Language-specific Insights

Introduction to Luke (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Luke, a Syrian doctor, was converted to Christianity when the first missionaries left the Jerusalem and Caesarea communities to take the Gospel beyond the borders of the Jewish country. Luke then left his homeland to accompany the Apostle Paul.

He arrived in Rome, the capital of the then known world, where he stayed for at least two years. There he met Peter and Mark who were preaching among the Christians in Rome.

When he wrote his Gospel, various texts containing deeds and miracles of Jesus were available to him, the same texts which Mark and Matthew had used. In his travels, he had also picked up other stories that came from Jesus’ first disciples. These stories were preserved in the oldest churches of Jerusalem and Caesarea.

On this we have the witness of his first paragraph (1:1-4): he was concerned with finding the testimonies of the first ministers of the Word, this is the apostles.

Then it would be wrong to think that Luke wrote long after the events, as some people say, and elaborates on things he doesn’t know. Though the last corrections to his gospel were done about the year 70, the bulk is much older. This is the case specially for the first two chapters of Luke’s Gospel telling us about Jesus’ infancy. They are the translations almost word to the word of a Hebrew or Aramaic writing from the first Christian generation based on information which his mother Mary must have supplied.

Luke’s cultural background was Greek and he was writing for Greek people. He omitted several Marcan details, dealing with Jewish laws and customs which would have been hard for his readers to understand.

Luke saw in the Gospel the power reconciling people with God and with one another. Therefore, he was concerned about giving us the parables of mercy and the words condemning money — a divisive factor between people. Likewise, Luke showed the very natural way Jesus treated women, who were completely marginalized by the world.

The Gospel of Luke has three sections (see Introduction to the New Testament):

– Jesus’ ministry in Galilee, 3:1–9:56;
– the journey to Jerusalem, 9:57–18:17;
– the arrival in Jerusalem and the passion, 18:18–23.

The last chapter on the apparitions of the risen Jesus will serve as an invitation to read the Book of Acts, which is a continuation of Luke’s Gospel.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

第三部福音由保禄的一个门徒所撰写，他是一位原籍叙利亚的医生（哥4：14）。公元40年左右，他拥有了基督信仰。当时正值受迫害的基督徒离开耶路撒冷和凯撒勒雅，在巴勒斯坦境外避难，传播福音。从50年起，他就跟随保禄开始了传教工作（宗6：10）。路加很有可能在希腊撰写了福音及宗徒大事录－－一部作品的两个部分，然后在64-65年间于罗马完稿。

路加说到他曾经去寻找圣言的最初见证人，即宗徒们（1：1－5）。实际上，他跟保禄不止一次去过耶路撒冷和凯撒勒雅－－在巴勒斯坦的教会的两个中心。在那里，初期教会团体保留的材料给前三部福音的撰写提供了素材。路加所采用的主要材料也被马尔谷采纳，我们可以在后者的福音中读到许多相同的章节。

路加保存记叙了两大部分内容：耶稣在加里利的活动；他在耶路撒冷的最后时日。在此基础上，教会最初的教义得以形成。路加在这两部份内容之间插上了另外一段材料，内有耶稣的言语，被设想成是他从加里利前往耶路撒冷的途中所宣讲的。路加还采用了巴勒斯坦初期教会的文件，是用希伯来文写成的。这些材料构成了路加福音首二章有关耶稣童年的记叙，并且从一开始就赋予整部福音与众不同的特色，那就是最具人情味。

路加深深的人性化意识，可以从他描写耶稣面对妇女的态度中发现：耶稣并不赞同置妇女于下等地位的大众偏见。之后，由于路加追随传教者保禄，生活始终不稳定、前途不可知，所以，他更著重强调福音精神和个人占有之间的不可相容性。

路加从保禄那里学到了很多，他懂得如何表达对耶稣的言语的理解，从而开启读者的心智：救赎的意义远远胜於只是对个人功劳的酬报，那全属天主的无限仁慈。在第15章中可见这些难忘的话语。

路加福音包含三部分：

耶稣在加里利传教3：1-9：56

前往耶路撒冷的行程9：57-18：17

到达耶路撒冷和受难18：18-23

最后一章有关复活的耶稣的显现，可作为《宗徒大事录》的引子。

Translation: Tagalog

Naging Kristiyano si Lucas na isang doktor na taga-Siria nang magpadala ang mga pamayanan ng Jerusalem at Cesarea ng mga unang misyonero para ihatid ang Ebanghelyo sa labas ng lupain ng mga Judio. Hindi nagtagal, nilisan niya ang bayang sinilangan para sumama kay apostol Pablo.

Nakarating siya sa Roma, ang kapitolyo ng mundo noon. Mga dalawang taon siya roon at nakilala niya sina Pedro at Marcos na nangangaral sa mga Kristiyano sa Roma.

Sa pagsulat ng kanyang ebanghelyo, mga taong 70 noon, pinagbatayan niya ang iba’t ibang tekstong naglalaman ng mga gawa at himala ni Jesus na ginamit din nina Marcos at Mateo. Nakatulong din sa kanya ang iba pang mga kuwentong galing sa mga unang alagad ni Jesus na iningatan ng mga kauna-unahang Iglesya ng Jerusalem at Cesarea. Nalaman niya sa kanyang mga paglalakbay ang mga ito.

Sa mga ito hinango ni Lucas ang unang dalawang kabanata ng kanyang Ebanghelyo na nagsasalaysay ng kamusmusan ni Jesus. Hindi malayong si Maria mismo na ina ni Jesus ang nagbigay ng mga impormasyon ng nasabing mga kuwento.

Laki sa kulturang Griyego si Lucas at nagsulat siya para sa mga Griyego. Kaya naman di niya inuulit ang ilang detalyeng binabanggit ni Marcos tungkol sa mga batas at mga kaugaliang Judio na hindi gaanong maiintindihan ng kanyang mga mambabasang Griyego.

Nakita ni Lucas sa ebanghelyo ang kapangyarihang muling nagbubuklod sa mga tao at sa Diyos, at sa mga tao sa isa’t isa. Kaya binigyang-diin niya na maihatid sa atin ang mga talinhaga ng awa at ang mga salitang laban sa pera na dahilan ng pagkakawatak-watak ng mga tao. Ipinakita rin ni Lucas ang makataong pakikitungo ni Jesus sa mga babae na lubhang binabale-wala noon.

Translation: Cebuano

Si Lucas mananambal nga Sirio. Nakristyano siya sa pagbiya sa Jerusalem ug Caesarea sa unang mga misyonaryo aron pagsangyaw sa Ebanghelyo latas sa mga utlanan sa nasod sa mga Judio. Sukad adto, mibiya siya sa ila ug miuban ni Pablo, ang Apostol.

Miabot siya sa Roma, ang naila kaniadto nga ulohang syudad sa kalibotan, ug mipuyo didto mga duha ka tuig. Gikahinagbo niya didto si Pedro ug Marcos nga ining panahona, nagwali sa mga kristyano sa Roma.

Sa pagsulat niya sa Ebanghelyo, duna nay mga sinulat bahin sa mga buhat ug mga milagro ni Jesus nga iyang magamit nga gigamit sab ni Marcos ug Mateo. Apan sa iyang mga panaw, nakapanghagdaw pod siyag ubang istorya gikan sa unang mga tinun-an ni Jesus. Kining mga istoryaha hinipos gikan sa karaan na kaayong mga simbahan sa Jerusalem ug Caesarea.

Ingon ini ang unang duha ka ulohan sa Ebanghelyo ni Lucas nga naghisgot sa pagkatawo ni Jesus, nga tingali naggikan sa mga taho ni Maria mismo, ang inahan ni Jesus.

Si Lucas nagtubo sa Griyegong kultura ug nagsulat alang sa mga Griyego. Wala niya ilakip ang pipila ka detalye sa Ebanghelyo ni Marcos, labi na ang naghisgot sa mga balaod ug kostumbre sa mga Judio nga lisod sabton sa iyang magbabasa.

Sa Ebanghelyo nakita ni Lucas ang gahom sa pagpasig-uli sa katawhan ngadto sa Diyos ug sa usag usa. Mao nga gihatagan niyag gibug-aton ang mga sambingay sa pasaylo ug kaluoy. Gipanghimaraot niya ang salapi nga hinungdan sa pagkabahinbahin sa katawhan. Sa samang pagkaagi, gipakita ni Lucas ang talagsaong pagtagad nga gihatag ni Jesus sa kababayen-an, sa mga kabos ug sa tanang sinalikway sa kalibotan.

Translation: Spanish

El tercer Evangelio es obra de un discípulo de Pablo, un médico (Col 4,14) probablemente de origen sirio, que acompañó a Pablo en sus misiones (He 16,10). Tal vez fue en Grecia donde redactó su Evangelio y el libro de los Hechos. Para él eran dos partes de una misma obra, y tal vez tanto la una como la otra fueron terminadas el año 63 o 64.

Lucas conservó los dos grandes bloques de la catequesis primitiva de la Iglesia, que también conservó el Evangelio de Marcos: la actividad de Jesús en Galilea y sus últimos días en Jerusalén; pero insertó entre medio el contenido de otro documento que contenía muchos discursos de Jesús. Los colocó durante la subida de Jesús de Galilea a Jerusalén, para mostrar que la vida cristiana se desarrolla bajo el signo de la cruz.

Otro documento le proporcionó el contenido de sus dos primeros capítulos, consagrados a la infancia de Jesús. Tal documento conservaba el testimonio de la comunidad primitiva, de la que formaba parte María. Esos dos capítulos otorgan de partida al Evangelio de Lucas su carácter propio; si hubiera que caracterizarlo en pocas palabras, se podrían citar estas líneas que se leen en las Cartas pastorales:

“Acaba de manifestarse la bondad de Dios, nuestro Salvador, y su amor a los hombres... Él quiere que todos los hombres se salven y lleguen al conocimiento de la verdad” (Ti 2,11 y 1Tim 2,3).

Lucas se propuso manifestar ante todo la incomprensible “humanidad” de Dios que Jesús vino a revelarnos, y con esta convicción nos dio un evangelio que es el más humano de los cuatro. Se notará, por ejemplo, el cuidado que puso para recordar la actitud de Jesús con respecto a las mujeres: no compartió el prejuicio universal que las discriminaba.

Lucas recibió mucho de su maestro Pablo; puso de relieve las palabras de Jesús que recuerdan que la salvación es siempre y ante todo, no la recompensa por nuestros méritos, sino un don personal de Dios. Por eso quiso salvar las parábolas del capítulo 15 que ilustran la tan asombrosa misericordia de Dios

Después del evangelio de la infancia (1–2) se notan tres secciones:

– El ministerio de Jesús en Galilea: 3,1–9,56
– El viaje a Jerusalén atravesando Samaria: 9,57–18,17
– Los acontecimientos de Jerusalén: 18,18–23.

El último capítulo sobre las apariciones de Jesús es como una invitación a leer el libro de los Hechos, que es la continuación del Evangelio de Lucas.

Introduction to Sirach (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

This book is known by its two names: Sirach and Ecclesiasticus. The first one recalls its author, Jesus, the son of Sirach and the second name refers to its welcome by Christians for centuries. It was considered as the epitome of practical wisdom, more elaborate and more “religious” than the Book of Proverbs.

Written in Hebrew, it was later translated into Greek by the grandson of the author (see the preface of the book). In Jesus’ time, the book existed in the two languages although it was especially used by Greek synagogues and a few years later, Jews did not accept it as “Scripture.” The Church used the book although it only knew the Greek version and it was only in the 19th century that part of the Hebrew text was found. It is slightly different from the Greek translation that sometimes added a few verses and the different numbering of the verses added to the confusion. The Hebrew versions are not necessarily older or more faithful to the original than the Greek text. In that regard, we have made our choices without prejudice or absolute rule.

This book consists of two main parts:

– Chapters 1–42 include seven series of maxims. Each one starts with the praise of wisdom. The poem on wisdom in chapter 24 is particularly interesting.
– Chapters 43–51 begin by praising God whose wisdom shines in the order of the universe and continue with a description of God’s wise activity through the great people of the Old Testament.

This book is one of the deuterocanonical books.

Foreword by the translator from Hebrew to Greek

The Law, the Prophets and the other Writings which came later have transmitted to us so many and such great lessons that it seems fitting to praise Israel for its reputation in knowledge and wisdom. But it would not be enough to keep these truths for our own instruction: those who love wisdom want to be helpful in what they say and write to those who are not so familiar with her teachings.

My grandfather, Jesus, who devoted himself constantly to the reading of the Law, the Prophets and the later Writings of our fathers and had acquired a thorough familiarity with them, began himself to write something about their teachings and wisdom, in order that those people desiring to gain knowledge might take advantage of his writings and make even greater progress in living according to the Law.

You are therefore invited to read this book with kind consideration and attention, and to show indulgence where, in spite of my painstaking efforts in interpretation, I may appear to have badly conveyed the meaning. Those things, which in this book are written in Hebrew, lose their force when they are translated into another language. In fact, not only this book but the Law itself, the Prophets and the other Writings differ considerably from the original text.

When I went to Egypt in the thirty-eighth year of King Euergetes and settled there, I found an example of this important teaching and I judged it very necessary to exercise great care and make serious efforts in translating this book.

I have therefore, during this time, devoted many sleepless nights and much study in order to finish this book and to publish it for the use of those who, though they live outside Palestine, wish to become lovers of wisdom and to conform their manner of living to the Law.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

公元前两世纪，息辣之子耶稣写了本书。本书是集“贤人”的传统和教诲之大成。

耶稣家境良好，也受过很好的教育，他是一个仆从众多的重要家族的大家长。他交往的人很多，所经营的工厂和生意也不错。最后这位贤人坦白地表明，他是从圣典中学到了成功的秘诀。他写作本书的目的，是想要和别人分享他从圣典中所学到的，以及从自己的经验中所得到的一切。

《玛加伯书》中提到过宗教危机，本书则成于那次宗教危机的前几年。当时的犹太人认为犹太教已显陈旧，比不上希腊文明更吸引他们。作者于是要向他们提出以色列信仰的新表现。没有任何一个国家的智慧超越于天主子民的智慧，因为按神圣者的旨意，智慧只居住在他子民中间。本书展示了天主的律法是如何引导子民，走向更人性化、更明智、更负责任的个人与社会生活的。

本书包括两大部份：

第一部分：1-42章包含了七大系列，每个系列以赞美智慧为开端。第24章的诗歌尤其生动。

第二部分：43-51章，它们都以赞美天主的智慧为开端。天主的智慧，在宇宙中的一切秩序中闪耀，在旧约时代的伟人中运作。

希腊译本序言

法律书、先知书以及以后的写作传给了我们诸多有益的教训，因此应该称赞以色列的知识和智慧的盛名。如果只为我们自己保留这些指示则不可取：热爱智慧者要在演讲和写作中教导那些尚未受到教诲之人。

我的祖父，耶稣，在热心钻研了法律书、先知书和祖辈的文献之后，得到了深厚的造诣，于是就他们的教导和智慧著书立说，为了能让那些渴望知识者从中受益，依据律法更完善地生活。

所以敬请读者以善意和谨慎的态度来读本书，还请各位宽容，因我虽极尽努力，仍不能完美翻译表述原意。以希伯来文写成的书翻译为其他语言后，往往会失去其原有的威力。实际上不只是本书，其他诸如法律书、先知书和文献在被翻译后，都不免有差异。

在厄威革特王执政的第三十八年，我来到埃及居住。我发现了这本重要的著作，我认为翻译此书是一件必行之事，且应倾全力而为之。

于是为完成此书的翻译工作，我日以继夜、不辞辛劳地钻研。等本书出版之时，热爱智慧、身居巴勒斯坦境外的人们，也能依据律法改善自己的生活道路。

Translation: Tagalog

Dalawang dantaon bago kay Kristo, isinulat ni Jesus na anak ni Sirac ang aklat na ito na isang paglalagom ng mga tradisyon at mga aral ng mga “pantas”.

Maykaya siya sa buhay at may mataas na pinag-aralan. Malamang na ama siya ng isang kilalang sambahayan na may mga utusan. Nakiharap siya sa maraming tao at iniukol ang sarili sa trabaho at negosyong naging maunlad. Sa dakong huli, ipinagtatapat ng pantas na ito na ang mga sagradong aklat ang nagturo sa kanya ng sekreto ng tagumpay. Sa pagsulat niya ng aklat na ito, gusto niyang ibahagi sa iba ang nabasa niya sa mga sagradong aklat at napatunayan sa sarili niyang karanasan.

Nagsulat siya mga ilang taon bago dumating ang krisis sa relihiyon na isinasalaysay sa mga aklat ng mga Macabeo. Marami sa kanyang mga kapanahon ang nagpaakit sa kulturang Griyego. At parang wala na sa panahon ang relihiyon ng mga Judio para sa kanila. Sinikap niyang ilahad sa bagong paraan ang pananampalataya ng Israel. Wala nang iba pang bansang may karunungang higit sa karunungan ng bayan ng Diyos sapagkat sa talaga ng Panginoon, doon dumating ang Karunungan para manahan. Ipinakikita ng aklat na ito kung paanong naghahatid ang Batas ng Diyos sa mas makatao, mas matalino at mas responsab-leng buhay personal at panlipunan.

May dalawang malaking bahagi ang aklat na ito:

– Binubuo ng pitong serye ng mga kasabihan ang mga kabanata 1-42. Nag-uumpisa ang bawat isa sa parangal sa karunungan. Talagang kapansin-pansin ang tula tungkol sa karunungan sa kabanata 4.
– Nag-uumpisa naman ang mga kabanata 43-51 sa papuri sa Diyos na ang karununga’y nagniningning sa kaayusan ng sanlibutan. Nagpapatuloy ang mga ito sa paglalarawan ng matalinong pagkilos ng Diyos sa mga dakilang tao ng Matandang Tipan.

Translation: Cebuano

Mga duha ka siglo sa wala pa si Cristo, may ginganlag Jesus, anak ni Sirac, nga misulat ining basahon nga sumada sa mga tradisyon, ug mga pagtulun-an sa mga “Manggialamon.”

Edukado siya ug maayog kahimtang. Malagmit pangulo sa pamilya nga dunay mga sulugoon. Nakahimamat siyag daghang tawo. Duna siyay maayong trabaho ug negosyo nga mauswagon. Iyang giangkon sa kataposang bahin nga siya nakakat-on sa sikreto sa kalamposan gikan sa balaang mga basahon. Sa iyang pagsulat ining basahona, buot niyang ipaambit ang iyang nakat-onan gikan sa balaang mga basahon pinasikad sa kaugalingong kasinatian.

Gisulat ni pipila ka tuig sa wala pa kadtong grabing panglutos nga gisaysay sa mga Macabeo. Daghang tawo sa iyang panahon mibati nga ang Judiong tinoohan nabiyaan na sa panahon, mao nga dali ra silang nadani sa Griyegong kultura. Gisulayan ining maong tagsulat ang paghan-ay og bag-ong pamaagi sa pagpatin-aw sa pagtoo sa Israel. Walay laing nasod nga makahatag og kaalam nga labaw kay sa kaalam sa katawhan sa Diyos, kay gimbut-an sa Diyos nga ang kaalam mopuyo sa taliwala nila. Gipakita ining basahona unsang paagiha nga ang Balaod sa Diyos midala sa katawhan aron mahimo ning mas tawhanon, mas lantip ug mas responsabli; sa tinagsa ug sa kinabuhing katilingbanon.

Gilangkoban kining basahona sa duha ka dagkong bahin:

– Ang mga ulohan 1 ngadto sa 42, naglakip sa pito ka sunodsunod nga panultihon. Ang matag usa gisugdan og pagdayeg sa kaalam. Ang balak bahin sa kaalam sa ulohan 24 makapaikag kaayo.

– Ang mga ulohan 43 ngadto sa 51 nagsugod sa pagdayeg sa Diyos, kinsang kaalam misanag sa tibuok uniberso, ug gipadayon uban sa paghulagway sa maalamong kalihokan sa Diyos pinaagi sa mga iladong tawo sa Daang Testamento.

Translation: Spanish

Dos siglos antes de Cristo, Jesús, hijo de Sirac, escribió este libro que es una síntesis de las tradiciones y de las enseñanzas de los «sabios».

Era un hombre acomodado y de buena educación. Parece haber estado al frente de una casa importante y con servidumbre. Trató con mucha gente, se dedicó a trabajos y negocios que le resultaron bien y, al final, este sabio confiesa que los libros sagrados le enseñaron los secretos del éxito. Al escribir el presente libro, quiso compartir con otros lo que había leído en aquéllos y comprobado con su propia experiencia.

Escribe algunos años antes de la crisis religiosa de que se habla en los libros de los Macabeos. Muchos de sus contemporáneos se dejaban atraer por la cultura griega y su religión judía les parecía anticuada. El autor quiere mostrarles lo que significa la fe para el que vive en el mundo y se enfrenta con los mil problemas de la vida práctica. En ninguna otra nación hay una sabiduría superior a la del pueblo de Dios, porque ahí es donde la Sabiduría ha venido a habitar por orden divina. El presente libro muestra cómo la Ley de Dios lleva a una vida personal y social más humana, más inteligente y más responsable.

El libro del Sirácida o del Eclesiástico

Este libro es conocido con dos nombres. El primero recuerda a su autor, Jesús, hijo de Sirac; el segundo, la acogida que le ha dispensado el pueblo cristiano a lo largo de los siglos: se le consideraba como un compendio de sabiduría práctica, más elaborada y más «religiosa» que el libro de los Proverbios. El Eclesiástico significaba “el Libro de la Iglesia”.

Este libro fue escrito en hebreo y traducido después al griego por el nieto del autor (véase el prólogo del libro). En el tiempo de Jesús existía en ambas lenguas, pero lo usaban sobre todo las sinagogas griegas, por lo que algunos años más tarde no fue reconocido como «Escritura» por los judíos. La Iglesia lo utilizaba, pero sólo en griego; únicamente al final del siglo XIX se encontró una gran parte del hebreo, el cual difiere muy poco de su traducción griega. Ésta ha añadido algunas veces versículos, y su diferente numeración ha provocado confusión. Los ejemplares del texto hebreo no son necesariamente más antiguos ni más fieles al original que el texto griego. En este aspecto hemos actuado sin prejuicios ni reglas absolutas.

Hay dos grandes partes en este libro que pertenece a los «Deuterocanónicos»:

– los capítulos 1-42 comprenden siete series de sentencias. Cada una empieza por un elogio de la sabiduría. Es especialmente notable el poema sobre la sabiduría del capítulo 24.
– los capítulos 43-51 empiezan por alabar a Dios, cuya sabiduría resplandece en el orden del universo, y siguen con la descripción de la sabia actuación de Dios a través de los grandes personajes del Antiguo Testamento.

Prólogo del traductor griego

La Ley, los Profetas y los demás Escritos que los han seguido nos han dado tantas excelentes enseñanzas que, al parecer, se debe felicitar a Israel por su doctrina y su sabiduría. Pero no bastaría con guardar esas verdades para nuestra instrucción personal, pues los que aman la sabiduría tratan de ayudar, por medio de sus palabras y de sus escritos, a los que están menos familiarizados con ella, es decir, con sus enseñanzas. Así fue como mi abuelo Jesús se aplicó durante toda su vida al estudio de la Ley, de los Profetas y de los demás Libros de nuestros antepasados. Después de haber adquirido un gran dominio de ellos, se decidió también a escribir algo sobre estos temas de doctrina y de sabiduría, para que los amantes del saber pudiesen a su vez dedicarse a éste y llevar una vida mucho más conforme a la Ley. Están pues invitados a leerlos con benevolencia y atención; sean indulgentes con aquellos lugares donde, a pesar de todos nuestros esfuerzos para traducir bien, pareciera que no logramos acertar en tal o cual expresión. En realidad, las cosas que se dicen en hebreo pierden a menudo su fuerza cuando se las traduce a otro idioma. Por lo demás, esto no sólo es problema de este libro, pues aun las traducciones de la Ley, de los Profetas y de los otros Escritos difieren a veces considerablemente del texto primitivo. El año treinta y ocho del rey Evergetes, habiéndome trasladado a vivir a Egipto, descubrí un ejemplar de esta instrucción de tan elevada sabiduría. Inmediatamente me sentí obligado a traducir el presente libro lo más cuidadosamente posible, aun al precio de grandes esfuerzos. Desde entonces, y por mucho tiempo, consagré a este trabajo muchos estudios y noches sin dormir; quería traducir todo este libro y publicarlo para uso de los que, viviendo fuera de Palestina, aspiran a ser amantes de la sabiduría y a vivir más conforme a la Ley.

Introduction to 1 Timothy (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Cultural changes taking place in all areas of existence also affect the Church. In the beliefs and practices we have been taught, not all comes from Christ, and consequently, many things may change. There is nevertheless a risk of distorting authentic faith. Where then is the rule of faith, to which all our opinions must submit?

This problem already arose in the Church when in 64-67 A.D. Peter and Paul died as martyrs in Rome. The Church, especially in the West, no longer had these witnesses of Christ capable of proclaiming both his deeds and his words. It was as difficult for the Greeks to accept the Christian message as it was for the Jews, and even those of good will among the listeners understood the message—as we do today—through their own ways of thinking, distorting it in proportion to the prejudices of their time.

Then came an opportunity for people eager to discuss, to recount in a better way than did the apostles, even to say what they had not said, and some even took the liberty of teaching their own doctrine. How quickly the imitation of Christ could be replaced by theories and discourses on religion!

So it was that the successors of the apostles had to defend the doctrine they had received from them. At the same time they had to take care in the choice and in the formation of the ministers of the Church for these would have to keep the genuine message. Such are the concerns that we find in these letters to Timothy and Titus.

These letters of similar origin are entitled Paul’s letters. Both the form and content of these letters show that they are not from him. They must have been written in the pressure of circumstances we have just mentioned about 90-100 A.D. It was thought well to place this teaching of the Church under the authority of Paul and doubtless some more personal paragraphs written by him have been inserted: in several passages, we certainly find Paul’s counsels to Timothy and Titus or to other of his assistants.

These three letters of Timothy and Titus are called “pastoral letters” because they address Church shepherds. They truly deserve this name for still another reason that is not always perceived. They are addressed to Paul’s delegates who, although they did not enjoy the title of apostles, were like the itinerant ministers and had authority over the local churches. They are reminded of their missionary ideal for they had devoted their life to Christ and to preaching the Word. Yet at the same time they are ordered to watch over the Church local ministers. Whether they are bishops, elders or deacons, they were elected by the community and spent part of their time in leading and in teaching their brothers and sisters; they also celebrated the sacred sacraments of the Church, baptism, Eucharist and the anointing of the sick.

So we find here two kinds of ministries which complement one another to fulfill the pastoral duties. The first, of which Timothy and Titus are examples extends the mission of the apostles, follows the patterns of their consecrated life and enjoys apostolic authority. The second, trained themselves within the community which elected them. Today we would speak of lay ministers, for they go on belonging to their family and community, although they have been ordained by a laying on of hands and have been accepted or acknowledged by the apostolic authority. We shall strive to understand this complementarity because the subsequent evolution of Latin Church unified these very different ministries in the span of some centuries framing them into one hierarchical clergy. See on this point Num 4:1 and Heb 9:1. New Testament witnesses the different organizations of the early Church in the many cultural areas of Roman Empire. For a part it wanted to be and to remain the Church founded on the apostles, on the other hand, it took example of the Jewish communities with their elders. Afterwards the ministries would evolve or become fixed according to the needs and the social context.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

在每个生存空间发生的文化变革同样影响到教会，教导给我们的信条和惯例，并非全部来自基督，许多事情必须更改，但是有歪曲真正信仰的可能。那么，信仰的准则在哪里？我们的个人意见应服从什么？

早在公元64-67年，伯多禄和保禄殉难于罗马时，这些问题就已经出现在教会中。教会，尤其是西方教会，已经缺乏对基督的见证者，不再能重叙其作为和其言语。基督教的讯息无论对希腊人还是犹太人都显得难以接受，接受的人都以自己的想法来诠释，就像当今我们一些基督徒一样。部分信徒开始展开讨论，他们的口才比宗徒们的更好，甚至讲出宗徒们没有说过的。人们于是自由演讲和教授教义了。以对宗教的讨论来替代对基督的效法，人们在此事上做得总是快速！

宗徒的后继者们维护从宗徒传下来的教义，同时警醒于对教会内传播的信息的选择。我们可以在致弟茂德和弟铎书中发现这一忧虑。这三封信的出处是一样的，被视为保禄的手笔。虽然，信件的形式、内容都显示出信是在保禄殉难后才写的，大约在公元90-100年，受当时的具体情况所迫（上段提到的），所以人们以保禄的名义来呈现这些信，作为教会的教导，无疑的，其中有些片段是出自保禄的亲笔。我们将读到保禄给助手弟茂德和弟铎的许多建议。

这三封信被冠以“牧灵”的名称，因为它们是写给“灵魂的牧者”的。这些“牧者”是没有拥有“宗徒”头衔的巡回使者，他们是保禄的代表，在地方教会中具有权威。人们在要求他们做理想中的传教士（为基督和圣言贡献生命）的同时，还要求他们掌管好各地方教会。

于是，教会的结构由两种神职支撑起来。第一种：由弟茂德和弟铎为代表，继续宗徒们的使命：跟随他们的奉献生活。第二种：领导团体生活的神职，由团体成员选举产生，如：主教团、司牧长、执事等等，他们统领教友，主持圣祭。当时他们拥有的是平信徒神职，因为这些神职人员仍属于家庭和团体。

因此，我们要了解这一特殊的背景，知道如今的教会是经过许多世纪发展过来的，教士制和当时的必然存在区别。请参见户4:1希9:1。

Translation: Tagalog

Ang mga pagbabagong kultural na nagaganap sa lahat ng anyo ng buhay ay may kina-laman din sa simbahan. Hindi nagmula kay Kristo ang lahat ng mga kapaniwalaan at ka-ugaliang itinuturo sa atin, kaya maaaring baguhin ang maraming bagay. Gayunman, may panganib na itakwil natin kasama ng mga ito ang tunay na pananampalataya. Ano ang nakatakdang pananampalatayang dapat nating sundin?

Lumitaw na ang problemang ito sa naunang simbahan, nang mga taong 64-67, nang mamatay sina Pedro at Pablo sa Roma bilang mga martir para kay Kristo. Sapagkat wala na sa piling ng simbahan ang mga nagpapatotoo kay Kristo, ipinalagay ng ilan na higit nilang malayang ipangaral ang kanilang sariling doktrina. Wala nang mas madali pa kaysa palitan ang pagsunod kay Kristo ng mga talakayan at talumpatiang relihiyoso!

Sa gayon, kinailangang ipagtanggol ng mga humalili sa mga apostol ang doktrinang tinanggap nila mula sa mga ito, kasabay sa pagpili at pagbuo sa mga ministrong karapat-dapat. Ang mga bagay na ito ang tampok sa kabalisahang mapapansin sa mga kasalukuyang sulat kina Timoteo at Tito.

Ilang talata sa mga sulat na ito ang naglalaman ng mga payo ni Pablo sa kanyang mga katulong, sina Timoteo at Tito. Gayunman, matitiyak din na naragdagan iyon ng iba pang talata nang sumunod na mga panahon, maaaring noong 90 o 100 pagkasilang kay Kristo, at nasaklaw ng kapangyarihan ni Pablo ang pagtuturong ito ng unang Iglesya.

Ang tatlong sulat na ito kina Timoteo at Tito ay tinatawag na “pastoral” sapagkat patungkol sa mga “pastol ng kaluluwa”. Tungkol kay Timoteo, sangguniin ang Gawa 16:1 – kung paano siya nakatagpo ni Pablo. Sangguniin din ang 1 Corinto 16:10 at Filipos 2:19.

Translation: Cebuano

Mga Sulat nga Pastoral alang ni Timoteo ug Tito

Ang kausaban sa kultura sa katilingban makaapektar kaayo sa Simbahan. Daghang tulumanon ug tinoohan nga gitudlo wala maggikan ni Cristo busa, mahimong usbon. Hinuon, peligro ang paghimo ini, ang lunsayng pagtoo masagolan sa mga mining pagtulon-an. Unsay sumbanan sa pagtoo nga angay tang sundon?

Kining problemaha migula na sa unang simbahan dihang, sa mga tuig 64 ngadto sa 67, si Pedro ug Pablo gipatay sa Roma isip mga martir ni Cristo. Kay wala na may buhing saksi ni Cristo uban nila, may nagpatuyang sa pagtudlo sa kaugalingong doktrina. Ang pagsunod ni Cristo sayon rang gipulihan sa mga lantogi ug pakigpulong bahin sa tinoohan!

Mao nga ang mga sumusunod sa apostoles nanalipod sa mga pagtulon-an nga nadawat ug sa samang higayon, nanudlo ug nag-umol og mga alagad sumala sa gasa nga ilang nahuptan. Mao ni ang napakita sa mga sulat alang ni Timoteo ug Tito.

May pipila ka bahin ining mga sulata nga nagtambag sa mga kaabag ni Pablo, si Timoteo ug Tito. Apan may mga bahin sab nga gidugang sa ulahi nang panahon sa mga tuig 90 o 100 human ni Cristo, kanus-a ang pagtulon-an sa simbahan gibutang gihapon ubos sa ngalan ug awtoridad ni Pablo.

Kining tulo ka sulat alang ni Timoteo ug Tito gitawag og “Pastoral”, kay gipahinungod man sa mga magbalantay sa pagtoo. Bahin ni Timoteo, basaha ang Mga Buhat 16:1 naunsa siya paghimamat ni Pablo. Basaha sab ang 1 Cor 16:10 ug Fil 2:19.

Translation: Spanish

La elección de los ministros de las comunidades, así como sus deberes, ocupan un lugar importante en los capítulos 3 a 5.

La organización de la Iglesia se apoyaba entonces en dos tipos de ministerios. El primero, del cual Timoteo y Tito son los ejemplos, prolongaba la misión de los apóstoles y gozaba de la autoridad apostólica. Los otros estaban ligados a la comunidad que los había presentado para ejercer su cargo (véase He 6,1-6 y 1Tim 5,22). Ya sea que se llamaran epíscopos (supervisores), presbíteros (ancianos) o diáconos (encargados del servicio), esos ministros, que presidían las asambleas y la Eucaristía, seguían perteneciendo a su familia y a su comunidad.

Tenemos que hacer un esfuerzo para comprender esa complementariedad, habida cuenta de la evolución de la Iglesia latina que unificó en pocos siglos esos ministerios tan diferentes en el marco de un clero jerarquizado. Vemos aquí la primera forma de la organización de la Iglesia, la que tuvo derecho al sello de la inspiración divina. Véanse las notas de Heb 9,1.

La elección de los responsables de las Iglesias no es el único objetivo de esta carta. A lo largo de esas páginas se leerán orientaciones para la vida de las comunidades cristianas que deben aprender a perseverar; se insiste también en la fidelidad a la tradición de los apóstoles.

En el capítulo 2 se leen instrucciones para la asamblea cristiana, de las cuales algunas están muy ligadas a la sociedad de aquel tiempo. Habría por tanto que repensarlas si se quiere que sean Palabra de Dios para el día de hoy.

Introduction to Numbers (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Exodus presents the Israelites leaving Egypt for the desert. The next book, Leviticus, presented itself as a body of laws given by Moses in the desert. The book of Numbers, in turn, shows the Israelites wandering through the deserts of Sinai. In this journey the people gather experiences that will guide them in the future.

This book is called “Numbers” because it begins and ends with a census of the Israelites.

Many readers will find this book frustrating because it seems to ignore what is historically plausible. Likewise, many pages devoted to the laws and customs of Israel will appear as dry and dated as the chapters of Leviticus that precede this book.

Therefore, it helps to understand, from the beginning, that this book superimposes two histories. On one hand, we are dealing with ancient traditions found especially in chapters 11-14 and 20-25. At times, certain events of Exodus are related again in a different form. The book assumes that on Sinai, immediately after the great revelation to Moses and the story of the golden calf, God gave all the laws that are mentioned in Leviticus. Following that, the book situates all the events that it relates: all that we are going to read was supposed to have taken place in the course of the following year, during the crossing of the desert of Paran or upon arriving at the oasis of Kadesh.

The chapters we have just mentioned do contain ancient traditions. However, like Leviticus, most of the book was written in the priestly circles of Jerusalem, after the Israelites returned from the Exile, namely, around seven hundred years after Moses. The purpose of these priests was to justify the religious and social structure that they intended to establish in Israel in order to make of Israel the people consecrated to the worship of the one God.

All the initiatives attributed to Moses are meant for the Jews, back from the Exile. Thus, the authors depicted the setting in which they lived on the basis of the people before them: the hundred or so families of the Exodus became a people of six hundred thousand men, plus their wives, children and their cattle. The small wooden ark, that was carried on a donkey, became the center of a portable sanctuary, almost as impressive as the Jerusalem Temple and the priests with their rubrics always occupy center stage. When the account was written, Israel was just a quiet province within the Persian Empire: all the more reason to flatter their imagination and to build up Moses’ companions into a formidable, aggressive and conquering army at the service of the one God.

As with Leviticus, we have to say the following: those who accept this way of rewriting history will find the Word of the Holy God at every instant; the call to holiness is not just a personal matter but it conditions the entire life of the people of God. For God, Christians are holy people who have broken away from the ideal that liberal societies have about free humans who only seek the fulfillment of their desires or whims in this world. Before the God who called them to follow the path of Christ, human beings are totally at the service of a mission, so are couples who become families and the Christian community totally turned toward evangelization.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

本卷称为《户籍纪》，在本书的开首便交待了希伯来人口普查的情况。正像《肋未纪》引言中叙述的：本卷书中谈到的人口普查，希伯来人经历的事件和雅威对梅瑟的指示等，都是一种著述法律的方式。后来的以色列司祭整理编辑了这本书。

这并非说这本书没有任何历史依据：沙漠中的艰辛时光及后来由此而来的以色列传统便是这本书的历史温床。特别是在书中11-14和21-25章，不同的表达方式重复叙述了同一个故事：《出谷纪》。

《户籍纪》记载了天主的子民离开埃及后，穿越沙漠的长途跋涉行程。在那漫漫无期的旅程中，民众积累了大量特殊而宝贵的经验，这一切都为他们后来意义深重的历史做了准备和铺垫。

Translation: Tagalog

Tinatawag na "Mga Bilang" ang librong ito dahil nagsisimula ito sa mga bilang ng isang senso ng bayang Hebreo. Para rin dito ang sinasabi sa introduksyon sa Levitico: ang mga senso, mga pangyayari at mga deklarasyon ni Yawe kay Moises ay isang paraan lamang ng paglalahad sa mga batas na tinipon o inedit ng mga pari ng Israel pagkatapos ng panahon ni Moises.

Pero hindi gawa-gawa lamang ang lahat ng nasa kasaysayang ito: batay ito sa matatandang tradisyong may kinalaman sa panahon ng pananatili sa disyerto. Makikita ang mga ito partikular sa mga Kabanata 11-14 at 20-25 na umuulit nang ilang beses sa mga pangyayari sa Exodo sa ibang kaanyuan. Pagkatapos ng paglabas sa Ehipto, inilalahad ang aklat ng Mga Bilang bilang isang martsa ng bayan ng Diyos patawid sa disyerto. Sa pagmamartsang ito, nag-iipon ang bayan ng mga karanasang kikintal sa buong hinaharap nito.

Translation: Cebuano

Gitawag nig “Mga Numero,” kay nagsugod man sa paglista (mga numero) sa usa ka senso sa katawhang Hebreo. Susama sa nahisgotan na sa Pasiuna sa Levitico: Ang senso, ang panghitabo ug Pamahayag sa Diyos kang Moises pamaagi pagpadayag sa mga balaod nga gihiusa ug gihashasan sa mga pari sa Israel.

Ang mga ulohan 11-14 ug 20-25 hinuon angayng lainon og tan-aw. Makita dinhi ang nagkalainlaing tradisyon ug ang karaan kaayong mga saysay nga nahinumdoman sa didto pa sila sa kamingawan; mohingpit ni sa mabasa sa Exodo.

Translation: Spanish

Este libro se llama los “Números” porque comienza y acaba con un censo de los israelitas. Desconcertará a muchos lectores porque al parecer hace caso omiso de la veracidad histórica. Es conveniente pues tener claro desde un comienzo que este libro sobrepone dos historias.

Los Números se ubican a continuación del Éxodo y el Levítico. Suponen que en el Sinaí, inmediatamenåte después de la gran revelación a Moisés y de la historia del ternero de oro, Dios entregó todas las leyes a que se refiere el Levítico. Los hechos que nos cuentan habrían sucedido en el transcurso del año siguiente, durante la travesía del desierto de Parán o cuando llegaron al oasis de Cadés. Así es como los Números retoman antiguas tradiciones que se encontrarán muy especialmente en los capítulos 11-14 y 20-25 y que a veces repiten bajo una forma diferente algunos acontecimientos del Éxodo.

Pero, si bien es cierto que los capítulos que acabamos de indicar conservan elementos muy antiguos, lo esencial del libro fue redactado en los medios sacerdotales de Jerusalén en la misma época que el libro del Levítico, es decir, al regreso del exilio, unos setecientos años después de Moisés. El objetivo principal de esos sacerdotes era darle una legitimidad a toda la estructura religiosa y social de Israel como pueblo consagrado al culto del Dios único.

Todas las iniciativas que se atribuyen a Moisés van dirigidas en realidad a la comunidad judía de los tiempos posteriores al exilio, y los autores van a pintar el cuadro en que aquél se mueve a escala del pueblo que tienen bajo sus ojos: unos cientos de familias del Exodo se han transformado en un pueblo de seiscientos mil hombres adultos, sin contar sus mujeres, hijos y ganado. La pequeña arca de madera que se transportaba a lomo de burro es en ese momento el centro de un santuario portátil casi tan impresionante como el templo de Jerusalén, y los sacerdotes con sus ceremonias ocupan continuamente el centro de la escena. El relato fue escrito en una época en que Israel no era más que una modesta provincia del imperio persa: razón demás para estimular su imaginación y transformar a los compañeros de Moisés en un ejército formidable, agresivo y conquistador al servicio del Dios único.

Introduction to Jonah (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

Few people today misunderstand the nature of this story. The two questions often raised about it in the past are no longer heard: Did Jonah really exist? Did he really stay in the belly of a fish for three days?

The book of Jonah is a story, but the author deserves to be considered a prophet because he very clearly underscored some truths which his contemporaries had forgotten.

This delightful narrative criticizes, not the idolatrous or godless people, but the pious Jews themselves who, locked in their nationalism, easily forget that God is the God of all peoples.

God, the savior of all people

Jonah does not like pagans and if God saves them, Jonah does not feel like paying the price for it. This kind of pettiness, characteristic of an average believer, merely covers up another, much greater scandal for which God is responsible. How are we to understand that God saves everyone if, at the same time, he repeats throughout the bible that Israel alone was chosen, that it alone has the word of life, it alone has a Savior, that all that God demands (circumcision, or later, baptism, or the Eucharist, or sexual prohibitions) is absolutely necessary in order to be saved?

This scandal has always been at the heart of Christianity just as it was with the Jews. Does God speak two languages? Or should we believe that Christian salvation is only one among all those that are offered to peoples from different cultures and religions? This question was so formidable that Christians often tried to dismiss it without even naming it. Thus, following Saint Augustine, the Western Church locked itself in the doctrine of original sin as if in a fortress. We used to assert without batting an eye that after Mr. Adam’s sin, all people were condemned to hell, except for those who were baptized, or at least desired baptism. We have said and preached that until the middle of the twentieth century. This is the reason why still-born babies were not buried on Christian ground. It is also the reason why many missionaries would have given their lives just to baptize a single pagan child.

Saint Augustine kindly contended that hell would be considerably softened for unbaptized children. At the same time, he felt bound to show that all the “virtues of pagans,” all the good we see in them, was totally worthless before God: these virtues were a way of seeking their own perfection without God and therefore, were the product of pride. This denunciation by Augustine of many people (Christians or not) who act and live beyond reproach in the eyes of others or in their own, was certainly insightful; but he would not have gone to such extremes if it had not been necessary to exorcise the famous question: does not God save non-Christians just as he saves us? This would definitely have dampened the enthusiasm of Christians.

To those asking about the will of God that all people be saved the answer was: “God wants to save all human beings provided they believe and become Roman Catholic.” This wall officially began to crack only in the first half of the twentieth century. Throughout the three previous centuries, this concealed violence of the Christian doctrine (a condemnation without appeal of all religions and most of humanity that did not embrace Christianity) scandalized countless open-minded people, opening a path to Western atheism, yet the Church (we should say: the churches) did not budge. Therefore, we should not be surprised if as soon as God’s will to save everyone was acknowledged most Christians began to question their faith. They were not denying it and even conceded that it may have been the best, but thought that all religions were equally valid. Some went farther and thought that everything was optional in this matter and we all save ourselves as best as we can.

So, now we must rethink our Christian identity: what are we in the midst of humanity? What are we saying when we profess that we are only saved by Christ? What does this salvation brought by Christ have to do with the rest of humanity?

No wonder that today countless Christians are perplexed about the subject. They should not be condemned instantly if they feel such a need to be in solidarity with the rest of humanity that they sell off the treasures God entrusted to them: they did not see that the call they received to be the people of Christ entrusts them a unique mission which is necessary for the salvation of the world. It is impossible to overcome such a drastic change in a few years, or even in a hundred years, and perhaps for a long time to come we will be incapable of understanding how God loves and saves everyone and at the same time how the call to the faith that we have received is an exceptional grace.

At least let us recall what the whole Bible tells us, namely, that God is “predilection and fidelity.” It is by the path of fidelity, rather than by the path of reasoning or feelings, that we will enter into this God who is truth.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

约纳书是篇故事，但是作者值得被称为先知，因为他非常清楚地指出一些他同时代人正渐渐遗忘的真理。这个美丽的故事所批评的并非崇拜偶像或无信仰的民族，而是虔诚的犹太人，因为他们封闭在自己的民族主义中，很容易就忘记天主是万民的天主。

天主拯救所有人

约纳不喜欢外邦人，即使天主要拯救他们，他也不觉得自己该为此付出什么代价。我们不禁要问：难道天主对这种“小心眼”思想的形成完全不负责任吗？圣经告诉我们：以色列是唯一的选民；只有耶稣是生命的食粮；不经洗礼，我们不能得救；但是我们又一直听到：天主拯救所有人。这岂不是矛盾吗？难道天主在讲两种完全不同的语言？或者这么认为：天主提供给不同文化的不同民族以不同的救赎方式，而基督宗教只是其中之一？

在首先提出这一系列问题的先人中，有一位哲学家和殉道者——圣朱斯坦，他说道：在圣言耶稣亲自降临人间、成为世上的一粒“种子”之前，他已经启发了各宗教的智者。然而，圣奥古斯丁撷取（谷16:16）“不信者将被判罪”，认为有必要表明：所有非基督徒的善行皆是骄傲的表现。他偏激的理论鼓励了多少虔诚的受洗者！教会也即刻接受了……使得我们便毫不犹豫地相信：由于始祖亚当的罪，所有人都该下地狱，除非那些领受了洗礼的，或者至少怀此意愿的人。

直至二十世纪初，这堵“墙”倒塌了。前三百年中，“不信者被判罪”的结论无视其他宗教，无视“基督徒领地”之外的大多数人类，从而激发了无数的新思潮，为西方无神论开辟了途径。但教会并没有丝毫改变。所以我们不要惊奇于天主的救援计划：祂要救赎所有的人，不光是那些罗马天主教徒。许多基督徒开始怀疑他们的信仰了。我们不否认：基督教是认识天主的最好方法，但同时，其他的宗教都有其价值所在。一切都不该是强制性的，每人都有选择权，正如每人都可谈论救赎与被救赎一样。

教会要最终回归她的净配——基督，因为他是唯一的救主。教会愿作中间者，为使所有人因成为她的一部分而得救。在天主的计划中，教会的神秘在于她怀抱全人类，但我们不要混淆两个问题：“教会对人类的救赎是必需的吗？”和“除了成为基督徒，就别无它路得救赎？”

我们不可能一下子就明白神秘与丰富的救赎计划的细节，天主是怎样爱和拯救所有的人，我们的受召为什么是独一无二的圣宠。我们要好好读一读天主雅威给约纳上的这一课，也不要忘记：因着耶稣，我们胜过约纳、所罗门，以及无论哪一位先知、东方或西方的智者。因为我们得到了神圣者之“名”，因着这“名”，人类得以救赎（宗4:12）。

Translation: Tagalog

Sa kasalukuyan nating panahon, kakaunti lamang ang nagkakamali tungkol sa uri ng aklat na ito at nagtatanong kung nabuhay nga bang talaga si Jonas, at kung tatlong araw nga siya sa tiyan ng isang isda.

Isang kuwento ang libro ni Jonas, pero marapat na ituring na propeta ang sumulat nito dahil maliwanag na nabigyang-diin niya rito ang ilang katotohanan na nalilimutan na ng kanyang mga kasamahan.

Pinupuna ng kawili-wiling salaysay na ito hindi ang mga dumidiyos sa iba o ang mga di makadiyos kundi ang mga relihiyosong Judio mismo na sa pagkakulong sa kanilang nasyona¬lismo ay madali nilang nalilimutan na ang Diyos ay Diyos ng lahat ng tao.

Translation: Cebuano

Adunay pipila sa atong panahon karon nga masayop bahin sa kinaiya ining maong libro, ug mangutana kon tinuod ba nga nabuhi si Jonas, ug nga nakapuyo sa sulod sa tiyan sa isda sa tulo ka adlaw.

Ang Jonas istorya, apan ang tagsulat angayan lang nga ilhon nga propeta kay klaro kaayo nga nagpadayag siya sa mga kamatuoran nga nalimtan na sa iyang katalirongan.

Kining makalingaw nga sugilanon wala magsaway sa mga nagsimba sa diosdios o sa mga tawo nga wala magtoo og Ginoo kondili, nagsaway sa diyosnon nga mga Judio, kinsa midukot sa ilang nasyonalismo (paghigugma sa nasod), ug dali nga nakalimot nga ang Ginoo, Ginoo sa tanang katawhan.

Translation: Spanish

En el presente siglo son bien pocos los que se equivocan sobre la naturaleza de este libro y que preguntan si realmente Jonás estuvo tres días en el vientre de un pez.

El libro de Jonás es una narración, cuya héroe es un profeta del Reino del Norte, del cual sólo se recuerda el nombre, junto con una promesa de misericordia de Dios en 1 Reyes 14,25. Pero su autor mereció haber sido profeta, puesto que enfatizó aquí con mucha claridad algunas verdades que olvidaban los de su tiempo.

Esta narración graciosa critica, no a los idólatras o a los impíos, sino a los mismos judíos piadosos, que, encerrados en su nacionalismo, olvidan fácilmente que Dios es el Dios de todos los hombres.

La historia de Jonás se hizo inmediatamente popular y Jesús la mencionará:

— La conversión de los ninivitas (Lc 11,30).

— La comparación con los tres días que pasó Jonás en el pez (Mt 12,40)

Introduction to Jude (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The Holy Spirit may have wanted to leave us the Letter of Jude so that we could appreciate the Gospels and other writings of the apostles better. We would have to be familiar with the literature of those days to know how complicated and incredible religious books were, both the books of the Jews and of the non-Jews. In comparison, the Gospels and Paul seem to belong to this century.

This letter, which is attributed to the apostle Jude Thaddeus, was written, in fact, about the end of the first century. It denounces the false teachers like those mentioned in the letters to Timothy and Titus.

Nevertheless, the comparisons and the examples, which are used, come from the Jewish books of the time. The Church had not yet defined which books were inspired by God and were part of the Scriptures. Besides the Old Testament, Christians used the religious literature of the Jews (for example, the Book of Enoch, the Testament of the Twelve Patriarchs, the Assumption of Moses). So there are many legends concerning ancient times, which we find in this letter. In this literary form, which seems rather antiquated to us, there is a strong call to preserve the integral faith of the apostles, which at the time was a serious concern of the Church. Therefore, a few years later, the author of second Peter copied part of this letter.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

圣神可能希望为我们留下犹达书，好让我们更好地欣赏福音和其祂宗徒的写作。我们应该熟悉当时的作品，了解宗教书籍是多么复杂和不可思议，不管是犹太人或信仰其祂宗教的人的宗教书籍都是如此。比较起来，福音书和保禄的作品似乎是属于本世纪的写作。

这封信被认为是宗徒犹达·达陡的作品，实际的写作时间大概是在公元第一世纪末。信中斥责假导师，与弟茂德和弟铎书中所提到的类似。

然而，其中的比喻和例子则是出自当时的犹太书籍。当时教会还没有决定哪些书是得到天主的启示，属于圣经的一部分。除了旧约之外，基督徒也使用犹太人的宗教文献（如哈诺客书、十二圣祖的遗嘱、梅瑟升天记）。因此，我们可以在这封信中看到许多古代的传说。从这种对我们来说似乎是相当古老的方式中，有一项强烈的呼吁；要保持宗徒的完整信仰，这是当时教会的最关切的问题。因此，几年后，伯多禄后书的作者抄袭了信中的一部分。

Translation: Tagalog

Maaaring nilayon ng Espiritu Santo na iwan sa atin ang Liham ni Judas upang higit nating hangaan ang mga Ebanghelyo at ang ibang sinulat ng mga apostol. Kailangang makilala sana natin ang panitikan nang kapanahunang iyon upang mabatid kung gaano kasalimuot at hindi kapani-paniwala ang mga aklat na relihiyoso, maging ang mga aklat ng mga Judio at ng mga pagano. Bilang paghahambing, masasabing kabilang sa siglong ito ang mga Ebanghelyo at si Pablo. Ang liham na ito ay sinasabing sinulat ni Judas Tadeo at ginawa, sa katotohanan, nang nagtatapos na ang unang siglo. Tinutuligsa niyon ang mga bulaang guro, na siya mismong binabanggit sa mga liham nina Timoteo at Tito.

Gayunman, ang mga paghahambing at halimbawa na ginamit ay hinango sa mga aklat na Judio nang panahong iyon. Hindi pa itinakda ng Iglesya kung alin sa mga aklat ang inspirado ng Diyos at naging bahagi ng Biblia. Bukod sa Lumang Tipan, ginamit ng mga Kristiyano ang panitikang relihiyoso ng mga Judio (halimbawa, ang Aklat ni Enoc, ang Testamento ng Labindalawang Patriyarka, ang Pag-akyat ni Moises), at marami pang leyenda na may kinalaman sa mga sinaunang panahon na makikita natin sa liham na ito. Sa anyo nito, na maaaring sinauna sa ating tingin, ay mayroong malakas na panawagan na panga¬lagaan ang kinakailangang pananampalataya ng mga apostol, na nang panahong iyon, ay isang taimtim na kaabalahan ng Iglesya. Kaya nga, nang sumunod na ilang taon, ang awtor ng 2 Pedro ay kinopya ang isang bahagi ng liham na ito.

Translation: Cebuano

Buot tingali ang Espiritu Santo nga mahibilin nato ang sulat ni Judas aron labaw tang makadayeg sa mga Ebanghelyo ug sa ubang sinulat sa apostoles. Kinahanglang masinati ta sa mga sinulat adtong panahona aron masayran ang kakuti ug dili katoohang mga relihiyosong libro, apil na ang mga libro sa mga Judio ug pagano. Agig pagtandi, ang mga Ebanghelyo ug ang kang Pablo daw nalakip sa atong panahon karon.

Kining maong sulat nga giingon nga ni Judas Tadeo, nasulat sa ulahing bahin sa unang siglo. Nagsalikway ni sa mga mining magtutudlo sama sa gihisgotan sa mga sulat alang ni Timoteo ug ni Tito.

Bisan pa ini, ang mga pagtandi ug pananglitan nga gigamit gikan sa mga libro sa mga Judio adtong panahona. Ang Simbahan wala pa makaklaro unsang mga libroha ang dinasig sa Diyos ug mahimong kabahin sa Biblia. Gawas sa Daang Kasabotan, ang Kristyanos migamit sa mga relihiyosong sinulat sa mga Judio (pananglitan ang libro ni Enoc, ang Kasabotan sa 12 ka Patriarka, ang pangagpas ni Moises). Busa, dunay daghan nga karaang istorya nga makita ining sulata. Sa iyang porma, nga daw karaan para nato, dunay makusganong tawag sa pagpabilin sa malangkobong pagtoo sa apostoles, ang gihatagag dakong pagtagad sa Simbahan adtong panahona. Busa, pipila ka tuig ang milabay, ang nagsulat sa ikaduhang sulat ni Pedro mikopya sa ubang bahin ining sulata.

Translation: Spanish

Judas, hermano de Santiago, responde verdaderamente al apóstol de ese nombre, pero nada indica que haya sido más bien hermano que hijo de Santiago (Lc 6,16; He 1,13). Tal vez el autor confundió a los Santiagos y a los Judas, porque hubo un Judas hermano de Simón, primo de Jesús, pero que no era el hermano de Santiago “hermano del Señor”. Sea como fuere, lo más probable es que ese nombre figurara en el encabezamiento de la carta con el fin de darle una autoridad apostólica a un escrito cuyo autor podría ser un desconocido. El principal argumento para pensar así es la calidad del estilo griego, que sería sorprendente en un galileo, pariente o apóstol de Jesús.

Esta carta bastante corta, de tono firme, por no decir agresivo, puede sorprendernos por los ejemplos que da de la justicia de Dios, siempre dispuesta a castigar los pecados graves contra el orden moral. Porque va a buscar tales ejemplos no sólo en las más antiguas tradiciones de la Biblia sino incluso en las imaginaciones de los apocalipsis judíos de ese tiempo. La Iglesia no había definido todavía cuáles eran los libros inspirados por Dios y, además del Antiguo Testamento, los cristianos del Oriente Medio utilizaban la literatura religiosa de los judíos (como el libro de Enoc, el Testamento de los doce patriarcas, la asunción de Moisés...). A eso se deben las numerosas leyendas que se encuentran en esta carta.

Para mejor entender el motivo de esta diatriba, hay que aceptar que desde el comienzo las comunidades cristianas no estaban compuestas sólo de santos. En un mundo en que hasta los violentos y los impuros hablaban un lenguaje religioso, algunas personas podían convertirse al cristianismo sin haber renunciado a sus deseos y malas acciones. Es muy difícil, por ejemplo, saber si los reproches que Santiago dirigía a los ricos sin conciencia iban dirigidos a cristianos o a ricos no convertidos que perseguían a los pobres de la comunidad.

No podemos pedir a esta carta altas consideraciones sobre el misterio cristiano, pero invita a ver cómo, incluso hoy, el demonio sabe hacer su trabajo hasta en las comunidades famosas por su fervor y en los medios más “eclesiásticos”.

La inmensa mayoría de los biblistas considera que esta carta de Judas, al igual que la segunda carta de Pedro, son propias de una época en que hacía años que había desaparecido la generación de los apóstoles y de sus auxiliares; de ahí que las ubiquen a fines del siglo primero. Piensan que esta fecha tardía explicaría por qué ambas cartas no fueron reconocidas inmediatamente por todas las Iglesias hasta el siglo tercero. También se pueden esgrimir otros tantos argumentos para ubicar ambas cartas mucho antes, en especial la carta de Judas, que pudo haber sido escrita en Siria entre los años 70 y 80.

Introduction to Ezra (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

The books of Samuel and Kings related five centuries of Israel’s history without interruption, from David to the Babylonian exile.

Then came the seventy years of “Captivity,” or Exile. Not all the people were de ported. Most of the people who remained on the land were small farmers. They had neither political nor spiritual leaders and did little to put the nation back on its feet.

In the year 538 B.C. a decree of Cyrus, conqueror of the Chaldeans, authorized the return to their homeland of all the Jews deported to Babylon. This gesture of Cyrus was above all political, but the Bible sees in it the fulfillment of God’s promises to the prophets (especially to Jeremiah and Ezekiel). The decree of Cyrus marked the beginning of the return of the deportees: they were to revive the nation. The first came back with Zorobabel, a descendant of the kings. After a difficult start, they re organized themselves under the direction of Ezra and Nehemiah in the following century.

The decree of Cyrus did not modify the political situation of Palestine which had become a province of the Empire. Jerusalem remained under the authority of Samaria with regard to administration and the aristocracy of Samaria had no desire to be surpassed by the notables of Judah returning to their homeland after fifty years of exile. This accounts for the conflict between Jews and Samaritans which was to remain irreconcilable.

Not all the Jews returned to their land. Many of them had emigrated abroad before the exile and remained in the countries where they were living: Egypt, Assyria, Persia. Others, who had been deported, did not come back from Babylon, for they had succeeded in overcoming their miserable situation with one another’s help, and now held good positions there. Those who returned arrived as families and organized groups; they were the Jews who had best assimilated the prophets’ message, urging them to rebuild a purified and holy Israel.

For them a first danger was that, by settling in their homeland among foreigners and Jews not too attuned to their mission, they might lose their enthusiasm. That is why the work of Ezra and Nehemiah was very important in keeping the Jews united among themselves and apart from everyone else. See especially the problem of mixed marriages (Ezra 9-10; Ne 9:2 and 13:10-30).

Later, in his biblical work, Ezra played a decisive role by collecting the books and putting them together for the first time, and making the Sacred Book the basis of their religion. Until that time, the existing books of the Bible were kept only in the hands of the priests, and it was enough for the people to attend the traditional Temple ceremonies. It was Ezra who started a new form of worship through which the communal reading of the Bible would become the basis of the people’s religious life, bringing them to a more grounded and responsible faith. See Nehemiah 8. Ezra’s role in the formation of the Bible is remembered in 2 Maccabees 2:13-14.

Ezra’s reform gave the Jewish community of the post-Babylonian exile its unique features. the people of God became a holy people, consecrated to God and separated from others by the many barriers of their Law. Their reason for being was to maintain the worship of the only God and, since they did not have national independence, their priests held both civil and religious power, in the name of God.

At first, these two books formed only one book. They provide us with some information concerning the work accomplished by these two men. The following steps toward the restoration of the Jewish community can be seen:

– Beginning with the decree of Cyrus in 538 B.C., several groups of exiles come back to Jerusalem and Zerubbabel rebuilds THE TEMPLE: see Ezra 1:1 to 4:5 and 4:24 to 6:2.

– Then, the enemies of the Jews try to prevent the reconstruction of THE CITY (see Ezra 4:7-23).

– In 458 perhaps, Ezra comes to organize the community, imposing the Law of Moses as a rule (see Ezra 7 to 10).

– In 445 Nehemiah comes from Persia and he rebuilds THE WALLS. Then he administers Jerusalem for twelve years (see Ne 1 to 7).

– Finally, there is Nehemiah’s second mission in 425 (see Ne 13).

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

厄斯德拉上：引言历史背景

《撒慕尔纪》和《列王纪》叙述了从达味时代到流放至巴比伦这五百年的以色列历史，中间没有间断。

接下来便是七十年的沦陷，或者说是流放。但是并非所有百姓都遭到流放。留在国土上的大部分是小农，他们没有领导者，也没有精神上的领袖，因此对于光复国家无所作为。

公元前538年，加色丁的征服者居鲁士发了一道谕令，让流放到巴比伦的所有以色列人返回他们的家园。居鲁士的这一姿态，首先是出于政治目的，圣经将此视为天主对先知们（尤其是耶肋米亚和厄则克耳）的许诺的应验。居鲁士的谕令标志着流放者回归的开始：他们将要复兴国家。首先启程回国的人是和国王的后裔则鲁巴贝耳一起走的。历经了艰难的开头之后，犹太人终于在下一个世纪，在厄斯德拉和乃赫米雅的引导下得到了重组。

厄斯德拉的改革

居鲁士的谕令并未缓和已成为波斯帝国一个省份的巴勒斯坦的政治局势。耶路撒冷仍然处于撒玛利亚人的管辖之下，撒玛利亚贵族不想被经过五十年的流放之后重返家园的犹太贵族后来居上。这便引发了犹太人和撒玛利亚人之间不可调和的冲突。

并非所有的犹太人都回到了故土。许多人在流放之前就已移居他国，并继续留在他们的居住国，如埃及、亚述、波斯等地。有些被流放到巴比伦的人没有回来，因为他们互相帮助，已成功地克服了困难，在当地享有不错的地位。而那些以整个家族或以有组织的团体形式迁回的，是最能认同先知信息的犹太人，这促成他们重建一个纯洁神圣的以色列。

对他们来说，第一项危机就是定居在外方人充斥的家园，犹太人并没有完全认知他们的使命，这可能使他们失去热情。这就是厄斯德拉和乃赫米雅促成犹太人本身团结，不和其他民族混在一起的工作，它的重要性所在。请特别参阅异族通婚的问题（厄上9-10；厄下9:2和13:10-30）。

后来，在圣经工作中，对于收集书卷并首次将这些作品编纂在一起，使圣典形成宗教基础这方面，厄斯德拉扮演了决定性的角色。在此之前，圣经都是被收藏在宫殿里或把持于司祭的手中，对民众来说，只要能参加传统的圣殿仪式就足够了。

厄斯德拉开创了新的礼拜形式，使共同阅读圣经成为民众宗教生活的基础，从而使他们的信仰更稳固。见厄下9:2。加下2:13-14追忆了厄斯德拉在编纂圣经成书上的地位。

厄斯德拉的改革使经过巴比伦流放之后的犹太团体有了其独特性。天主的子民成为一神圣的民族，献身于天主，并以许多律法屏障和其他民族相隔离。他们生存就是要维持对唯一天主的敬拜，而且因为他们并非独立国家，司祭便以天主之名掌握了世俗和宗教的权力。

《厄斯德拉》和《乃赫米雅》

最早，这两卷书是不分的。即使现在，我们也称前者为厄斯德拉上，后者为厄斯德拉下（乃赫米亚）。这些书卷提供了有关这两个人所完成的工作的资料。以下是犹太团体光复的步骤：

1) 从公元前538年居鲁士颁布谕令开始，好些被流放的团体和则鲁巴贝耳返回故土，重建圣殿（厄上1:1-4:5；4:24-6:2）。

2) 而后，犹太人的敌众想要阻止圣城的重建（厄上4:7-23）。

3) 大约在公元前458年，厄斯德拉开始组织团体，将梅瑟律法强制成规则（厄上7-10）。

4) 公元前445年，乃赫米雅从波斯归来，重筑城墙，而后治理耶路撒冷长达十二年（厄下1-7）。

5) 最后则是乃赫米雅在公元前425年的第二项使命（厄下13）。

Translation: Tagalog

Esdras Introduksyon

Mga Kaalamang Pangkasaysayan

Isinalaysay sa atin ng mga libro ni Samuel at ng Mga Hari ang limang dantaong walang lagot na kasaysayan ng Israel, mula kay David hanggang sa Pagkatapon sa Babilonia.

At pagkatapos ay dumating naman ang pitumpung taon ng “Pagkabihag” o Pagkatapon. Hindi naman idineport ang buong bayan. Mas malaking bahagi ng sambayanan na binubuo ng maliliit na magsasaka ang naiwan sa kanilang lupain. Pero wala silang mga pinuno o mga lider espirituwal, wala silang ginawa para ibangon ang kanilang bansa. Nabuhay lamang muli ang bansa dahil sa mga itinapon na umuwing kasama ni Zorobabel pabalik sa kanilang lupain. At pagkaraan ng mahirap na pagsisimula, nareorganisa sila sa ilalim ng pamumuno nina Esdras at Nehemias.

Ang Reporma ng Esdras

Hindi lahat ng Judio ay bumalik sa kanilang lupain. Marami sa kanila ang nangibang-bayan na bago pa ang Pagkatapon at nanatili sila sa mga bayang kanilang tinitirhan: sa Ehipto, Asiria, Persia. Ang iba naman sa mga idineport ay hindi umuwi mula sa Babilonia kung saan nila napagtagumpayan ang miserable nilang kalagayan, at sa pagtutulung-tulong ay nagkaroon sila ng magagandang posisyon. Pero ang mga nagsibalik ay pami-pamilyang dumating at bilang mga grupong organisado. Sila ang lubos na nakapagsaloob sa mensahe ng mga propeta na nag-aanyaya sa kanilang itayong muli ang isang Israel na dinalisay at banal.

Para sa kanila, ito ang unang panganib na makakaharap nila sa pagtira sa sariling bayan sa piling ng mga dayuhan at mga Judiong di gaanong mulat sa kanilang misyon: baka mawalan sila ng sigasig. Kaya mahalaga ang gawa nina Esdras at Nehemias sa pagpapanatili sa pagkakabuklod ng mga Judio sa isa’t isa at hiwalay sa lahat ng iba pa. Tingnan lalo na ang problema ng pag-aasawa ng mga may magkaibang relihiyon (Esdras 9-10; Nehemias 9:2 at 13:10-30).
At naging mahalaga ang gawang pambiblia ni Esdras na siyang nagtipon sa mga libro ng Biblia sa unang pagkakataon, at pagkatapos ay ginawang base ng kanilang relihiyon ang Banal na Aklat. Hanggang sa mga sandaling iyon, ang mga libro ng Biblia na meron na noon ay nasa palasyo lamang o sa mga kamay ng mga pari at sapat na para sa bayan ang dumalo sa tradisyunal na mga seremonya sa Templo. Si Esdras ang nagsimula ng isang bagong paraan ng pagsamba kung saan ang pangkomunidad na pagbasa sa Biblia ang magiging base ng buhay relihiyoso ng mga sambayanan. Ito ang maghahatid sa kanila sa isang pananampalatayang mas matatag at mas responsable. Tingnan ang Nehemias 8. Inaalala sa 2 Mac 2:13-14 ang papel ni Esdras sa pagbubuo ng Biblia.

Ang repormang ito ni Esdras ang nagbigay ng mga sariling katangian sa pamayanang Judio pagkatapos ng Pagkatapon sa Babilonia. Ang bayan ng Diyos ay naging isang bayang banal, o bayang nakatalaga sa Diyos at inihiwalay sa iba pa ng maraming harang ng kanilang Batas. Sila ay nabubuhay lamang para ipagpatuloy ang pagsamba sa Kaisa-isahang Diyos, at dahil wala silang pambansang kalayaan, hawak ng mga pari sa ngalan ng Diyos ang kapwa kapangyarihang sibil at panrelihiyon.

Ang Libro Nina Esdras at Nehemias

Sa simula’y iisa lamang ang dalawang librong ito. Binibigyan tayo ng mga ito ng ilang impormasyon tungkol sa ginawa ng dalawang lalaking iyon. Mapapansin ang sumusunod na mga hakbang sa muling pagtatayo sa pamayanang Judio:

– Nagsimula sa dekreto ni Ciro sa taong 538 ang pagbabalik sa Jerusalem ng maraming grupo ng mga itinapon, at doon muling itinatayo ni Zorobabel ANG TEMPLO. (Tingnan ang Esdras 1:1 hanggang 4:5 at 4:24 hanggang 6:2).
– At sinikap namang hadlangan ng mga kaaway ng mga Judio ang muling pagtatayo sa LUNSOD. (Tingnan ang Esdras 4:7-23).
– Mga taong 458 siguro nang dumating si Esdras para buuin ang pamayanan, sa pagta-tadhana sa Batas ni Moises bilang isang panuntunan. (Tingnan ang Esdras 7 hanggang 10).
– Taong 445, dumating naman si Nehemias galing Persia, at sinimulan niya ang muling pagtatayo ng MGA PADER. At pagkatapos ay labindalawang taon niyang pinamahalaan ang Jerusalem. (Tingnan ang Nehemias 1 hanggang 7).
– At sa katapusan, may pangalawang misyon si Nehemias sa taong 425. (Tingnan ang Nehemias 13).

Translation: Cebuano

Ang mga basahon, Samuel ug Mga Hari, nag-asoy sa walay bugto nga kasaysayan sa Israel sulod sa lima ka siglo gikan ni David hangtod sa Pagkabihag nila sa Babilonia.

Unya, miabot ang kalim-an ka tuig sa Pagkabihag. Dili tanan sa katawhan ang gihinginlan. Kasagaran sa nahibilin mga gagmayng mag-uuma. Dili sila hanas sa pagpangulo ug yano ra sab ang ilang pagtoo, mao nga wala silay gibuhat aron sa pagpabangon sa ilang nasod. Salamat kay nabalik ang mga Judio nga nabihag ubos ni Zorobabel; human sila makasinatig lisod nga sinugdan, nakahimo ra sila pagbarog ug pagbangon ubos sa pagpangulo ni Esdras ug Nehemias.

Ang mga Reporma nga Gihimo ni Esdras

Dili tanan sa mga Judio mibalik sa ilang yuta. Daghan nila milangyaw ug nanimpalad gawas sa nasod, bisan sa wala pa ang pagkabihag. Daghan ang namuyo na sa Ehipto, sa Asiria, sa Persia. Ang ubang Judio sa Babilonia, tungod sa maayo na nilang pagkabutang, ug sa gihuptan nga maayong katungdanan, wala na makahunahunag balik sa kanhi nilang yutang natawhan. Apan kadtong mibalik, miabot isip mga pamilya ug nagkahugpong nga mga pundok; ang mga Judio nga matinud-anon sa mensahe sa mga propeta nga nag-awhag nila sa pagpabarog og usab sa putli ug balaang Israel.

Alang nila, ang unang hulga nga ilang giatubang mao nga sa nagpuyo sila uban sa mga langyaw ug sa mga Judio nga wala maanad sa ilang misyon, tingalig masuyop ug mawad-ag kadasig. Mao man gani nga ang gihimo ni Esdras ug Nehemias importanti kaayo aron ang mga Judio magpabiling magkahiusa halayo sa uban nga lahi nila. Basaha labi na ang problema sa panagminyoay sa taga gawas (Esd 9-10; Ne 9:2 ug 13:10-30).

Sa paglabay sa panahon, ang balaang sinulat nga gihimo ni Esdras nakatampo og dako sa paghipos sa ubang basahon sa Biblia; gihiusa ni sa unang higayon, hangtod nga ang Balaang Kasulatan nahimong sukaranan sa ilang tinoohan. Niadtong panahona, ang mga basahon sa Biblia gitagoan sa mga palasyo o sa kaparian; igo na alang sa mga tawo ang pagtambong sa naandang seremonyas sa Templo. Si Esdras ang nagsugod ining bag-ong paagi sa pagsimba diin ang katilingbanong pagbasa sa Biblia nahimong kabahin sa tinoohanong kinabuhi sa katawhan. Kini ang nagdala nila sa pagtoo nga lig-on ug hingkod. Basaha ang Ne 8. Ang tampo ni Esdras sa paghimo sa Biblia gihinumdoman sa 2 Mac 2:13-14.

Ang mga kausaban ni Esdras nakahimo sa katilingbang Judio nga lahi sa kaniadto nga wala pa sila mabihag. Ang katawhan sa Diyos gipalayo sa ubang tawo pinaagi sa ilang Balaod. Ang hinungdan nganong ingon sila ani mao nga nagpabilin sila pagsimba sa usa ra ka Diyos, ug wala silay nasodnong kaugalingnan. Sa ngalan sa Diyos, ang ilang mga pari naghupot sa gahom sibil ug relihiyoso.

Amg Basahon ni Esdras ug Nehemias

Sa una, giusa kining duha ka basahon nga naghatag og kasayoran kabahin sa gipanghimo ining duha ka tawo. Makita sa mosunod ang mga ang-ang sa ilang pagpabarog pag-usab sa Judiong katilingban:
– Nagsugod ni sa kamandoan ni Hari Ciro sa 538 B.C.
– Dihay ubay-ubay nga pundok sa mga binihag nga mibalik sa Jerusalem, diin ubos ni Zorobabel gisugdan ang pagpabangon sa TEMPLO. (Basaha sa Esd 1:1 ngadto sa 4:5 ug 4:24 ngadto sa 6:2).
– Dayon, misulay ang mga kaaway sa mga Judio pagsanta sa subling pagtukod Sa SYUDAD (Esd 4:7-23).
– Sa mga tuig 458, B.C., lig-ong giumol ni Esdras ang katilingban; iyang gigamit ang Balaod ni Moises isip batakang balaod (basa sa Esd 7 ngadto sa 10).
– Sa tuig 445, miabot si Nehemias gikan sa Persia, ug iyang gitukod pag-usab ANG MGA PARIL ug gidumala ang Jerusalem sulod sa dose ka tuig.
– Sa kataposan, naa ang ikaduhang misyon ni Nehemias sa tuig 425 (basa sa Ne 13).

Translation: Spanish

El Judaísmo

Esdras y las Crónicas

La deportación a Babilonia de las elites del pueblo de Judá, en los años 606 y 587, puso fin a la nación de Israel en la tierra de Palestina. La mayor parte de ese pueblo, las tribus del norte: Efraím, Manasés y las otras menos importantes, habían ya dejado de existir como “reino de Israel” después de las deportaciones asirias de los años 634 y 621.

Cuando el persa Ciro se apoderó de Babilonia, su edicto del año 538 invitó a los deportados de Judá a reconstruir, no ya su reino, sino una provincia persa de Jerusalén. Pero nada parecido ocurre con las tribus del norte. Estas nunca pudieron imponer su cultura y su religión a los cananeos y a los nuevos inmigrantes con los cuales se habían mezclado (2Re 17,24-34).

La historia de Israel en Palestina será en adelante la de la provincia de Judá, y de la palabra Judeo se derivó la palabra Judío. La comunidad religiosa y cultural que va a nacer y desarrollarse, será conocida por la historia como el Judaísmo.

Las Crónicas y los libros de Esdras son los testimonios de la formación del Judaísmo. Estos libros, que sólo entraron muy tardíamente a la Biblia hebrea, son inseparables.

Esdras y Nehemías

No es fácil discernir lo que corresponde a cada uno de estos dos hombres. Además de las otras razones que pudieron inducir al autor a mezclar la obra de los dos, se dejó engañar por el hecho de que sus documentos mencionaban en diversos lugares al rey Artajerjes (Esd 4; 7; 8,1; Ne 1; 2; 5; 13...) como si hubiera sido uno solo. Ahora bien, hubo dos reyes con ese nombre: Artajerjes I que reinó de 465 a 423, y Artajerjes II, de 404 a 358.

Lo más probable es que Nehemías haya llegado a Jerusalén el 445 y que volvió donde el rey el 433. Luego regresó para una segunda misión en una época no determinada. Tal vez ya no estuviera cuando reinó Darío II (423-404). Y fue sólo el séptimo año de Artajerjes II (Esd 7,8), o sea el 398, cuando Esdras llegó a Jerusalén.

Las etapas de la reconstrucción de un pueblo

El decreto de Ciro del 538 fue un signo de su benevolencia con las diferentes culturas y religiones de los pueblos que había reunido en su inmenso imperio. Pero había también intenciones políticas. Sea como fuere, no se equivocó al confiar en los judíos. Los judíos que habían ya emigrado a muchas regiones del Medio Oriente habían adquirido la fama de personas más confiables. La reconstrucción del pueblo de Dios será, pues, tanto fruto de la pedagogía de Dios en los siglos anteriores como producto de las circunstancias que Dios había previsto en la historia mundial.

Zorobabel

Una primera ola de deportados regresa al país de Judá y se esfuerza por abrirse un espacio allí donde otros han ocupado los espacios abandonados. Zorobabel, un descendiente de Joaquín, el último rey, se destaca entre los exiliados y toma la iniciativa de reconstruir el Templo, aunque sólo levanta una pobre réplica de éste. El asunto no era tan simple como parecía (Esd 4,1-6). Los profetas Ageo y Zacarías estimulan el trabajo. El templo es reconstruido el año 520 (Ag 1,1; Za 1,1). Ésa fue una primera etapa.

Nehemías

La reconstrucción del Templo produjo roces entre los repatriados y el pueblo que se había quedado en el país. Cuestión de intereses, es cierto, por el temor de los que estaban ante la llegada de grupos más motivados y que contaban con el apoyo del rey. Pero también cuestión religiosa, porque si el pueblo de Dios ya no se identifica con una nación ni con un territorio, hay que fijar de nuevo los criterios de pertenencia a la comunidad.

Transcurrieron así cerca de ochenta años. El entusiasmo de los repatriados decayó, la moralidad se rebajó al nivel mismo de la población del país. Los profetas Zacarías, Malaquías y el tercer Isaías denuncian las mismas fechorías que los profetas anteriores.

Es entonces cuando Nehemías se siente llamado. Comprende que la comunidad no será respetada si no tiene fronteras. No pretende independizarse del imperio persa, pero se necesitan murallas para hacer frente a las amenazas y violencias de los poderes intermediarios y de los vecinos. Luego, será necesario reorganizar la comunidad, exigiendo a los más ricos la solidaridad con sus hermanos necesitados, y respetando la prioridad que se debe al culto divino. La comunidad escapará al peligro de ser asimilada por el medio ambiente merced a barreras que se impondrán de a poco: no habrá más matrimonios mixtos y la familia será judía; se respetará el descanso sabático; el poder civil será responsable de la fidelidad religiosa al igual que los sacerdotes.

Esdras

Esdras llega veinte años después de Nehemías. El Gran Rey quiere que cada pueblo tenga un código de leyes escritas; por eso confía, para los judíos, en un maestro de la Ley. La Ley del pueblo judío estaba toda en los libros sagrados. Aunque no se sabe de forma precisa si Esdras participó personalmente en la redacción de los libros santos, a él se debió su recopilación (Ne 8,1). Él fue quien realmente instauró el “judaísmo” al hacer de la lectura y de la puesta en práctica de esa Ley la regla suprema de la comunidad. El documento que se lee en Ne 10 (el nombre de Nehemías en el versículo 2 es una inserción anacrónica) es la confirmación de lo que éste ya había emprendido.

Con Esdras, que es un sacerdote, y con su misión oficial, los sacerdotes pasan a ser el grupo dominante. Estarán ligados al poder imperial persa y serán los garantes de la estabilidad, lo que, en el plano religioso, contiene una amenaza para el porvenir. Se pensará que la prosperidad del Templo, los sacrificios, la aceptación de la Ley aseguran las correctas relaciones entre Dios y su pueblo. Pero la espera de tiempos nuevos se va debilitando; el profetismo pasa a ser marginal y sus obras tardías se incluirán en los libros anteriores tal como fue el caso de Joel y de la segunda parte de Zacarías.

De ese judaísmo no se renegará, sino que será seriamente cuestionado por la invasión de la cultura helénica, y como una respuesta del alma judía aparecerá el movimiento asideo. Véase al respecto la introducción a Daniel.

Introduction to Acts (Christian Community Bible)

(The Catholic Christian Community Bible [first English edition 1997, other translations into Indonesian, Chinese, Cebuano, Chavacano, French, Ilonggo, Korean, Quechuan, Spanish, and Tagalog] “for the Christian Communities of the Third World” uses the following introduction.)

During the three years of public life, Jesus set down the foundations of the Church: he gathered his first disciples and associated them with his mission (Mk 3:13-16). He put Peter in charge of the community (Mt 16:18) and made him the guardian of the faith (Lk 22:31) within the new People of God. He made the twelve apostles and the disciples a community of witnesses (Jn 15:16) and promised them the gift of the Spirit who would help them come to know the fullness of the Light which Jesus came to bring into the world (Jn 16:13).

Now, the Lord is risen, and from the pierced side of Jesus, a new people, a new world is born, like the child coming to life in the blood and water flowing from its mother’s womb (Jn 19:34). This gospel community, enlightened by the word of Jesus, enlivened by his Spirit, sets out to announce God’s marvelous deeds to the ends of the earth and to gather together in unity, the scattered children of God (Jn 11:52).

Two great giants stand out in this evangelization: Peter and Paul. Peter will devote himself in particular to the evangelization of the Jews, while Paul will become the apostle to the Gentiles (Gal 2:7-8).

Luke, the author of the third gospel, writes about this nascent Church in the book of the Acts of the Apostles, which was probably first called Acts of Apostles. If, as in the case of the gospels, earlier accounts of the Acts existed which Luke would have drawn upon to write his text, the harmony achieved in editing these various texts is indeed remarkable since it is very difficult to identify these different texts today.

Certain scholars believe that at the outset the Acts of the Apostles and the third gospel were one and the same text that was only divided up later. One point is certain, however: by the beginning of the second century, the Acts of the Apostles were already a separate text. However, the testimony concerning the beginnings of the Church has come down to us in two different forms: the “current text,” coinciding with the majority of ancient manuscripts of Syrian and Egyptian origin, and the said “Western text,” which is longer and where the disputes between the Jews and the first Christians are more in evidence.

The Book of the Acts does not follow a rigorous outline. One can, however, pick out some clear-cut divisions in the text which allow us to glimpse Luke’s project. Without focusing exclusively on Peter and Paul, Luke devoted the greater part of his work to them. In spite of many exceptions, Peter dominates the first twelve chapters, while Paul dominates the second part of the book.

From the geographical point of view, one can notice that the Acts bring us from Jerusalem, through Judea and Samaria, to Rome, thus following the mission to which Jesus appointed his apostles on ascension day (Acts 1:8). In the first seven chapters we are in Jerusalem, then in chapter 8 and those following, we see – of course, with some exceptions – the Church taking root in Judea, in Samaria and along the coastal plain; from chapter 13 onwards, we accompany Paul to Asia Minor and to Greece and finally, in chapter 28, to Rome, to the Palace of the Emperor, that is to say, to the heart of the pagan world.

There, the Book of the Acts ends abruptly, as if Luke, like the runner whose job is to accompany the Good News of salvation as it is spreading out from Jerusalem to the ends of the earth, has achieved his goal and thus fulfilled his contract. This in itself is sufficient to remind us that the Acts, no more than the gospels, do not pretend to be a biography of Peter and Paul, or a detailed history of the early Church, but a testimony to the work of the Holy Spirit.

Indeed, the Holy Spirit is the veritable actor in the birth of the Church: this is the reason why many commentators, ever since the first Christian centuries, have not hesitated to call this book “The Gospel of the Holy Spirit.” With only slight modification we could use here the words of John in Jn 20:3: “The Spirit has accomplished many other signs which have not been written of in this book. These have been recorded so that you may believe that the Spirit is at work in the Church of Jesus Christ.”

Luke’s intention in the Acts is to highlight, in particular through the diverse preaching of Peter and Paul, how the mystery of Christ and of the Church has been announced and prepared for in the Old Testament, but also how this double mystery — Christ and the Church — fulfills the Old Testament.

In this perspective, Luke readily highlights the parallels between Jesus and his Church, and also between the people of the Old Testament and the Church: by way of example, let us mention the parallels between the death of Stephen and that of Christ, between the journey to Jerusalem of Paul and that of Christ, but also the opposition between the Tower of Babel and Pentecost.

Continuing in this same line of inquiry, Jerusalem constantly flows from the pen of Luke, (58 times). As he has done in his gospel, where the Holy City is mentioned 30 times, Luke points to Jerusalem as the place where salvation is accomplished and from where the Good News is to be taken to all nations.

Down below are the introductions in the Mandarin Chinese, Tagalog, Cebuano, and Spanish editions.

Translation: Mandarin Chinese

在三年的传教生活中，耶稣奠定了教会的基础：他召集了第一批门徒，以他的使命把他们联结在一起（谷3:13-16）。他立伯多禄掌管整个团体（玛16:18），并让他在天主的新子民中做信仰的守卫者（路22:13）。耶稣以十二宗徒和许多门徒组成的团体作见证（若15:16），许诺他们圣神的恩赐，帮助他们懂得他带到世上来的光明的完满性（若16:13）。

现在，主已升天，从耶稣被刺穿的肋旁，诞生了一群新的子民和一个新的世界，正如婴儿伴著血和水从母腹中出生一样（若19：34）。这个被耶稣之言启发、被圣神赋予活力的福音团体从此出发，遍走世界，宣扬天主的奇异事迹，将分散的天主儿女聚集于一体（若11：52）。

在教会这个“新以色列”中，有两位突出的巨将：伯多禄和保禄。伯多禄献身于向犹太人宣讲福音，而保禄则成为非犹太人的宗徒（迦2：7-8）。

路加，第三部福音书的作者，将这新生的教会记载在《宗徒大事录》一书中。如果像福音那样在撰写《宗徒大事录》前早已存在某些有关宗徒事迹的文献，而路加选取了其中一些来编写此书的话，那我们要说这项编辑工作实在了不起，因为此书充满和谐，文意连贯，毫无破绽。至今仍无法说此书有抄袭之嫌。

某些学者认为《宗徒大事录》的开头与第三部福音书是相连的，两者可合二为一，只是后来对其相同的内容有所划分。然而有一点是可以肯定的：公元二世纪初，《宗徒大事录》已经自成一书了，只是有关教会形成的证明以两种不同的方式流传下来：一是“通行版本”，与叙利亚和古埃及的大量古代手抄本一致；二是人们所说的“西方版本”，它比较长，而且其中犹太人和早期基督的争论相当明显。

《宗徒大事录》并没有按严密的架构撰写。但人们仍能从书中找到一些鲜明的个人看法，从而得以一瞥路加设计的规划。路加几乎把全部注意力集中在伯多禄和保禄身上，作品的绝大部分是对这两位宗徒的极力刻划。尽管有些其他插曲，伯多禄仍是前十二章的主角，后半本书中保禄则成为主人公。

从地理角度看，我们可以看出《宗徒大事录》把读者从耶路撒冷带出，经过犹太和撒玛利亚到达罗马，引出耶稣升天之日指令他的宗徒要完成的使命（宗1：8）。前七章的事发生在耶路撒冷，在第八章及以后的章节中，我们读到（当然除了一些例外）教会在犹大、撒玛利亚和沿海平原上扎下了根；从十三章起，我们伴随著保禄去小亚细亚和希腊；最后在二十八章时到达罗马，到了皇宫，即当时所谓异教世界的心脏。

《宗徒大事录》在那里突然停笔，好像路加是一个马拉松运动员，任务是陪伴救赎的福音，从耶路撒冷一直传播到世界的尽头。既然他已到达目的地，便意味著完成了合约。我们从这里足以认识到：《宗徒大事录》与福音书一样，并没有假托为伯多禄和保禄的个人传记，也非早期教会的详细史籍，而是对圣神工作的一个证明。

事实上，圣神才是教会诞生名副其实的行动者：这就是为什么自早期起，众多的评注者已毫不犹豫地称此书为“圣神的福音”。只需少许的更改，我们可引用若望的话来表述：“圣神完成了其他许多神迹，只是这些神迹并没都被记载在这本书中。凡被记载下来的无非是要你们相信圣神在耶稣基督的教会内工作。”

路加《宗徒大事录》中是想特别通过伯多禄和保禄各不相同的传道，来强调基督和教会的奥秘神迹是如何被宣传，又是如何被安排在旧约的预言中，连贯地也强调了这双重的奥秘是如何在以色列历史中具有意义了。

从这一观点出发，路加机敏地强调了耶稣和他的教会之间的对比，以及旧约子民和教会子民之间的对比：例如，斯德望和耶稣的死亡的对比；保禄和耶稣赴耶路撒冷的旅程的对比;保禄和约纳的海上行程的对比，甚至巴贝耳塔与圣神降临的对比也可作为例证。

再继续同样的探究，我们可发现“耶路撒冷”不时出现在路加笔下，前后共五十八次。就像他在福音书中共提到过三十次“圣城”一样，路加指出耶路撒冷是完成救赎的所在，是福音向全世界传扬的出发地。

Translation: Tagalog

Maliwanag na sinasabi sa atin ng Ebanghelyo na sa kabila ng pagpapahayag ni Jesus ng pagdating ng Paghahari ng Diyos sa kanyang maliit na bansa, binigyang-pansin din niya ang paghubog sa mga “apostol” o mga isinugo niya upang palaganapin ang mensahe sa buong daigdig dahil sila ang pundasyon ng kanyang Iglesya.

Ano ang nangyari mula sa mga apostol hanggang sa atin? Mangangailangan tayo ng maraming libro para maisalaysay ang buhay ng ating mga kapatid sa pananampalataya sa loob ng dalawampung dantaong pagpapatuloy ng Iglesyang itinatag ni Kristo. Huwag tayong magtaka na walang sigla ang maraming Kristiyano: ito ang kalagayan ng tao. Ang mga karanasan at mga gawa ng mga tunay na sumasampalataya, ang mga apostol at mga martir, ang talagang mahalaga sa atin. Ang Mga Gawa ng mga Apostol ang unang aklat na nagsasabi sa atin tungkol dito. Sinulat ito mismo ng ebanghelistang si Lucas. Dito sinasabi sa atin ni Lucas ang tungkol sa mga unang yugto ng Iglesya sa mga taong kasunod ng muling pagkabuhay ni Kristo.

Interesado rin tayo sa aklat ng Mga Gawa sa isa pang dahilan: sa kasalukuyang mga taon, nasasaksihan natin ang pagbagsak ng maraming istrukturang dahilan ng pagiging malaking-malaking institusyon ng Iglesya. At may kutob tayo na muli lamang magkakaroong-sigla ang napakalaking katawang ito sa pamamagitan ng pagyabong at pagdami ng mga tunay na pamayanang Kristiyano. Itinuturo mismo sa atin ng aklat ng Mga Gawa kung paanong lumitaw ang mga unang komunidad sa pamamagitan ng paggawa ng mga apostol at pagkilos ng Espiritu Santo.

Hindi nasaksihan ni Lucas ang simula dahil pagano pa siya noon at nakatira sa labas ng Palestina sa Antiokiya. Ngunit nang maging Kristiyano siya, sumama siya kay Pablo sa mga misyon nito mula sa taong 50. Kayat parang may dalawang bahagi ang aklat ng Mga Gawa. Sa unang bahagi, mga kabanata 1-15, tinipon ni Lucas ang lahat ng puwede niyang malaman tungkol sa unang dalawampung taon ng Iglesya. Sa ikalawang bahagi naman, mga kabanata 15-28, iniwan niya sa atin, higit sa lahat, ang ulat tungkol sa nakita niyang ginagawa ng kanyang gurong si Pablo. Nagtatapos ang aklat sa taong 62.

Translation: Cebuano

Ang Ebanghelyo tatawng nagsulti nga samtang gisangyaw ni Jesus ang pag-abot sa gingharian sa Diyos sa gamay niyang nasod, mas nabalaka siya sa pag-umol sa “apostoles”, ang iyang gipadala aron pagsangyaw sa mensahe sa tibuok kalibotan, kay silay mahimong sukaranan sa iyang simbahan.

Unsay nahitabo gikan sa panahon sa mga apostol hangtod karon? Nagkinahanglan tag daghang libro nga makaasoy sa kinabuhi sa kauban natong magtotoo sulod ining 20 ka siglo sa kinabuhi sa simbahan ni Cristo. Ang importanti ining kasaysayana dili ang pagkaalang-alang ra sa mga kristyanos: kondisyon ning tawhanon. Ang tinuod nga makapainteres nato mao ang kahibawo sa kasinatian ug binuhatan sa matuod nga magtotoo nga mga apostoles ug martir. Ang unang libro nga naghisgot nila mao ang mga Buhat, sinulat ni Lucas, ang ebanghelista. Si Lucas nag-asoy dinhi sa unang mga ang-ang nga giagian sa simbahan sa katuigan human sa pagkabanhaw ni Cristo.

Interesado pod ta sa Mga Buhat tungod sa laing rason: sa dili pa dugay atong nakita ang pagkawagtang sa daghang istruktora nga naghimo sa simbahan nga institusyong dako kaayo, ug nagtoo ta nga kining dakong buok makakuhag balik sa iyang kusog kon ang tinud-anayng kristohanong katilingban motubo ug molambo. Ang Mga Buhat nagtudlo nato sa insakto giunsa sa unang katilingban pagkatukod: pinaagi sa trabaho sa mga apostoles ug sa paglamdag sa Espiritu Santo.

Si Lucas wala makasaksi sa sinugdan sa simbahan, kay pagano man siya nga nagpuyo gawas sa Palestina, sa Antioquia. Apan human siya makabig, miuban siya sa mga misyon ni Pablo, gikan sa tuig 50. Busa, may duha ka bahin ang Buhat. Sa una, mga kapitulo 11-15, gipundok ni Lucas ang tanan nga iyang nahibaw-an mahitungod sa unang 20 ka tuig sa simbahan. Sa ikaduha, mga kapitulo 15-28 nag-asoy si Lucas sa espesyal nga paagi sa kalihokan sa iyang maestro, si Pablo. Ang libro nahuman sa tuig 62.

Translation: Spanish

Durante los tres años de la vida pública, Jesús puso las bases de su Iglesia: reunió a sus primeros discípulos y los asoció a su misión (Mc 3,13-16); constituyó a Pedro como responsable de la «comunión» (16,18) y guardián de la fe (Lc 22,31) en este nuevo pueblo de Dios; hizo de los Doce y los discípulos un pueblo de testigos (Jn 15,16) y les prometió el don del Espíritu que les descubriría la plenitud de esa luz que había venido a traer a la tierra (Jn 16,13).

Hoy el Señor ya está resucitado; un pueblo nuevo y un mundo nuevo ha nacido del costado abierto de Jesús, como el niño nacido en la sangre y el agua que se escurren del vientre de su madre (Jn 19,34). Iluminado por la palabra de Jesús y animado por su Espíritu, este pueblo se pone en camino para anunciar a todas las naciones las maravillas de Dios y para reunir en la unidad a los hijos dispersos (Jn 11,52).

En esta hazaña apostólica se destacarán dos grandes figuras: Pedro y Pablo. Pedro se dedicará en especial a la evangelización de los Judíos, Pablo será puesto aparte para anunciar la Buena Nueva de la salvación a los paganos (Gal 2,7- 8).

Lucas, autor del tercer Evangelio, dará testimonio de ese nacimiento de la Iglesia en el libro llamado Los Hechos de los Apóstoles, o probablemente en su origen Hechos de Apóstoles. Si existieron para esta obra, como para los Evangelios, relatos más antiguos que Lucas utilizó para redactar su texto, la armonización de esos diversos documentos fue hecha de una forma tan notable que hoy resulta muy difícil distinguirlos. Algunos especialistas piensan que en un principio Los Hechos de los Apóstoles formaban un mismo y único libro con el tercer Evangelio, y que habría sido dividido posteriormente. Sin embargo se da por seguro que desde principios del segundo siglo, Los Hechos de los Apóstoles aparecen como un texto independiente.

Este testimonio sobre el nacimiento de la Iglesia nos ha llegado bajo dos formas diferentes: el texto «corriente», representado por la mayoría de los manuscritos antiguos de origen sirio y egipcio, y el texto llamado «occidental», más largo y muy marcado por las querellas que enfrentaban a los judíos y a los primeros cristianos. Pero realidad las diferencias se notan tan sólo en un número bastante reducido de versículos.

El libro de Los Hechos parece que no se desarrolla según un plan riguroso, pero se pueden distinguir algunas grandes divisiones de la obra, en que se resalta el proyecto de Lucas. Ciertamente Lucas ha asignado la mejor parte a Pedro y a Pablo, pero no se refiere a ellos en exclusividad. A pesar de numerosas excepciones, la figura de Pedro domina en los doce primeros capítulos, y la de Pablo en la segunda parte de la obra.

En el plano geográfico se puede advertir que Los Hechos de los Apóstoles nos conducen desde Jerusalén, pasando por Judea y Samaría, hasta Roma, siguiendo así la misión que Jesús fijó a sus apóstoles el día de su Ascensión (Hech 1,8). Los siete primeros capítulos nos sitúan en Jerusalén, después, en los capítulos ocho y siguientes, y siempre dando lugar a las excepciones, nos presenta la Iglesia que se desarrolla en Judea, en Samaría y en la llanura costera. A partir del capítulo 13, nos trasladan con Pablo a Asia Menor y a Grecia, para situarnos en el capítulo 28 en Roma, en el tribunal del emperador, es decir, en el corazón mismo del mundo pagano. Ahí se detiene bruscamente el libro de Los Hechos como si Lucas, cual si fuera un corredor encargado de acompañar la irradiación de la Buena Nueva de Salvación desde Jerusalén a los confines de la tierra, hubiese alcanzado su objetivo y cumplido su contrato.

Basta esto para darnos a entender que los Los Hechos, como tampoco los Evangelios, no se presentan como una historia detallada de la Iglesia primitiva o una biografía de Pedro o Pablo, sino como un testimonio de la obra del Espíritu Santo.

En efecto, el Espíritu Santo es el verdadero «Hechor» del nacimiento de la Iglesia, por lo que muchos comentaristas, ya desde los primeros siglos cristianos, no han vacilado en llamar a este libro como «El Evangelio del Espíritu Santo». Se podrían retomar aquí, pero modificándolas, las palabras de Juan: «El Espíritu llevó a cabo muchos otros signos que no han sido mencionados en este libro, pero estos han sido puestos por escrito para que ustedes crean que el Espíritu está actuando en la Iglesia de Jesucristo».

En este libro de Los Hechos aparecen además otros rasgos importantes, y en primer lugar que la Iglesia está enraizada en la experiencia y en la tradición de la fe de Israel. Se manifiesta la misma convicción que ya encontramos en los Evangelios: «Jesús cumplió las Escrituras», es decir, llevó a su plenitud y transfiguró en su propia persona todas las realidades del Antiguo Testamento: la realeza de David, la predicación de los profetas, el Templo, el maná, el cordero, etc. etc.

En Los Hechos de los Apóstoles, a través de las diversas predicaciones de Pedro, y en particular de Pablo, Lucas se dedica a señalar cómo el misterio de Cristo y de la Iglesia fueron anunciados y preparados en el Antiguo Testamento, pero también e inseparablemente, cómo este doble misterio devuelve todo su sentido a la historia de Israel.

En esta perspectiva Lucas destaca expresamente los paralelos entre Jesús y su Igle sia, pero también entre el pueblo del Antiguo Testamento y la Iglesia; citemos, a manera de ejemplo, los paralelos entre la muerte de Esteban y la de Jesús, la subida de Pablo a Jerusalén y la de Jesús, o también el contraste entre la torre de Babel y Pentecostés.

Siempre en el mismo sentido, Jerusalén aparece a cada momento bajo la pluma de Lucas (58 veces). Tal como también lo hace en su Evangelio, donde la ciudad santa, a diferencia de los otros Evangelistas, es nombrada 30 veces, Lucas presenta a Jerusalén como el lugar donde se cumplió la salvación y de donde debe partir el anuncio de la Buena Nueva a todas las naciones.