteriores, entendiendo por este título que estos libros históricos nos hablan de una historia que comenzó bastante antes que los profetas, pero que fueron pensados y compuestos en las cofradías de profetas. Toda la serie que lleva desde Josué a los libros de los Reyes forma en realidad una unidad con la reflexión del Deuteronomio. Hoy día se habla habitualmente de historia Deuteronomista para designar este conjunto.

El libro de Josué se compuso en gran parte en los últimos tiempos del reino de Judá. Entonces la idea de que la tierra de Palestina es el gran don de Dios a su pueblo y la señal de su alianza, invitaba a constatar en el pasado una correspondencia entre las conquistas y la fidelidad a la alianza, entre las infidelidades y el fracaso.

El autor ha conocido el tiempo de Josué a través de múltiples fuentes: tradiciones orales muy maltratadas, sin duda, a causa de los 500 años transcurridos; documentos conservados tal vez en los santuarios antiguos de Israel, como el de Guilgal, y documentos sobre el catastro de las tribus que databan de la época real.

El libro debe de haber sido retocado en tiempos del exilio de Babilonia. Fue entonces cuando intervinieron los sacerdotes y en muchos de sus pasajes impusieron otra interpretación, acentuando al mismo tiempo el carácter litúrgico de los acontecimientos importantes.

Introduction to Deuteronomy (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Deuteronomy means second law. It was so named because this law is recorded in the Bible after all the laws found in the books of Leviticus and Numbers. Nevertheless, it was partly written before those books. It was the first attempt at unifying commands and customs in order to give Israel the Law in which it would find life.

When Deuteronomy was edited in the 7th century before Christ, more than five hundred years had passed since Moses’ encounter with God. The land of Canaan had been conquered, the Kingdom of David and Solomon had been established, then, divided. The largest and most prosperous area to the north, called the Kingdom of Israel, had ceased to exist and the same destiny was, at that time, threatening the Kingdom of Judah, the southern province.

It was then that this Law of Yahweh became known, a law which revealed to the people the cause of their defeats and which offered them an opportunity for salvation. Left and forgotten in the Temple during the persecution of Manasseh, its discovery in 622 (2 K 22) was at the root of Josiah’s reform.

Moses and Deuteronomy

Deuteronomy was welcomed by the people of Israel and their shepherds as the word of God and the teaching of Moses, but the authors were priests and prophets who summarized in these pages the experience the Israelites had acquired throughout their history.

As happens in other books of the Bible, the authors of Deuteronomy placed on the lips of Moses the very discourses they themselves wanted to address to their people. In a fictitious way they imagine that, before his death, Moses foresaw the tragic fate awaiting his people. They attribute to Moses the warnings and the laws which could still save Israel. Deuteronomy, in fact, uses the preaching of the prophets concerning justice and love: it is the first effort ever made in the world to establish a responsible and fraternal society.

Love of God and the promised land

Moses had ordered the conquest of the land of Canaan. Deuteronomy says that, since this land is a gift from God, Israel must obey the Law in order to keep the land. Moses had spoken only of serving God. Deuteronomy now makes known the great laws of the love of God.

God is the one who loves first. God does not give his love indiscriminately to everyone, but loves especially those whom he chooses to serve him (Dt 7:6-8). And the proof that he has chosen Israel is found in the supernatural interventions of God in their favor, when he took them out of Egypt (Dt 4:32-40).

Israel must respond to God with love from the heart (which was not found in the ten commandments). See Dt 6:1-9.

The Israelites must preserve solidarity; they must be able to love and forgive each other (Dt 15). They must also be united around the only Temple in Jerusalem (Dt 12).

The way to love God is to love him faithfully (Dt 13).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

申命纪的意思是第二套法律。继肋未纪和户籍纪的法律之后，圣经中出现了申命纪中的法律条文。称此书为申命纪，也就是重申前命的意思。但在史实上，申命纪的成书时间比另外两本要早得多。申命纪首次尝试了如何使以色列人的传统和习俗得到统一，以便给民族提供赋有生命的法律。

大约在公元前七世纪，人们编撰了申命纪，梅瑟会见天主后又过了五百年的时间。其间以色列人征服了迦南。达味和所罗门王国经历了辉煌的繁荣后，江山一分为二。此书写成时，北部最大最富庶的地区以色列王国已灭亡，同样的命运正威胁着南部的犹大王国。

正是在这种情形下，雅威的法律传扬开来，为了能帮助民众认识失败的原因，珍视获救的机会。在默纳舍迫害时期，这套法律被遗忘在圣殿。人们在前622年（列下22章）发现并找回了这套法律，它便成为约史雅改革的基础。

梅瑟和申命纪

以色列的民众和他们的领袖真心诚意地接受了申命纪的法律，把书中的内容看成是直接来自天主的圣言，是梅瑟的教诲。事实上申命纪的作者是司祭和先知，他们把以色列民众在历史上的经历加以总结，写下了这本书。

如同圣经中其它的书，此书的作者把他们自己想要对人民说的话，借梅瑟之口表达出来。作者用文学表达的方式，设想出梅瑟死后他对民众悲惨结局的预示。他们将那些依旧可拯救以色列的誓言和法律通通归到梅瑟的名下。事实上，申命纪记载了先知们在正义和爱的主题上，对民众的教诲。这或许是人类最早的、对友爱社会、责任感及手足之情的倡导。

天主的爱和许诺之地

梅瑟下过要征服迦南地的命令。申命纪中说，既然这块土地是天主的礼物，为了保有这块土地，以色列民众就必须遵守天主的律法。

梅瑟谈到奉献于天主，申命纪是宣布天主之爱的法律。

是天主先爱了我们。天主以不同的方式，不同的情怀爱着他创造的每一个人，爱与爱的方式虽有不同，性质却是一样的。天主特别钟爱那些被选来侍奉他的人（申7:6）。以色列必须衷心地以爱回报天主（十诫中却没有提及），见申6:1-9。以色列人必须保持团结，要学会怎样彼此相爱和原谅（申15）。他们还必须团结在耶路撒冷的唯一圣殿周围（申12）。

Translation: Tagalog

Pangalawang Batas ang ibig sabihin ng Deuteronomio. Ganito ang itinawag dito dahil sa pagkakalagay nito sa ating Biblia pagkatapos ng kabuuan ng mga batas na nasa mga aklat ng Levitico at Mga Bilang. Subalit unang isinulat ang Deuteronomio kaysa mga ito. Para pag isahin ang mga utos at mga kaugalian ang unang layunin nito at para ibigay sa Israel ang Batas na katatagpuan nito ng buhay.

At nang inedit ang Deuteronomio, sa ika-7 dantaon bago dumating si Kristo, higit sa limandaang taon na ang lumipas mula nang makipagtagpo si Moises sa Diyos. Nasakop na ang lupain ng Kanaan, naitatag na ang Kaharian nina David at Solomon at pagkatapos ay nahati.

Bumagsak na ang mas malaki at mas masaganang probinsya sa hilaga na tinatawag na Kaharian ng Israel. At gayon ding kapalaran ang nagbabanta nang mga taong iyon sa Kaharian ng Juda na probinsya sa timog.
Noon ipinagbigay-alam ang Batas na ito ni Yawe. Inilantad nito sa kanyang bayan ang dahilan ng kanilang mga pagkatalo at iniaalok ang isang pagkakataon para maligtas. Matagal na itong nalimutan sa Templo sa panahon ng pag-uusig ni Manases. Ngunit ang pagkatuklas dito sa taong 622 (2 H 22) ang siyang pinakaugat ng reporma ni Yosias.

Si Moises at ang Deuteronomio

Tinanggap ng bayan ng Israel at ng kanilang mga pastol ang Deuteronomio bilang salita ng Diyos at aral ni Moises, pero ang mga pari at ang mga propeta naman ang sumulat nito. Binuod nila sa mga pahinang ito ang kanilang karanasan sa kabuuan ng kanilang kasaysayan.

Tulad sa iba pang mga libro sa Biblia, inilagay sa bibig ni Moises ng mga sumulat ng Deuteronomio ang mga diskursong gusto nila mismong sabihin sa kanilang bayan. Gawa-gawa lamang ang pagsasalaysay nila na bago mamatay ay nakinikinita na ni Moises ang masaklap na kapalarang naghihintay sa kanyang bayan. Sinasabi nilang sa kanya galing ang mga babala at mga batas na pupuwede pang magligtas sa Israel. Sa totoo'y ginagamit ng Deuteronomio ang pangangaral ng mga propeta tungkol sa katarungan at pag-ibig: ito ang kauna-unahang pagsisikap na ginawa sa daigdig para bumuo ng isang lipunang may pagkakaisa't pagka kapatiran.

Translation: Cebuano

Ang Deuteronomio ikaduhang balaod. Gigamit kining ngalana, kay ang maong balaod nahimutang man sa Biblia human sa mga balaod sa Levitico ug Mga Numero. Apan bisan pa ini, kining basahona unang nasulat sa nahisgotang duha ka basahon. Ang una ning lakang paghiusa sa kasugoan ug mga kostumbre sa Israel aron pinaagi sa Balaod makaplagan ang tinuod nga kinabuhi.

Dihang gihashasan ang Deuteronomio sa ikapitong siglo sa wala pa si Cristo, milabay na nig kapin sa 500 ka tuig sukad sa talagsaong kasinatian ni Moises uban sa Diyos. Ang yuta sa Canaan gibuntog nila ug natukod ang gingharian ni David ug Solomon unya, nabahin ni. Ang labing dako ug mauswagong dapit sa amihanan ginganlag Gingharian sa Israel nga nailog sa langyawng nasod. Sa maong panahon nag-atubang sa samang hulga ang gingharian sa habagatan, ang Gingharian sa Juda.

Ining panahona nasinati sa katawhan ang Balaod ni Yahweh nga nagpadayag sa hinungdan sa ilang kaparotan ug nagtanyag og kahigayonan sa kaluwasan. Nalimtan kining basahona sa Templo panahon sa panglutos ni Manases ug nakaplagan sa tuig 622 BC (2 H 22), sa paghimo ni Hari Osias og dagkong kabag-ohan.

Si Moises ug ang Deuteronomio

Ang Deuteronomio gidawat sa katawhan sa Israel ug sa ilang kadagkoan isip pulong sa Diyos ug pagtulon-an ni Moises. Apan gisulat ni sa mga pari ug propeta agig sumada sa kasinatian nila sa tibuok kasaysayan.

Sama sa nahitabo sa ubang basahon sa Biblia, gibutang sa tagsulat sa Deuteronomio sa baba ni Moises ang wali nila sa katawhan. Nagmugna silag paagi sa paghanduraw nga sa wala pa mamatay nakakita na si Moises sa masulub-ong dangatan sa katawhan. Gihimo nila nga maiya ni Moises ang mga pasidaan ug balaod nga makaluwas sa Israel. Apan sa pagkatinuod ang Deuteronomio nagamit sa mga wali sa mga propeta mahitungod sa hustisya ug gugma: ang unang paningkamot sa kalibotan pagtukod og katilingban nga dunay inigsoonay.

Ang Gugma sa Diyos ug ang Yuta sa saad

Nagmando si Moises sa pagbuntog sa yuta sa Canaan. Gihisgotan sa Deuteronomio nga kay gasa man sa Diyos kining yutaa, tumanon sa Israel ang Balaod aron mailaha ang yuta.

Naghisgot pod si Moises sa pag-alagad sa Diyos samtang ang Deutoronomio nagpadayag sa mga importanting balaod sa paghigugma sa Diyos.
Unang nahigugma nato ang Diyos. Way gipihig ang iyang gugma. Apan makadawat sa talagsaong gugma ang gitawag sa pag-alagad sa Diyos (Dt 7:6-8). Ang pagluwas Niya sa katawhan sa Ehipto dakong kamatuoran sa dako niyang gugma sa Israel, gugma nga nagmatuod sa diyosnong pagpangilabot nga labaw pa sa kinaiyahan (Dt 4:32-40).

Busa, kinahanglang tubagon sa Israel ang Diyos pinaagi sa gugma nga nagsukad sa kailadman (balaod ni nga wala masakop sa 10 ka sugo) (Basaha ang Dt 6:1-9).

Ampingan sa Israel ang pag-inunongay; maghigugmaay ug magpasayloay sila (Dt 15), ug magkahiusa sa mao rang Templo sa Jerusalem (Dt 12).

Ang hustong pamaagi sa paghigugma sa Diyos mao ang paghimo ini nga matinud-anon (Dt 13).

Translation: Spanish

Deuteronomio significa “Segunda Ley”, y fue llamado así por estar ubicado en la Biblia después del conjunto de leyes que ocupan los libros del Levítico y de los Números. Sin embargo, fue escrito antes que éstos. Fue el primer intento para unificar mandamientos y costumbres y dar a Israel la Ley en que encontraría la vida.

La primera redacción del Deuteronomio tuvo lugar cuando ya habían transcurrido más de quinientos años desde el encuentro de Moisés con Dios. La tierra de Canaán había sido conquistada, el reino de David y Salomón se había levantado y, luego, dividido y debilitado. La provincia más grande y próspera, la del norte, llamada Reino de Israel, había dejado de existir, y la misma suerte amenazaba al Reino de Judá, la provincia del sur, en aquellos años del siglo VII antes de Cristo.

Fue entonces cuando llegó a ser pública esta Ley de Yavé, que denunciaba a su pueblo la causa de sus reveses y le ofrecía una oportunidad para salvarse. Olvidada en el Templo durante la persecución de Manasés, su descubrimiento, en el año 622 (2Re 22,1), originó la reforma de Josías.

En forma ficticia, el autor atribuye a Moisés las advertencias y las leyes que se leen en el presente libro. Ubica en las estepas de Moab, al otro lado del Jordán, los acontecimientos que ahí se leen. Es entonces cuando Moisés, poco antes de su muerte, da a Israel las leyes que pueden salvarlo.

El amor de Dios y la tierra de las promesas

Moisés había exigido la conquista de la tierra de Canaán. Ya eran dueños de ella y trataban de hacer buena figura entre los grandes de su tiempo. Dotados de un poder central, con un ejército, con templos y un clero respetado, pagaban un tributo a su Dios, pero en realidad, habían vuelto a ser como los demás pueblos.

Moisés había hablado de servir sólo a Yavé. El Deuteronomio, ahora, recuerda insistentemente a Israel que Yavé lo ha amado y escogido. Israel es ahora el pueblo al que Yavé ha concedido su alianza, y debe responderle con amor de corazón. Ver Dt 6,1.

Amor a Dios, bien es cierto, pero también amor al prójimo. El libro quiere fortalecer la unidad del pueblo, y muestra cómo el amor de Dios a su pueblo le exige crear una sociedad solidaria y fraternal.

Las principales divisiones del libro, pues, serán las siguientes:

1. Mirada retrospectiva y llamada de atención: capítulos 1,1—4,43.

2. Síntesis de los hechos narrados en el Éxodo y los Números: capítulos 4,44—11,32.

El autor insiste en la importancia del amor para comprender la ley de Dios.

3. Preceptos que corrigen y revisan las legislaciones anteriores: capítulos 12—28.

4. Un epílogo reúne textos de carácter exhortativo: capítulos: 29—34.

El libro concluye con la muerte de Moisés y el nuevo liderazgo de Josué.

Introduction to Numbers (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Exodus presents the Israelites leaving Egypt for the desert. The next book, Leviticus, presented itself as a body of laws given by Moses in the desert. The book of Numbers, in turn, shows the Israelites wandering through the deserts of Sinai. In this journey the people gather experiences that will guide them in the future.

This book is called “Numbers” because it begins and ends with a census of the Israelites.

Many readers will find this book frustrating because it seems to ignore what is historically plausible. Likewise, many pages devoted to the laws and customs of Israel will appear as dry and dated as the chapters of Leviticus that precede this book.

Therefore, it helps to understand, from the beginning, that this book superimposes two histories. On one hand, we are dealing with ancient traditions found especially in chapters 11-14 and 20-25. At times, certain events of Exodus are related again in a different form. The book assumes that on Sinai, immediately after the great revelation to Moses and the story of the golden calf, God gave all the laws that are mentioned in Leviticus. Following that, the book situates all the events that it relates: all that we are going to read was supposed to have taken place in the course of the following year, during the crossing of the desert of Paran or upon arriving at the oasis of Kadesh.

The chapters we have just mentioned do contain ancient traditions. However, like Leviticus, most of the book was written in the priestly circles of Jerusalem, after the Israelites returned from the Exile, namely, around seven hundred years after Moses. The purpose of these priests was to justify the religious and social structure that they intended to establish in Israel in order to make of Israel the people consecrated to the worship of the one God.

All the initiatives attributed to Moses are meant for the Jews, back from the Exile. Thus, the authors depicted the setting in which they lived on the basis of the people before them: the hundred or so families of the Exodus became a people of six hundred thousand men, plus their wives, children and their cattle. The small wooden ark, that was carried on a donkey, became the center of a portable sanctuary, almost as impressive as the Jerusalem Temple and the priests with their rubrics always occupy center stage. When the account was written, Israel was just a quiet province within the Persian Empire: all the more reason to flatter their imagination and to build up Moses’ companions into a formidable, aggressive and conquering army at the service of the one God.

As with Leviticus, we have to say the following: those who accept this way of rewriting history will find the Word of the Holy God at every instant; the call to holiness is not just a personal matter but it conditions the entire life of the people of God. For God, Christians are holy people who have broken away from the ideal that liberal societies have about free humans who only seek the fulfillment of their desires or whims in this world. Before the God who called them to follow the path of Christ, human beings are totally at the service of a mission, so are couples who become families and the Christian community totally turned toward evangelization.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

本卷称为《户籍纪》，在本书的开首便交待了希伯来人口普查的情况。正像《肋未纪》引言中叙述的：本卷书中谈到的人口普查，希伯来人经历的事件和雅威对梅瑟的指示等，都是一种著述法律的方式。后来的以色列司祭整理编辑了这本书。

这并非说这本书没有任何历史依据：沙漠中的艰辛时光及后来由此而来的以色列传统便是这本书的历史温床。特别是在书中11-14和21-25章，不同的表达方式重复叙述了同一个故事：《出谷纪》。

《户籍纪》记载了天主的子民离开埃及后，穿越沙漠的长途跋涉行程。在那漫漫无期的旅程中，民众积累了大量特殊而宝贵的经验，这一切都为他们后来意义深重的历史做了准备和铺垫。

Translation: Tagalog

Tinatawag na "Mga Bilang" ang librong ito dahil nagsisimula ito sa mga bilang ng isang senso ng bayang Hebreo. Para rin dito ang sinasabi sa introduksyon sa Levitico: ang mga senso, mga pangyayari at mga deklarasyon ni Yawe kay Moises ay isang paraan lamang ng paglalahad sa mga batas na tinipon o inedit ng mga pari ng Israel pagkatapos ng panahon ni Moises.

Pero hindi gawa-gawa lamang ang lahat ng nasa kasaysayang ito: batay ito sa matatandang tradisyong may kinalaman sa panahon ng pananatili sa disyerto. Makikita ang mga ito partikular sa mga Kabanata 11-14 at 20-25 na umuulit nang ilang beses sa mga pangyayari sa Exodo sa ibang kaanyuan. Pagkatapos ng paglabas sa Ehipto, inilalahad ang aklat ng Mga Bilang bilang isang martsa ng bayan ng Diyos patawid sa disyerto. Sa pagmamartsang ito, nag-iipon ang bayan ng mga karanasang kikintal sa buong hinaharap nito.

Translation: Cebuano

Gitawag nig “Mga Numero,” kay nagsugod man sa paglista (mga numero) sa usa ka senso sa katawhang Hebreo. Susama sa nahisgotan na sa Pasiuna sa Levitico: Ang senso, ang panghitabo ug Pamahayag sa Diyos kang Moises pamaagi pagpadayag sa mga balaod nga gihiusa ug gihashasan sa mga pari sa Israel.

Ang mga ulohan 11-14 ug 20-25 hinuon angayng lainon og tan-aw. Makita dinhi ang nagkalainlaing tradisyon ug ang karaan kaayong mga saysay nga nahinumdoman sa didto pa sila sa kamingawan; mohingpit ni sa mabasa sa Exodo.

Translation: Spanish

Este libro se llama los “Números” porque comienza y acaba con un censo de los israelitas. Desconcertará a muchos lectores porque al parecer hace caso omiso de la veracidad histórica. Es conveniente pues tener claro desde un comienzo que este libro sobrepone dos historias.

Los Números se ubican a continuación del Éxodo y el Levítico. Suponen que en el Sinaí, inmediatamenåte después de la gran revelación a Moisés y de la historia del ternero de oro, Dios entregó todas las leyes a que se refiere el Levítico. Los hechos que nos cuentan habrían sucedido en el transcurso del año siguiente, durante la travesía del desierto de Parán o cuando llegaron al oasis de Cadés. Así es como los Números retoman antiguas tradiciones que se encontrarán muy especialmente en los capítulos 11-14 y 20-25 y que a veces repiten bajo una forma diferente algunos acontecimientos del Éxodo.

Pero, si bien es cierto que los capítulos que acabamos de indicar conservan elementos muy antiguos, lo esencial del libro fue redactado en los medios sacerdotales de Jerusalén en la misma época que el libro del Levítico, es decir, al regreso del exilio, unos setecientos años después de Moisés. El objetivo principal de esos sacerdotes era darle una legitimidad a toda la estructura religiosa y social de Israel como pueblo consagrado al culto del Dios único.

Todas las iniciativas que se atribuyen a Moisés van dirigidas en realidad a la comunidad judía de los tiempos posteriores al exilio, y los autores van a pintar el cuadro en que aquél se mueve a escala del pueblo que tienen bajo sus ojos: unos cientos de familias del Exodo se han transformado en un pueblo de seiscientos mil hombres adultos, sin contar sus mujeres, hijos y ganado. La pequeña arca de madera que se transportaba a lomo de burro es en ese momento el centro de un santuario portátil casi tan impresionante como el templo de Jerusalén, y los sacerdotes con sus ceremonias ocupan continuamente el centro de la escena. El relato fue escrito en una época en que Israel no era más que una modesta provincia del imperio persa: razón demás para estimular su imaginación y transformar a los compañeros de Moisés en un ejército formidable, agresivo y conquistador al servicio del Dios único.

Introduction to Leviticus (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Leviticus is in the middle of the five books making up “the Law,” the heart of the Old Testament. It gets its name from the fact that it focuses especially in the ministry of the Levite priests, and the core of the book is the law of holiness. This tells us what God demands of the people who are privileged to belong to him, both in terms of their worship and of their daily lives.

This is enough for us to situate the book. We will better understand these laws and liturgical regulations, which are characteristic of ancient times, if we are willing to remember that holiness –- in the biblical sense, is just as real for us now. Holiness is one of the keys to knowing God and it helps us to understand our special vocation as a holy people. We can never overstate the fact that God embraces all of creation in his love, that God is present in it and in the lives of peoples, that God is very close to us “in secret” (Mt 6:6). Neither should we forget that God is “holy,” that is to say, totally distinct from creation and that his mysterious personality is incredibly beyond anything we can imagine. If God has called us to believe in his Only Son, our mission cannot be confused with any of the paths of wisdom that humankind has ever known: God has chosen us for his own “amazing and mysterious” work. Today though we are no longer bound by the countless liturgical or sociological precepts of the Law, these pages tell us again that we have been set apart in order to serve as leaven.

The spirit of the Law never changed after the revelation made to Moses, and became its foundation. However, many developments and adaptations did take place. The “Mosaic books,” as they are called, reach us in the state in which they were fixed by the Jewish priests of the fifth century before Jesus, at the time of the return from the Exile.

Previously, the influence of the prophets made itself felt. They were asking for a more dynamic faith, an awareness of the demands of justice inscribed in the Covenant and a struggle against alienating foreign influences. They were also speaking about preparing the future. But after the Babylonian captivity, Israel’s need to affirm its identity in order to face up to the trials of the nation, brought about a conservative trend that would become increasingly stronger in the course of time. Thus, many Jews went back to a religious conservatism made of rituals and traditions that Jesus would severely condemn (Mt 23).

These laws form part of the Scriptures and therefore they are the word of God. But they are words of God addressed to a people who had not yet received Christ. If we receive these words, it does not mean we should put them into practice just as they are since we have passed the first stage of human and religious formation of the Old Testament. In his letters, Paul attacks those who did not want to go beyond the customs and feasts of the Jews (Col 2:16), as well as those who primarily saw God’s word as laws to be observed (Gal 3:1-7). On the other hand, Jesus invites us not to lose anything of the spirit that inspired these laws (Mt 5:17-19).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

肋未纪是组成“梅瑟五书”的中心，是旧约的基础。它的名字来自承担司祭之职的肋未支派，本书的宗旨是神圣的律法，它告诉我们至圣的天主怎样要求有幸作祂子民的以色列人，在日常生活中要遵守的规范。

对这些繁杂的律法条目，现今的我们要比前人更能理解它们。圣经所说的圣洁，对任何时代的任何人都是有效的。它是打开通往认知天主的大门的钥匙之一，它也帮助我们懂得什么是作为神圣子民的特殊圣召。

我们从不过分渲染天主无边无际的大爱：祂爱每个受造物；祂临在于我们近旁；祂和我们“秘密相聚”（玛6:6），因为祂是“圣的”，是与我们完全不同的“另一位”，祂的神秘性远远超越我们能想像的范围。祂召叫我们信祂唯一的圣子，于是，我们的使命与人类的智慧所能达到的范畴(chóu)之间有了天壤之别：天主亲选我们，这一事实令人震惊，并充满神秘。即使今天的我们与律法书中的千百条礼仪戒律相去甚远，但此书仍一遍遍告诉我们：我们之所以被拣选，是因为我们要成为世上的盐，人间的酵母。

天主显现，授予梅瑟戒律。之后，律法的精神始终未变，只是有了相应的发展，使之与各种情况相适应。比如：“梅瑟五书”，是公元前五世纪的犹太司祭们从流放地归来后编写而成的。

先前，先知的言语起到很大的作用。他们要人们怀着活泼的信仰，要时刻牢记盟约中对正义的要求，要坚决抵抗外来的各种影响，还讲到要为未来做准备。

但历经流放至巴比伦后，另外一种要求变得更加迫切：面对民族受到的考验，人们需要肯定他们的身份，于是在以色列诞生了保守主义的思潮，并随着岁月的流逝而加强。许多犹太人固守一种宗教礼仪的传统，致使耶稣严厉地指责他们（玛23）。

这些法律是圣经的一部分，因此是天主的圣言。这是天主对那些还未认识基督的先古民族说的话，那时他们的信德根基还没有牢固，信德尚未成熟。但对于今天的我们来说，这些法律就不再有法律的权威性，我们亦不必像古犹太人那样对此奉行不渝；因为我们已经超越了旧约中人情和宗教形成的初级阶段。保禄在他的信中提到了那些顽固地坚守犹太人习俗和祭典的人（格后16）和那些只关心天主圣言的法律是否被忠诚地执行的人（迦3:1-7）。

Translation: Tagalog

Sa mabilis na pagbasa ng ilang pahina ng Levitico, waring narito ang relihiyon ng Israel na binubuo ng sanlibong utos na idinikta ng Diyos kay Moises. Pero pakiwari lamang ito. Hindi nabago ang pananampalataya ng Israel kay Yawe, pero pumukaw ito o naghatid ng palagiang ebolusyon ng mga sistemang panrelihiyon.

Mga kaugalian lamang at mga paniniwala ng kanilang mga ninuno ang tanging pinanghahawakan ng mga Hebreo: walang pari ni mga santuwaryo ni mga banal na aklat. Si Moises ba ang nagtakda ng ilang utos na panrelihiyon? Malamang, pero tiyak na ipinalagay na siya ang nagtakda sa lahat ng utos na nasa aklat na ito.

Pagdating ng mga tribo sa Kanaan, nagkaroon sila ng kulto, sa paggaya nila, humigit kumulang, sa mga ginagawa ng mga Kananeo sa kanilang mga templo. Sumunod ang panahon ng mga hari. Inorganisa ng mga inapo ni David ang mga pari sa paligid ng Templo ng Jerusalem.

Ilan sa kanila ang nag-ingat sa kadalisayan ng kulto, o nagtakda ng liturhiya. Malapit ang pagkakaugnay ng relihiyon sa kaayusang panlipunan at kultura; kaya na nga ipinaubaya sa mga pari, halimbawa, ang pagsusuri sa ketong.
Isang katunayan ang impluwensiya ng mga propeta. Humihingi sila ng mas aktibong pananampalataya, kamalayan sa mahirap na hinihingi ng katarungan na nakaukit sa Tipan, pakikibaka sa mapangwatak na impluwensiya ng dayuhan. Nagsasalita sila tungkol sa paghahanda para sa hinaharap.

Ang pari at ang propeta ang nagpasigla sa pag-asa ng Israel. Walang dudang ito ang dahilan kung bakit ang mga batas pambayan at panrelihiyon nito ay nakaranas ng mas malaking ebolusyon kaysa mga batas ng ibang bansa. Pero pagkatapos ng pagkabihag sa Babilonia, kinailangan ng Israel na panindigan ang kanyang pagkakakilanlan para harapin ang kapakanang pambansa. Dahil dito, nagkaroon sa Israel ng konserbatibong kalakaran na palakas nang palakas sa paglipas ng mga dantaon. Kumakapit sa nakaraan ang mga tao at nakakalimutan nila ang kasalukuyan. Pinipili ng maraming Judio na sumandig sa konserbatismong panrelihiyon na binubuo ng mga ritwal at tradisyon, at ito ang mahigpit na tutuligsain ni Jesus (Mt 23).

Bahagi ng Kasulatan ang mga batas na ito at, samakatwid, Salita ng Diyos. Oo, pero mga salita ng Diyos na sinasabi sa isang bayang hindi pa nakikilala ang Kristo at hindi pa nararating ang panahon ng malago at mabungang pananampalataya. Kaya hindi natin maaaring tanggapin ang mga batas na ito at isagawa tulad ng sa panahong iyon, sapagkat lampas na tayo sa unang yugto ng paghubog na pantao at panrelihiyon - ang Matandang Tipan. Sa mga sulat ni Pablo, hinaharap niya ang mga gustong manangan sa mga kaugalian at kapistahang Judio (Col 2:16), pati ang mga tumitingin muna sa mga batas na dapat tupdin bago sa anupaman sa Salita ng Diyos.

Pero inaanyayahan tayo ni Jesus na huwag iwala ang anuman sa espiritu na nagbibigay-buhay sa Batas na ito (Mt 5:17-19).

Translation: Cebuano

Sa 40 na ka adlaw si Jesus, gihalad siya sa Templo “sumala sa Balaod ni Moises.” Naghalad sila alang niya og “usa ka parisan nga tukmo sumala sa nasulat sa Balaod.”

Daghan pa ang pananglitan nga nagpakita nga si Jesus natawo sa katawhan nga nakatukod og lig-ong tinoohan. May mga pangulo na sila, tulumanon, pangilin ug daghang balansayon ug kostumbre nga gitoohan nila nga makapahimuot sa Diyos.

Sama sa mga karaang katilingban, ang tinoohan sa Israel nalambigit pag-ayo sa panggamhanan ug kultura (ang kaparian ray gitugtan paghiling sa sanlahon). Mao ni ang hinungdan nga konserbatibo kining mga katilingbana – supak sa bisag unsang kausaban. Nagtoo sila nga gihan-ay sa Diyos ang ilang gipuy-an busa, dili angayng usbon. Sukwahi sa ubang nasod, ang mga pari ug propeta sa Israel nasayod nga ang kasaysayan nagpadayon paglambo ug kanunayng naghimog kausaban. Hinunoa, gipalambo pod nila ang mga balaod sa tinoohan ug estado. Apan sa panahon ni Jesus lig-on na ang pagkagamot sa mga konserbatibo nga nakatukmod ni Jesus sa pagsaway ug pagpanghimaraot sa tinoohan nga kutob ra sa pagpatuman sa naandang balansayon ug tulumanon. Mipatin-aw sab si Pablo nga kining balaora ug tulumanona angayng bansayon sa mga Judio lang, dili sa katawhan nga lahig rasa bisan sa pagkakabig nila kang Cristo.

Ang mga lagda ug balaod mabasa gihapon sa Biblia ug makutloan og mga pagtulon-an:

– Makita nato nga sulod sa kapid-an ka siglo, nagtudlo ang Diyos sa iyang katawhan ginamit ang kaugalingong kultura. Angayng timan-an nga ang ilang balaod wala isulti kanila sa Diyos gikan sa langit; gimugna ni sa kaparian, ang tinugyanan sa relihiyosong pamatasan sa katawhan.
– Kining mga balaora ug balansayona bisag kinaraan ug layo ra sa atong kultura ug kasinatian, kon basahon uban sa pagtoo, makutloan gihapog bag-ong kaamgohan sa gisugo kanato sa Diyos.

Kadaghanan sa balaod sa Biblia makita sa Levitico, sa Mga Numero ug sa Deuteronomio. Gitawag nig Levitico kay mga balaod man ni nga angayng mahibaw-an sa mga pari gikan sa tribu ni Levi. Gibansay ni ug gitudlo ug may tulo ka dagkong bahin:

– Mga Balaod sa mga halad-sinunog, ulohan 1-8;
– Mga Balaod sa putli o hugaw sumala sa ritwal, ulohan 11-15; ug
– Ang Balaod sa kabalaan, ulohan 17-26.

Translation: Spanish

El Levítico está en el centro de los cinco libros que conforman la «Ley», el corazón del Antiguo Testamento; debe su nombre al hecho de que se explaya muy especialmente sobre el ministerio de los sacerdotes levitas. Lo medular del libro es la Ley de Santidad, la cual nos dice lo que el Dios Santo exige de su pueblo que tiene el honor de pertenecerle, tanto con respecto al culto como a su vida diaria.

Esto basta para situarlo. Y también mostraremos más comprensión para estas leyes y reglas litúrgicas, propias de tiempos pasados, si recordamos que la santidad -- en el sentido en que la entiende la Biblia -- es siempre actual para nosotros. Es una de las claves del conocimiento de Dios y nos ayuda a comprender nuestra vocación como pueblo santo.

Nunca se dirá demasiado que Dios abraza con su amor a toda su creación, que está en ella presente al igual que en la vida de los pueblos y que está muy cerca de nosotros «en el secreto» (Mt 6,6). Pero tampoco hay que olvidar que él es «santo», es decir, totalmente distinto a su creación, y que su personalidad misteriosa está terriblemente por encima de todo lo que podemos imaginar. Y nuestra misión, si hemos sido llamados a creer en su Hijo único, no puede confundirse con ninguno de los caminos de sabiduría que han conocido los hombres: Dios nos eligió para su obra «tan sorprendente y misteriosa».

Aunque actualmente ya no estamos obligados a los numerosos preceptos litúrgicos o sociólogicos de la Ley, estas páginas, sin embargo, nos recordarán que fuimos separados para que seamos fermento.

El espíritu de la Ley no ha cambiado después de la revelación hecha a Moisés, la que fue su fundamento. Pero ha habido, eso sí, muchas evoluciones y adaptaciones. Los «libros de Moisés», como se los llama, han llegado hasta nosotros en el estado en que fueron fijados por los sacerdotes judíos del siglo V antes de Cristo, luego de su regreso del Destierro.

En tiempos anteriores la influencia de los profetas se había hecho sentir. Pedían una fe más dinámica, una toma de conciencia de las exigencias de justicia que estaban inscritas en la Alianza, una lucha contra las influencias extranjeras alienantes. Hablaban de tiempos futuros que se debían preparar. Pero después del cautiverio en Babilonia, la necesidad de afirmar su identidad para hacer frente a las pruebas nacionales, dio lugar en Israel a una corriente conservadora que se fue consolidando cada vez. Muchos judíos se replegaron entonces en un conservantismo religioso hecho de ritos y tradiciones, las que Jesús iba a condenar severamente (Mt 23).

Pablo en sus cartas culpa a los que querían seguir con las costumbres y fiestas de los judíos (Col 2,16) y también a los que en primer lugar ven en la palabra de Dios leyes que hay que observar (Gál 3,1-7). Pero Jesús nos invita a no perder el espíritu que inspiró esas leyes (Mt 5, 17-19).

El Levítico contiene tres grandes partes:

-- Ley de los sacrificios, caps. 1-8.
-- Ley referente a lo puro y lo impuro, caps. 11-15.
-- Ley de la santidad, caps. 17-26.

Introduction to Exodus (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Exodus is the escape from Egypt. It is God’s great exploit in the Old Testament: setting out from a place of slavery to go towards the promised land. God frees his people “with great power, a strong hand and an outstretched arm” which means striking with mighty blows, and opening for them a way through the sea.

Exodus is the heart of the Old Testament and makes it fully relevant in presenting to us a God who frees humankind. This book has given the Jewish religion and later Christian faith a first orientation making them different from all other religions. God does not primarily come in order to be respected or to indicate spiritual paths but rather to choose a people who will allow him to act at the heart of human history. God reveals himself to Moses because he wants to create a nation for himself and it will be Israel.

The Gospels and Christians did recognize in Jesus another Moses who launches a new venture, and in this book they will try to discover symbols of what they are living in the Church: crossing the Red Sea is baptism, the rock from which the spring of water gushes forth is Christ; the Covenant on Sinai anticipates the New Covenant.

In any case we must not forget how the first experience and the significant event all began. The Exodus is first and foremost the liberation of slaves and it is the choosing by God of the Israelites, a genuine liberation which concerns the whole human reality, individual and social. God frees those he wants for himself and Christian liberty will be far removed from what western culture understands by that word.

Exodus and History

The narrations of Exodus abound in beautiful stories but are quite different from what we would have observed had we been there at the time. Great frescoes have been painted, but we would like to know what history would say of them.

All is situated around the year 1240 B.C. a little more than five centuries after Abraham. In the 15th century before Christ, the Egyptians had been conquered by invaders from Canaan who allowed entry into their country to numerous nomads from the desert (see history of Joseph). After two centuries the Egyptians managed to restore their own kings and from that point on the nomads were treated with far less consideration; many fl ed to avoid taxes or enforced labor. Some were banished (Ex 12:31); others escaped under the darkness of night (Ex 12:38).

It is in this context that Exodus is situated. A nomadic group pursued by an Egyptian army detachment is saved by God through an extraordinary intervention. The Israelites saw the Egyptians lying dead on the seashore (Ex 14:30). Moses, a prophet, led the fugitives and interpreted for them this event: Yahweh, the only God, had chosen them to be his people. Moses and his followers were to remain a long time in the oasis of Sinai, and it was there that Moses would give them Yahweh’s law.

History then is found in Exodus, but Exodus relates much more and it is there that history in its modern meaning may not agree with it. For this book is not the work of one author, but rather the result of a long evolution and has been marked by the different ways of recording history in ancient times.

We have mentioned one of these ways in the commentary on Chapter 35 of Genesis: history listened to in groups that passed on orally the past story of their clan. In this way one family has been made up with Moses, his father-in-law Jethro (or Reuel), Aaron, brother of Moses, and Miriam, sister of Aaron and prophetess. There is the memory of links established between Moses and leaders or prophets of other clans. In the same way Mount Sinai has been identified in this account with Mount Horeb and the Mount of God. These were separate holy places, certain traditions of which have been confused. More about this will be discussed later.

Very different is the way history is recorded by the Jewish priests who have given this book its definitive form at the time of the Babylonian Exile. They developed old memories in order to assert, not what had been, but the way the people of Israel should see its past and understand itself. In doing this they showed their contemporaries a way of being the people of God and bearers of history. From there comes the vision of an immense nation already formed, organized, which has its Sanctuary in the desert, its priests, and its foundries that will produce the golden calf. This formidable nation walks as one people, nourished by manna for forty years. It receives its laws which in fact will only be observed five or six centuries later. This entire nation leaves Egypt armed to conquer the Promised Land.

The Living God of the Exodus

So here we are, facing a double history, one of science and one which has formed the conscience of Israel and of Christians. The first shows us how God in fact became part of the greater history. It tells us that his action has been very discreet and we discover his very patient pedagogy. The second helps us realize who we are and what we can fully become in Christ.

However we must not totally separate the two as if all the narration of Exodus was no more than fiction. Let us read a few pages: never would they have been written, and never would they have put weight on the conscience of a nation if they were not a true witness; witness of those who were with Moses and whose experiences were surely exceptional. Otherwise never would there have been either the prophets or the Gospel; witness of those priests or prophets who later would write them, for they too had an experience of the living God, the ‘Savior of Israel’ and because of this they have passed on to us the fire that was lit on Sinai.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

出谷纪：引言

《出谷纪》叙述了犹太人自埃及的解救和回归。这是天主的一次伟大的作为：把以色列人从奴役之地解放至许诺之土。天主以“伟大的力量、强健的臂膀和援救的手”，在海中打开一条生命之路，使祂的子民重获了自由。

《出谷纪》是旧约的中心。这部交响曲般的叙事故事占据着重要的地位，因为这本书向我们展示了一位解救子民的天主。《出谷纪》在整个人类历史中已成为各种“争取人性自由故事”的典范，这包括个人和社会方面的，它打破了专制政权为了搞偶像崇拜所运用的一切迷惑人心的手段。这种迷惑有两方面的可能：一方面是把领袖神化，另一方面是把群众变成禽兽不如的奴隶。然而，获得真正的解放只有一个条件，就是必须肯定解救的主导角色应该归于雅威，否则，这只会变成另一种新的专制政权。因为历史告诉我们，一旦解救者取得权位，把所有功劳归己，他就很容易把自己提升至一个至高无上的地位，为了维持这个状况，他不得不建立一个专统政权，把人民踩至脚下，践踏蹂躏。

在《出谷纪》中，天主的显现绝不是为了增添人类的恐惧感。天主倾听被压迫者的哭喊，并给予他们信心，唤醒他们追求彻底自由的渴望，并且为他们培养出一位宽容大度的领导者。《出谷纪》是人类寻获真正自由解救的典型故事。回忆一下当时的历史情况，能帮助我们进一步理解天主使祂的子民重获自由的深刻意义。

历史情况

从亚伯郎的时代以来，又过了五百年。这期间曾有亚洲的入侵者占据过埃及。无数的沙漠居民随之而至（见若瑟的故事）。后来埃及重新立了自己的国王，对待那些游牧民族就没有那么宽厚了，因而有许多人为了逃避税役和苦役而流亡。有些人遭到放逐（12:31），有些人则利用夜幕低垂的掩护，逃亡他乡异地（12:38）。

其中有一批逃亡者，受到埃及骑兵的追逐，却得到了天主出乎意料、非比寻常的帮助和护佑：以色列人亲眼见了漂浮在海边的埃及人尸体（出14:30）。能使“横渡红海”这个奇迹具有历史意义的，就在于流亡的领袖乃是天主的先知：梅瑟。他把天主这项作为的用意解释给他的族人：雅威，唯一全能的天主，选中了以色列做祂的子民，把他们从埃及的奴役生活中解救出来，让他们在众多民族中成为一支受祝福的神圣民族。梅瑟和他的民众在西乃绿洲中过了好一段时光。在西乃，梅瑟将雅威的法律，即基本的诫律颁布给了他的民众：

雅威，这位善妒的天主，不允许以色列保留任何传统的神，他们必须全心全意地侍奉雅威。

雅威超越了人类对祂的定义，不允许人们用任何形象来代表祂。“你不可造出天主的形象。”

雅威已将征服迦南的使命给了以色列。

于是天主子民悠长的历史以《出谷纪》拉开了序幕。这最初的奇特经历为后来的一系列事迹做了铺路，最后终于使救世主的来临成为可能。

《出谷纪》这部书

像《创世纪》一样，《出谷纪》也并非出自一人之手。

一些游牧民族，为天主的大能做了亲自的见证。在往后的二百年中，他们一如既往地生活着。他们不知道怎样读书或写字，他们就用口述代代相传着天主解救自己民族的美丽故事。

逃离埃及持续了很长一段时间，后来他们回到巴勒斯坦一带，重新和留在那里的其他民族联合起来。然而，他们用自己特有的方式，来传达赞颂着天主施予他们的神奇妙工。有的部落强调这段，有的又强调另一节往事，还依着他们游牧的生活习俗来加以添饰，所以各个支族保留各自的传说：仍然以口述传统的原则方法。后来，这些游牧民族渐渐定居下来，便有专司记录的人把流传的故事记载下来，这些故事中充满天主的仁爱和关切。

最初的记载就成了“原始史料”。从巴比伦流亡归来后，多位作者就选取这些最初的史料，写成今日的《出谷纪》。然而综观这一切，最重要的是犹太民族依旧记得他们祖先和天主的第一次相遇，并发现了他们的天主是一位善心救世的天主。

Translation: Tagalog

Exodo Introduksyon

Ang Exodo ang paglabas mula sa Ehipto. Sa Biblia, ito ang dakilang gawa ng Diyos: ang paglabas mula sa bayan ng pagkaalipin tungo sa lupang pangako. Pinalalaya ng Diyos ang kanyang bayan “nang may malakas na kamay at nakaunat na bisig” sa pagbubukas ng daan sa dagat.

Ang Exodo ang pinakapuso ng Matandang Tipan, at ang paglalahad nito sa atin ng isang Diyos na nagpapalaya sa mga tao ang siyang nagbibigay-kabuluhan dito. Paano ngayon maipaliliwanag ang sinasabi ng napakaraming di-sumasampalataya: “Likha ng takot ang mga diyos”? At idinagdag pa ni Lenin sa kanyang librong “Sosyalismo at Relihiyon”: “Nagtuturo ng pasensya at ng maluwag na pagtanggap ang relihiyon na nagpapatulog sa pangangako ng makalangit na gantimpala sa mga buong buhay na nagpapagal sa paghihirap.”
Pero hindi gayon. Sa Exodo, hindi dumarating ang Diyos para maghasik ng takot kundi pinakikinggan niya ang daing ng bayang api, binibigyan ito ng pagtitiwala, ginigising ang pag-asa sa tunay at ganap na pagpapalaya, at nagpapalitaw ng isang butihing lider. Ang Exodo ang pinakamodelo ng lahat ng tunay na pagpapalaya sa tao.

Para maintindihan ang paglayang ito ng bayan ng Diyos, kailangang alalahanin natin ang pangkasaysayang kalagayan ng panahong iyon.

Mga Bagay-bagay tungkol sa Kasaysayan

Limang dantaon na ang lumipas mula sa panahon ni Abraham. Nagapi minsan ang mga Ehipsiyo ng mga sumalakay rito galing Asia at kasama ng mga itong pumasok ang maraming nomad ng disyerto (tingnan ang istorya ni Jose). Nang maibalik nila sa trono ang kanilang mga hari, minata nila ang mga nomad na ito kaya marami sa mga ito ang tumakas para makaiwas sa mga buwis at sapilitang patrabaho. Ilan sa kanila ang pinalayas (Ex 12:31), at ang iba nama’y tumakas sa dilim ng gabi (Ex 12:38).

Isa sa mga grupong ito na hinabol ng isang pulutong ng mga karwahe ng mga Ehipsiyo ang pinangalagaan ng isang ekstraordinaryong pagkilos ng Diyos: nakita ng mga Israelita ang mga Ehipsiyong patay sa dalampasigan (14:30). Nagkakaroon ng tunay na kahulugan ang milagrong ito ng pagtawid sa Dagat sapagkat si Moises na propeta ng Diyos ang siyang namumuno sa mga takas. Wala sanang mababago sa kasaysayan itong pagpapahayag ng Kalinga ng Diyos kung walang propeta roon – si Moises – para ipaliwanag ang pangyayari: pinili ng kaisa-isahang Diyos na si Yawe ang Israel para maging bayan niya at inilabas ito mula sa pagkaalipin sa Ehipto para gawing bayang banal sa gitna ng iba pang mga bayan.

Ang Exodo o Paglabas mula sa Ehipto ang simula ng kasaysayan ng Bayan ng Diyos.

Matagal-tagal ding nanatili sa mga oasis ng Sinai si Moises at ang kanyang mga kasama. Doon itinadhana ni Moises ang Batas ni Yawe at ang mga saligang kautusan nito:

– Hindi ipinahihintulot ni Yaweng Diyos na Seloso na panatiliin ng Israel ang alinman sa mga diyos nito ayon sa tradisyon kundi siya lamang ang dapat nilang paglingkuran at wala nang iba.
– Sobra-sobra ang kahigtan ni Yawe sa mga ideang gawa ng tao tungkol sa kanya, kaya hindi ipinahihintulot na ilarawan siya sa anumang bagay: huwag kang gagawa ng mga larawan ng Diyos.
– Ipinagkakatiwala ni Yawe sa Israel ang misyong sakupin ang lupain ng Kanaan.

Sa Exodo lamang magsisimula ang mahabang kasaysayan ng Bayan ng Diyos. Binubuksan ng panimulang karanasang ito ang daan para sa iba pang mga karanasan na sasapit sa pinakasukdulan nito balang araw sa pagdating ng Tagapagligtas.

Ang Libro ng Exodo

Gaya rin ng Genesis, ang aklat na ito ay hindi gawa ng “isang” awtor. Sikapin nating unawain kung anong nangyari sa pagitan ng paglaya mula sa Ehipto at sa huling pagsulat tungkol sa mga pangyayari gaya ng nababasa natin sa ating mga biblia sa ilalim ng pamagat na Exodo.

Mga nomad ang mga saksi ng pakikisangkot ng Diyos. Mananatili sila sa ganitong pamumuhay sa loob ng dalawang dantaon pa. Hindi sila marunong bumasa ni sumulat. Sa pamamagitan ng pagbigkas nila isinalin sa sali’t salinlahi ang alaala ng kanilang paglaya.

Pagkatapos ng mahabang pandarayuhan, muli silang sumasama sa ibang mga tribung hindi umalis sa Palestina, at isinasalaysay nila sa kanilang sariling paraan ang mga kahanga-hangang ginawa ng Diyos para sa kanila. May kanya-kanyang paraan ang bawat angkan sa pagbibigay-diin sa isa o iba pang alaala at sa pagdadagdag dito tulad ng ginagawa ng mga nagkukuwento; ganito ang tuntunin ng tradisyong sinasalita. Pagkatapos, maninirahan sila sa mga bayan at lungsod, at sisimulan ng mga manunulat na gawing permanente ang mga salaysay kung saan nakikita ng bawat isa ang pagmamagandang-loob ng Diyos.

Ang mga unang pagsulat na ito ang magiging “mga pinagmumulan” na pagkukunan ng mga huling manunulat pagkabalik nila mula sa pagkaalipin sa Babilonia.

Ngunit sa mahabang pagsulong na ito, ang natatampok sa lahat ay ang pagmamahal ng isang buong bayan sa alaala ng kanilang unang pakikipagtagpo sa “Diyos na nagliligtas”.

Translation: Cebuano

Kalingkawasan sa Ehipto ang Exodo. Alang sa Biblia katingalahan ni nga buhat sa Diyos: ang kalingkawasan sa yuta sa kaulipnan ngadto sa yuta sa saad. Ang Diyos naglingkawas sa iyang katawhan “sa dakong kusog ug sa kamot nga gamhanan” sa pagbukas niyag agianan sa dagat.

Ang Exodo kasingkasing o dugukan sa Daang Kasabotan. Makahuloganon ni, kay gipakita dinhi ang Diyos nga naglingkawas sa katawhan, sukwahi sa giingon sa way pagtoo nga “ang kahadlok momugnag mga diosdios.” Gani si Lenin sa basahon: Socialism and Religion (Sosyalismo ug Relihiyon) mipuno nga ang relihiyon “nagtudlog pailob, pagdawat sa kasakitan ug pag-antos sa kinabuhi. Ug nagpakatulog nila aron molaom lang sila sa langitnong ganti.”
Apan dili ni tinuod. Sa Exodo, wala moanhi ang Diyos aron pagtisok og kahadlok. Naminaw siya sa tuaw sa dinaugdaog ug giulipon aron paghatag og pagsalig, aron pagpukaw sa paglaom alang sa matuod ug linangkob nga kalingkawasan, ug aron pagpagula alang nila og manggihatagong mga pangulo. Ang Exodo sumbanan sa matuod nga tawhanong kagawasan.
Aron masabot ang kalingkawasan sa katawhan sa Diyos, kinahanglang mobalik-lantaw ta sa makasaysayanong kahimtang adtong panahona.

Mga Makasaysayanong Kasayoran

Human sa 500 ka tuig gikan ni Abraham, ang mga Ehiptohanon nabuntog ug gidominar sa pundok sa katawhan gikan sa Asia. Gidala nila ang daghang tribu gikan sa kamingawan (tan-awa ang sugilanon ni Jose). Sa nakaangkon nag balik sa gahom ang mga Ehiptohanon pinaagi sa kaugalingong hari, giulipon nila ang maong mga tribu, ug daghan ini mikagiw aron paglikay sa buhis ug sa pinugos nga trabaho. May gipalayas (Ex 12:31); ang uban miikyas sa kagabhion. (Ex 12:38).

Usa ini nga gigukod sa nagkarwaheng mga Ehiptohanon, gipanalipdan sa katingalahang pagpangilabot sa Diyos: Unya nakita sa mga Israelita ang mga patayng lawas sa baybayon (Ex 14:30). Ang milagro sa paglabang sa Pulang Dagat nahimo tungod sa nangulo sa nangikyas gikan sa Ehipto, si Moises, ang propeta sa Diyos. Gihubad niya kining Diyosnong buhat: Si Yahweh, ang bugtong Diyos, nagpili sa Israel nga maiyang katawhan, ug nagpagawas nila sa kaulipnan sa Ehipto aron pagbalaan nila taliwala sa ubang katawhan.
Ang Exodo, o ang Kalingkawasan sa Ehipto, sinugdan sa kasaysayan sa Katawhan sa Diyos. Si Moises ug ang iyang katawhan nagdugay sa mga tuboran sa Sinai. Didto gihatagan sila ni Moises sa Balaod ni Yahweh uban sa kasugoan: Si Yahweh Diyos nga nagdili sa Israel pagsimba sa mga diosdios; hinunoa, si Yahweh lang ang ilang alagaran.
– Si Yahweh, nga labaw sa bisag unsang mahunahunaan sa tawo, dili buot nga buhatan og bisan unsang imahen o larawan: “Ayaw pagbuhat og kinulit nga mga diosdios…”
– Si Yahweh naghatag nilag misyon pagpanag-iya sa yuta sa Canaan alang sa Israel.

Ang taas nga kasaysayan sa katawhan sa Diyos nagsugod sa Exodo. Kining unang kasinatian nakapaposibli sa ubang kasinatian nga mahatagan lag katumanan sa pag-abot na sa Manluluwas.

Ang Exodo

Ang Exodo gisulat sa tagsulat sa Genesis. Tan-awa ang pasiuna sa Genesis mahitungod sa mga Yahwista, Elohista ug mga Pari.

Angay ba natong toohan nga ang tanang hitabo sumala gyod sa gisaysay sa Exodo? Una sa tanan, tan-awon nato ang pipila ka punto. Ang karaang magsusulat (gitawag og Yahwista sa mga batid sa Biblia) nagsulat sa kasaysayan pinasikad sa nagkalainlaing dokumento nga bililhon sa kasaysayan, bisag may higayon nga ang panghitabo gihulagway pinaagig balak. Ang ubang magsusulat hinuon naggamit sa kagawasan paghan-ay sa istorya ug ang unang gitagad mao ang pagkutlog bag-ong mensahe gikan sa karaang hitabo nga gipili sa Diyos aron pagtudlo ug paglingkawas sa Israel.

Kon mao na, dili ba diay makasaysayanon ang mabasa sa Exodo? Duha ka butang ang sigurado. Una, dili angayng isipon nga insakto ang paghulagway sa situwasyon kondili, pagpahinumdom sa katawhang Hebreo sa gitipigang kasaysayan. Human molabay ang daghang siglo, gipaningkamotan nila pagdiskobre sa kahulogan sa ilang padulngan isip katilingban. Apan sa laing bahin, kining paghulagwaya nga mahimong gipahaom lang o gisayon nga sabton o kaha gihimong mito, salamin sa mga timawa ug dinaugdaog. Dinhi mahibaw-an nila ang mga problema ug mahukman ang ilang paningkamot sa pagpadulong sa tinuod nga kagawasan.

Sa tibuok dagan sa kasaysayan gisublisubli sa mga tagsulat sa Biblia paghisgot ang panghitabo sa Exodo, sa katuyoan nga mapakita kanunay sa paagi sa katawhan giunsa sa Diyos paggiya nila ngadto sa bag-ong kalingkawasan (Is 43:16-19). Sa samang paagi malantaw nato sa Exodo ang unang paghulagway sa pagpakigbisog karon sa Katawhan sa Diyos, ang Simbahan, batok sa panglutos, panaugdaog, pagkabuta; sa kabangis, kahakog, ug kahadlok.

Translation: Spanish

Éxodo es la salida de Egipto, que en la Biblia es la gran hazaña de Dios: la salida del país de la esclavitud en camino hacia la tierra prometida. Dios libera a su pueblo «con gran poder, mano fuerte y brazo extendido», abriéndole un camino en el mar.

El Éxodo es como el corazón del Antiguo Testamento y le da su significado específico al presentar a Dios liberando a los hombres. Este libro ha dado a la religión judía, y después también a la fe cristiana, esa primera orientación que las hizo diferentes de todas las demás. Dios no viene principalmente para exigir que se le respete o para trazar caminos espiritua¬les, sino para escoger, preparar y guiar a un pueblo a través del cual actuará en el corazón de la historia humana.

Los Evangelios primero y los cristianos después reconocerán en Jesús al nuevo Moisés de una nueva partida, y buscarán en este libro las figuras de todo lo que se vive en la Iglesia. ¿El paso del mar? Es el bautismo. ¿La roca de la que mana la fuente? Es Cristo. Y la alianza del Sinaí prepara la Nueva Alianza.
Pero no por eso debemos olvidar el punto de partida. El Éxodo és ante todo la libera¬ción de los esclavos y la elección del pueblo de Israel. Es una liberación auténtica que alcanza a toda la realidad humana, individual y social: Dios libera a los que quiere tomar para sí, y la libertad cristiana estará muy lejos de lo que la cultura occidental entiende con esta palabra.

El Éxodo y la historia

Los relatos del Éxodo abundan en hermosas historias que quedan muy lejos de lo que habríamos contemplado si hubiéramos estado allí presentes. Ante las escenas grandiosas que en él se pintan, nos gustaría saber qué puede decir realmente la historia al respecto.

Todo se enmarca alrededor del año 1240 antes de Cristo, unos cinco siglos después de Abrahán. En el siglo XV antes de Cristo los egipcios habían sido derrotados por invasores venidos de Canaán, pues habían permitido que gran cantidad de nómadas del desierto entraran y se establecieran en el país (ver la historia de José). Al restablecer los egipcios sus pro¬pios reyes, esos nómadas son tratados con muy poca consideración y muchos de ellos tie¬nen que huir para evitar impuestos o trabajos forzados. Unos son expulsados (como en Éx 12,31), otros se fugan aprovechando la noche (como en 12,38).

En este contexto se desarrollan los acontecimientos del Éxodo. Uno de estos grupos, perseguido por un destacamento, de carros egipcios, es protegido por una intervención extraordinaria de Dios: los israelitas vieron a los egipcios muertos a la orilla del mar (14,30). Un profeta, Moisés, guía de estos fugitivos, interpretó para ellos el acontecimiento: Yavé, único Dios, los había escogido para que fueran su pueblo. Moisés y los suyos permanecieron bastante tiempo en los oasis del Sinaí, y allí Moisés les dio la Ley de Yavé.
El libro del Éxodo

Esta historia está en el Éxodo, pero el Éxodo nana también muchas cosas más que no son historia en el sentido moderno de la palabra. Este libro no es la obra de un autor sino más bien el resultado de una larga evolución, y en él se juntan formas muy diversas de entender la historia, propias de aquellos tiempos.

Se encuentra por ejemplo esa clase de historia de la que se habla en el cap. 35 del Génesis y transmitida oralmente en los diversos clanes de nómadas. Así fueron reunidos en una misma familia Moisés, su suegro Jetró, Aarón «hermano de Moisés» y Miriam «la profetisa, hermana de Aarón», y que no eran más que la expresión de los lazos que unían a Moisés con jefes o profetas de otros clanes. Asimismo se ha identificado el Monte Sinaí con el Monte Horeb y el «Monte de Dios», que probablemente eran lugares sagrados diversos cuyas tradiciones se confundieron.

Muy diferente fue el propósito de los sacerdotes judíos, quienes dieron a este libro su forma definitiva en tiempos del exilio a Babilonia. Al desarrollar las tradiciones antiguas no pretendieron narrar la historia de lo que había sucedido, sino más bien hacer presente la visión que el pueblo de Israel debía mantener de su pasado. De este modo trataban de enseñar a sus contemporáneos cómo ellos mismos tenían que seguir siendo el pueblo de Dios y el fermento de la historia. A esos sacerdotes judíos se debe la presentación de los israelitas como un pueblo inmenso ya formado y organizado que sale armado de Egipto para dirigirse a conquistar la Tierra prometida, que tiene un Santuario incluso en el desierto, con sacerdotes y talleres en los que se fundirá el becerro de oro. Ese pueblo inmenso mar¬cha como un solo hombre, es alimentado con el maná durante cuarenta años, y recibe leyes que tan sólo serán observadas algunos siglos más tarde.

El Dios verdadero del Éxodo

Estamos pues confrontados con dos historias: la científica y la que ha formado la conciencia de Israel y del pueblo cristiano. La primera reconoce que allí Dios ha entrado en la Histona; su acción ha sido muy discreta y en esto descubrimos su pedagogía: Dios es muy paciente. La otra nos enseña quiénes somos y solamente la entenderán bien quienes han acogido a Cristo.

Con todo sería un error oponer la una a la otra, como si todo el relato del Éxodo fuera puro cuento. Bastará leer algunas páginas para entender que no habrían sido escritas y no habrían tenido peso alguno en la conciencia de un pueblo si no fueran verdaderos testimonios. Son el testimonio de quienes estuvieron con Moisés y que sin lugar a duda hicieron experiencias excepcionales. Son el testimonio de quienes las escribieron a lo largo de los siglos, ya fueran sacerdotes o profetas, y que también tuvieron una profunda experiencia del Dios Vivo, el libertador de Israel, y a consecuencia de ella nos transmitieron, el fuego del Sinaí.