家国分崩离析之际

“三分之一的人会死于城内的瘟疫或饥荒，另外三分之一会战死在城外，我还要将另外的三分之一驱散到远方，用刀剑追杀他们。我的愤怒将倾泄而出……”以上是促使厄则克耳宣布这神圣民族之灭亡的天主的话。这番话是否也适用于教会当前的危机呢？

在许多国家，教会已在短期内失去了其备受重视的圣殿和仪式的堂皇外表，以及虔诚信教的大众和无所不在的忠诚教士，还有对天主教中心罗马的无庸置疑的信心和普世性的顺服，这一切都在动摇中。许多人曾希望大公会议的改革能迅速地解决问题。但是，日复一日，那些看起来似乎是最有保障的未来，却又一再地幻灭。

另外一些厄则克耳的言论，再次出现在脑海中：“我不允许你们变得和其他民族一样，我会以强力来统治你们。我将把你们从众民族中聚集起来，我将与你们对质。你们将生活在我的权威之下。”难道天主会召来毁灭的力量？难道天主会摧毁我们称为教会的这个人类组织吗？当然，总有些会幸免的，如同厄则克耳所称的遗民，也就是那些其信仰在考验中得到净化，而圣神也将以更大自由来对他们产生作用的人。

刚才所说的，足以使我们了解厄则克耳一书在今天的价值。厄则克耳虽然和那些被流放的人一起住在巴比伦，但却成为犹大王国末期天主的见证。

我们读到厄则克耳用来描述天主的语言，一定会感到惊讶，因为天主看起来似乎总是在威胁人们，且以子民的困境和痛苦为乐，并以此来发泄他的愤恨和嫉妒。但是，是否有可能说到爱而不提起嫉妒和暴力呢？

我们会发现，当天主征服罪民时，也含有嫉妒和暴力的成份。

这就有如丈夫到妻子的情人家中，寻找自己不贞的妻子，并强行把她带回家。我们不要因为厄则克耳的这些极端的言词，而忘了在圣经的其他地方，天主也曾表现得非常温和，但是我们也不要以天主是位好父亲为借口，而忽略了厄则克耳所说的话。我们可能亲身体验过，那些向天主挑战的人所遭受的苦难：厄则克耳的角色便是要揭发罪恶所带来的苦痛，以及天主的义怒。

厄则克耳书

厄则克耳可能是公元前598年耶路撒冷第一次沦陷之后，随同一万名遭流放的以色列人来到加色丁的一个年轻司祭（见列下24:14）。如同他告诉我们的，他在那里受到了天主的召唤（则1-2章）。

本书第一部分的内容是他宣告国家全然毁灭的言论（则1-24章）。

继反外邦的预言之后（则25-32章），则是本书的第三部分(则33-48章)，也就是对流放者的许诺：天主不希望他的子民灭亡。

我们知道，有些种族已在历史中消亡了，而有些民族的移民则因为在异乡找到工作，便忘了自己的土地，如此，犹太人在耶路撒冷沦亡的危机后，本该走上同样的绝路。在被流放到一个比自己的祖国更繁荣的巴比伦的犹太人中，老一辈的人还是渴望着自己的家乡，而年轻人则想在这种新情势中捞到油水。但是厄则克耳以他挑战性的教诲，不断地塑造那些有朝一日将回到犹大建造天主新王国的人的良知。（则33-29章）。

Kapag Nabubuwal ang Lahat

“Ikatlong bahagi ng bayan ang mamamatay sa salot at gutom; isa pang ikatlo ang mabubuwal sa tabak; at ang malalabi nama’y pangangalatin sa lahat ng dako at uusigin ko pa rin ang mga ito at pagbubuntunan ng aking poot.” Ito ang mga salita ng Diyos na sinabi ni Ezekiel sa pagkawasak ng Bayang Banal. Magagamit din kaya ito sa kasalukuyang krisis ng Iglesya?

Sa loob ng ilang taon, nawala na sa Iglesya ang kahanga-hangang panlabas na anyo ng mga templo at mga seremonya, ang pagkarelihiyoso ng nakararami sa sambayanan, ang katapatan ng mga pari nito na nasa lahat ng dako, ang katatagan ng isang pananampalatayang di mapag-alinlanganan at ang pagsunod ng lahat sa Roma. Nabubuwag ang lahat ng ito. Maraming umaasa na magbubunga kaagad ang pagpapanibagong sinimulan ng Konsilyo. Ngunit naglalaho sa bawat araw ang waring pinakamahalagang magbibigay-katiyakan sa hinaharap.

Magugunita ang iba pang mga salita sa aklat ni Ezekiel: “Hindi ko maipahihintulot na kayo’y maging isang bayang tulad lamang ng iba; kundi sapilitan akong maghahari sa inyo. Titipunin ko kayo mula sa mga bayan at haharapin ko kayo. Sasailalim kayo ng aking kapangyarihan.” Hindi kaya tinatawag ngayon ng Diyos ang mga puwersa ng pagkawasak? Ang Diyos kaya ang nagbubuwal sa mga gawa-ng-tao na sa akala naman nati’y siyang Iglesya? May maiiwan siyempreng labi gaya ng sabi ni Ezekiel – silang ang pananampalataya’y dinalisay ng pagsubok at mas malayang magagalawan ng Espiritu ng Diyos.

Ang kasasabi ay sapat na para maintindihan ang kahalagahan sa ngayon ng aklat ni Ezekiel. Siya ang saksi ng Diyos sa mga huling taon ng kaharian ng Juda, bagamat nasa piling ng mga ipinatapon sa Babilonia.

Tiyak na magtataka tayo sa lengguwaheng iniuukol niya sa Diyos na laging nagbababala at parang nalulugod pa sa kagipitan at pagdurusa ng kanyang bayan bilang pagbibigay-daan sa kanyang galit at selos. Pero puwede kayang mangusap tungkol sa pag-ibig nang hindi binabanggit ang mga salitang selos at karahasan?

May selos at karahasan din sa pagsakop ng Diyos sa mga taong makalaman at makasalanan. Hinahanap ng asawa ang kanyang taksil na maybahay sa piling ng mga mangingibig nito at ibinabalik niya sa dahas. Ang may kalabisang pananalita ni Ezekiel ay hindi dapat makapagpalimot sa atin sa iba pang pahina ng Biblia kung saan ipinahahayag ng Diyos ang kanyang karinyo. Pero hindi rin naman natin maisasaisantabi ang mga ito sa pagdadahilang mabait na tatay ang Diyos. Maaaring naranasan na natin sa ating sariling laman ang kapighatian ng makasalanang humahamon sa Diyos: tungkulin ni Ezekiel na ibunyag na lahat ang pait ng kasalanan at ipagsigawan ang galit ng Diyos.

Ang Aklat ni Ezekiel

Malamang na isang batang pari si Ezekiel na dinalang bihag sa Kaldea kasama ng sampung libong ipinatapon makaraan ang unang paglusob sa Jerusalem sa taong 598 (tingnan ang 2 H 24:14). Doon siya tinawag ng Diyos gaya ng kanyang ikinukuwento sa atin (kab. 1 at 2).

Ang unang bahagi ng kanyang aklat (kab. 1-24) ay naglalaman ng kanyang mga pahayag na nagbabalita sa ganap na pagkawasak ng kanyang bayan.

Kasunod ng mga propesiya laban sa mga banyagang bansa (kab. 25-32), nasa ikatlong bahagi naman ng aklat ang mga pangako sa mga itinapon. Sapagkat ayaw ng Diyos na mamatay ang kanyang bayan.

May alam tayong mga lahing naglaho at mga dayuhang nakalimot sa sariling bayan sapagkat nakakita sila ng trabaho sa ibang bansa. Sa ganito rin sana mamamatay ang sambayanang Judio pagkaraan ng krisis na nagwasak sa Jerusalem. Nang nasa Babilonia sila, sa pagkakadeport sa isang mas maunlad na bansa, pinananabikan ng matatanda ang kanilang lupang tinubuan habang walang iniisip ang mga kabataan kundi samantalahin ang bago nilang kalagayan. Ngunit sa kanyang mapanghamong pagtuturo ay patuloy na hinuhubog ni Ezekiel ang konsiyensiya ng mga magsisiuwi sa Judea balang araw para itayo ang bagong kaharian ng Diyos (kab. 33-39).

Inigkabungkag sa Tanan

“Ang ikatulo ka bahin sa imong katawhan mamatay sa katalagman. Mamatay sila sa gutom sulod sa imong mga paril. Ang laing ikatulo mamatay sa espada gawas sa syudad. Ang kataposang bahin akong isalibay sa hangin ug gukdon ko sa akong espada nga gikuha na sa sakoban.” Kining mga pulonga sa Diyos ang gigamit ni Ezekiel sa pagpahibalo sa pagkalaglag sa balaang katawhan. Ikasulti ba ni nato bahin sa krisis sa simbahan karon?

Sa daghang kanasoran ang simbahan nawad-an sulod sa dyotayng panahon sa iyang bayhon nga makapataha, sa mga templo ug ritwal nga daghang manambong, sa kadaghanan nga nagbansay, sa kapariang masinugtanon nga naa sa tanang lugar, sa siguridad sa pagtoo nga dili ikapangutana ug sa pagtahod nga unibersal alang sa sentro, Roma. Kining tanan naghinayhinayg kalumpag. May daghang katawhan nga naglaom nga ang pagbag-o sa simbahan nga gisugdan sa konsilyo Vatikano mamunga dayon. Apan kada adlaw, ang morag nakapakitag dakong purohan sa sigurong kaugmaon, nagkawala.

Ang laing mga pulong ni Ezekiel moabot sa atong panumdoman: “Tapokon gikan sa daghan nga katawhan. Himoon tamo nga usa ka pundok gikan sa kanasoran diin kamo makatagkatag. Hatagan tamo sa yuta sa Israel.” Nagtawag ba kaha ang Diyos sa mga pwersang manglalaglag? Ang Diyos ba kaha ang naggun-ob sa mga istruktorang tawhanon nga atong gitoohan nga simbahan? Sa walay duda, duna gyoy mahibilin, ang salin sumala sa gisulti ni Ezekiel, sa ato pa, kadtong katawhan kansang pagtoo lunsayon pinaagi sa pagsulay, ug kang kinsa ang Espiritu Santo makahimo sa iyang gimbuhaton nga mas gawasnon.

Ang bag-o lang natong gisulti dili paigo aron pagtabang sa pagsabot sa bili sa libro ni Ezekiel alang karong panahona. Saksi siya sa Diyos sa kataposang katuigan sa gingharian sa Juda, bisag nagpuyo siya uban sa mga bihag didto sa Babilonia. Sigurado gyod nga mahibulong ta sa pinulongan nga iyang gibutang sa baba sa Diyos. Kay gipakita man niya nga ang Diyos mipahamtang sa iyang kasuko ug pangabugho pinaagi sa kanunay niyang paghulga sa katawhan ug sa kalipay nga iyang gipakita. Hinuon, dili ba posibli ang pagsulti mahitungod sa gugma nga dili maghisgot sa pangabugho ug kabangis?

Ato pod nga makita ang pangabugho ug kabangis diha nga ang Diyos moabot na aron pagbuntog sa makasasalang katawhan. Ang bana mangita sa mabudhiong asawa taliwala sa mga kabit nga dad-on pagbalik ginamit ang kusog. Ang sobra kaayong sinultihan ni Ezekiel kinahanglang magpahinumdom sa ubang panid sa Biblia diin ang Diyos nagpadayag sa kaugalingon sa tumang kalumo, apan dili ta makasalikway sa maong sinultihan, ubos sa pasangil nga ang Diyos maayong amahan. Tingali atong nasinati sa kaugalingon natong unod ang kaalaot sa makasasala nga naghagit sa Diyos: papel ni Ezekiel mao ang pagpadayag sa kapait sa sala ug sa kasuko sa Diyos.

Ang Ezekiel

Si Ezekiel batan-on tingling pari nga gidala sa Caldea uban sa mga 10,000 ka bihag human sa unang pagsulong sa Jerusalem sa tuig 598 (tan-awa 2 H 24:14). Didto gitawag siya sa Diyos ingon sa iyang gisulti kanato (Mga kapitulo 1 ug 2).

Ang unang bahin sa libro (kapitulo 1-24) nagdala sa mga diskurso nga nanagna sa hingpit nga pagkalaglag sa iyang nasod.

Human sa mga panagna batok sa langyawng kanasoran, naa ang ikatulong bahin sa libro, ang mga saad ngadto sa mga bihag: ang Diyos dili buot nga ang iyang katawhan mamatay.

Nasayod ta nga dunay mga rasa nga nangawala ug dunay milangyaw nga nalimot sa ilang yutang natawhan kay nakakita man sila og trabaho sa laing nasod. Niining paagiha ang katawhang Judio mawala na unta human sa krisis kanus-a ang Jerusalem nagun-ob. Samtang didto sila sa Babilonia, mga binihag sa usa ka nasod nga mas malamboon kaayo, ang gulanggulang nga katawhan nangandoy sa ilang yutang natawhan, samtang ang mga batan-on naghunahuna lang sa pagpahimulos sa bag-ong kahimtang. Apan si Ezekiel, sa iyang mahagitong pagpanudlo mipadayon pag-umol sa mga konsensya adtong katawhan nga sa usa ka adlaw mobalik sa Juda aron pagtukod sa bag-ong gingharian sa Diyos (mga kapitulo 33-39).

A este profeta se suele recordarlo como se recuerda a la Cuaresma. Vivió y profetizó en el exilio, y si bien anunció un futuro prometedor para su pueblo arruinado, lo hizo después de haber denunciado, durante años, las falsas esperanzas a las que se aferraban sus compañeros. Dios mismo le ha impuesto largos ayunos y pruebas, además de la humillación de pertenecer a grupos marginales, en una ciudad segura de sí misma. Mientras que el “segundo Isaías” parece contemplar la tropa de los exiliados desde la altura que le inspiran sus grandes perspectivas, Ezequiel comparte la vida de un suburbio escuálido donde se enfrenta cada día a las miradas escépticas u hostiles de los exiliados

Ezequiel es sacerdote y Dios sale a su encuentro cuando tenia treinta años, la edad legal para comenzar su servicio en el templo. Como Jeremías, Ezequiel será a la vez sacerdote y profeta, lo que nos invita a no oponer demasiado estas dos funciones complementarias. El ministerio del sacerdote no se agota en el templo; el sacerdote enseña, juzga y precisa la aplicación de las leyes. El profeta, por su parte, es un carismático capaz de discernir a través de sueños, visiones y signos diversos, la palabra más actual de Dios. Los profetas que Dios ha llamado de una manera especial suelen tener su personalidad propia. Jeremías, por ejemplo, es un solitario y apenas se percibe en él al sacerdote, fuera de su primera predicación. Ezequiel, por el contrario, sigue muy preocupado acerca de lo puro y lo impuro; ejerce una actividad pastoral, y la restauración del templo constituye para él un elemento esencial del nuevo Israel.

Ezequiel ha estado entre los primeros grupos de deportados, en el 597, y toda su vida conocida la pasó en Babilonia. Algunos comentaristas han pensado que la llamada de Dios la recibió estando aun en Jerusalén y que esta llamada, que se puede leer en 2,9 - 3,9, habría sido fusionada después con la visión del capítulo 1. Se trata, sin embargo, de una hipótesis más que de una conclusión bien fundada. La gran visión del Nuevo Israel (caps. 40-48) es del 572, es decir, 25 años posterior.

La predicación de Ezequiel se ha conservado mejor que las de otros profetas bíblicos ya que se desarrolló en una comunidad viva cuya condición de exiliada en una ciudad prospera, ha protegido las enseñanzas del profeta. El hablaba a “ancianos” de los que la mayoría debían ser conocidos suyos, preocupándose de darles una formación adecuada. Sin lugar a duda, los primeros que regresaron del Exilio habían tomado su enseñanza como regla de vida y no tenían razón alguna para revisarla.

Ezequiel en nuestra historia

Tanto Ezequiel como Jeremías han dejado en la Biblia una de las más altas perspectivas desde la que contemplar la historia del pueblo de Dios. Ser infiel y rebelde parece que forma parte de la vocación de este pueblo. Es asimismo parte de la acción de Dios el destruir lo que se había construido con él, desde el momento en que el pueblo quiere instalarse en este mundo, siguiendo las huellas de los otros pueblos.

Hay períodos de la historia en que todo parece derrumbarse y sólo se ve a la muerte campeando por doquier. Es, sin embargo, en estos momentos en los que Dios alumbra una nueva etapa de su plan siempre imprevisible. Aunque es arriesgado hacer aplicaciones demasiado particularizadas a la época en que vivimos, es ahora presente, especialmente en la Iglesia Católica, la sensación de un derrumbamiento que afectaría a sectores aparentemente esenciales de la misma Iglesia, y que nos haría recordar la época en que desapareció el reino de Judá. Para muchos creyentes, el tiempo del Exilio ha comenzado ya, sea que se refieran a la Babilonia de este mundo, ciego a la verdad, o bien a la Iglesia convertida ella misma en Babilonia. En consecuencia, muchos miran por doquier, a la espera de un profeta o de un rayo de luz.

Jeremías y Ezequiel se complementan. Jeremías pertenecía al grupo de judíos que habían tenido la suerte de escapar a la deportación y sabía que nada se podía esperar de ellos. Por esta razón, desconoce la etapa siguiente, la del regreso y va directamente a lo esencial, es decir, a la alianza nueva. Ésta estará siempre más allá del mañana y más allá de las instituciones. Ezequiel, por el contrario, acompaña a los exiliados que constituirán el retoño del nuevo Israel. El profeta está bien anclado en su tarea pastoral y prepara la etapa siguiente. Con esto corre el riesgo tal vez de creer que los regresados del exilio serán mejores que sus predecesores y que se construirá un pueblo de Dios con leyes o con piedras y cemento. Esdras y Nehemías serán los herederos de Ezequiel y construirán el Judaísmo.

Jeremías se ha convertido en la gran figura del profeta perseguido, Ezequiel en cambio no tiene brillo ni belleza, y a veces desearíamos que fuera un poco menos excesivo y grosero, pero esto no puede disimular la fuerza que lo anima. El Espíritu lo llenó, igual que a Elías, de un amor celoso al Dios no reconocido.

Esto libro se divide fácilmente en seis secciones:

1. La vocación del profeta : 1,1—3,27

2. Actividad profética antes del segundo sitio de Jerusalén : 4,1—24,27

– el sitio y el juicio (4,1—8,2)
– las abominaciones en el templo (8,3—11,25)
– mentiras de los profetas y responsabilidad personal (12,1—14,23)
– los pecados acumulados de la historia de Israel (15,1—24,27).

3. Profecías contra las naciones : 25,1—32,32

4. La salvación de Israel : 33,1—37,28

5. Gog y Magog : 38,1—39,29

6. La visión del nuevo Israel : 40,1—48,30

– el nuevo templo (40,1—43,27)
– el nuevo culto (44,1—46,24)
– el nuevo Israel (47,1—48,35)